Ομιλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων κατά τον εσπερινό στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό των Αγίων Αναργύρων Στενημάχου.
«Ἀτελεύτητος ὑπάρχει τῶν Ἁγίων ἡ χάρις ἥν παρά Θεοῦ ἐκομίσαντο».
Οἱ λόγοι αὐτοί τοῦ ἱεροῦ ὑμνογράφου τοῦ δοξαστικοῦ τῆς ἑορτῆς τῶν ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καί Δαμιανοῦ μᾶς μιλοῦν γιά ἕνα γεγονός πού ἀποτελεῖ ζῶσα καί ἐνεργή πραγματικότητα μέσα στήν Ἐκκλησία μας. Καί τό γεγονός αὐτό δέν εἶναι ἄλλο ἀπό τήν παρουσία τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ.
Ὅταν ὁ Χριστός διαβεβαίωνε τούς μαθητές του, οἱ ὁποῖοι ἔκπληκτοι τόν ἔβλεπαν νά θαυματουργεῖ, ὅτι ὅποιος πιστεύει σ᾽ Αὐτόν θά μπορεῖ νά κάνει τά ἔργα πού κάνει ὁ ἴδιος καί «μείζονα τούτων», δέν μποροῦσαν νά κατανοήσουν τί ἐννοοῦσε. Ἡ ζωή καί ἡ πορεία ὅμως τῆς Ἐκκλησίας μας ἀνά τούς αἰῶνες ἀποδεικνύει τί σημαίνουν τά λόγια τοῦ Ἰησοῦ. Γιατί δέν εἶναι μόνο ἡ ὕπαρξη καί ἡ παρουσία τῆς Ἐκκλησίας σέ ἕνα κόσμο διαρκῶς ἀντικείμενο στήν ἀλήθεια καί τή διδασκαλία της ἕνα θαῦμα, ἀλλά καί ὅλα τά θαύματα πού ἐπιτελοῦνται ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πρός χάριν τῶν πιστῶν ἀπό τούς ἁγίους της. Καί τά θαύματα αὐτά δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ἡ ἀπόδειξη τῆς διαρκοῦς παρουσίας τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ στήν Ἐκκλησία.
Διότι οἱ ἅγιοι δέν θαυματουργοῦν μέ τή δική τους δύναμη. Θαυματουργοῦν μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ, τοῦ ὁποίου ἔχουν καταστεῖ μέ τήν πίστη, μέ τήν προσευχή, μέ τήν ἄσκηση, μέ τήν σωματική καί ψυχική τους καθαρότητα, μέ τίς ἀρετές καί τήν ἁγιότητά τους, κατοικητήρια. Γι᾽ αὐτό καί, ἐπειδή τά θαύματα τῶν ἁγίων εἶναι θαύματα τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, γι᾽ αὐτό οὔτε ἐξαντλοῦνται οὔτε τελειώνουν ποτέ. Γιατί ὁ Θεός δίνει τή χάρη του στούς ἐκλεκτούς του ἀφειδῶς, καί δέν φοβᾶται, ὅπως συμβαίνει συχνά μέ μᾶς τούς ἀνθρώπους πού δέν θέλουμε νά δώσουμε ὅ,τι ἔχουμε στούς διπλανούς μας ἤ στούς γύρω μας γιά νά μήν μᾶς λείψει ἤ γιά νά μήν τό στερηθοῦμε. Ὁ Θεός, ἀντίθετα, ἐπιδιώκει καί ἐπιζητᾶ καί ἐπιθυμεῖ νά προσφέρει στόν ἄνθρωπο ὅ,τι ἔχει. Ἐπιθυμεῖ νά τοῦ δώσει τά πάντα ὑπό μία καί μόνη προϋπόθεση: νά τοῦ δώσει καί ὁ ἄνθρωπος τόν ἑαυτό του καί τήν ψυχή του.
Καί δέν θέτει ὁ Θεός αὐτή τήν προϋπόθεση, γιατί θέλει κάτι ἀπό ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους, ἀλλά γιατί ἡ χάρη πού θέλει νά μᾶς δώσει χωρᾶ μόνο στήν ψυχή μας. Καί ὅσο πιό πολύ χῶρο τοῦ δώσουμε, ἀδειάζοντας τήν ψυχή μας ἀπό τά περιττά καί τά κοσμικά καί τά ἁμαρτωλά, τόσο πιό πολλή χάρη θά μᾶς δώσει ὁ Θεός.
Αὐτό ἔκαναν οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας. Αὐτό ἔκαναν καί οἱ ἅγιοι Ἀνάργυροι πού ἑορτάζουμε σήμερα. Προσέφεραν στόν Θεό τήν ψυχή τους, ὁλόκληρη, καθαρή, χωρίς κρατούμενα, χωρίς ἐπιφυλάξεις, χωρίς τόν φόβο μήπως στερηθοῦν κάτι ἤ μήπως χάσουν κάτι. Προσέφεραν στόν Θεό τήν ψυχή τους ἀνεπιφύλακτα, γιατί γνώριζαν ὅτι ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι πλασμένη γιά τόν Θεό καί ἐπιθυμεῖ νά εἶναι μαζί του. Προσέφεραν στόν Θεό τήν ψυχή τους, θυσιάζοντάς την χάρη τῶν ἀδελφῶν τους, τούς ὁποίους διακονοῦσαν, τούς ὁποίους θεράπευαν καί ἀπάλλασσαν ἀπό τίς ἀσθένειες πού τούς ταλαιπωροῦσαν ὄχι μόνο μέ τίς ἰατρικές γνώσεις τους ἀλλά καί μέ τή δύναμη τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά ζητοῦν κανένα ἀντάλλαγμα.
Γι᾽ αὐτό καί ὁ Θεός τούς ἔδωσε πλούσια τή χάρη του καί ἀκένωτη καί ἀτελεύτητη, ὅπως γράφει ὁ ἱερός ὑμνογράφος, μέ τήν ὁποία καί θαυματουργοῦν. Γι᾽ αὐτό καί οἱ ἅγιοι Ἀνάργυροι δέν ἔκαναν θαύματα μόνο ὅσο ἦταν ἐν ζωῇ, θεραπεύοντας ἀσθενεῖς, ἀλλά συνεχίζουν νά θεραπεύουν αἰῶνες τώρα ὅσους τούς ἐπικαλοῦνται, διότι ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ παραμένει ἐνεργή καί ἀτελεύτητη, γιά νά ἀποδεικνύει σέ ὅλους μας, ὅτι ὅσοι εὐαρέστησαν στή ζωή τους τόν Θεό μέ τόν ἀγώνα τους παραμένουν πάντοτε δοχεῖα τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, παραμένουν οἰκεῖοι του καί τέκνα ἐκλεκτά του πού συνεχίζουν μέσω τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ νά εὐεργετοῦν τούς ἀδελφούς τους, ὅπως τό ἔκαναν καί ἐν ζωῇ.
Γι᾽ αὐτό ἄς μήν διστάζουμε νά ἐπικαλούμεθα τή χάρη τῶν ἁγίων Ἀναργύρων, νά ἐπικαλούμεθα ὅλους τούς ἁγίους καί νά ἐμπιστευόμαστε στήν ἀγάπη τους τά σωματικά καί τά ψυχικά μας νοσήματα, μέ τήν πίστη ὅτι διά τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ θά θεραπεύσουν καί ἐμᾶς.
Καί συγχρόνως ἄς φροντίσουμε καί ἐμεῖς, ἀκολουθῶντας τό παράδειγμα τῶν ἁγίων Ἀναργύρων, νά προσφέρουμε τήν ψυχή μας στόν Θεό, ὥστε νά ἀξιωθοῦμε καί ἐμεῖς νά γίνουμε μέτοχοι καί κοινωνοί τῆς χάριτός του σέ αὐτή τή ζωή καί νά ἀπολαύσουμε καί τήν αἰώνια ζωή κοντά του, ἀλλά καί κοντά στούς ἁγίους μας.
