ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
(Ιστορική προέλευση, θεωρητικές βάσεις, επιστημονική αξιολόγηση και ορθόδοξη θεολογική αποτίμηση)
Όπως έχουμε επανειλημμένως επισημάνει στις ανακοινώσεις μας, ο σύγχρονος άνθρωπος βιώνει μια πρωτοφανή πνευματική σύγχυση. Παρά τον καταιγισμό πληροφοριών που του προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία, εξακολουθεί, σε μεγάλο βαθμό, να παραμένει πνευματικά αποπροσανατολισμένος, γεγονός που δεν συνάδει με τις πραγματικές δυνατότητες και τα επιτεύγματα της εποχής μας.
Έχοντας απομακρυνθεί από τις πνευματικές, θρησκευτικές και ηθικές αρχές που δοκιμάστηκαν και καταξιώθηκαν στο πέρασμα των αιώνων, υιοθετεί συχνά αντιλήψεις και πρακτικές που η ιστορική εμπειρία έχει προ πολλού απορρίψει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναβίωση αρχαίων μορφών θρησκευτικότητας, κυρίως ειδωλολατρικού χαρακτήρα, οι οποίες, ενώ είχαν περιπέσει στη λήθη επί αιώνες, επανέρχονται σήμερα ως δήθεν απάντηση στην πνευματική αναζήτηση του σύγχρονου ανθρώπου.
Παράλληλα, δεν περιορίζεται μόνο στην αναβίωση παρωχημένων θρησκευτικών σχημάτων, αλλά υιοθετεί ολοένα και περισσότερο έναν τρόπο ζωής που στηρίζεται σε ανορθολογικές αντιλήψεις και πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η διάδοση των λεγόμενων «εναλλακτικών θεραπειών», δηλαδή θεραπευτικών μεθόδων εμπειρικού χαρακτήρα, οι οποίες προέρχονται είτε από πανάρχαιες δοξασίες είτε από τις θρησκευτικές παραδόσεις της Ανατολής. Οι περισσότερες από αυτές διαπνέονται από μαγικές και αποκρυφιστικές αντιλήψεις και βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης. Η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά και, σε αρκετές περιπτώσεις, η εφαρμογή τους μπορεί να αποβεί επιζήμια για την ανθρώπινη υγεία.
Πέρα όμως από την επιστημονική τους ανεπάρκεια, οι πρακτικές αυτές βρίσκονται, όπως θα καταδειχθεί στη συνέχεια, σε πλήρη αντίθεση και προς την Ορθόδοξη πίστη. Δεν αποτελούν απλώς εναλλακτικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, αλλά ενσωματώνουν συγκεκριμένες θρησκευτικές και αποκρυφιστικές αντιλήψεις, λειτουργώντας ως δίοδοι εισαγωγής του αποκρυφισμού στις σύγχρονες κοινωνίες. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι εντάσσονται στο ιδεολογικό και πνευματικό πλαίσιο της λεγόμενης «Νέας Εποχής του Υδροχόου», μέσα στο οποίο αναπτύσσεται και εκφράζεται το σύγχρονο αποκρυφιστικό φαινόμενο.
Είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική η σχετική επισήμανση του Αναπληρωτή Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Πρωτοπρεσβυτέρου π. Βασιλείου Γεωργόπουλου: «Βασικός τρόπος έκφρασης και παρουσίας του άκρως αντιχριστιανικού φαινομένου της “Νέας Εποχής” στον χώρο της υγείας αποτελούν οι λεγόμενες ανορθόδοξες ή ενεργειακές “θεραπείες”, οι οποίες στερούνται επιστημονικού χαρακτήρα» .
Μία από τις πλέον διαδεδομένες μορφές αυτών των «ενεργειακών θεραπειών» είναι το Ρέικι (Reiki), το οποίο θα αποτελέσει αντικείμενο της παρούσας μελέτης.
Όπως ήδη αναφέρθηκε, κατά τις τελευταίες δεκαετίες πληθαίνουν οι μορφές εναλλακτικής θεραπείας και πνευματικότητας, οι οποίες συχνά παρουσιάζονται ως ουδέτερες τεχνικές χαλάρωσης ή ως μέθοδοι ενεργειακής εξισορρόπησης. Ανάμεσά τους εξέχουσα θέση κατέχει το Ρέικι. Παρότι προβάλλεται ως μία απλή μέθοδος ευεξίας, η ιστορική του προέλευση, η φιλοσοφική του θεμελίωση και η πρακτική εφαρμογή του αποκαλύπτουν ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα με σαφές αποκρυφιστικό υπόβαθρο, ασυμβίβαστο προς την Ορθόδοξη χριστιανική πίστη.
Τι είναι το Ρέικι;
Το Ρέικι ιδρύθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον Ιάπωνα Μικάο Ουσούι (Mikao Usui). Η ονομασία του αποτελείται από δύο ιαπωνικά ιδεογράμματα: το Rei, που αποδίδεται ως «παγκόσμιο», «πνευματικό» ή «υπέρτατο», και το Ki, που σημαίνει «ζωτική ενέργεια».
Οι βασικές δογματικές αρχές του συστήματος είναι οι εξής:
• η ύπαρξη μιας απρόσωπης συμπαντικής ζωτικής ενέργειας,
• η θεωρία των ενεργειακών κέντρων (τσάκρα),
• η εξισορρόπηση των ενεργειακών πεδίων,
• η μύηση μέσω μεταδόσεως πνευματικής δύναμης,
• η πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου μέσω ενεργειακών πρακτικών.
Επομένως, το Ρέικι δεν αποτελεί απλώς μια θεραπευτική μέθοδο. Προϋποθέτει συγκεκριμένη κοσμολογική, ανθρωπολογική και πνευματική θεώρηση του κόσμου και του ανθρώπου. Εκφράζει βασικές αρχές του νεοεποχίτικου αποκρυφισμού και λειτουργεί ως δίαυλος διάδοσης αποκρυφιστικών αντιλήψεων στις σύγχρονες κοινωνίες. Υπό την έννοια αυτή συνιστά ένα ολοκληρωμένο θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα, το οποίο αντλεί τις αντιλήψεις του κυρίως από τον βουδισμό, τον ινδουισμό, τον ταοϊσμό και το ευρύτερο κίνημα της Νέας Εποχής (New Age).
Διαφωτιστική είναι αναφορά του χώρου: «Το Ρέικι έχει σκοπό να περιβάλλει με την θεική του ουσία τα μπλοκαρισμένα μας ενεργειακά κέντρα και να μας αφυπνίσει σταδιακά, ώστε να διευρύνουμε τη συνειδητότητά μας, πέρα από ό,τι εμείς θεωρούμε φυσιολογικό (…) να εμπιστευόμαστε την εσωτερική μας καθοδήγηση, αυτήν την εσωτερική μας φωνή που δεν προέρχεται από την προσωπικότητα, αλλά από τον Ανώτερο εαυτό μας και μας οδηγεί στην επίγνωση του ποιοι ακριβώς είμαστε» Διαπιστώνουμε ξεκάθαρα μία κλασική νεοεποχίτικη ορολογία και θέσεις που βρίσκουμε στον ευρύτερο αποκρυφιστικό χώρο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να τονισθεί ότι δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξη της λεγόμενης «απρόσωπης συμπαντικής ενέργειας». Η σύγχρονη φυσική αναγνωρίζει και μελετά συγκεκριμένες μορφές ενέργειας, χωρίς να τεκμηριώνει την ύπαρξη κάποιας άγνωστης πνευματικής ή κοσμικής δύναμης, όπως αυτή περιγράφεται στο Ρέικι. Ομοίως, δεν υφίσταται επιστημονική τεκμηρίωση για την ύπαρξη «ενεργειακών κέντρων» (τσάκρα) ούτε για τη θεραπευτική δράση της υποτιθέμενης «εξισορρόπησης» της ροής μιας τέτοιας ενέργειας.
Κατά συνέπεια, οι θεμελιώδεις αρχές του Ρέικι δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, αλλά προέρχονται από θρησκευτικές και μεταφυσικές αντιλήψεις των ανατολικών θρησκευμάτων, οι οποίες συνδέονται με μαγικές και αποκρυφιστικές πρακτικές.
Η θεραπευτική πρακτική του Ρέικι
Σύμφωνα με τη διδασκαλία του Ρέικι, οι ασθένειες οφείλονται στη διαταραχή της ομαλής ροής της λεγόμενης «συμπαντικής ζωτικής ενέργειας» μέσα στον άνθρωπο. Σκοπός της θεραπευτικής διαδικασίας είναι η αποκατάσταση της υποτιθέμενης ενεργειακής ισορροπίας, ώστε ο οργανισμός να ενεργοποιήσει τις φυσικές του θεραπευτικές δυνατότητες.
Με άλλα λόγια, το Ρέικι επιδιώκει να «εναρμονίσει» τον άνθρωπο με μια απρόσωπη κοσμική δύναμη, η οποία, κατά τη σχετική διδασκαλία, παύει να ρέει ομαλά εξαιτίας σωματικών, ψυχικών ή πνευματικών διαταραχών. Η θεραπεία θεωρείται ότι επιτυγχάνεται μέσω της επαναφοράς της ομαλής ροής αυτής της ενέργειας.
Για την πραγματοποίηση της θεραπείας απαιτείται ο λεγόμενος «θεραπευτής Ρέικι», ο οποίος, σύμφωνα με τις αντιλήψεις του συστήματος, δεν θεραπεύει με δική του δύναμη, αλλά λειτουργεί ως αγωγός της συμπαντικής ενέργειας. Η ενέργεια αυτή υποτίθεται ότι διοχετεύεται στον θεραπευόμενο μέσω της επιθέσεως των χεριών.
Κατά τη συνεδρία, ο θεραπευτής τοποθετεί τα χέρια του ελαφρά πάνω ή λίγο πάνω από το σώμα του δέκτη, σε συγκεκριμένα σημεία που αντιστοιχούν στα λεγόμενα «ενεργειακά κέντρα» (τσάκρα). Σκοπός είναι η μετάδοση της «ζωτικής ενέργειας», ώστε να επιτευχθεί βαθιά χαλάρωση, μείωση του άγχους και ενεργοποίηση της φυσικής ικανότητας του οργανισμού για αυτοΐαση.
Η μύηση στο Ρέικι
Η συμμετοχή στο Ρέικι δεν περιορίζεται στην εκμάθηση ορισμένων τεχνικών. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η ειδική τελετή της μύησης (attunement), κατά την οποία ο δάσκαλος θεωρείται ότι «ανοίγει» τα «ενεργειακά κανάλια» του μαθητή, ώστε αυτός να μπορεί πλέον να δέχεται και να μεταδίδει τη συμπαντική ενέργεια.
Στο σημείο αυτό αναδεικνύεται και ο έντονα θρησκευτικός χαρακτήρας του συστήματος. Η μύηση δεν αποτελεί μια απλή εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά τελετουργική πράξη, μέσω της οποίας ο μυούμενος εισάγεται σε μία νέα πνευματική πραγματικότητα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Ρέικι, ο δάσκαλος:
• ανοίγει τα ενεργειακά κανάλια του μαθητή,
• μεταδίδει ιδιαίτερη πνευματική δύναμη,
• ενεργοποιεί συγκεκριμένα μυστικά σύμβολα,
• εισάγει τον μυούμενο σε «νέα κατάσταση πνευματικής συνείδησης».
Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν ότι η μύηση έχει σαφώς θρησκευτικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή διαδικασία εκπαίδευσης ή προσωπικής ανάπτυξης.
Ωστόσο, οι εκπρόσωποι του χώρου προβάλλουν διαφορετική εικόνα. Σε σχετικό έντυπο αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Το Ρέικι είναι μία καθαρή θεραπευτική ενέργεια και δεν έχει καμία σχέση με οποιαδήποτε θρησκεία ή κοσμοθεωρία, ούτε ανταγωνίζεται άλλης μορφής θεραπευτικές αγωγές» .
Η διαβεβαίωση αυτή, όμως, δεν ανταποκρίνεται στα ίδια τα χαρακτηριστικά του συστήματος. Η ύπαρξη μύησης, μυστικών συμβόλων, ειδικής τελετουργίας και συγκεκριμένης διδασκαλίας περί πνευματικών δυνάμεων αποκαλύπτει ότι το Ρέικι υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας ουδέτερης «θεραπευτικής» τεχνικής.
Ιδιαίτερα εύστοχη είναι η σχετική παρατήρηση του καθηγητή π. Βασιλείου Γεωργόπουλου, ο οποίος επισημαίνει ότι η γένεση του Ρέικι συνδέεται άμεσα με μία διαδικασία έντονης θρησκευτικής αναζήτησης του ιδρυτή του, Mikao Usui. Η διαδικασία αυτή περιλάμβανε διαλογισμό, νηστεία, προσευχή, μελέτη ιερών κειμένων ανατολικών θρησκειών, παραμονή σε βουδιστικό μοναστήρι και ασκητική απομόνωση στο ιερό όρος Κουριγιάμα της Ιαπωνίας, όπου, σύμφωνα με την παράδοση του ίδιου του συστήματος, ο Usui έλαβε αποκαλυπτική εμπειρία κατά την οποία του φανερώθηκαν ιερά σανσκριτικά σύμβολα .
Η ίδια η ιστορική προέλευση του Ρέικι καταδεικνύει ότι πρόκειται για ένα σύστημα με έντονο θρησκευτικό και αποκρυφιστικό υπόβαθρο και όχι για μία ουδέτερη μέθοδο ευεξίας.
Η μυστικότητα των μυήσεων
Οι ίδιες οι εκδόσεις του Ρέικι αναγνωρίζουν ότι η μύηση αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την άσκηση της πρακτικής. Σε σχετικό εγχειρίδιο αναφέρεται: «Η ενέργεια Ρέικι διοχετεύεται από το Σύμπαν και περνά μέσα από τον διοχετευτή που λειτουργεί σαν κανάλι. Για να γίνει κανείς “κανάλι” της ενέργειας Ρέικι πρέπει να έχει λάβει τις αντίστοιχες μυήσεις από κάποιον μυημένο “Ρέικι Μάστερ”».
Εξίσου αποκαλυπτικές είναι και οι αναφορές στη μυστικότητα των συμβόλων: «Οι μυήσεις στο Ρέικι είναι μυστικές. Τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται στις μυήσεις είναι μυστικά και μόνο οι μυημένοι μπορούν να τα χρησιμοποιούν σωστά».
Η ύπαρξη μυστικών συμβόλων, αποκλειστικής γνώσης και τελετουργικής μετάδοσης πνευματικής δύναμης αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των μυητικών θρησκειών και των αποκρυφιστικών συστημάτων.
Αξιοσημείωτη είναι και η παρατήρηση γνωστού δασκάλου του Ρέικι ότι τα σύμβολα του δεύτερου βαθμού απαντούν ήδη στον αρχαίο Σιντοϊσμό και στον Βουδισμό, γεγονός που επιβεβαιώνει την άμεση σύνδεσή τους με τις θρησκευτικές παραδόσεις της Ανατολής.
Όταν, μάλιστα, ερωτήθηκε γιατί επικρατεί τόση μυστικότητα γύρω από το Ρέικι, απάντησε χαρακτηριστικά ότι «δεν είναι κάτι που μπορεί να συζητηθεί ανοιχτά με ανθρώπους που δεν είναι μυημένοι».
Η παραδοχή αυτή αποκαλύπτει ότι το Ρέικι δεν λειτουργεί ως ανοικτή θεραπευτική μέθοδος, αλλά ως κλειστό μυητικό σύστημα με διαβαθμίσεις γνώσης και πνευματικής εξουσιοδότησης, στοιχείο που το διαφοροποιεί ουσιωδώς από κάθε επιστημονική θεραπευτική πρακτική
Τα λεγόμενα «ενεργειακά φαινόμενα»
Στη σχετική βιβλιογραφία του Ρέικι γίνεται συχνά λόγος για διάφορα φαινόμενα που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια ή μετά τη μύηση. Οι υποστηρικτές του συστήματος τα χαρακτηρίζουν ως «ενεργειακές εμπειρίες» ή «παρενέργειες της ενεργοποίησης της ενέργειας».
Ο καθηγητής π. Βασίλειος Γεωργόπουλος παραθέτει χαρακτηριστικό απόσπασμα από εγχειρίδιο του Ρέικι, στο οποίο αναφέρεται: «Μετά τη μύηση μπορεί τα χέρια μας, η σπονδυλική στήλη ή τα τσάκρα μας να αρχίσουν να ζεσταίνονται ή να καίνε. Μπορεί να αρχίσουμε να νιώθουμε πράγματα που ποτέ δεν είχαμε αισθανθεί πριν. Μερικοί μπορεί να αρχίσουν να διακρίνουν αύρες, να ακούν νέους ήχους ή να αντιλαμβάνονται άγνωστες οσμές» .
Οι συγγραφείς των σχετικών εγχειριδίων αντιμετωπίζουν τα φαινόμενα αυτά ως φυσιολογική συνέπεια της μύησης και προτρέπουν τους μαθητές να μην ανησυχούν, θεωρώντας τα απλές εκδηλώσεις της ενεργοποίησης της «συμπαντικής ενέργειας».
Ωστόσο, από ορθόδοξη θεολογική σκοπιά, οι εμπειρίες αυτές δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτονόητα θετικές ή πνευματικά ασφαλείς. Η Εκκλησία αντιμετώπισε διαχρονικά με ιδιαίτερη επιφύλαξη κάθε εμπειρία που υπόσχεται υπεραισθητές αντιλήψεις ή ασυνήθιστες πνευματικές καταστάσεις έξω από τη μυστηριακή της ζωή. Η ορθόδοξη ασκητική παράδοση διδάσκει ότι οι αισθητές ή υπερφυσικές εμπειρίες δεν αποτελούν ασφαλές κριτήριο της παρουσίας της θείας χάριτος και απαιτούν πάντοτε διάκριση.
Η πνευματική ζωή, σύμφωνα με τη διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας, δεν στηρίζεται στην αναζήτηση εντυπωσιακών εμπειριών ούτε στην επιδίωξη ιδιαίτερων πνευματικών αισθήσεων, αλλά στην ταπείνωση, τη μετάνοια, την προσευχή και τη συμμετοχή στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας.
Οι μαρτυρίες περί «πνευμάτων θεραπείας»
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλούν ορισμένες μαρτυρίες που δημοσιεύονται από ανθρώπους οι οποίοι ασχολήθηκαν με το Ρέικι. Ο π. Βασίλειος Γεωργόπουλος παραθέτει τη μαρτυρία γυναίκας η οποία, μετά από συστηματική ενασχόληση με το Ρέικι, άρχισε να βιώνει μία ιδιόμορφη εσωτερική εμπειρία. Όπως η ίδια αναφέρει, αισθανόταν ότι μέσα της μιλούσε μία φωνή την οποία δεν μπορούσε να ελέγξει. Όταν επικοινώνησε με τον θεραπευτή της, εκείνος φέρεται να της απάντησε: «Αυτό είναι θαυμάσιο. Έχετε επιλεγεί από τα πνεύματα θεραπείας του Ρέικι. Θα είναι πλέον οι σύντροφοί σας» !
Η συγκεκριμένη μαρτυρία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, διότι αποκαλύπτει ότι, σε ορισμένους τουλάχιστον κύκλους του Ρέικι, γίνεται λόγος όχι απλώς για κάποια απρόσωπη ενέργεια, αλλά και για πνευματικές οντότητες που συνοδεύουν ή καθοδηγούν τον θεραπευτή.
Η αναφορά αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον συχνά επαναλαμβανόμενο ισχυρισμό ότι το Ρέικι αποτελεί απλώς μία ουδέτερη τεχνική χαλάρωσης ή φυσικής θεραπείας. Αντίθετα, αναδεικνύει την ύπαρξη στοιχείων που παραπέμπουν σε ευρύτερες αποκρυφιστικές αντιλήψεις περί επικοινωνίας με πνευματικές δυνάμεις.
Ασφαλώς, η Εκκλησία δεν αποφαίνεται για κάθε προσωπική εμπειρία ούτε αποδίδει αυτομάτως κάθε ασυνήθιστο φαινόμενο σε δαιμονική ενέργεια. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι κάθε πνευματική πρακτική η οποία επιδιώκει την επικοινωνία με άγνωστες πνευματικές δυνάμεις ή υπόσχεται υπερφυσικές δυνατότητες ανεξάρτητα από τη χάρη του Θεού εγκυμονεί σοβαρούς πνευματικούς κινδύνους.
Για τον λόγο αυτό η ορθόδοξη πνευματική παράδοση αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφύλαξη κάθε μορφή μυστικής μύησης ή επίκλησης πνευματικών δυνάμεων που δεν έχει ως κέντρο το πρόσωπο του Τριαδικού Θεού και τη ζωή της Εκκλησίας και οι οποίες, σύμφωνα με την διδασκαλία της, είναι δαιμονικές.
Η ορθόδοξη θεολογική αξιολόγηση
Από όσα προηγήθηκαν καθίσταται σαφές ότι το Ρέικι δεν αποτελεί απλώς μία εναλλακτική θεραπευτική μέθοδο. Οι θεωρητικές του προϋποθέσεις, η διαδικασία της μύησης, η χρήση μυστικών συμβόλων και η επίκληση μιας απρόσωπης πνευματικής ενέργειας αποκαλύπτουν ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα.
Ως εκ τούτου, η αξιολόγησή του δεν μπορεί να περιοριστεί αποκλειστικά στην εξέταση της ενδεχόμενης θεραπευτικής αποτελεσματικότητας των πρακτικών του. Το ουσιώδες ζήτημα αφορά το θεολογικό του υπόβαθρο και τις πνευματικές προϋποθέσεις που αυτό εισάγει.
Από ορθόδοξη σκοπιά, κάθε διδασκαλία που θεμελιώνει τη σωτηρία, τη θεραπεία ή την πνευματική ολοκλήρωση του ανθρώπου σε απρόσωπες κοσμικές ενέργειες, σε μυητικές τελετές ή σε τεχνικές ενεργοποίησης υπερφυσικών δυνάμεων βρίσκεται εκτός του εκκλησιαστικού βιώματος και της αποκαλυφθείσας αλήθειας της Εκκλησίας.
Για τον λόγο αυτό, το Ρέικι δεν μπορεί να θεωρηθεί πνευματικά ουδέτερο ούτε συμβατό με την ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Η συμμετοχή σε αυτό συνεπάγεται, σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά, την αποδοχή βασικών αντιλήψεων οι οποίες προέρχονται από θρησκευτικά και αποκρυφιστικά συστήματα ξένα προς την παράδοση της Εκκλησίας.
Συμπεράσματα
Η εξέταση της ιστορικής προέλευσης, των βασικών διδασκαλιών και της πρακτικής εφαρμογής του Ρέικι οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για μία απλή μέθοδο χαλάρωσης ή συμπληρωματικής θεραπείας, αλλά για ένα ολοκληρωμένο θρησκευτικό και κοσμοθεωρητικό σύστημα.
Η διδασκαλία του θεμελιώνεται στην ύπαρξη μιας απρόσωπης «συμπαντικής ενέργειας», η οποία, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, μπορεί να διοχετεύεται μέσω ειδικής μύησης και συγκεκριμένων τεχνικών. Η αντίληψη αυτή προέρχεται από τις ανατολικές θρησκείες και τον σύγχρονο εσωτερισμό και δεν έχει καμία σχέση με τη χριστιανική διδασκαλία περί του Θεού, της θείας χάριτος και της σωτηρίας.
Παράλληλα, η διαδικασία της μύησης, η χρήση συμβόλων, οι πρακτικές ενεργειακής θεραπείας και οι αναφορές σε πνευματικούς οδηγούς ή «θεραπευτικά πνεύματα» φανερώνουν ότι το Ρέικι δεν αποτελεί μία ουδέτερη τεχνική, αλλά εισάγει τον άνθρωπο σε μία διαφορετική πνευματική θεώρηση της πραγματικότητας.
Από επιστημονικής πλευράς, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα που να επιβεβαιώνουν την ύπαρξη της υποτιθέμενης «συμπαντικής θεραπευτικής ενέργειας» ούτε να τεκμηριώνουν ότι το Ρέικι δρα πέρα από τους γνωστούς ψυχολογικούς μηχανισμούς, όπως η χαλάρωση, η προσδοκία του θεραπευτικού αποτελέσματος (placebo) και η υποστηρικτική σχέση θεραπευτή και θεραπευομένου.
Από ορθόδοξη θεολογική άποψη, η θεραπεία του ανθρώπου δεν αποτελεί αποτέλεσμα χειρισμού κάποιας κοσμικής ενέργειας ούτε προϊόν μυστικών τεχνικών. Η θεραπεία νοείται ως καρπός της χάριτος του Θεού, η οποία ενεργεί ελεύθερα μέσα στη ζωή της Εκκλησίας και συνδέεται με τη μετάνοια, τη συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια, την προσευχή και την ασκητική ζωή.
Η Εκκλησία δεν απορρίπτει την επιστημονική ιατρική ούτε αρνείται κάθε μορφή συμπληρωματικής φροντίδας που έχει αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα και δεν συγκρούεται με την πίστη της. Αντιθέτως, διακρίνει με σαφήνεια ανάμεσα στις επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπευτικές πρακτικές και στις μεθόδους που στηρίζονται σε θρησκευτικές ή αποκρυφιστικές αντιλήψεις.
Για τον λόγο αυτό, η ενασχόληση με το Ρέικι δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την ορθόδοξη χριστιανική ζωή. Η συμμετοχή στις μυητικές του διαδικασίες προϋποθέτει, άμεσα ή έμμεσα, την αποδοχή μιας κοσμοθεωρίας διαφορετικής από εκείνη που αποκαλύπτει η Αγία Γραφή και βιώνει η Εκκλησία.
Η ποιμαντική αντιμετώπιση των ανθρώπων που έχουν ασχοληθεί με το Ρέικι οφείλει να χαρακτηρίζεται από διάκριση, αγάπη και σεβασμό προς το ανθρώπινο πρόσωπο. Σκοπός της Εκκλησίας δεν είναι η καταδίκη των προσώπων αλλά η κατάδειξη της πλάνης, η μαρτυρία της αλήθειας και η πρόσκληση κάθε ανθρώπου στην εν Χριστώ ζωή, η οποία προσφέρει την αυθεντική θεραπεία και την αληθινή κοινωνία με τον Θεό.
