τοῦ καθηγητῆ Γεωργίου Μαντζαρίδη

Ἡ Ὀρθόδοξη Ποιμαντική στηρίζεται στήν ὀρθόδοξη ἀνθρωπολογία πού θεμελιώνεται στόν καινό ἐν Χριστῷ ἄνθρωπο καί διέπεται ἀπό τήν ἀρχή τοῦ προσώπου. Τά δεδομένα αὐτά φέρνουν ἐξαρχῆς ἀντιμέτωπη τήν ὀρθόδοξη ἀνθρωπολογία μέ τά ψηφιακά μέσα πού παραμερίζουν τό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί τίς προσωπικές σχέσεις. Πῶς μπορεῖ τό ἔργο τῆς Ποιμαντικῆς νά πραγματοποιηθεῖ σέ ἐπίπεδο ἀπρόσωπων σχέσεων; Καί πῶς μπορεῖ μέ ἀπρόσωπο τρόπο νά συντελεστεῖ ποιμαντικό ἔργο;

… στήν τεχνολογία τοῦ διαδικτύου βρίσκονται ἀποτυπωμένες οἱ ἀνάγκες καί οἱ προσδοκίες τῆς νεωτερικῆς καί μετανεωτερικῆς κοινωνίας. Καί ἡ ἀστραπιαία διάδοσή του, ἰδιαίτερα μάλιστα στήν νέα γενεά, δηλώνει τήν ὑπάρχουσα μεγάλη κοινωνική προδιάθεση … ἡ προδιάθεση αὐτή ἑρμηνεύει καί τόν πλήρη συντονισμό τῆς σύγχρονης γενεᾶς μέ τό νεωτερικό καί τό μετανεωτερικό πνεῦμα τῆς παγκοσμιοποιήσεως καί τοῦ ἄκρου ἀτομοκεντρισμοῦ.

Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς τοῦ διαδικτύου βρίσκεται σέ ἀνυπόφορη πενία προσωπικῶν σχέσεων καί πραγματικῶν κοινωνικῶν ἐπαφῶν. … ζεῖ «μέ μία ψευδαίσθηση κοινωνικότητας (δηλαδή μέ μία αὐταπάτη).

Ὁ γλωσσικά διαρθρωμένος λόγος ἐκφράζει τόν ἐνδιάθετο λόγο. Καί ἡ ἀκριβέστερη δυνατή χρήση τοῦ γλωσσικοῦ ὀργάνου δέν πρέπει νά θεωρεῖται ἀσήμαντη στόν ποιμαντικό λόγο. Ἐξάλλου ὁ τελειότερος ἀνθρώπινος λόγος εἶναι αὐτός, πού πηγάζει ἀπό τήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, ὅπου συγκεντρώνεται οὐσιαστικά ὅλη ἡ ἐνέργεια τοῦ νοῦ. Ἡ προφορική διατύπωση τοῦ ἐνδιάθετου λόγου μειώνει τήν πληρότητά του. Καί ἡ μείωση αὐτή γίνεται μεγαλύτερη μέ τήν γραπτή καί ἀκόμα μεγαλύτερη μέ τήν ψηφιακή διατύπωσή του, ὅπου λείπει ἐκ τῶν πραγμάτων ὄχι μόνο ὁ ζωντανός λόγος ἀλλά καί ἡ ζωντανή σωματική διατύπωσή του.

Μέ τήν ψηφιακή διατύπωσή του ὁ ποιμαντικός λόγος … χάνει σέ βάθος … Μπορεῖ κάποιος νά λέει πολλά χωρίς νά ἐκφράζει τίποτε οὐσιαστικό.

Ἄν ἡ ὀρθόδοξη Ποιμαντική ἔχει ὡς ἀποστολή νά κατευθύνει τούς ἀνθρώπους πρός τήν ἀνέκφραστη θεία ἀλήθεια καί ζωή –καί δέν μπορεῖ νά εἶναι ἄλλη ἡ ἀποστολή της- γίνεται φανερό, πόσο συγκρατημένη ὀφείλει νά εἶναι κατά τήν ψηφιακή μετάδοση τοῦ μηνύματός της.

Τό ψηφιακό οἰκοσύστημα δημιουργεῖ ἐπάνω ἀπό τήν φυσική κοινωνία ἕναν ἰδεατό χῶρο κάποιας ἰδεατῆς κοινωνίας, ὅπου πραγματοποιοῦνται δευτερογενῶς κοινωνικές ἀλληλοπροσεγγίσεις καί ἀλληλεπιδράσεις. Τά φαινόμενα αὐτά παρουσιάζονται σήμερα μέ ἐκρηκτική ἀλλά καί ἐπικίνδυνη μορφή, ἰδιαίτερα μεταξύ τῶν νέων. Μέσα στόν καταιγισμό μάλιστα τῶν ποικιλόμορφων πληροφοριῶν συμπνίγεται μέχρις ἀφανισμοῦ ἡ κριτική ἱκανότητά τους καί κινδυνεύουν νά καταστοῦν πλήρως ἐξωκατευθυνόμενα ἄτομα.

Ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία ἔχει καί συμβολικό χαρακτῆρα, ὅπως καί ἡ θεία Λειτουργία εἶναι σύμβολο τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἐνῷ οἱ ἐκκλησιαζόμενοι πιστοί συμβολίζουν τίς Χερουβικές δυνάμεις. Εἶναι πλέον προφανής ἡ σπουδαιότητα τῆς εἰκόνας καί τοῦ συμβόλου στό ποιμαντικό ἔργο.

Οἱ θρησκευτικές καί ἰδιαίτερα οἱ βυζαντινές εἰκόνες εἶναι ἔργα ἀφαιρέσεως, ἐνῷ οἱ ψηφιακές εἰκόνες ἀποτελοῦν προϊόντα πλήρους κονιορτοποιήσεως … ἡ

ψηφιακή εἰκόνα κονιορτοποιεῖ τήν ὑλικότητα, γιά νά οἰκοδομήσει μιά πλασματική πραγματικότητα. Συνέπεια τῆς ψηφιακῆς εἰκόνας εἶναι νά ἐγκλωβίζει τόν ἄνθρωπο στήν κοσμική ματαιότητα.

Ἡ ψηφιακή εἰκόνα εἶναι ἰδεατή, δέν διαθέτει καμιά ἱερότητα ἤ διαχρονικότητα οὔτε συνδέεται μέ προσωπική ὑπευθυνότητα καί κρίση, ἀλλά ἐμφανίζεται σέ πλασματικό χῶρο καί διαλύεται μέσα στόν χρόνο.

Εἶναι προφανές ὅτι σήμερα βρισκόμαστε πλέον ἐνώπιον μιᾶς νέας κοινωνικῆς πραγματικότητας μέ νέα ἀνθρωπολογικά καί οἰκολογικά δεδομένα. Καί ἡ πρόσληψη τῆς νέας αὐτῆς πραγματικότητας στήν ἐν Χριστῷ «καινή κτίση» εἶναι (ποιμαντικῶς ἀπολύτως ἀπαραίτητη ζωή) θεολογικῶς κρίσιμη καί ἐπικίνδυνη. Ἡ πρόσληψη τοῦ νέου δέν γίνεται μέ προσχώρηση σ’ αὐτό. Ἡ προσχώρηση ἀλλοτριώνει. Ἡ πρόσληψη ἀφομοιώνει. Ἡ Ὀρθόδοξη Ποιμαντική δέν μπορεῖ νά θεμελιωθεῖ στό ψηφιακό οἰκοσύστημα πού ὑλοποιεῖ τό πνεῦμα τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ. … δέν πρέπει νά παραθεωροῦνται οἱ ἐπικίνδυνες γιά τήν διατήρηση τῆς ταυτότητας τῆς Ὀρθοδοξίας ἐπιδράσεις τοῦ νεωτερικοῦ καί μετανεωτερικοῦ κόσμου τῆς παγκοσμιοποιήσεως. Ὁ κόσμος αὐτός εἶναι ξένος ἤ ἀκόμα καί ἐχθρικός πρός κάθε ὑπερβατική νοηματοδότησή του.

… ἡ ἐξασθένηση τοῦ ἐσχατολογικοῦ φρονήματος δέν εἶναι ἄσχετη μέ τήν διάδοση τοῦ πνεύματος τῆς παγκοσμιοποιήσεως. Τά τεχνολογικά μέσα πού χρησιμοποιοῦνται ὡς ἐργαλεῖα τῆς παγκοσμιοποιήσεως καί ἐκκοσμικεύσεως λειτουργοῦν καί ὡς παράγοντες ἀποεσχατολογοποιήσεως.

… Νά μήν λησμονεῖται τό ἐσχατολογικό πνεῦμα τῆς Ἐκκλησίας, τῶν θεσμῶν καί τῶν συμβόλων της καί νά μήν ἀνάγεται τό Ποιμαντικό ἔργο σέ Διαδικτυακό.

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο «Ὁρίζοντες ἐλευθερίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Τα ονομαστήρια του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κεγχρεών Αγαπίου

Την Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανδρώα Κοινοβιακή Ι. Μονή Αναστάσεως Χριστού Λουτρακίου, τελέστηκε Αρχιερατική Θ. Λειτουργία επί τη μνήμη του Άγιου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος...

Αγιασμός από το Μητροπολίτη Μεσσηνίας στον Παιδικό Σταθμό της Μητροπόλεως

Αγιασμό τέλεσε σήμερα Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2020, ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, στον «Παπαδοπού­λειο» Παιδικό Σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας, με την ευκαιρία...

Η εν Θεσσαλιώτιδι Εκκλησία εόρτασε την Σύναξη των οκτώ Αγίων της

Εν μέσω της τραγικής καταστάσεως που επικρατεί στην Μητροπολιτική Περιφέρεια λόγω της σφοδρής βροχοπτώσεως, η τοπική μας Εκκλησία εόρτασε την Σύναξη των οκτώ Αγίων...

Tα Εγκαίνια του Ι. Ναού Αγίου Νικολάου στα Αηδόνια Κορινθίας

Με κατάνυξη και ιεροπρέπεια, όπως αρμόζει σε μια τελετή εγκαινίων Ι. Ναού, τελέστηκαν το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου 2020, τα Εγκαίνια του Ι. Ναού Αγίου...

Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας: Ας υπερασπιστούμε, την ειρήνη σε κάθε πτυχή της ζωής μας

Η 21η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως ημέρα αφιερωμένη στην ενίσχυση των ιδανικών της ειρήνης και στην προσπάθεια εξάλειψης των...

Τουλάχιστον οχτώ κρούσματα κορονοϊού σε μονή του Αγίου Όρους

Τουλάχιστον οχτώ επιβεβαιωμένα κρούσματα κορονοϊού καταγράφηκαν τις τελευταίες ώρες σε μία μόνο μονή (Αγίου Παύλου) του Αγίου Όρους, που τέθηκε ήδη σε καραντίνα. Ένας μοναχός,...

Ο Σατανισμός νομιμοποιείται στη Σουηδία

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ  Εν Πειραιεί τη 21η Σεπτεμβρίου 2020 Ο ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ Είμαστε δυστυχώς αναγκασμένοι να φέρνουμε στο φως της...

Τα Ονομαστήρια του Μητροπολίτη Σπάρτη Ευσταθίου

Μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου, της συζύγου του Θεοπίστης και των τέκνων αυτών, Αγαπίου και Θεοπίστου, τίμησε  την  Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2020, η Εκκλησία μας. Παράλληλα ο...

Φορώντας μάσκα χειροτονήθηκε Διάκονος

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Έξαρχος Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου κ. Αθηναγόρας λειτούργησε στην Ενορία...

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος κοντά στους πληγέντες από τις σφοδρές βροχοπτώσεις

Από την Παρασκευή το βράδυ, ο Νομός Καρδίτσας και η Επαρχία Φαρσάλων βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αφού η σφοδρή βροχόπτωση δημιούργησε τεράστια προβλήματα...

Παρεκκλήσιο του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης θα ανεγερθεί στην Ν. Ιωνία Μαγνησίας

Την μνήμη των Μαρτύρων της Μικρασιατικής Καταστροφής, Κληρικών και Λαϊκών, προεξάρχοντος του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης τίμησε και φέτος η Τοπική μας Εκκλησία, με επίκεντρο τον Ναό...

Ἀποφυγή καί προφύλαξη τῶν χριστιανῶν – Ὁ «ἄρχων» τοῦ κόσμου τούτου

του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας Στήν πολύ ἐνδιαφέρουσα μελέτη του, ὁ Κ. Παπαθανασίου1 ἐξηγώντας τήν Ἰωάννεια ἔκφραση «ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου»2 ὁδηγεῖται στίς παρακάτω παρατηρήσεις:   α!...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Μητρόπολη Κερκύρας

Στον Ιερό Ναό Αγίων Απολλοδώρου και Ευσταθίου στην περιοχή Παγκρατέικα της Κέρκυρας λειτούργησε το πρωί της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου 2020 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας,...

Μνημόσυνο Μικρασιατών στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Ελευθερίου

Την Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, 20 Σεπτεμβρίου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβας χοροστάτησε στον Όρθρο...

Η εορτή του Αγίου Ευσταθίου στη Νέα Ιωνία

Με κατάνυξη εορτάσθηκε η σεπτή μνήμη του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου και της συνοδείας αυτού στον ομώνυμο πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό στον Περισσό της Νέας...