Του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου

Το μέλλον του κάθε τόπου συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική του μνήμη. Κι αυτή τη μνήμη, αν θέλουμε να έχουμε μέλλον, οφείλουμε να την διατηρήσουμε άσβεστη. Για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε το παρόν και να φτάσουμε με αξιώσεις στην επόμενη μέρα. Έχοντας ως υλικό μέσα μας ακόμη κι αυτά που μας πλήγωσαν. Να κρατήσουμε ζωντανές αυτές τις χαρακιές της ψυχής, όσο κι αν μας πονούν. Γιατί διδάσκουν και καθοδηγούν.

Η ιστορική μνήμη είναι το «υλικό ψυχής» που συνδέει και κρατά άσβεστη την ελληνική ταυτότητα. Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν είναι μια επετειακή ευκαιρία για να σκαλίσουμε τον πόνο και να σπείρουμε τον καρπό του διχασμού με τους γείτονες. Είναι η αφορμή για να αναλογιστούμε το «μέχρις εδώ» του Ελληνισμού. Το πώς θα πορευτούμε στο «από εδώ και πέρα» και να  κρατήσουμε αυτά που μπορούν να ενώσουν τους δύο λαούς. Γι’ αυτή την ειρήνη που στις μέρες μας δεν θεωρείται, πια, δεδομένη.

Αν η Άλωση της Πόλης ήταν μια τρομακτική και χαίνουσα πληγή για τον Ελληνισμό, η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν εκείνη που επέφερε τον θάνατό του στην Ανατολή. Σε αυτόν τον ιερό τόπο για τους Έλληνες, τη Μικρά Ασία, την πανάρχαια κοιτίδα της ελληνικής ψυχής, ξεθώριασε το 1922 η ελληνικότητα της Ανατολής. Η απώλεια του Ελληνισμού στη γη της Μικράς Ασίας – εκεί που οι Πατέρες της Εκκλησίας εναρμόνισαν την κλασική Ελλάδα με τον χριστιανικό λόγο- έγινε οριστική το 1922. Ως τότε ο Ελληνισμός δεν είχε, παρά τα δεινά που υπέστη και την δημογραφική επέλαση του τουρκικού στοιχείου, να υποταχθεί. Κρατούσε ζωντανή και ακμαία την πολιτιστική του υπεροχή.

Χρειάστηκε πολύς πόνος και αίμα για να ξεριζωθούν από τα χώματα της Μικράς Ασίας οι ελληνικές ρίζες που ποτίζονταν από αιώνες. Από αυτό το χώμα που Έλληνες μούσκεψαν με το αίμα και τον ιδρώτα τους. Μέχρι την ώρα που τουρκικά χέρια τους απόκοψαν από τις πατρογονικές τους εστίες και τους εξώθησαν στην Ελλάδα. Την Ελλάδα που αγαπούσαν και λάτρευαν για αιώνες.

Το 1922 είναι η χρονιά ορόσημο της τραγωδίας για τον Ελληνισμό. Είναι όμως και το εφαλτήριο για να έρθουν αυτοί οι Έλληνες με τις ικανότητές τους και το δημιουργικό τους πνεύμα στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου, στη γη της μητροπολιτικής Ελλάδας. Οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και του Πόντου ήταν, κατά κοινή ομολογία, η κινητήριος δύναμη για να «ανθίσει» η μητροπολιτική Ελλάδα. Κουβαλούσαν στο μικρό τους δισάκι τη μοναδική περιουσία που τους είχε απομείνει. Την ελληνική ψυχή και τις παραδόσεις. Τις παραδόσεις που ποτέ δεν λησμόνησαν. Ακόμη και σήμερα που πέρασε ένας αιώνας. Σε κάθε προσφυγική γειτονιά ο Μικρασιάτης πρόσφυγας κρατά άσβεστο το καντήλι της παράδοσης. Διατηρεί ζωντανό το χθες για να πορευτεί στο αύριο.

Αυτοί οι πρόσφυγες στην αρχή δεν έτυχαν θερμής υποδοχής. Ως «Έλληνες» τους κατηγορούσαν όταν ζούσαν απέναντι. «Τούρκους» τους αποκαλούσαν όταν έφτασαν στα μέρη μας. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν –που θα πρέπει να μας προβληματίσουν και να μας διδάξουν και σήμερα- κατάφεραν να γίνουν ο καταλύτης που απογείωσε την  Ελλάδα. Χάρη στην ευρηματικότητα, την εργατικότητα και τις ικανότητές τους. Οι Μικρασιάτες αδελφοί μας συνέβαλαν σημαντικά στη διαμόρφωση της σημερινής Ελλάδας και της ταυτότητάς της. Ανέδειξαν νέους Αγίους, κράτησαν ζωντανή την Ορθόδοξη πίστη και τις παραδόσεις. Γιατί κουβαλούσαν την Ελλάδα μέσα στην ψυχή τους.

Τα 100 χρόνια που πέρασαν μας πλήγωσαν πολύ. Μας πρόσφεραν όμως γνώση και εμπειρία. Πως θα πρέπει σε όσους αντέχει να δεχτεί αυτός ο τόπος ως πρόσφυγες από άλλους πολιτισμούς και παραδόσεις, να τους διδάξουμε την ιστορία αυτού του τόπου. Τις παραδόσεις, την Εκκλησία μας και τον ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης. Όχι κατ’ ανάγκη για να τις αφομοιώσουν, αλλά, αν μη τι άλλο, να τις σεβαστούν. Να κάνουμε μια νέα, σύγχρονη, ιεραποστολή δείχνοντας σε όσους έρχονται στην Ελλάδα τον τρόπο σκέψης της Ευρώπης και την αγάπη της χριστιανικής παράδοσης.

Όπως σεβάστηκε τις τοπικές παραδόσεις και ο κάθε Έλληνας που έφτασε ως πρόσφυγας σε κάθε άκρη της γης και συνέβαλε με το δικό του λιθαράκι, στην πρόοδο του τόπου, όπου κι αν έδεσε λιμάνι. Ο Έλληνας που κράτησε αναλλοίωτη την ταυτότητά του, ζωντανές τις παραδόσεις και ακμαία την πολιτιστική του αφετηρία, και, εν τέλει, δεν βγήκε ποτέ χαμένος. Αυτό μας διδάσκει η ιστορία, κι αυτό θα πρέπει να κρατήσουμε ως πυξίδα για την πορεία μας στο μέλλον.

*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Δημοκρατία» στις 31.08.2022 στο ειδικό αφιέρωμα για την επέτειο των 100 ετών από την καταστροφή της Σμύρνης

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εν πληθούση Εκκλησία εορτάσθηκε στη Μύκονο η Παναγία η Γοργοϋπήκοος

Στο Ιερό Ναό της Παναχράντου, Χὼρας Μυκόνου, ιερούργησε σήμερα το πρωί ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β', με την παρουσία πλήθους Μυκονίων πιστών. Το αναλόγιο του...

Προσκύνημα στην Κέρκυρα του Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐα

Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Κέρκυρα, όπου συμμετείχε στην 13η πανελλήνια συνάντηση πρόληψης για τις εξαρτήσεις, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού Ησαΐας αξιοποίησε ...

Ιερό Ευχέλαιο στην Παναγία την Παρηγορήτρια

Η Παναγία μας ως Μητέρα του Θεού και μύστις της αρρήτου σοφίας του Θεού χαριτώθηκε και καταξιώθηκε να έχει  παρρησία στον Κύριό μας και έτσι...

ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΕΝΑΡΞΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ Α/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2022, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, προσκεκλημένος του Διευθυντού Α/βάθμιας Εκπαιδεύσεως Ευβοίας κ. Κωνσταντίνου Ζημιανίτη, μετέβη στα...

Το μήνυμα των λόγων του Κυρίου: «καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι…»

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη Το μήνυμα των λόγων του Κυρίου: «καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι…». Αγαπητοί μου αδελφοί. Σήμερα ο...

Ἡ ἐντολή τοῦ Χριστοῦ γιὰ τὴν ἀγάπη

Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πολλές φορὲς ὁ Χριστὸς μᾶς μιλάει στὸ Εὐαγγέλιο Του γιὰ τὴν νέα ἐντολὴ...

Φθιώτιδος Συμεών: « Αν δεν προηγείται η πράξη, δεν μπορεί να ακολουθήσει το μέλος»

Με κατάνυξη και ευλάβεια εορτάσθηκαν στην Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος η εορτή της Συνάξεως της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου και οι Άγιοι της Μουσικής, ο Όσιος...

Η Μύκονος τιμά την Παναγία την Γοργοϋπήκοο

Στο Ιερό Ναό της Παναχράντου, Χὼρας Μυκόνου, όπου φυλάσσεται «φωτοείδες εκτύπωμα» της ιεράς εικόνος της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου από την Ιερά Μονή Δοχειαρίου, χοροστάτησε...

Πορεία προς τη Θέωση

Ὑπήρξαν στήν ἀρχαιότητα πολλοί σοφοί πού εἶπαν: «Μὴν κάνεις ὅ,τι δὲν θέλεις νὰ σοῦ κάνουν οἱ ἄλλοι». Σ’ αὐτὴν τὴν ἀρχὴ εἶχαν δεῖ τὸ...

Αγιασμός έναρξης των μαθημάτων της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2022, τελέστηκε στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης, ο αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του νέου σπουδαστικού...

Εκδηλώσεις στήριξης και ενίσχυσης του Σουρλιγκείου Γηροκομείου Καναλίων

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν δύο Εκδηλώσεις στήριξης και ενίσχυσης του Σουρλιγκείου Γηροκομείου Καναλίων τον μήνα Σεπτέμβριο.             Η πρώτη έλαβε χώρα τη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου ε.έ. το...

Η παγκοσμιοποίηση ισοπεδώνει πολιτισμούς, ήθη, έθιμα, αξίες και συνειδήσεις

Είσαι γονιός; Σε ενδιαφέρει! - Είσαι γονιός; Έχει σκεφθεί, όταν ισοπεδώνονται τα πάντα, πώς το παιδί σου θα σταθεί όρθιο σ' αυτή την κοινωνία; - Η μόνη...

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας στην Πέρθη

Στην Πέρθη της Δυτικής Αυστραλίας έφτασε την Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, προκειμένου να τελέσει τα εγκαίνια του Καθολικού της...

Αγιασμός στο Βαφειαδάκειο από τον Μητροπολίτη Φθιώτιδος

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2022 και ώρα 11:30 π.μ. πραγματοποιήθηκε στο χώρο του Βρεφονηπιακού Σταθμού- Ιδιωτικού Συστεγαζόμενου Νηπιαγωγείου Βαφειαδάκειο, ο Αγιασμός για την έναρξη του...

Επίσκεψη Αρχιεπισκόπου Θυατείρων στην Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κ. Νικήτας και η συνοδεία του, που αποτελείται από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Κλαυδιουπόλεως κ. Ιάκωβο και δύο...