(Μρ. 2, 1-12)

Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α ὅ­ρι­σε νὰ ἑ­ορ­τά­ζε­ται σή­με­ρα ὁ ἅ­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ὁ Πα­λα­μᾶς, τοῦ ὁ­ποί­ου ἡ συ­νει­σφο­ρὰ καὶ οἱ ἀ­γῶ­νες ὑ­πὲρ τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας ἦ­ταν πο­λὺ με­γά­λοι. Τὸ ἀ­πο­λυ­τί­κι­ό του εἶ­ναι ἐν­δει­κτι­κὸ τῆς ἀ­να­γνώ­ρι­σης τῆς με­γά­λης του πνευ­μα­τι­κό­τη­τας, ἀλ­λὰ καὶ τῶν ἀ­γώ­νων του: «Ὀρ­θο­δο­ξί­ας ὁ φω­στήρ, Ἐκ­κλη­σί­ας τὸ στή­ριγ­μα καὶ δι­δά­σκα­λε, τῶν μο­να­στῶν ἡ καλ­λο­νή, τῶν θε­ο­λό­γων ὑ­πέρ­μα­χος ἀ­προ­σμά­χη­τος».

Ὁ Πα­λα­μᾶς κα­τα­γό­ταν ἀ­πὸ ἀ­ρι­στο­κρα­τι­κὴ οἰ­κο­γέ­νει­α τῆς Μ. Ἀ­σί­ας καὶ γεν­νή­θη­κε στὴν Κων­σταν­τι­νού­πο­λη τὸ 1296. Σπού­δα­σε στὸ Πα­νε­πι­στή­μι­ο τῆς Πό­λης καὶ δι­α­κρί­θη­κε στὴν ἀ­ρι­στο­τε­λι­κὴ φι­λο­σο­φί­α, προ­κα­λῶν­τας γε­νι­κὸ θαυ­μα­σμό. Πα­ρό­λες ὅ­μως τὶς δυ­να­τό­τη­τες ποὺ εἶ­χε, ὥ­στε νὰ συ­νε­χί­σει μὲ ἐ­πι­τυ­χί­α τὶς σπου­δές του, ἀ­σπά­στη­κε, σὲ ἡ­λι­κί­α μό­λις εἴ­κο­σι ἐ­τῶν, τὸν μο­να­χι­σμό. Ἀ­σκή­τε­ψε κατ᾽ ἀρ­χὰς στὸ Πα­πί­κι­ο ὄ­ρος, ποὺ βρι­σκό­ταν ἀ­νά­με­σα στὴ Μα­κε­δο­νί­α καὶ τὴ Θρά­κη, καὶ ἔ­πει­τα στὸ Ἅ­γι­ο Ὄ­ρος καὶ στὴ Βέ­ροι­α, ἀ­κο­λου­θῶν­τας τὸ ἡ­συ­χα­στι­κὸ ἰ­δε­ῶ­δες ἄ­σκη­σης. Στὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη χει­ρο­το­νή­θη­κε τὸ 1326 ἱ­ε­ρο­μό­να­χος.

Ὁ Πα­λα­μᾶς ἀν­τι­λαμ­βα­νό­ταν τὴ μο­να­χι­κὴ κλί­ση, σὰν μί­α προ­φη­τι­κὴ ἀ­πο­στο­λὴ μέ­σα στὴν Ἐκ­κλη­σί­α καὶ ὄ­χι μό­νο ὡς μέ­σο γιὰ τὴν προ­σω­πι­κὴ τε­λεί­ω­ση. Ἔ­τσι ὅ­ταν ἔ­μα­θε γιὰ τὶς συ­ζη­τή­σεις ποὺ εἶ­χε ὁ Βαρ­λα­ὰμ ὁ Κα­λα­βρὸς μὲ τοὺς πα­πι­κοὺς ἀ­πε­σταλ­μέ­νους καὶ ἀρ­γό­τε­ρα ὅ­ταν ἔ­φτα­σαν στὰ χέ­ρια του με­ρι­κὰ συγ­κε­κρι­μέ­να ἔρ­γα τοῦ ἐν λό­γῳ φι­λο­σό­φου, γύ­ρω στὸ 1336-1337, ἔ­μει­νε ἔκ­πλη­κτος ἀ­πὸ τὸν ἀ­γνω­στι­κι­σμό (τοῦ Βαρ­λα­άμ). Τό­τε, με­τὰ ἀ­πὸ πα­ρά­κλη­ση φί­λων ἀ­πὸ τὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη, ἔ­γρα­ψε δύ­ο Λό­γους, βά­σει τῆς δι­δα­σκα­λί­ας τῶν με­γά­λων Πα­τέ­ρων, Μ. Ἀ­θα­να­σί­ου, Μ. Βα­σι­λεί­ου, Γρη­γο­ρί­ου Θε­ο­λό­γου καὶ Γρη­γο­ρί­ου Νύσ­σης, γιὰ νὰ ἀ­να­σκευ­ά­σει τὴ δι­δα­σκα­λί­α τῶν Λα­τί­νων στὸ θέ­μα τοῦ Filioque, τῆς ἐκ­πό­ρευ­σης δη­λα­δὴ τοῦ Ἁ­γί­ου Πνεύ­μα­τος, καὶ ἔμ­με­σα νὰ ἀ­παν­τή­σει στὴ μέ­θο­δο ποὺ ὁ φι­λό­σο­φος Βαρ­λα­ὰμ χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε γιὰ νὰ ὁ­μι­λή­σει πε­ρὶ τοῦ Θε­οῦ.

Φρο­νοῦ­σε ὁ Πα­λα­μᾶς ὅ­τι δὲν εἶ­ναι δυ­να­τὸ ὁ ἄν­θρω­πος δι­ὰ τοῦ συλ­λο­γι­σμοῦ νὰ γνω­ρί­σει τὸν Θε­ό. Τὰ ὅ­ρι­α τῆς γνω­στι­κῆς ἱ­κα­νό­τη­τας τοῦ κτι­στοῦ νοῦ ἐ­ξαν­τλοῦν­ται στὰ πλαί­σι­α μό­νο τῆς κτι­στῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, ὁ δὲ ἄ­κτι­στος Θε­ὸς ἀ­πο­κα­λύ­πτε­ται στοὺς ἀν­θρώ­πους καὶ με­τέ­χε­ται ὑ­πὸ αὐ­τῶν μὲ τὴν ἐ­νέρ­γει­ά του. Οἱ θέ­σεις αὐ­τὲς τοῦ Πα­λα­μᾶ τὸν ἀ­πο­δει­κνύ­ουν ὡς πι­στὸ τη­ρη­τὴ τῆς Πα­ρά­δο­σης πε­ρὶ τῆς ἀ­πρό­σι­της καὶ ἀ­μέ­θε­κτης θεί­ας φύ­σε­ως καὶ τῶν με­θε­κτῶν ἐ­νερ­γει­ῶν της. Σύμ­φω­να μὲ αὐ­τὰ ἡ πνευ­μα­τι­κὴ τε­λεί­ω­ση τοῦ ἀν­θρώ­που δὲν ἀ­φο­ρᾶ στὴ γνω­σι­ο­λο­γι­κή του κα­τάρ­τι­ση, ἀλ­λὰ τὸν προ­σω­πι­κό του ἀ­γῶ­να κα­θάρ­σε­ως. Ὁ Πα­λα­μᾶς δι­α­κη­ρύτ­τει ὅ­τι ἡ θε­ο­γνω­σί­α τῶν Χρι­στια­νῶν δὲν προ­έρ­χε­ται ἀ­πὸ τὴ μόρ­φω­ση σὲ σχο­λεῖ­α, ἀλ­λὰ ἀ­πὸ τὴν πί­στη τους στὸν Χρι­στό. Σὲ δι­α­φο­ρε­τι­κὴ πε­ρί­πτω­ση «κε­κέ­νω­ται ἡ πί­στις». Ὁ Θε­ὸς κα­τέ­χε­ται ὑ­πὸ τοῦ ἀν­θρώ­που ὄ­χι ὅ­ταν αὐ­τὸς εἶ­ναι μορ­φω­μέ­νος, ἀλ­λὰ ὅ­ταν πι­στεύ­σει σὲ αὐ­τὸν καὶ ἀ­γω­νι­στεῖ στὴ τή­ρη­ση τῶν ἐν­το­λῶν του.

Ἡ κύ­ρι­α δι­α­φο­ρὰ τοῦ Βαρ­λα­ὰμ καὶ τοῦ Πα­λα­μᾶ δὲν ἀ­φο­ροῦ­σε μό­νο στὴ θε­ο­γνω­σί­α, ἀλ­λὰ καὶ τὴ σχέ­ση τῆς θύ­ρα­θεν παι­δεί­ας, δη­λα­δὴ τῆς φι­λο­σο­φι­κῆς γνώ­σης, μὲ τὴ σω­τη­ρί­α. Ἡ μὲν Ὀρ­θό­δο­ξη θε­ο­λο­γί­α το­νί­ζει ὅ­τι ἡ σω­τη­ρί­α συ­ναρ­τᾶ­ται ἄ­με­σα μὲ τὴ γνώ­ση τοῦ Θε­οῦ, ἐ­νῶ ὁ Βαρ­λα­ὰμ ἰ­σχυ­ρι­ζό­ταν μὲ ἔμ­φα­ση ὅ­τι δὲν εἶ­ναι δυ­να­τὸν κά­ποιος νὰ φτά­σει στὴν ἁ­γι­ό­τη­τα καὶ τὴν τε­λει­ό­τη­τα χω­ρὶς τὴ φι­λο­σο­φι­κὴ μόρ­φω­ση. Στὸν ἀν­τί­πο­δα τῶν θέ­σε­ων τοῦ Βαρ­λα­ὰμ βρί­σκον­ται οἱ ἀν­τί­στοι­χες τοῦ Πα­λα­μᾶ, ὁ ὁ­ποῖ­ος βέ­βαι­α ἀ­κο­λου­θεῖ τὴν Πα­τε­ρι­κὴ Πα­ρά­δο­ση. Ἡ δι­δα­σκα­λί­α τοῦ Πα­λα­μᾶ δὲν ἀ­φο­ρᾶ στὴν ἀ­πόρ­ρι­ψη τῆς γνώ­σης τῆς φι­λο­σο­φί­ας. Ἀ­φο­ρᾶ ὅ­μως στὴν ἀ­πόρ­ρι­ψη συ­σχέ­τι­σης τῆς ἀν­θρώ­πι­νης γνώ­σης μὲ τὴ σω­τη­ρί­α. Σὲ μί­α τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση, ἐ­ὰν δηλαδὴ ἡ σω­τη­ρί­α ἐ­ξαρ­τι­ό­ταν ἀ­πὸ τὴ μόρ­φω­ση καὶ τὰ πτυ­χί­α τοῦ ἀν­θρώ­που, τὸ ἀ­πο­λυ­τρω­τι­κὸ ἔρ­γο τοῦ Χρι­στοῦ γιὰ τὴ σω­τη­ρί­α τοῦ ἀν­θρώ­που θὰ ὑ­φί­στα­το μεί­ω­ση καὶ σχε­τι­κο­ποί­η­ση. Συ­νε­πῶς, ἡ παι­δεί­α εἶ­ναι μὲν χρή­σι­μη γιὰ τὸν ἄν­θρω­πο, ἀλ­λὰ ὄ­χι ἀ­πα­ραί­τη­τη γιὰ τὴ σω­τη­ρί­α του. Σὲ δι­α­φο­ρε­τι­κὴ πε­ρί­πτω­ση ὑ­πο­βαθ­μί­ζε­ται ἢ καὶ ὑ­πο­κα­θί­στα­ται ἡ πλη­ρό­τη­τα καὶ ἡ αὐ­τάρ­κει­α τοῦ ἐν γέ­νει ἀ­πο­λυ­τρω­τι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Χρι­στοῦ. Ἡ ἀ­λη­θι­νὴ θε­ο­γνω­σί­α καὶ ἡ σω­τη­ρί­α κα­τορ­θώ­νον­ται μό­νο μὲ τὴ βί­ω­ση ἀ­πὸ τοὺς πι­στοὺς μέ­σα στὸ σῶ­μα τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, τοῦ πε­ρι­ε­χο­μέ­νου τῆς ἐν Χρι­στῷ ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως.

Ἡ προ­σφο­ρὰ τοῦ Γρη­γο­ρί­ου τοῦ Πα­λα­μᾶ στὴν κα­το­χύ­ρω­ση τῆς ἀ­λή­θει­ας τῆς πί­στης μας ἦ­ταν τέ­τοια, ὥ­στε τὸ ὄ­νο­μά του νὰ προ­στε­θεῖ στὸ Συ­νο­δι­κὸ τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας, δη­λα­δὴ στὸ κεί­με­νο ποὺ δι­α­βά­ζου­με κά­θε πρώ­τη Κυ­ρι­α­κὴ τῶν νη­στει­ῶν τῆς Μ. Σα­ρα­κο­στῆς, ὅ­ταν ἑ­ορ­τά­ζου­με καὶ πα­νη­γυ­ρί­ζου­με τὴ νί­κη τῆς ἀ­λή­θει­ας τοῦ Χρι­στοῦ ἐ­πὶ τῆς πλά­νης καὶ τοῦ ψεύ­δους τῶν αἱ­ρέ­σε­ων.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Διάγγελμα Ερντογάν: Στις 24 Ιουλίου η Αγιά Σοφιά θα αρχίσει να λειτουργεί ως τζαμί

Ενωτικός επιχείρησε να παρουσιαστεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά το διάγγελμά του στον τουρκικό λαό λίγες ώρες μετά την απόφαση της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί: Αναλυτικά τόνισε:"H...

26η Επέτειος Ενθρονίσεως του Μητρ. Βεροίας – Χειροτονία Πρεσβυτέρου!

Την Παρασκευή 10 Ιουλίου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στον Ιερό Ναό...

Ο φιλόσοφος και καλλιτέχνης Άγιος (Όσιος Σωφρόνιος του Εσσεξ – Ο θεολόγος του ακτίστου Φωτός 1897-1993)

Του πρωτοπρεσβυτέρου Χαριλάου Παπαγεωργίου -Προϊσταμένου Καθεδρικού Ναού Αγίου Νικολάου Βόλου Ο Γέροντας γεννήθηκε στην Μόσχα της Τσαρικής Ρωσίας από ορθόδοξους γονείς το 1896 δεύτερο παιδί...

Αγιά Σοφιά: Με απόφαση του τουρκικού ΣτΕ, ανοίγει ο δρόμος για να γίνει τζαμί

Το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση του 1934 με την οποία η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγιά Σοφιά της Κωνσταντινούπολης...

Άγιος Παΐσιος: Σε μερικές γυναίκες ο Θεός σκόπιμα δεν δίνει παιδιά

Σε μερικές γυναίκες που δεν μπορούν να αποκτήσουν παιδιά λειτουργούν και οι πνευματικοί νόμοι, γιατί δεν κάνουν οικογένεια εγκαίρως. Αρχίζουν να διαλέγουν. «Όχι, αυτός είναι...

Ο Μητροπολίτης Φθιώτιδος στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης

Την πρώτη του ποιμαντική επίσκεψη στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης, πραγματοποίησε σήμερα το πρωί, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Συμεών, καθότι η προγραμματισμένη...

Λήξη μαθημάτων σχολής αγιογραφίας Μητροπόλεως Σάμου

Μέσα σε κλήμα πνευματικής χαράς και ευφροσύνης πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 5 Ιουλίου , στο Καρλόβασι και Τρίτη 7 Ιουλίου, στο Βαθύ οι εκδηλώσεις λήξεων...

Εθιμοτυπική επίσκεψη πραγματοποίησε ο Δήμαρχος Νεμέας στον Μητρ. Κορίνθου

Εθιμοτυπική επίσκεψη πραγματοποίησε σήμερα Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2020, ο Δήμαρχος Νεμέας κ. Κωνσταντίνος Φρούσιος στον Σεβ. Μητροπολίτη μας κ. Διονύσιο στα Γραφεία της Ι....

H Ελαφόνησος εόρτασε την επέτειο της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα

Με λαμπρότητα η Ελαφόνησος εόρτασε, την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020, την διπλή επέτειο της ένωσης του νησιού με την Μητέρα Ελλάδα και των εγκαινίων...

Μνημόσυνο αειμνήστου Γέροντος Παγκρατίου στην Ι. Μονή Αγ. Δημητρίου Δρυμού Ακαρνανίας

Στην Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Δρυμού Βονίτσης ιερούργησε την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020, εορτή του αγίου ιερομάρτυρος Παγκρατίου επισκόπου Ταυρομενίου, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας,...

Ανακοίνωση Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας

Με αφορμή το δημοσίευμα της εφημερίδος «Πελοπόννησος» της 5ης Ιουλίου 2020, και συγκεκριμένα τη συνέντευξη του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Καλλινίκου Πουλή στη δημοσιογράφο Ανθή Ροδοπούλου,...

Ναυπάκτου Ἱερόθεος: Ἡ παρακαταθήκη τοῦ ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Ἁγιορείτου

Αὔριον (11 Ἰουλίου) ἑορτάζεται γιά πρώτη φορά ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Ἁγιορείτου. Εἶχα προβεῖ σέ ὅλες τίς ἐνέργειες γιά νά εὑρεθῶ αὐτή...

Ένα ταπεινό ευχαριστώ του Μητροπολίτου Φθιώτιδος στον Κελευστή κ. Βασίλειο Κοκορέτση

Με αφορμή το γεγονός, που έλαβε χώρα την Τρίτη 7 Ιουλίου, στο Λιμάνι της Αρκίτσας, με την ηρωική πράξη του Κελευστή του Λιμενικού Σώματος...

Λαμπρό Συλλείτουργο στα Καμπιτσάτα Κεφαλληνίας

Με λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Προκοπίου στον ομώνυμο Ιερό Ναό στα Καμπιτσάτα Κεφαλληνίας που είναι προστάτης του χωριού....

Πανήγυρις Μετοχίου Κύκκου

Τον ουρανόθεν αγρευθέντα και καλλίνικο αθλητή και Μεγαλομάρτυρα Άγιο Προκόπιο τίμησε χθες, εόρτια ημέρα της μνήμης του, με λαμπρότητα και την δέουσα μεγαλοπρέπεια, η...