τοῦ Ἀρχιμ. Βαρλαὰμ Μετεωρίτου
Ἡ περίοδος τοῦ Τριωδίου ἀποτελεῖ ἕναν ἱερὸ χρόνο προετοιμασίας γιὰ τὸ μέγιστο γεγονὸς τῆς Χριστιανοσύνης, τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Εἶναι μία πρόσκληση τῆς Ἐκκλησίας πρὸς ὅλους τοὺς πιστοὺς νὰ εἰσέλθουν στὸ πνευματικὸ στάδιο τοῦ ἀγῶνα, νὰ προετοιμάσουν τὴν ψυχή τους καὶ νὰ πορευθοῦν τὴν ὁδὸ τῆς μετάνοιας καὶ τῆς καθάρσεως.
Ὁ πνευματικὸς ἀγῶνας ποὺ προβάλλει τὸ Τριώδιο, δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ ἀτομικὴ προσπάθεια βελτίωσης, ἀλλὰ μιὰ συστηματικὴ καὶ ἐκκλησιοκεντρικὴ πορεία ποὺ ὁδηγεῖ στὴ θέωση. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες παρομοίασαν τὴν περίοδο αὐτὴ μὲ ἕνα στάδιο, ὅπου οἱ ἀθλητὲς τοῦ Χριστοῦ ἀσκοῦνται πνευματικά: μὲ τὴ νηστεία, τὴν προσευχή, τὴν ταπείνωση καὶ τὴ μετάνοια. Δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴμαστε ἁπλοῖ θεατὲς στὸν ἀγῶνα αὐτό, ἀλλὰ καλούμαστε νὰ εἰσέλθουμε ἐνεργά, καθὼς μόνο ὅσοι συμμετέχουν μὲ πίστη καὶ κόπο θὰ γευθοῦν τὴ χαρὰ τῆς πνευματικῆς νίκης.
Ἡ ταπείνωση εἶναι τὸ πρῶτο βῆμα τοῦ ἀγῶνα, ὅπως φανερώνει ἡ παραβολὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου. Χωρὶς αὐτογνωσία καὶ μετάνοια, ἡ ψυχὴ παραμένει δεσμευμένη στὴν ὑπερηφάνεια καὶ τὸν ἐγωισμό. Ὁ Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σῦρος ἐπισημαίνει ὅτι «ἡ ἄσκηση εἶναι ἡ μητέρα τοῦ ἁγιασμοῦ», ὑπογραμμίζοντας τὴν ἀνάγκη διαρκοῦς προσπάθειας. Ἡ νηστεία δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ ἀποχὴ ἀπὸ τροφές, ἀλλὰ ἕνα μέσο καθάρσεως τῆς ψυχῆς, ποὺ μᾶς προετοιμάζει γιὰ τὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως.
Ἡ Ἐκκλησία προβάλλει κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς μεγάλες πνευματικὲς μορφές, ὅπως τὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ, τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος καὶ τὴν Ὁσία Μαρία τὴν Αἰγυπτία, ποὺ διδάσκουν μὲ τὴ ζωή τους τὸν δρόμο τῆς ἁγιότητας. Ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου, τὸν ὁποῖο προσκυνοῦμε τὴν Τρίτη Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ἀποτελεῖ τὸ ὕψιστο σύμβολο τοῦ ἀγῶνα καὶ τῆς θυσίας, ὑπενθυμίζοντάς μας ὅτι ἡ ἀνάσταση προϋποθέτει τὴ σταύρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου.
Τὸ Τριώδιο, λοιπόν, εἶναι μία εὐκαιρία γιὰ πνευματικὴ ἀνακαίνιση, γιὰ μετάνοια καὶ γιὰ ἕνωση μὲ τὸν Χριστό. Δὲν ἔχει σημασία πόσο ἔχουμε ἀπομακρυνθῇ, ἀλλὰ ἂν εἴμαστε διατεθειμένοι νὰ ἐπιστρέψουμε. Ἡ Ἐκκλησία ἀνοίγει διάπλατα τὴν ἀγκαλιά της καὶ μᾶς καλεῖ νὰ ἀγωνιστοῦμε, νὰ καθαρθοῦμε καὶ νὰ βιώσουμε τὴ χαρὰ τῆς Ἀναστάσεως. Ἂς μὴν ἀφήσουμε αὐτὴ τὴν εὐκαιρία νὰ πάῃ χαμένη, ἀλλὰ ἂς βαδίσουμε τὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς μὲ πίστη, ταπείνωση καὶ θεῖο ζῆλο.
