• Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
Σάββατο, 21 Νοεμβρίου, 2026
Poimin.gr
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
Poimin.gr
No Result
View All Result

“Τι ποτέ εστίν άνθρωπος”

in Αφιερώματα, Εκκλησιαστική Επικαιρότητα
15 Οκτωβρίου 2017
byPoimin.gr Team
“Τι ποτέ εστίν άνθρωπος”
Share on FacebookShare on Twitter

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ.κ. Σεραφείμ

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος απευθυνόμενος στο πολυπληθές ποίμνιό του, τόσο στην Αντιόχεια στην οποία χειροτονήθηκε Διάκονος και Πρεσβύτερος, όσο και στη Βασιλίδα των πόλεων, την Κωνσταντινούπολη, απευθύνει το δύσκολο ερώτημα : «ειπέ γαρ μοι, τι ποτέ εστίν άνθρωπος;»1, δηλαδή πες μου τι τέλος πάντων είναι ο άνθρωπος. Και συνεχίζει : «(τι απάντηση θα δώσει κάποιος) αν ερωτηθεί σε τι διαφέρει από τα άλογα ζώα, πώς είναι συγγενής των όντων του ουρανού, τι μπορεί να προέλθει από τον άνθρωπο;»2. Και απαντά ο ίδιος σε άλλη ομιλία του : «Είναι διπλό αυτό το ζώο, δηλαδή ο άνθρωπος, που αποτελείται από δύο ουσίες, η μία είναι υλική, ενώ η άλλη πνευματική, εννοώ την ψυχή και το σώμα και έχει συγγένεια και στον ουρανό και στη γη. Γιατί με την πνευματική του ουσία επικοινωνεί με τις ουράνεις δυνάμεις, ενώ με την υλική έχει συνδεθεί με τα πράγματα της γης, επειδή είναι ένας τέλειος συνδυασμός και στις δύο κτίσεις»2.

Ποιός τελικά είναι ο άνθρωπος; Είναι αυτός ο οποίος ομιλεί, σκέπτεται, συγγράφει ή έχει επικοινωνία με άλλους ανθρώπους; Είναι εκείνος που έχει απλώς χέρια και πόδια ανθρώπου ή ακόμη εκείνος που διαθέτει λογική; Ο αληθινός άνθρωπος, κατά τη χρυσή αηδόνα της Εκκλησίας, είναι αυτός ο οποίος πιστεύει στο Θεό και έχει ζωή φιλοσοφημένη. «Αυτό προ πάντων είναι άνθρωπος, όταν φυλάσσει την ακρίβεια των δογμάτων και κάμνει ευσεβή ζωή»4.

Άνθρωπος είναι εκείνος ο οποίος ασκεί με παρρησία την ευσέβεια και την αρετή. Γι’ αυτό θα πει γεμάτος θαυμασμό ο ιερός πατήρ χρησιμοποιώντας στη διδασκαλία του ως γνώμονα την Αγία Γραφή πως: «ο Νώε ανάμεσα σε τόσους πολλούς ανθρώπους διέσωσε την εικόνα του ανθρώπου. Διότι αυτό σημαίνει άνθρωπος, όταν καταγίνεται κανείς εις την αρετή… Άνθρωπο θα μπορούσαμε να ονομάσουμε εκείνον που διασώζει την εικόνα του ανθρώπου… Αλλά όχι μόνο αυτό, αλλά και το να είναι ενάρετος και το να αποφεύγη τα κακά και το να νικά τα παράλογα πάθη του και το να εκτελή πιστά τας εντολάς του Θεού»5.

Ένας τέτοιος Άνθρωπος ήταν ο Παύλος Μελάς, ο αγνός αυτός ήρωας και πρωτομάρτυρας του Μακεδονικού Αγώνος. Αν δεν ήταν αυτός όπως και ο μεγάλος εκείνος εθνεγέρτης Ιεράρχης, ο Μητροπολίτης Καστορίας Γερμανός Καραβαγγέλης και όλη η χορεία των Ιεραρχών της Μακεδονίας, δεν γνωρίζω εάν σήμερα θα είχαμε αποκτήσει την ελευθερία μας. Γιατί όπως έχει λεχθεί, ο Μακεδονικός Αγώνας, η τόσο λαμπρή σελίδα της ιστορίας μας, προετοίμασε την έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων και την ελευθερία της Μακεδονίας.

Πρώτον, ο Παύλος Μελάς διέθετε καρδιά γεμάτη ανθρωπιά. Ήταν ένα παλληκάρι με ιδανικά, που στο διάβα της ζωής φανέρωνε την αρετή του, τη φλόγα της πίστεως και την ανθρωπιά του. Η μακαριστή γυναίκα του Ναταλία Μελά στο μνημειώδες βιβλίο της παραθέτει αποσπάσματα από το σημειωματάριο το οποίο ο Παύλος κρατούσε λίγο πριν ξεκινήσει για την περιοδεία του στη Μακεδονία, αλλά και από τις επιστολές που της έστελνε. Εκεί φανερώνεται πόσο ευαίσθητη και ανθρώπινη καρδιά διέθετε : «Εκείθεν με την άμαξαν πηγαίνω εις το νεκροταφείον, εις του πατρός μου το μνήμα. Κάθομαι ολίγην ώραν παρά τον τάφον του. Αισθάνομαι την ψυχήν του πολύ κοντά μου· ενθυμούμαι με πόσην φωτιά αγαπούσε αυτός την πατρίδα, ενθυμούμαι ότι ωρκίσθην επί του φερέτρου του ν’ αποθάνω εν ανάγκη υπέρ αυτής, ενθυμούμαι πόσον μας ελάτρευε και πόσον υπέφερε δια την καταστροφήν του 1897. Όλαι αυταί αι σκέψεις με δίδουν θάρρος και επαναφέρουν ολίγην γαλήνην εις την ψυχήν μου· διότι σκέπτομαι ότι, και αν φονευθώ, θα επανεύρω την ψυχήν του αγίου εκείνου ανθρώπου»6.

Κι όταν στις 5 Μαρτίου του 1904 φθάνει στο χωριό Κριτσοτάδες, γράφει πάλι στη γυναίκα του μια επιστολή μέσα από την οποία φαίνεται η αγαπώσα καρδία του για το Θεό αλλά και συγχρόνως για την Πατρίδα. Αξίζει να παραθέσουμε ένα τμήμα αυτής της επιστολής σαν μια ελάχιστη απάντηση σε εκείνους που σήμερα κατακρίνουν όλους όσους ασχολούνται μ’ αυτόν τον αιματοβαμμένο τόπο : «Δεν αφήνω πίσω μου κανένα καημόν, διότι σας συμπεριλαμβάνω όλους μαζί μου εις την καρδιά μου και εις τον νου μου. Με όλην την δύναμιν της ψυχής μου, παρακαλώ τον Θεόν να σας κάμη όλους ευτυχείς. Έχω την πεποίθησιν ότι και ημάς και την αγίαν υπόθεσιν θα ευλογήση ο Θεός· αν όμως τυχόν δεν θελήση να επιστρέψωμεν, να μη λυπηθής, αλλά να είσαι γενναία και υπερήφανη και να χρησιμεύσης έτσι ως παράδειγμα εις όλας τας Ελληνίδας… Δεν αφήνω περιουσίαν εις την οικογένειάν μου, αλλ’ έχω συναίσθησιν ότι αφήνω εκείνο το οποίον εκληρονόμησα από τον πατέρα μου άθικτον, όνομα τίμιον και αγαπητόν»7.

Μάλιστα, όταν έφθασε στη Λάρισα στις 21 Αυγούστου 1904, γράφει την εξής συγκινητική επιστολή που φανερώνει όλο το δυναμισμό και τον ηρωισμό που διέθετε, φθάνοντας ακόμη να θυσιάσει και τον ίδιο του τον εαυτό. «Αναλαμβάνω αυτόν τον αγώνα με όλην μου την ψυχήν και με την ιδέαν ότι είμαι υποχρεωμένος να τον αναλάβω. Είχα και έχω την ακράδαντον πεποίθησιν ότι δυνάμεθα να εργασθώμεν εν Μακεδονία και να σώσωμεν πολλά πράγματα. Έχων δε την πεποίθησιν ταύτην, έχω και υπέρτατον καθήκον να θυσιάσω το παν όπως πείσω και Κυβέρνησιν και κοινήν γνώμην περί τούτου»8.

Έτσι ξεκίνησε για τη Μακεδονία στις 17 Αυγούστου 1904 για τρίτη και τελευταία φορά. Για το πρόσωπό του και την προσφορά του θα μπορούσε να λεχθεί εκείνο το οποίο έλεγαν για την εποποιΐα του 1940, πως «ποτέ τόσοι πολλοί άνθρωποι δεν χρωστούσαν τόσα πολλά σε τόσο λίγους ανθρώπους». Ακόμη για τον ήρωα αυτό θα μπορούσαμε να πούμε πως ποτέ άλλοτε ένα ολόκληρο εθνικό διαμέρισμα της πατρίδος μας δεν χρωστούσε την ελευθερία του σε έναν άνθρωπο· διότι η Μακεδονία οφείλει κυρίως στον Παύλο Μελά την ελευθερία της παρ’ όλη την τόσο σύντομη σε χρονική διάρκεια δράση του.

Δεύτερον. Ο Παύλος Μελάς έδειξε περίτρανα την ανθρωπιά του στη Μακεδονία μας. Η πορεία για την ελευθερία αυτού του τόπου πέρασε μέσα από πολλούς κινδύνους, φόβους, προδοσίες, πείνα, κόπο, δίψα, ξενύχτια και κυρίως προσευχές προς το Θεό και εμπιστοσύνη στο θέλημά Του. Εδώ δεν ήρθε ως τιμωρός, αλλά ως άνθρωπος έτοιμος να αναστήσει αυτόν τον πεσμένο τόπο. Να πει στους ανθρώπους ειρηνικά και αγαπητικά πως είναι Έλληνες Ορθόδοξοι, πως πρέπει να αγαπούν την Πατρίδα, πως μέσα στις φλέβες τους ρέει το αίμα του Μεγάλου Αλέξανδρου του Μακεδόνα και πως έχουν ως υποχρέωση την αφοσίωση σε αυτόν τον τόπο. Όποιος αγαπά τη μητέρα του, δεν σημαίνει ότι εχθρεύεται τις άλλες μητέρες. Κι όποιος αγαπά τη μάνα Πατρίδα του, δεν σημαίνει ότι εχθρεύεται τις άλλες πατρίδες.

Στις 16 Μαρτίου το 1904 από το Γαβρέσι το σημερινό Γάβρο των Κορεστείων στέλνει και πάλι μια συγκινητική επιστολή που φανερώνει όλο το ήθος της προσωπικότητός του. «Εγωιστικώς φερόμενος θα σου κάμω μίαν μικρήν περίληψιν του λόγου τον οποίον εξεφώνησα προ της μακεδονικής αυτής βουλής… Αδελφοί, ημείς που ήλθαμεν από τας Αθήνας δια να σας βοηθήσωμεν, εφέραμεν μαζί μας μόνον αγάπην, πατριωτισμόν και παλληκαριά· με αυτά μόνον και με τα όπλα, που θα σας φέρωμεν αν τα θελήσετε, θα σας βοηθήσωμεν να υπερασπισθήτε κατά των ατιμιών των Βουλγάρων και, αν είναι ανάγκη, και κατά των ατιμιών των Τούρκων. Ημείς δεν θα σας βιάσωμεν να μας ακολουθήσετε, όπως σας έκαμαν οι Βούλγαροι… και αφού έπαιρναν τα χρήματά σας… και έκαμαν έτσι το κέφι τους, άφησαν τους Τούρκους και έκαψαν τα χωριά σας… Ημείς θα πολεμούμε στήθος με στήθος και πρώτα θα πέφτωμεν ημείς και έπειτα σεις»9.

Τρίτον. Για να δούμε πώς στην προσωπικότητα του Παύλου Μελά εκπληρώνεται ο χρυσοστομικός λόγος πως άνθρωπος είναι εκείνος ο οποίος πιστεύει στο Θεό και εναρμονίζει το θέλημά του με το θέλημα του Θεού, θα πρέπει και πάλι να ανατρέξουμε στις επιστολές του μέσα από τις οποίες αφήνει να φανεί το πόσο δυνατά πίστευε , το πόσο συχνά ζητούσε την ευλογία του Θεού, το πόσο σεβόταν τους Ποιμένες της Εκκλησίας, αλλά και συγχρόνως συμμετείχε στη ζωή της Εκκλησίας. Όπως τότε, το 1821, που τα παλληκάρια της Επανάστασης ζούσαν τη ζωή της Εκκλησίας και η Ορθόδοξη Εκκλησία ήταν γι’ αυτούς η πρωτοπόρος στους αγώνες και στην ελευθερία αυτού του τόπου, γεγονός το οποίο το ξεχνούμε σήμερα, αφού μας δέρνει η αμνησία για την ιστορία, η οποία κάποια στιγμή θα μας δικάσει μαζί με τους αγέννητους νεκρούς μας.

Στις 15 Μαρτίου 1904 φθάνει στην περίφημη Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου Τσιριλόβου. Εκεί συναντά τον περίφημο Ηγούμενο Γρηγόριο για τον οποίο λέγει «πως σπανίως βλέπει κανείς ωραιότερον άνδρα, ηλικίας 67-70 ετών»10, ο οποίος όχι μόνο τους φιλοξενεί αλλά και τους εμψυχώνει, τους κοινωνεί των Αχράντων Μυστηρίων, τους πληροφορεί γι’ αυτά τα οποία συμβαίνουν στον τόπο και με κίνδυνο της ζωής του τους κατευοδώνει και τους δείχνει το δρόμο που έπρεπε να ακολουθήσουν για να φθάσουν στον προορισμό τους. Γράφει χαρακτηριστικά στο ημερολόγιό του τα εξής συγκινητικά : «Ημείς όλοι εβαδίζαμεν όπισθέν του εφ’ ενός ζυγού, σιωπηλοί και κατά την αυτήν ως πάντοτε τάξιν. Ο ηγούμενος ήτον ασκεπής, εβάδιζεν ευθυτενέστατον έχων το υψηλόν του ανάστημα και μόνον την κεφαλήν κλίνων εμπρός, εφαίνετο βυθισμένος εις τις οίδε ποίας σκέψεις… Εις όλους μας έκαμεν εντύπωσιν το θέαμα του αγαπητού γέροντος· και μας εφάνη ότι βλέπομεν την Εκκλησίαν μας, τον αντιπρόσωπον του Χριστού, χειραγωγούντα ημάς εις το υψηλόν έργον το οποίο ηρχίσαμεν χθες. Όταν εφθάσαμεν κάτω εις την πεδιάδα, ο ηγούμενος εσταμάτησε και παρερχομένους τον ένα κατόπιν του άλλου, μας ηυλόγει και μας ησπάζετο»11. Μάλιστα δε, στις 28 Αυγούστου, σημειώνει με έμφαση και τη συμμετοχή του στο Ποτήριο της Ζωής : «Ακούσαμεν τον εσπερινόν πρώτα και κατόπιν μας μετέλαβεν ο γέρων χωρικός ιερεύς της μονής. Ουδέποτε με τόσην κατάνυξιν μετέλαβα. Ο νους μου διαρκώς εστρέφετο προς Εκείνον ο οποίος χάριν ημών και της θείας θρησκείας Του υπέστη το μαρτύριον. Το μέγεθος της θυσίας Του, το μέγεθος της αποστολής Του μ’ έκαμναν να αισθάνωμαι πόσον μικροί και πόσον μακράν Αυτού ευρισκόμεθα, αλλά και συγχρόνως μ’ ενεθάρρυναν»12.

Τέλος, συνταρακτική είναι η περιγραφή της στάσης του από τον κ. Νικόλαο Μέρτζο, Πρόεδρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και Άρχοντα Διδάσκαλο του Γένους: «Στο στήθος του, πάνω από την καρδιά, έφερε τον Σταυρό. Και μέσα στην καρδιά του αγάπη μόνον. Ήλθε για να συμφιλιώσει, όχι να σκοτώσει. Στο Στρέμπενο (Ασπρόγεια) συνέλαβε τους δολοφόνους του παπα-Δημήτρη για να τους δικάσει αλλά εκείνοι πετάχτηκαν να φύγουν και οι ευθύβολοι Κρητικοί τους χτύπησαν στο φτερό. Ο Παύλος έκλαψε πικρά. «Ποιος είμαι εγώ να τους φονεύσω; Με ποιο δικαίωμα; Εγώ ήλθα διά να ειρηνεύσω τον τόπον»· έγραψε στη Νάτα του»13.

Αυτός ήταν ο ήρωας.

Αυτή ήταν η σχέση του με την Εκκλησία.

Αυτή ήταν η αγάπη του για την Πατρίδα.

Ο Νικόλαος Μέρτζος γλαφυρά θα γράψει : «Στους πικρούς καιρούς μας ο Ελληνισμός αναζητεί τον Ηγέτη πού, με ένα κλικ, θα αναποδογυρίσει την δεινή πραγματικότητα, θα ανατρέψει τους σιδηρούς συσχετισμούς των ισχυρών δυνάμεων και θα αναγεννήσει την Ελλάδα. Τέτοια θαύματα, όμως, δεν γίνονται με σπιθαμιαία αναστήματα ηγετών ούτε με παχειά λόγια. Ωστόσο, θαύματα έζησαν τον 20όν μόλις αιώνα οι πάπποι και οι πατέρες των πιο γερόντων μας. Πρώτο θαύμα στην αυγή του αιώνα ο Μακεδονικός Αγώνας.

Τότε η Ελλάδα είχε ξεγράψει την Μακεδονία. Χρεοκοπημένη το 1893, βαρεία ηττημένη και ταπεινωμένη το 1897, με μόλις 2,6 εκατ. κατοίκους πάμπτωχους και με τα κύρια έσοδά της δεσμευμένα στο Δημόσιο Χρέος της, χωρίς Στρατό ούτε ηγεσία αδυνατούσε να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Σαν είδε, όμως, φως, αναμετρήθηκε. Και επέτυχε αλλεπάλληλα θαύματα σέ 9 χρόνια. Κάποιος άναψε πρώτος το καντήλι»14.

Κι ένα μεγάλο ερώτημα απευθύνεται σε όλους μας σήμερα : Διαθέτουμε άραγε τέτοια αποθέματα σεβασμού και αγάπης; Διαθέτουμε ηρωισμό για να θυσιάσουμε τον εαυτό μας και τη βόλεψή μας για το Χριστό και την Ελλάδα; Γιατί σήμερα αν κανείς αναφέρεται σε Χριστό και Ελλάδα, θα πρέπει να είναι έτοιμος να δεχθεί τα πυρά και τις κατηγορίες περί ρατσισμού και τόσα άλλα τα οποία λέγονται και γράφονται…

13 Οκτωβρίου 1904. Ο Παύλος αυτήν την ημέρα αποφάσισε να δώσει ό,τι είχε. Και είχε μόνο τον εαυτό του. Και αυτόν τον έδωσε για τη μεγάλη Πατρίδα, που δεν την περιορίζει ο Όλυμπος και το ακρωτήριο του Μαλέα, κατά την έκφραση του Σπυρίδωνος Λάμπρου στο μνημόσυνο που τέλεσαν οι φοιτητές στο πρώτο Κοιμητήριο των Αθηνών στις 23 Οκτωβρίου 1904. Με το θάνατό του προσυπέγραψε ότι είχε ο ίδιος πριν διακηρύξει : «Τι σημαίνει είς άνθρωπος; Ενός ανδρός το αίμα, εάν ποτίση το χώμα της Μακεδονίας, θα εξυπνήσωσιν οι κοιμώμενοι, θα εγκαρδιωθώσιν οι τρομοκρατηθέντες, θα φυτρώσουν επί της ευγενούς γης εκδικηταί και σωτήρες». Ο θάνατος του παλληκαριού αφύπνισε την Αθήνα. Συνήγειρε όλον τον Ελληνισμό.

Τώρα ο Παύλος αναπαύεται στη μακεδονική γη, στην Καστοριά, στο Ναό των Ταξιαρχών του 11ου αιώνος, δίπλα στο Γερμανό Καραβαγγέλη, και μαζί με την αείμνηστη σύζυγό του Ναταλία Μελά, αναμένει την ανάσταση των νεκρών. Ακοίμητη καίει η κανδήλα στον τάφο του και θρηνητικά η μούσα μαζί με τον Κωστή Παλαμά τού επαναλαμβάνει κάθε φορά το μοιρολόι που ακούγεται την ημέρα της τελευτής του : «Σε κλαίει ο λαός. Πάντα χλωρό να σειέται το χορτάρι στον τόπο, που σε πλάγιασε το βόλι, ω παλληκάρι. Πανάλαφρος ο ύπνος σου, του Απρίλη τα πουλιά σαν του σπιτιού σου να τ’ ακούς λογάκια και φιλιά, και να σου φτάνουν του χειμώνα οι καταρράχτες, σαν τουφεκιού αστραπόβροντα και σαν πολέμου κράχτες. Πλατειά του ονείρου μας η γη και απόμακρη. Και γέρνεις εκεί και σβεις γοργά. Ιερή στιγμή. Σαν πιο πλατειά τη δείχνεις, και τη φέρνεις σαν πιο κοντά»15.

Αυτό το μνημείο κι αυτός ο χώρος θα έπρεπε να αποτελεί προσκύνημα και τόπο αναφοράς για όλους τους Έλληνες και η μορφή αυτού του ήρωα ένας καθρέπτης γι’ αυτά που σήμερα γίνονται στον τόπο μας, γι’ αυτά που ψηφίζονται, γι’ αυτά που τεκταίνονται…

Μήπως κάποτε αυτήν την αγνή και ηρωική μορφή θα έπρεπε να την κατατάξουμε στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας και να την προβάλλουμε ως παράδειγμα ευσεβούς και πιστεύοντος ανιδιοτελούς ανδρός, αλλά και μάρτυρος στον αγώνα υπέρ της Πίστεως και της Πατρίδος;

113 χρόνια μετά το ηρωικό του τέλος θα πρέπει να πούμε… ο Θεός να λυπηθεί την καϋμένη την Πατρίδα μας!


1 Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, «Εις τας Πράξεις – Ομιλία ΛΒ’», ΕΠΕ 16Α,260

2 αυτόθι

3 του ιδίου, «Έτι εις την ασάφειαν της Παλαιάς Διαθήκης… – Ομιλία Β’», ΕΠΕ 1,359

4 του ιδίου, «Ομιλία εις τον ΡΜΓ’ Ψαλμόν», ΕΠΕ 7,401

5 του ιδίου, «Ομιλία ΚΓ’», ΕΠΕ 2,705

6 Ναταλίας Π. Μελά, «Παύλος Μελάς», Β’ έκδ., Αθήνα 1963, σελ. 192

7 ο.π., σελ. 211

8 ο.π., σελ. 317

9 ο.π., σελ. 240-241

10 ο.π., σελ. 234

11 ο.π., σελ. 237

12 ο.π., σελ. 331

13 «Αθωνίτης», Περιοδική Έκδοση του Ομίλου Φίλων Αγίου Όρους «Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης», Έτος 25ο, Τεύχος 97, Δ΄ Τρίμηνο 2016

14 αυτόθι

15 Κωστή Παλαμά, «Η πολιτεία και η μοναξιά», Β’ έκδ., σελ. 58

Πρόσφατα Άρθρα

Υποδοχή της Ιεράς Εικόνος της Παναγίας Ελώνης και ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός στο Λεωνίδιο
Εκκλησία της Ελλάδος

Υποδοχή της Ιεράς Εικόνος της Παναγίας Ελώνης και ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός στο Λεωνίδιο

21 Νοεμβρίου 2026

Με εκκλησιαστική λαμπρότητα η υποδοχή της Ιεράς Εικόνος της Παναγίας Ελώνης και ο Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός στο Λεωνίδιο Με ιδιαίτερη...

Read more
Πολυαρχιερατικός Εσπερινός για την Πολιούχο της Νάξου Παναγία Χρυσοπολίτισσα
Εκκλησία της Ελλάδος

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός για την Πολιούχο της Νάξου Παναγία Χρυσοπολίτισσα

21 Νοεμβρίου 2026

Με θρησκευτική ευλάβεια και κατάνυξη τελέσθηκε το απόγευμα της Παρασκευής 20 Νοεμβρίου 2026 στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Νάξου,...

Read more
Σπάρτη: Πανηγυρικός Εσπερινός για τα Εισόδια της Θεοτόκου και ενθρόνιση της εικόνας του Πολιούχου
Εκκλησία της Ελλάδος

Σπάρτη: Πανηγυρικός Εσπερινός για τα Εισόδια της Θεοτόκου και ενθρόνιση της εικόνας του Πολιούχου

20 Νοεμβρίου 2026

Το απόγευμα της Παρασκευής 20 Νοεμβρίου 2026, στον Ιερό Ναό Οσίου Νίκωνος Σπάρτης, τελέσθηκε ο πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας...

Read more
Στο Ρίζι Φαρσάλων ο Μητροπολίτης Τιμόθεος για την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου
Εκκλησία της Ελλάδος

Στο Ρίζι Φαρσάλων ο Μητροπολίτης Τιμόθεος για την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου

20 Νοεμβρίου 2026

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026, το απόγευμα, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος χοροστάτησε στην ακολουθία του Εσπερινού,...

Read more
Ο Εσπερινός των Εισοδίων της Θεοτόκου και της Παναγίας Εσφαγμένης στο Τρίκορφο
Εκκλησία της Ελλάδος

Ο Εσπερινός των Εισοδίων της Θεοτόκου και της Παναγίας Εσφαγμένης στο Τρίκορφο

20 Νοεμβρίου 2026

Μέσα σε κατανυκτικό κλίμα οι μοναχοί του Τρικόρφου μαζί με τον Καθηγούμενό τους τέλεσαν τον Εσπερινό των Εισοδίων της Θεοτόκου...

Read more
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων
Εισόδια της Θεοτόκου

«Εις τα Εισόδια της Θεοτόκου» Μητροπολίτου Πατρών (†) Νικοδήμου Βαλληνδρά

20 Νοεμβρίου 2026

Tου μακαριστού Μητροπολίτη Πατρών (†) Νικοδήμου Βαλληνδρά* «Μακαρία η  κοιλία η βαστάσασά σε και μαστοί ους εθήλασας» (Λουκ. ια' 27) Χρέος...

Read more
Εθνικό πρόβλημα το στεγαστικό: Ιεράρχες ζητούν άμεσα μέτρα για προσιτά ενοίκια και στήριξη της οικογένειας
Εκκλησία της Ελλάδος

Εθνικό πρόβλημα το στεγαστικό: Ιεράρχες ζητούν άμεσα μέτρα για προσιτά ενοίκια και στήριξη της οικογένειας

20 Νοεμβρίου 2026

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ Ιεράρχες απευθύνουν έκκληση προς όλο τον πολιτικό κόσμο για ενοίκια και στέγη Τον κώδωνα του κινδύνου...

Read more
Με την ευλογία του Μητροπολίτη Μαρωνείας αναχωρούν για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ΜΜΑ οι τρεις αθλητές του «ΔΙΑ»
Εκκλησία της Ελλάδος

Με την ευλογία του Μητροπολίτη Μαρωνείας αναχωρούν για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ΜΜΑ οι τρεις αθλητές του «ΔΙΑ»

20 Νοεμβρίου 2026

Τὴν Πέμπτη 19 Νοεμβρίου ἐ. ἒ., τρεῖς ἀθλητὲς τῶν Πολεμικῶν Τεχνῶν (ΜΜΑ) τοῦ Συλλόγου «ΔΙΑΣ» τῆς πόλης μας, ἐπισκέφθηκαν τόν...

Read more
Μητροπολίτης Φλωρίνης Ειρηναίος για γάμο ομοφύλων: «Kαταστρεπτικός για τις ανθρώπινες κοινωνίες»
Απόψεις - Γνώμες

Μητροπολίτης Ειρηναίος: Τρία χρόνια στον επισκοπικό θρόνο της Φλώρινας – Το ποιμαντικό έργο, οι προκλήσεις και το όραμά του

20 Νοεμβρίου 2026

Με αφορμή τη συμπλήρωση τριών ετών από την ενθρόνισή του, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2023, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φλωρίνης,...

Read more
Καστοριά: Τίμησαν τη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτη Γρηγορίου Γ΄ με διήμερες εκδηλώσεις για τα 30 χρόνια από την εκδημία του
Εκκλησία της Ελλάδος

Καστοριά: Τίμησαν τη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτη Γρηγορίου Γ΄ με διήμερες εκδηλώσεις για τα 30 χρόνια από την εκδημία του

20 Νοεμβρίου 2026

Mε ιδιαίτερη επιτυχία και σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και ευγνωμοσύνης πραγματοποιήθηκαν στην Καστοριά, την Τετάρτη 18 και την Πέμπτη 19...

Read more
Η 3η συνάντηση του «Σχολείου Πατερικής Θεολογίας»  της Ι. Μητροπόλεως Κορίνθου
Εκκλησία της Ελλάδος

Η 3η συνάντηση του «Σχολείου Πατερικής Θεολογίας» της Ι. Μητροπόλεως Κορίνθου

20 Νοεμβρίου 2026

Στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Κορίνθου πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, η 3η συνάντηση του «Σχολείου Πατερικής Θεολογίας»,...

Read more
Αφιερωμένη στον Όσιο Τύχωνα τον Ρώσο και Αγιορείτη η δεύτερη αγιολογική σύναξη στο Αγρίνιο
Εκκλησία της Ελλάδος

Αφιερωμένη στον Όσιο Τύχωνα τον Ρώσο και Αγιορείτη η δεύτερη αγιολογική σύναξη στο Αγρίνιο

20 Νοεμβρίου 2026

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Αγρινίου πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 η δεύτερη αγιολογική σύναξη, στο πλαίσιο του...

Read more
Φοιτητές της Χριστιανικής Αδελφότητας «Απολύτρωση» Θεσσαλονίκης επισκέφθηκαν τις Ιερές Μονές της Πιερίας
Εκκλησία της Ελλάδος

Φοιτητές της Χριστιανικής Αδελφότητας «Απολύτρωση» Θεσσαλονίκης επισκέφθηκαν τις Ιερές Μονές της Πιερίας

20 Νοεμβρίου 2026

Με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεωργίου, την Τρίτη 17 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε ολοήμερη εξόρμηση στην...

Read more
Η εικαστική παρουσία της Αγίας Αικατερίνης στην Ανατολή και τη Δύση στο επίκεντρο ομιλίας στο Πνευματικό Κέντρο «Άγιος Φώτιος»
Εκκλησία της Ελλάδος

Η εικαστική παρουσία της Αγίας Αικατερίνης στην Ανατολή και τη Δύση στο επίκεντρο ομιλίας στο Πνευματικό Κέντρο «Άγιος Φώτιος»

19 Νοεμβρίου 2026

Μια ξεχωριστή εικαστική και πολιτιστική διαδρομή αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη, μέσα από την καλλιτεχνική δημιουργία της Ανατολής και της Δύσης,...

Read more
«Ξέρετε τι είναι η Καινή Διαθήκη;» Μια ξεχωριστή συνάντηση του Mητρ. Θεσσαλιώτιδος με μαθητές σχολικών μονάδων
Εκκλησία της Ελλάδος

«Ξέρετε τι είναι η Καινή Διαθήκη;» Μια ξεχωριστή συνάντηση του Mητρ. Θεσσαλιώτιδος με μαθητές σχολικών μονάδων

19 Νοεμβρίου 2026

 Ποιμαντικές επισκέψεις σε σχολικές μονάδες της Μητροπολιτικής του Περιφέρειας πραγματοποίησε το πρωί της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου 2026 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης...

Read more

ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων
Εισόδια της Θεοτόκου

«Εις τα Εισόδια της Θεοτόκου» Μητροπολίτου Πατρών (†) Νικοδήμου Βαλληνδρά

20 Νοεμβρίου 2026

Tου μακαριστού Μητροπολίτη Πατρών (†) Νικοδήμου Βαλληνδρά* «Μακαρία η  κοιλία η βαστάσασά σε και μαστοί ους εθήλασας» (Λουκ. ια' 27) Χρέος...

π.  Ιωάννης Σουρλίγγας​ “Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου”

«Σήμερον τω Ναώ προσάγεται η πανάμωμος Παρθένος»

20 Νοεμβρίου 2025
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Ἁγγελοι καί ἄνθρωποι τῆς Παρθένου τήν εἴσοδον τιμήσωμεν

20 Νοεμβρίου 2025
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τα Εισόδια της Θεοτόκου. Τι, ακριβώς, γιορτάζουμε στις 21 Νοεμβρίου

20 Νοεμβρίου 2025
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

20 Νοεμβρίου 2025
«Ο καθαρώτατος ναός του Σωτήρος»

Τα Εισόδια της Θεοτόκου

21 Νοεμβρίου 2021
«Ο καθαρώτατος ναός του Σωτήρος»

«Ο καθαρώτατος ναός του Σωτήρος»

21 Νοεμβρίου 2020
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον και της των ανθρώπων σωτηρίας η προκήρυξις

21 Νοεμβρίου 2020
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Προοίμιο – Προκήρυξη – Εκπλήρωση

21 Νοεμβρίου 2019
Η εορτή των Ενόπλων Δυνάμεων κάτω από την Σκέπη της Παναγίας Θεοτόκου

«Πύλαι τοῦ Ἱεροῦ, εἰσδέξασθε Παρθένον, εἰς Ἅγια Ἁγίων»

21 Νοεμβρίου 2019
Η προσωπικότητα της Παναγίας διαμορφώθηκε και από την ανατροφή Της

Η προσωπικότητα της Παναγίας διαμορφώθηκε και από την ανατροφή Της

20 Νοεμβρίου 2019
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Εν ναώ του Θεού τρανώς η Παρθένος δείκνυται

20 Νοεμβρίου 2019
Ομιλία του Στρατιωτικού Ιερέως Αρχιμ. Αλέξιου Ιστρατόγλου για τα Εισόδια της Θεοτόκου- Ένοπλες Δυνάμεις 2019

Ομιλία του Στρατιωτικού Ιερέως Αρχιμ. Αλέξιου Ιστρατόγλου για τα Εισόδια της Θεοτόκου- Ένοπλες Δυνάμεις 2019

20 Νοεμβρίου 2019
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Λόγος πανηγυρικός είς τα Εισόδια της Θεοτόκου

20 Νοεμβρίου 2019
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Ο Άρτος με τον οποίο τρεφόταν η Παναγία στα Άγια των Αγίων

19 Νοεμβρίου 2019
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Η εν τω Ναώ είσοδος της Θεομήτορος

20 Νοεμβρίου 2018
Η εορτή των Ενόπλων Δυνάμεων κάτω από την Σκέπη της Παναγίας Θεοτόκου

Η καθαρότητα της Θεοτόκου ορόσημο στην ανθρώπινη ζωή

21 Νοεμβρίου 2017
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τα Εισόδια της Θεοτόκου και τα δικά μας εισόδια….

21 Νοεμβρίου 2016
Η προσωπικότητα της Παναγίας διαμορφώθηκε και από την ανατροφή Της

Η της Παρθένου εις τον Ναό Είσοδος σιωπή τιμάσθω!

21 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Ο Θεός ακούει τις προσευχές των δικαίων και τους δίνει ότι επίμονα και με πόνο ψυχής ζητούν.

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Λήδρας: “Τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου μέσα ἀπό τήν ὑμνολογία τῆς Ἐκκλησίας μας”

16 Νοεμβρίου 2023
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ «Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου»

16 Νοεμβρίου 2023
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Κήρυγμα εις τα Εισόδια της Θεοτόκου

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Η εορτή των Εισοδίων έχει ως στόχο να μας διδάξει πολύ υψηλές έννοιες!

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Με αφορμή τα Εισόδια της Θεοτόκου

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Ἡ ἐν τῷ Ναῷ Εἴσοδος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου

16 Νοεμβρίου 2023
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου) κήρυγμα επί της εορτής

20 Νοεμβρίου 2016
Η Εορτή των Εισοδίων ως υπόμνησις, κλήσις και προσδοκία.

Η Εορτή των Εισοδίων ως υπόμνησις, κλήσις και προσδοκία.

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Τα Εισόδια της Θεοτόκου. (21 Νοεμβρίου)

20 Νοεμβρίου 2016
Τα Εισόδια της Θεοτόκου και το προανάκρουσμα της εορτής των Χριστουγέννων

Εις τα Εισόδια της Θεοτόκου

20 Νοεμβρίου 2016
Next Post
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων μετέχει στο  4ο Διεθνές Συνέδριο για την Ποιμαντική Διακονία στον χώρο της Υγιείας

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων μετέχει στο 4ο Διεθνές Συνέδριο για την Ποιμαντική Διακονία στον χώρο της Υγιείας

Α΄ Συνάντηση Σεμιναρίου Κατηχητών της Ι.Μ. Νεαπόλεως

Α΄ Συνάντηση Σεμιναρίου Κατηχητών της Ι.Μ. Νεαπόλεως

Ιερό Λείψανο του Αγίου Λουκά του Ιατρού στον Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου Αττικής 

Ιερό Λείψανο του Αγίου Λουκά του Ιατρού στον Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου Αττικής 

Ιερόσυλοι διέρρηξαν τον Μητροπολιτικό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαβρύτων

Ιερόσυλοι διέρρηξαν τον Μητροπολιτικό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαβρύτων

Ονομαστήρια Μητροπολίτου Εδέσσης Ιωήλ

Poimin.gr © 2023

  • Ταυτότητα
  • Επικοινωνία
  • Όροι Χρήσης
  • Πολιτική Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
  • Πολιτική Cookies
  • Δήλωση Συμμόρφωσης με τη Σύσταση (ΕΕ) 2018/334

Follow Us

No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις

Poimin.gr © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist