(Μρ. 2, 1-12)

Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α ὅ­ρι­σε νὰ ἑ­ορ­τά­ζε­ται σή­με­ρα ὁ ἅ­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ὁ Πα­λα­μᾶς, τοῦ ὁ­ποί­ου ἡ συ­νει­σφο­ρὰ καὶ οἱ ἀ­γῶ­νες ὑ­πὲρ τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας ἦ­ταν πο­λὺ με­γά­λοι. Τὸ ἀ­πο­λυ­τί­κι­ό του εἶ­ναι ἐν­δει­κτι­κὸ τῆς ἀ­να­γνώ­ρι­σης τῆς με­γά­λης του πνευ­μα­τι­κό­τη­τας, ἀλ­λὰ καὶ τῶν ἀ­γώ­νων του: «Ὀρ­θο­δο­ξί­ας ὁ φω­στήρ, Ἐκ­κλη­σί­ας τὸ στή­ριγ­μα καὶ δι­δά­σκα­λε, τῶν μο­να­στῶν ἡ καλ­λο­νή, τῶν θε­ο­λό­γων ὑ­πέρ­μα­χος ἀ­προ­σμά­χη­τος».

Ὁ Πα­λα­μᾶς κα­τα­γό­ταν ἀ­πὸ ἀ­ρι­στο­κρα­τι­κὴ οἰ­κο­γέ­νει­α τῆς Μ. Ἀ­σί­ας καὶ γεν­νή­θη­κε στὴν Κων­σταν­τι­νού­πο­λη τὸ 1296. Σπού­δα­σε στὸ Πα­νε­πι­στή­μι­ο τῆς Πό­λης καὶ δι­α­κρί­θη­κε στὴν ἀ­ρι­στο­τε­λι­κὴ φι­λο­σο­φί­α, προ­κα­λῶν­τας γε­νι­κὸ θαυ­μα­σμό. Πα­ρό­λες ὅ­μως τὶς δυ­να­τό­τη­τες ποὺ εἶ­χε, ὥ­στε νὰ συ­νε­χί­σει μὲ ἐ­πι­τυ­χί­α τὶς σπου­δές του, ἀ­σπά­στη­κε, σὲ ἡ­λι­κί­α μό­λις εἴ­κο­σι ἐ­τῶν, τὸν μο­να­χι­σμό. Ἀ­σκή­τε­ψε κατ᾽ ἀρ­χὰς στὸ Πα­πί­κι­ο ὄ­ρος, ποὺ βρι­σκό­ταν ἀ­νά­με­σα στὴ Μα­κε­δο­νί­α καὶ τὴ Θρά­κη, καὶ ἔ­πει­τα στὸ Ἅ­γι­ο Ὄ­ρος καὶ στὴ Βέ­ροι­α, ἀ­κο­λου­θῶν­τας τὸ ἡ­συ­χα­στι­κὸ ἰ­δε­ῶ­δες ἄ­σκη­σης. Στὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη χει­ρο­το­νή­θη­κε τὸ 1326 ἱ­ε­ρο­μό­να­χος.

Ὁ Πα­λα­μᾶς ἀν­τι­λαμ­βα­νό­ταν τὴ μο­να­χι­κὴ κλί­ση, σὰν μί­α προ­φη­τι­κὴ ἀ­πο­στο­λὴ μέ­σα στὴν Ἐκ­κλη­σί­α καὶ ὄ­χι μό­νο ὡς μέ­σο γιὰ τὴν προ­σω­πι­κὴ τε­λεί­ω­ση. Ἔ­τσι ὅ­ταν ἔ­μα­θε γιὰ τὶς συ­ζη­τή­σεις ποὺ εἶ­χε ὁ Βαρ­λα­ὰμ ὁ Κα­λα­βρὸς μὲ τοὺς πα­πι­κοὺς ἀ­πε­σταλ­μέ­νους καὶ ἀρ­γό­τε­ρα ὅ­ταν ἔ­φτα­σαν στὰ χέ­ρια του με­ρι­κὰ συγ­κε­κρι­μέ­να ἔρ­γα τοῦ ἐν λό­γῳ φι­λο­σό­φου, γύ­ρω στὸ 1336-1337, ἔ­μει­νε ἔκ­πλη­κτος ἀ­πὸ τὸν ἀ­γνω­στι­κι­σμό (τοῦ Βαρ­λα­άμ). Τό­τε, με­τὰ ἀ­πὸ πα­ρά­κλη­ση φί­λων ἀ­πὸ τὴ Θεσ­σα­λο­νί­κη, ἔ­γρα­ψε δύ­ο Λό­γους, βά­σει τῆς δι­δα­σκα­λί­ας τῶν με­γά­λων Πα­τέ­ρων, Μ. Ἀ­θα­να­σί­ου, Μ. Βα­σι­λεί­ου, Γρη­γο­ρί­ου Θε­ο­λό­γου καὶ Γρη­γο­ρί­ου Νύσ­σης, γιὰ νὰ ἀ­να­σκευ­ά­σει τὴ δι­δα­σκα­λί­α τῶν Λα­τί­νων στὸ θέ­μα τοῦ Filioque, τῆς ἐκ­πό­ρευ­σης δη­λα­δὴ τοῦ Ἁ­γί­ου Πνεύ­μα­τος, καὶ ἔμ­με­σα νὰ ἀ­παν­τή­σει στὴ μέ­θο­δο ποὺ ὁ φι­λό­σο­φος Βαρ­λα­ὰμ χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε γιὰ νὰ ὁ­μι­λή­σει πε­ρὶ τοῦ Θε­οῦ.

Φρο­νοῦ­σε ὁ Πα­λα­μᾶς ὅ­τι δὲν εἶ­ναι δυ­να­τὸ ὁ ἄν­θρω­πος δι­ὰ τοῦ συλ­λο­γι­σμοῦ νὰ γνω­ρί­σει τὸν Θε­ό. Τὰ ὅ­ρι­α τῆς γνω­στι­κῆς ἱ­κα­νό­τη­τας τοῦ κτι­στοῦ νοῦ ἐ­ξαν­τλοῦν­ται στὰ πλαί­σι­α μό­νο τῆς κτι­στῆς πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, ὁ δὲ ἄ­κτι­στος Θε­ὸς ἀ­πο­κα­λύ­πτε­ται στοὺς ἀν­θρώ­πους καὶ με­τέ­χε­ται ὑ­πὸ αὐ­τῶν μὲ τὴν ἐ­νέρ­γει­ά του. Οἱ θέ­σεις αὐ­τὲς τοῦ Πα­λα­μᾶ τὸν ἀ­πο­δει­κνύ­ουν ὡς πι­στὸ τη­ρη­τὴ τῆς Πα­ρά­δο­σης πε­ρὶ τῆς ἀ­πρό­σι­της καὶ ἀ­μέ­θε­κτης θεί­ας φύ­σε­ως καὶ τῶν με­θε­κτῶν ἐ­νερ­γει­ῶν της. Σύμ­φω­να μὲ αὐ­τὰ ἡ πνευ­μα­τι­κὴ τε­λεί­ω­ση τοῦ ἀν­θρώ­που δὲν ἀ­φο­ρᾶ στὴ γνω­σι­ο­λο­γι­κή του κα­τάρ­τι­ση, ἀλ­λὰ τὸν προ­σω­πι­κό του ἀ­γῶ­να κα­θάρ­σε­ως. Ὁ Πα­λα­μᾶς δι­α­κη­ρύτ­τει ὅ­τι ἡ θε­ο­γνω­σί­α τῶν Χρι­στια­νῶν δὲν προ­έρ­χε­ται ἀ­πὸ τὴ μόρ­φω­ση σὲ σχο­λεῖ­α, ἀλ­λὰ ἀ­πὸ τὴν πί­στη τους στὸν Χρι­στό. Σὲ δι­α­φο­ρε­τι­κὴ πε­ρί­πτω­ση «κε­κέ­νω­ται ἡ πί­στις». Ὁ Θε­ὸς κα­τέ­χε­ται ὑ­πὸ τοῦ ἀν­θρώ­που ὄ­χι ὅ­ταν αὐ­τὸς εἶ­ναι μορ­φω­μέ­νος, ἀλ­λὰ ὅ­ταν πι­στεύ­σει σὲ αὐ­τὸν καὶ ἀ­γω­νι­στεῖ στὴ τή­ρη­ση τῶν ἐν­το­λῶν του.

Ἡ κύ­ρι­α δι­α­φο­ρὰ τοῦ Βαρ­λα­ὰμ καὶ τοῦ Πα­λα­μᾶ δὲν ἀ­φο­ροῦ­σε μό­νο στὴ θε­ο­γνω­σί­α, ἀλ­λὰ καὶ τὴ σχέ­ση τῆς θύ­ρα­θεν παι­δεί­ας, δη­λα­δὴ τῆς φι­λο­σο­φι­κῆς γνώ­σης, μὲ τὴ σω­τη­ρί­α. Ἡ μὲν Ὀρ­θό­δο­ξη θε­ο­λο­γί­α το­νί­ζει ὅ­τι ἡ σω­τη­ρί­α συ­ναρ­τᾶ­ται ἄ­με­σα μὲ τὴ γνώ­ση τοῦ Θε­οῦ, ἐ­νῶ ὁ Βαρ­λα­ὰμ ἰ­σχυ­ρι­ζό­ταν μὲ ἔμ­φα­ση ὅ­τι δὲν εἶ­ναι δυ­να­τὸν κά­ποιος νὰ φτά­σει στὴν ἁ­γι­ό­τη­τα καὶ τὴν τε­λει­ό­τη­τα χω­ρὶς τὴ φι­λο­σο­φι­κὴ μόρ­φω­ση. Στὸν ἀν­τί­πο­δα τῶν θέ­σε­ων τοῦ Βαρ­λα­ὰμ βρί­σκον­ται οἱ ἀν­τί­στοι­χες τοῦ Πα­λα­μᾶ, ὁ ὁ­ποῖ­ος βέ­βαι­α ἀ­κο­λου­θεῖ τὴν Πα­τε­ρι­κὴ Πα­ρά­δο­ση. Ἡ δι­δα­σκα­λί­α τοῦ Πα­λα­μᾶ δὲν ἀ­φο­ρᾶ στὴν ἀ­πόρ­ρι­ψη τῆς γνώ­σης τῆς φι­λο­σο­φί­ας. Ἀ­φο­ρᾶ ὅ­μως στὴν ἀ­πόρ­ρι­ψη συ­σχέ­τι­σης τῆς ἀν­θρώ­πι­νης γνώ­σης μὲ τὴ σω­τη­ρί­α. Σὲ μί­α τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση, ἐ­ὰν δηλαδὴ ἡ σω­τη­ρί­α ἐ­ξαρ­τι­ό­ταν ἀ­πὸ τὴ μόρ­φω­ση καὶ τὰ πτυ­χί­α τοῦ ἀν­θρώ­που, τὸ ἀ­πο­λυ­τρω­τι­κὸ ἔρ­γο τοῦ Χρι­στοῦ γιὰ τὴ σω­τη­ρί­α τοῦ ἀν­θρώ­που θὰ ὑ­φί­στα­το μεί­ω­ση καὶ σχε­τι­κο­ποί­η­ση. Συ­νε­πῶς, ἡ παι­δεί­α εἶ­ναι μὲν χρή­σι­μη γιὰ τὸν ἄν­θρω­πο, ἀλ­λὰ ὄ­χι ἀ­πα­ραί­τη­τη γιὰ τὴ σω­τη­ρί­α του. Σὲ δι­α­φο­ρε­τι­κὴ πε­ρί­πτω­ση ὑ­πο­βαθ­μί­ζε­ται ἢ καὶ ὑ­πο­κα­θί­στα­ται ἡ πλη­ρό­τη­τα καὶ ἡ αὐ­τάρ­κει­α τοῦ ἐν γέ­νει ἀ­πο­λυ­τρω­τι­κοῦ ἔρ­γου τοῦ Χρι­στοῦ. Ἡ ἀ­λη­θι­νὴ θε­ο­γνω­σί­α καὶ ἡ σω­τη­ρί­α κα­τορ­θώ­νον­ται μό­νο μὲ τὴ βί­ω­ση ἀ­πὸ τοὺς πι­στοὺς μέ­σα στὸ σῶ­μα τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, τοῦ πε­ρι­ε­χο­μέ­νου τῆς ἐν Χρι­στῷ ἀ­πο­κα­λύ­ψε­ως.

Ἡ προ­σφο­ρὰ τοῦ Γρη­γο­ρί­ου τοῦ Πα­λα­μᾶ στὴν κα­το­χύ­ρω­ση τῆς ἀ­λή­θει­ας τῆς πί­στης μας ἦ­ταν τέ­τοια, ὥ­στε τὸ ὄ­νο­μά του νὰ προ­στε­θεῖ στὸ Συ­νο­δι­κὸ τῆς Ὀρ­θο­δο­ξί­ας, δη­λα­δὴ στὸ κεί­με­νο ποὺ δι­α­βά­ζου­με κά­θε πρώ­τη Κυ­ρι­α­κὴ τῶν νη­στει­ῶν τῆς Μ. Σα­ρα­κο­στῆς, ὅ­ταν ἑ­ορ­τά­ζου­με καὶ πα­νη­γυ­ρί­ζου­με τὴ νί­κη τῆς ἀ­λή­θει­ας τοῦ Χρι­στοῦ ἐ­πὶ τῆς πλά­νης καὶ τοῦ ψεύ­δους τῶν αἱ­ρέ­σε­ων.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Επίσκεψη Μητροπολίτου Σιδηροκάστρου στη Μητρόπολη Ταμασού

Το απόγευμα της Κυριακής, 22 Μαΐου 2022, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας δέχθηκε στη Μητρόπολή του τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου κ. Μακάριο,...

Το Σαββατοκύριακο πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας

Το Σαββατοκύριακο 28-29 Μαΐου εορτάζει και πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας, την εορτή της...

Τίμησαν τη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτη Κυθήρων Μελετίου

Την Κυριακή 22 Μαΐου 2022, στην ιστορική Ι.Μ Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σπάρτης, τελέσθηκαν ο Όρθρος και η Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία με τη συμμετοχή του...

Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΠΑΠΙΣΜΟ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ,  ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ Εν Πειραιεί τη 23η Μαΐου 2022 Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ...

Στο Μητροπολίτη Μεσσηνίας το νέο Δ.Σ. του Κυνηγετικού Συλλόγου Καλαμάτας

Εθιμοτυπική επίσκεψη στο Σεβ. Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο πραγματοποίησε σήμερα, αντιπροσωπεία του νέου Διοικητι­κού Συμβουλίου του κηνυγετικού συλλόγου Καλαμάτας, αποτελούμενη από τον Πρόεδρο Γεώργιο...

Μνημόσυνο για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στα Γιαννιτσά

Την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, 22 Μαΐου 2022, στον ιστορικό ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μητρόπολη) Γιαννιτσών μετά τον Όρθρο και την Θ. Λειτουργία τελέσθηκε...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Κόρινθο

Με Εκκλησιαστική λαμπρότητα πανηγύρισε, κατά το διήμερο 21 και 22 Μαΐου 2022, το ιστορικό Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιο της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος στην Κόρινθο. Το...

Ο Άγιος Νεομάρτυς Παύλος ο Πελοποννήσιος

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού   Οι Νεομάρτυρες λαμπρύνουν την Εκκλησία μας ως αστέρες απαστράπτοντες. Με την αμετακίνητη πίστη τους στον αληθινό Τριαδικό Θεό και...

Στον Αρχιεπίσκοπο ο νέος Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα

Συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμο πραγματοποίησε ο νέος Αμερικανός Πρέσβης στην Ελλάδα κ. Τζορτζ Τσούνης. Το κατώφλι της Αρχιεπισκοπής πέρασε ο Πρέσβης...

Μαγιάτικο Παιδικό Πανηγύρι στην Ιερά Μητρόπολη Ταμασού

Μια ξεχωριστή ημέρα στα μέσα του Μάϊου στο υπαίθριο χώρο της Ιεράς Μητρόπολης Ταμασού και Ορεινής είχαν τη ευκαιρία να περάσουν σήμερα τα παιδιά...

Αύτη η πίστις των Ορθοδόξων | Λιτάνευση Ιεράς Εικόνος της Αγίας Φωτεινής στον Υμηττό

Ο φετινός εορτασμός της Αγίας Φωτεινής στον Υμηττό, σκόρπισε χαρά στους πιστούς που συμμετείχαν στους εορτασμούς καθώς πραγματοποιήθηκε μετά από δύο χρόνια λόγω των...

Η Κοινότητα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βρισβάνης μετατράπηκε σε Ενορία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος επισκέφθηκε την Ενορία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Mount Gravatt Βρισβάνης, όπου και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής,...

Αγρυπνία για τον Άγιο Ευμένιο τον Νέο στην Καλαμάτα

Ιερά Αγρυπνία, προς τιμήν του νέου Αγίου της Εκκλησίας μας, Αγίου Ευμενίου του Κρητός, τελέσθηκε το εσπέρας της Κυριακής 22 Μαΐου, στον Ιερό Ναό...

Αυστραλίας Μακάριος σε νέο Διάκονο: «Να πείσεις τους ανθρώπους ότι πρέπει να χαίρονται»

«Θα είσαι επιτυχημένος και ευλογημένος κληρικός εάν καταφέρεις να πείσεις τους ανθρώπους ότι πρέπει να χαίρονται. Μέσα σε μια κοινωνία θλίψεως και καταθλίψεως χρειαζόμαστε...

40νθήμερο Μνημόσυνο μακαριστού Μητροπολίτου Ηλιουπόλεως και Θείρων Χρυσοστόμου

Στον Ιερό Ενοριακό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Δαμαριώνος Νάξου, τελέσθηκε την Κυριακή της Σαμαρείτιδος 22-5-2022, η Θεία Λειτουργία και το 40νθήμερο Μνημόσυνο του μακαριστού...