«Παράδοση και Μουσική». Στ’ Συνέδριο Βυζαντινών Τεχνών

Στο πλαίσιο των ΚΕ΄ Παυλείων, την Κυριακή 9 Ιουνίου το απόγευμα στο Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σουμελά στο Βέρμιο πραγματοποιήθηκε το ΣΤ’ Συνέδριο Βυζαντινών Τεχνών, με θέμα «Παράδοση και Τέχνη».

Στην αρχή χαιρετισμό απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, ο οποίος στο τέλος απένειμε και τα αναμνηστικά των ΚΕ΄ Παυλείων στους ομιλητές και στις χορωδίες.

Πρώτη ομιλήτρια ήταν η κ. Μαρία Ζουμπούλη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η οποία ανέπτυξε το θέμα «Η έννοια της παράδοσης, μια σημασιολογική προσέγγιση».

Δεύτερος ομιλητής ήταν ο κ. Νίκος Ορδουλίδης, εργαστηριακό διδακτικό προσωπικό Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Παράδοση και καινοτομία στην ψαλτική: Σακελλαρίδης και Ψάχος».

Τρίτος ομιλητής ήταν ο κ. Γιώργος Κοκκώνης, αναπληρωτής καθηγητής Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Η ψαλτική και το δημοτικό τραγούδι».

Χρέη προέδρου ανέλαβε ο Άρχων Μαΐστωρ της ΜΧΕ και Διευθυντής του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως κ. Γεώργιος Ορδουλίδης.

Η εκδήλωση έκλεισε με μουσικό πρόγραμμα από τρεις χορωδίες.

 Συμμετείχαν οι χορωδίες των Συλλόγων Ιεροψαλτών των Ιερών Μητροπόλεων α) Φλωρίνης, Πρεσπών & Εορδαίας υπό την διεύθυνση του κ. Βασίλειου Δόντσιου, β) Ν. Πιερίας «Όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω» υπό την διεύθυνση του κ. Δημητρίου Καραμούζα και γ) Βεροίας, Ναούσης & Καμπανίας υπό την διεύθυνση του κ. Ιορδάνη Ζερδαλή.

Την εκδήλωση παρουσίασε ο Γραμματέας της Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας Αρχιμ. Αρσένιος Χαλδαιόπουλος.

Ο χαιρετισμός του Σεβασμιωτάτου στο Συνέδριο Βυζαντινών Τεχνών :

Συνεχίζοντας τήν ὡραία παρά­δο­ση τῶν Συνεδρίων Βυζαντινῶν Τε­χνῶν πού καθιερώσαμε πρίν ἀπό μερικά χρόνια ὡς μία ἀπό τίς πολλές ἐκδηλώσεις τῆς Σχολῆς Βυζαντινῆς καί παραδοσιακῆς Μουσικῆς τοῦ Ὠδείου τῆς Ἱερᾶς μας Μητροπόλεως, πού ἐντάσ­σο­νται στό πλαίσιο τῶν Παυλείων, συμπεριλάβαμε στό φετινό ἑόρτιο πρόγραμμα, καθώς τιμοῦμε τά 25 χρόνια ἀπό τήν καθιέρωση τῶν Παυλείων στήν Ἱερά μας Μητρό­πολη, καί τό Στ´ Συνέδριο Βυζα­ντινῶν Τεχνῶν ὑπό τό γενικό τίτλο «Παράδοση καί τέχνη».

Τό Συνέδριό μας πραγματοποιεῖ­ται φέτος στό Πανελλήνιο Ἱερό Προσκύνημα τῆς Παναγίας Σουμε­λᾶ, στό ὁποῖο σᾶς καλωσορίζω ὅλους μέ πολλή χαρά καί τιμή.

Ἡ βυζαντινή μουσική, ὅπως εἶ­ναι γνωστό σέ ὅλους, εἶναι μία κατ᾽ ἐξοχήν παραδοσιακή τέχνη. Ὄχι μόνο γιατί εἶναι μία τέχνη μέ μα­κρό παρελθόν καί ἱστορία αἰώ­νων, ἀλλά καί γιατί εἶναι μία τέ­χνη πού παρότι παραδίδεται καί σέ γραπτή μορφή, σέ μουσικά χειρό­γραφα καί θεωρητικές πραγματεῖ­ες, στήν πραγματικότητα μᾶς πα­ρα­δόθηκε ἀπό τόν δάσκαλο στόν μαθητή, ἀπό τόν ἕνα στόν ἄλλον, σέ μία ἀτελείωτη ἁλυσίδα ἀνθρώ­πων, πού αἰῶνες τώρα δέν ἔπαυ­σαν νά ὑμνοῦν τόν Θεό καί τούς ἁγίους «ἀκαταπαύστοις στόμασι, ἀσιγήτοις δοξολογίαις».

Μέ τόν ἴδιο τρόπο συνεχίζει νά παραδίδεται, ἄλλωστε, καί στίς ἡμέρες μας, παρά τήν ἐξέλιξη τῶν τεχνικῶν καί τεχνολογικῶν μέ­σων.

Ἡ βυζαντινή μουσική ὅμως ἔχει καί ἕνα ἄλλο χαρακτηριστικό, τό ὁποῖο προσιδιάζει ἀπολύτως στό θέμα τῶν φετινῶν ΚΕ´ Παυλείων, τό ὁποῖο εἶναι «Ἡ διακονία τῆς Ἐκκλησίας». Καί αὐτό διότι ἡ βυ­ζαντινή μουσική διακονεῖ μέ πολ­λούς τρόπους στό ἔργο τῆς Ἐκ­κλησίας καί μεταδίδει τό μήνυμά της ὄχι μόνο «τοῖς ἐγγύς» ἀλλά καί «τοῖς μακράν».

Τό Στ´ Συνέδριο Βυζαντινῆς Μου­σικῆς πού θά παρα­κο­λου­θή­σου­με σήμερα ἔχει ὡς θέμα: «Μου­σική παράδοση: ἀπό τά βυζαντινά στά νεώτερα χρόνια», καί ἔχουμε τή χαρά νά μᾶς μιλήσουν σχετικά, ὁ κάθε ἕνας ἀπό τή δική του ὀπτική γωνία, ἡ κυρία Μαρία Ζου­μπούλη, ἀναπληρώτρια καθηγή­τρια καί πρόεδρος τοῦ Τμήματος Λαϊκῆς καί Παραδοσιακῆς Μουσι­κῆς τοῦ ΤΕΙ Ἠπείρου, ὁ κύριος Γεώργιος Κοκκώνης, ἐπίσης ἀνα­πλη­ρωτής καθηγητής στό ἴδιο Τμῆμα, καί ὁ κύριος Νίκος Ὀρδου­λίδης, διδάκτωρ Μουσικολογίας, ὑπότροφος στό ἴδιο Τμῆμα καί συνεργάτης τῆς Ἱερᾶς μας Μη­τρο­πόλεως.

Τούς εὐχαριστῶ ὅλους ἀπό καρ­δίας γιά τήν ἀνταπόκρισή τους στήν πρόσκλησή μας. Εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως ὅσους ἐργάσθηκαν γιά τήν ἄρτια διοργάνωση τοῦ Συνε­δρίου ἀλλά καί ὅλους ὅσους πα­ρί­στανται σήμερα ἐδῶ, καί εὔχομαι ἐπιτυχία στίς ἐργασίες καί αὐτοῦ τοῦ Συνεδρίου μας.

Ο χαιρετισμός του Σεβασμιωτάτου στη Συναυλία Βυζαντινής Μουσικής :

Ἡ Ἱερά Μητρόπολη Βεροίας, Να­ούσης καί Καμπανίας ἑορτάζει φέ­τος τό ἀρ­γυρό Ἰωβηλαῖο τῶν Παυλείων, τή συμπλή­ρω­­ση δηλα­δή 25 ἐτῶν ἀπό τήν κα­θιέρωσή τους, τό 1995.

Στό πλαίσιο τῶν ἐκδηλώσεων αὐ­­τῶν διοργάνωσε καί τό Στ´ Συ­νέ­δριο Βυζαντινῶν τεχνῶν, τό δεύ­τερο μέρος τοῦ ὁποίου, πού ἀφοροῦσε τή Βυζαντινή μουσική, πραγματοποιήθηκε νωρίτερα ἐδῶ, στό Πανελλήνιο Ἱερό Προσκύνημα «Παναγία Σουμελᾶ».

Καί ἐπειδή ἀσφαλῶς δέν ὑπάρχει καλύτερο κλείσιμο γιά ἕνα Συνέ­δριο Βυζαντινῆς Μουσικῆς ἀπό μία Συναυλία Βυζαντινῆς Μουσι­κῆς, ἔχουμε τή χαρά νά ὑποδεχό­μα­στε ὑπό τή σκέπη τῆς Παναγίας Σουμελᾶ τρεῖς χορωδίες, τίς ὁποῖες θά ἀπολαύσουμε σέ λίγο σέ μία ἐπιλογή ὕμνων ἀπό τήν πλού­σια παράδοση τῆς Βυζαντινῆς μας Μουσικῆς.

Καλωσορίζουμε, λοιπόν, μέ πολ­λή χαρά καί τιμή τή Χο­ρω­δία τοῦ Συλλόγου ἱεροψαλτῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Φλωρί­νης, Πρε­σπῶν καί Ἑορδαίας «Ἅγι­ος Ἰωάν­νης ὁ Δαμασκηνός», τή Χορωδία τοῦ Συλλόγου ἱεροψαλ­τῶν Πιε­ρίας «Ὅσιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύ­μπῳ», ἀλλά καί τή Χορω­δία τοῦ Συλλόγου ἱεροψαλτῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας «Κων­στα­ντίνος Πρίγ­γος».

Εὐχαριστῶ θερμότατα καί ἀπό καρ­δίας τούς χοράρχες καί ὅλα τά μέλη τῶν χορωδιῶν, ἰδιαιτέρως τῶν δύο χορωδιῶν πού ἦλθαν ἀπό τήν Φλώρινα καί τήν Πιερία γιά νά συμμετάσχουν στήν ἀποψινή συ­ναυλία, ἀνταποκρινόμενοι στήν πρόσκλησή μας.

Ἡ ἀποψινή συναυλία δέν εἶναι μία ἁπλή συναυλία, γιατί ἡ βυ­ζα­ντινή μουσική δέν εἶναι σάν τίς ἄλ­λες μουσικές. Εἶναι μία δια­κο­νία, ὅπως εἶπα καί προηγουμένως, χαιρετίζοντας τό Συνέδριο. Μία διακονία τῆς Ἐκ­­­κλησίας, μία δια­κονία τῶν ἀν­θρώπων. Διότι τό βυζαντινό μέλος συνοδεύεται καί συγχρόνως συνο­δεύει τούς ὑπέρο­χους ὕμνους τῶν θεόπνευστων βυζαντινῶν ὑμνο­γρά­φων, καί ἔτσι θεολογεῖ, ἀνυ­ψώ­νει τήν ψυχή στόν οὐρανό καί πα­ρα­κινεῖ τόν νοῦ μας νά στραφεῖ πρός τόν Θεό.

Καί μέ αὐτή τήν ἔννοια τῆς δια­κο­­νίας ἐντάσσεται ἀπόλυτα καί στό γενικό θέμα τῶν φετινῶν ΚΕ´ Παυλείων πού εἶναι «Ἡ διακονία τῆς Ἐκκλησίας».

Εὐχαριστώντας γιά ἀκόμη μία φο­­ρά ἀπό καρδίας τούς συντε­λε­στές τῆς Συναυλίας ἀλλά καί τό Πανελ­λήνιο Ἱερό Προσκύνημα πού μᾶς φιλοξενεῖ, τῆς «Παναγία Σουμελᾶ», εὔχομαι καλή ἀκρόαση.