Την Δευτέρα 11 Μαΐου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο (κεκλεισμένων των θυρών) στην Ιερά Μονή Αγίων Πάντων Βεργίνης επί τη εορτή των Αγίων Ισαποστόλων και Φωτιστών των Σλάβων Κυρίλλου και Μεθοδίου των Θεσσαλονικέων.
Ο Σεβασμιώτατος στο κήρυγμα του προς την μοναστική αδελφότητα ανέφερε μεταξύ άλλων: «Ἀποστόλων τόν ζῆλον ἐπιδειξάμενοι ἐπί τάς χώρας τῶν Σλάβων εὐαγγελίου τό φῶς διηυγάσατε λαμπρῶς θείῳ κηρύγματι», ψάλλει σήμερα πανηγυρικά ἡ Ἐκκλησία μας ἐπί τῇ μνήμῃ τῶν ἁγίων ἐνδόξων ἰσαποστόλων καί φωτιστῶν τῶν Σλάβων, Κυρίλλου καί Μεθοδίου, τῶν Θεσσαλονικέων.
Καί δέν ὑπάρχει μεγαλύτερος ἔπαινος καί μεγαλύτερη τιμή ἀπό τή σύγκριση τῶν δύο αὐταδέλφων μέ τούς ἀποστόλους, τήν ὁποία κάνει ὁ ἱερός ὑμνογράφος, ἀλλά καί ἡ διαβεβαίωση ὅτι οἱ δύο Θεσσαλονικεῖς ἀδελφοί μιμήθηκαν τόν ζῆλο τῶν μαθητῶν τοῦ Κυρίου.
Αὐτός ὁ ζῆλος ἦταν ἡ κινητήρια δύναμη πού τούς ἔκανε νά ἀφήσουν τήν ἀγαπημένη τους πατρίδα, τή Θεσσαλονίκη, ἀλλά καί τή δεύτερη πατρίδα τους, τήν Κωνσταντινούπολη, νά ἐγκαταλείψουν ὅλα ὅσα μποροῦσαν νά ζήσουν καί νά ἀπολαύσουν χάρη στήν εὐγενική τους καταγωγή καί τή μόρφωσή τους, καί νά πορευθοῦν σέ ἄγνωστες χῶρες, νά πορευθοῦν σέ λαούς πού ζοῦσαν ὄντως ἐν χώρᾳ καί σκιᾷ θανάτου, σέ λαούς πού λάτρευαν τά εἴδωλα καί δέν διέθεταν οὔτε παιδεία οὔτε πολιτισμό οὔτε κἄν γραπτή γλῶσσα.
Καί ὅμως οἱ δύο ἀδελφοί, οἱ ἅγιοι Κύριλλος καί Μεθόδιος, δέν τά ὑπελόγισαν ὅλα αὐτά, δέν ὑπελόγισαν οὔτε τίς δυσκολίες τοῦ ἐγχειρήματος οὔτε τόν κόπο, ἀλλά κάνοντας ὑπακοή στήν Ἐκκλησία, κάνοντας ὑπακοή στόν πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τόν Μέγα Φώτιο, ἀνέλαβαν αὐτή τήν ἱεραποστολική πορεία γιά νά κηρύξουν τό εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ στούς Σλαβικούς λαούς.
Καί τό κατόρθωσαν, παρά τά ἐμπόδια πού συνάντησαν, παρά τά προβλήματα καί τίς παγίδες πού τούς ἔστησαν διάφοροι, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωκαν νά ἐκμεταλλευθοῦν τό ἔργο τους καί νά προσελκύσουν στή σφαῖρα τῆς δικῆς τους ἐκκλησιαστικῆς δικαιοδοσίας τούς νεοφώτιστους Σλάβους. Τό κατόρθωσαν μέ τόν ἀποστολικό τους ζῆλο.
Τί εἶναι ὅμως ζῆλος καί πῶς τόν ἔδειξαν οἱ ἑορταζόμενοι ἅγιοι;
Ζῆλος εἶναι, λένε οἱ πατέρες, ἡ σφοδρή ἐπιθυμία τοῦ καλοῦ. Εἶναι ὁ πολύ μεγάλος πόθος γιά κάτι, πού κάνει τήν ψυχή νά φλέγεται καί νά τό ζητᾶ.
Καί ὅταν κανείς φλέγεται ἀπό τόν πόθο καί τήν ἐπιθυμία γιά κάτι, τότε δέν ὑπολογίζει τίποτε. Εἶναι προσηλωμένος μόνο σέ αὐτό πού θέλει νά ἐπιτύχει. Ἔχει συγκεντρωμένο τόν νοῦ του, τίς αἰσθήσεις του, ὅλο τόν ἑαυτό του σέ ἐκεῖνο τό ὁποῖο ἐπιθυμεῖ καί τό ὁποῖο ἐπιδιώκει.
Γιά τούς δύο ἁγίους αὐταδέλφους ἰσαποστόλους ἅγιο Κύριλλο καί Μεθόδιο ὁ σκοπός ἦταν νά κηρύξουν τόν Χριστό καί νά κερδίσουν στήν πίστη του τούς σλαβικούς λαούς. Ἐφλέγοντο ἀπό τήν ἐπιθυμία νά τούς μεταδώσουν τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ. Ἤθελαν νά τούς κάνουν «τέκνα φωτόμορφα τῆς Ἐκκλησίας». Ἤθελαν νά τούς φέρουν στήν πνευματική μάνδρα τῆς Ἐκκλησίας, ἐκπληρώνοντας ἔτσι τήν ἐπιθυμία τοῦ Κυρίου.
Γι᾽ αὐτό καί τίποτε δέν μποροῦσε νά καταβάλει τή θέλησή τους. Τίποτε δέν ἦταν ἱκανό νά ἀνακόψει τήν προσπάθειά τους. Τίποτε δέν ἦταν δυνατό νά τούς κάνει νά λυγίσουν καί νά ἐγκαταλείψουν τό ἔργο τους.
Ἔκαναν αὐτό πού ἔκαναν καί οἱ μαθητές του Κυρίου, οἱ δώδεκα ἀπόστολοι, οἱ ὁποῖοι γεμάτοι ζῆλο καί ἀγάπη πρός τόν διδάσκαλό τους ἀλλά καί πρός τούς ἀνθρώπους διέτρεξαν ὁλόκληρη τήν τότε γνωστή οἰκουμένη γιά νά κηρύξουν τό Εὐαγγέλιό του, καί κατόρθωσαν δώδεκα ἄνθρωποι αὐτοί νά ἀλλάξουν τόν κόσμο.
Ὁ ζῆλος τῶν ἑορταζομένων ἁγίων αὐταδέλφων δείχνει, λοιπόν, τήν ἀγάπη τους πρός τόν Χριστό. Προσφέρει ὅμως καί σέ μᾶς ἕνα ἀσφαλές κριτήριο γιά νά γνωρίζουμε πόση εἶναι ἡ δική μας ἀγάπη καί ὁ δικός μας ὁ ζῆλος.
Βεβαίως ὁ Χριστός δέν ζητᾶ ἀπό ἐμᾶς νά κηρύξουμε τό εὐαγγέλιό του σέ ἄλλους λαούς ἤ νά γίνουμε ἱεραπόστολοι σέ μακρινές χῶρες, ζητᾶ ὅμως, ἐάν θέλουμε νά εἴμεθα καί ἐμεῖς γνήσιοι μαθητές του, νά φλέγει τήν ψυχή μας ὁ ζῆλος του. Διότι πολλές φορές νομίζουμε ὅτι ἀγαποῦμε τόν Χριστό καί μέ εὐκολία διαβεβαιώνουμε καί τόν ἑαυτό μας γι᾽ αὐτό, ἀλλά μᾶς λείπει ὁ ζῆλος, καί ἡ ἀγάπη μας παραμένει στά λόγια.
Ἄν ἀρκούμεθα μόνο στίς τυπικές μας ὑποχρεώσεις ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας ἤ τίς κάνουμε καί αὐτές κάποιες φορές μέ δυσκολία καί δυσανασχετώντας ἤ ἀκόμη καί προσπαθώντας νά τίς περιορίσουμε ἤ καί νά τίς ἀποφύγουμε, σημαίνει ὅτι μᾶς λείπει ὁ ζῆλος.
Ὁ πιστός πού ἔχει στήν ψυχή τόν ζῆλο τῶν ἀποστόλων, τόν ζῆλο τῶν ἁγίων, ἔχει μία ψυχή πού φλέγεται καί ἐπιθυμεῖ διακαῶς νά εὑρίσκεται μέ τόν Χριστό, νά ἐργάζεται γιά τόν Χριστό, νά ὑπακούει στό θέλημα τοῦ Χριστοῦ, νά κάνει ὅ,τι μπορεῖ γιά νά εὐαρεστήσει ἐνώπιόν του.
Αὐτό ἔκαναν οἱ ἑορταζόμενοι ἅγιοι ἰσαπόστολοι Κύριλλος καί Μεθόδιος καί μέ τή ζωή τους καί μέ τό ἔργο, καί αὐτό προτρέπουν καί ἐμᾶς νά κάνουμε, ἀκολουθώντας τό παράδειγμά τους, ἐάν θέλουμε νά τούς τιμοῦμε ἐπαξίως καί νά ἔχουμε τή χάρη καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ στή ζωή μας. Ὅπως ἐκεῖνοι ἐτίμησαν καί τόν Χριστό ἀλλά καί τήν Ἑλλάδα καί τήν πατρίδα τους, τή Θεσσαλονίκη, ἔτσι καί ἐμεῖς θά πρέπει, τιμώντας τούς ἁγίους μας, νά μιμηθούμε τόν ζῆλο τους, νά μιμηθοῦμε τήν ἀγάπη τους καί γιά τόν Χριστό καί γιά τόν ἄνθρωπο.
