Ο χαρακτηρισθείς και «Πρύτανης των Λειτουργιολόγων» αείμνηστος Καθηγητής Ι. Φουντούλης είχε ασχοληθεί με το ζήτημα της τελέσεως της Αναστάσεως. Παρακάτω θα παραθέσουμε το κείμενό του, που αποτελεί κόλαφο προς την ΔΙΣ αλλά και προς τους κυρίους Διονύσιο Ανατολικιώτη, συντάκτη του Κανοναρίου των Διπτύχων της Εκκλησίας της Ελλάδος, και Αναστάσιο Βαβούσκο, Άρχοντα του Πατριαρχείου Κων/λεως, οι οποίοι με κείμενά τους έσπευσαν να «διαγράψουν» τους Ι. Κανόνες και την Ι. Παράδοση, για να επικροτήσουν την αυθαιρεσίαν. Παραθέτουμε το κείμενο:

«Κατά την νύκτα του Πάσχα σχεδόν από τους πρώτους χρόνους της χριστιανικής Εκκλησίας ετελείτο μακρά ολονύκτιος ακολουθία, που άρχιζε από το εσπέρας του Σαββάτου και ετελείωνε το πρωϊ της Κυριακής. Αυτή είναι η αρχαιοτέρα χριστιανική παννυχίς. Κατά το βυζαντινό λειτουργικό τυπικό περιελάμβανε τον εσπερισνό του Μεγάλου Σαββάτου, κατά τα αναγνώσματα του οποίου εγίνετο το βάπτισμα των κατηχουμένων, την λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, μακρά ανάγνωσι εκ των Πράξεων των Αποστόλων, την ακολουθία του μεσονυκτικού της Κυριακής του Πάσχα, στο οποίο αντί του συνήθους τριαδικού κανόνος ψάλλεται ο κανών του Μεγάλου Σαββάτου «Κύματι θαλάσης», την ακολουθία του όρθρου και την αναστάσιμο λειτουργία.

Στις ενορίες για ποιμαντικούς λόγους η μακρά ακολουθία χωρίσθηκε στα δύο και ο εσπερινός με την λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου μετετέθη στο πρωί του Μεγάλου Σαββάτου για να διευκολύνθή η κοινωνία των πιστών, το βάπτισμα των κατηχουμένων έπαυσε πια να τελήται, η μακρά ανάγνωσις των Πράξεων, που συνέδεε την λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου με το μεσονυκτικό, δεν γίνεται πια και η ακολουθία της παννυχίδος περιωρίσθηκε μόνο στο μεσονυκτικό, στον όρθρο και στη λειτουργία.

Η ακολουθία της αναστάσεως στο λειτουργικό πλαίσιο των ακολουθιών αυτών ευρίσκεται μετά την απόλυσι του μεσονυκτικού και στην αρχή του όρθρου, του οποίου και αποτελεί την κάπως ιδιόρρυθμο έναρξι. Ακριβώς αυτή η λειτουργική θέσις της ακολουθίας της Αναστάσεως υποδηλώνει, ότι αυτή ετελείτο κατά τις πρώτες μετά το μεσονύκτιο ώρες, τότε δηλαδή που άρχιζε και η συνήθης ακολουθία του όρθρου.

Τούτο ρητώς άλλως τε διατάσσουν και ωρισμένα αρχαία Τυπικά με τις χαρακτηριστικές φράσεις: «της αρμοζούσης ώρας του όρθρου ενστάσης (ή «φθασάσης») εξερχόμεθα κλ.π.» ή «περί ώραν όρθρου», όπως σημειώνει το τυπικό του εντύπου Πεντηκοσταρίου.

Άλλα εξ άλλου Τυπικά τοποθετούν την έναρξι της αναστασίμου ακολουθίας μετά την ογδόη ή μετά την ενάτη ώρα της νυκτός, δηλαδή περίπου μετά από τις 2 ή 3 μετά τα μεσάνυκτα.

Άλλα την θέτουν ολίγες ώρες πριν. Κατ’ αυτά η απόλυσις προ της Αναστάσεως ακολουθίας εγίνετο περίπου κατά την έκτη ώρα της νυκτός, δηλαδή τα μεσάνυκτα. Παρ’ όλη την ποικιλία που παρουσιάζουν εκ πρώτης όψεως οι μαρτυρίες αυτών των αρχαίων Τυπικών, είναι χαρακτηριστικό ότι συμφωνούν στο ότι η Ανάστασις γίνεται μετά τα μεσάνυκτα και πριν ακόμη αρχίση να υποχωρή η νύκτα, δηλαδή «όρθρου βαθέως» της Κυριακής. Η πράξις αυτή αιτιολογείται από ένα μεταγενέστερο (του έτους 1813) χειρόγραφο Τυπικό της Μονής Φιλοθέου του Αγίου Όρους ως εξής: «όταν γίνη η Ανάστασις πρέπει να είναι η έκτη ώρα της νυκτός απερασμένη, διότι ο Κύριός μας μετά το μεσονύκτιον ανεστήθη».

Υπήρχε όμως παραλλήλως και η άλλη παράδοσις, ότι ο Κύριος ανεστήθη το μεσονύκτιο. Στο συναξάριο επί παραδείγματι της Κυριακής του Πάσχα, που περιέχεται στο Πεντηκοστάριο και που είναι γραμμένο από τον Νικηφόρο Ξανθόπουλο λέγεται ότι «περί μέσον της νυκτός» κατήλθε ο άγγελος και απεκύλησε τον λίθο του μνημείου. Η παράδοσις αυτή, καθώς και η τάσις να επιταχυνθή η λήξις της όλης ακολουθίας, επηρέασε και την σημερινή πράξι και η Ανάστασις τελείται ακριβώς κατά το μεσονύκτιο. Παρά τούτο σε ωρισμένα μέρης και της πατρίδος μας ακόμη, τελούν την Ανάστασι μετά το μεσονύκτιο κατά τις 3 το πρωί, δηλαδή κατά την ενάτη ώρα της νυκτός, όπως είδαμε σε μερικά αρχαία Τυπικά. Αυτό δεν γίνεται μόνο για λόγους ανάγκης, όταν δηλαδή ένας ιερεύς εξυπηρετή δύο χωριά, αλλά και υπό ομαλές συνθήκες κατά παλαιά παράδοσι» (Απαντήσεις εις Λειτουργικάς Απορίας, τ. Α΄, σ. 168-170. Αντιγραφή: «Ορθόδοξος Τύπος»)

Η Ι. Παράδοσις είναι σαφής, ως καταδεικνύεται από τα παραπάνω, και επιπλέον έχει ΑΠΑΡΑΒΑΤΟ χαρακτήρα σύμφωνα με τον 89ο Κανόνα της Πενθέκτης Αγίας Οικουμενικής Συνόδου. Αν αμφισβητούν Οικουμενική Σύνοδο, τότε αμφισβητούν την Εκκλησία!

Η Ανάστασις τελείται υποχρεωτικά το ενωρίτερο στις 12 μ.μ. Ακόμα και όταν πρέπει να τελεστούν περισσότερες από μία Αναστάσεις λόγω οποιασδήποτε ανάγκης, η πρώτη εξ αυτών δεν γίνεται να τελεστή πριν το μεσονύκτιο! Επομένως, τα όσα απεφάσισε η ΔΙΣ και επικροτούν τινές καταρρίπτονται ενώπιον της Ι. Παραδόσεως.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο Επίσκοπος Ωρεών Φιλόθεος στην πανηγυρίζουσα ενορία των Ωρεών

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και ιερό ενθουσιασμό η Ενορία των Ωρεών στην Β. Εύβοια τίμησε την Μεγάλη Δεσποτική Εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού με...

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε και η 5η κατασκηνωτική περίοδος της Ι.Μ. Χαλκίδος

Τη Δευτέρα 8 Αυγούστου 2022 το μεσημέρι, προτελευταία ημέρα της πέμπτης κατασκηνωτικής περιόδου (θηλέων Δημοτικού), ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος επισκέφθηκε...

Ο Μητροπολίτης Παροναξίας στην παράσταση «Το δάκρυ της Παναγίας»

Την Δευτέρα 8-8-2022 το βράδυ, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας μετέβη στο Φιλώτι της Νάξου, όπου στο Αθλοθέατρο «ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΨΑΡΡΑΣ» παρηκολούθησε την Θρησκευτική και Ιστορική...

Την Κυριακή το ετήσιο μνημόσυνο του Περιστερίου Κλήμη

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Περιστερίου ἀνακοινώνει ὅτι τήν Κυριακήν 14ην Αὐγούστου 2022 ἐπί τῇ συμπληρώσει ἑνός ἔτους ἀπό τήν πρός Κύριον ἐκδημίαν τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου...

Ιερατική Σύναξη των κληρικών της Βικτώριας Αυστραλίας

Στο πλαίσιο της πολυήμερης ποιμαντικής επισκέψεως του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Μακαρίου στη Βικτώρια, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 9 Αυγούστου, Ιερατική Σύναξη των κληρικών που...

Χιλιάδες παιδιά και νέοι στις κατασκηνώσεις της Ιεράς Μητρόπολης Λεμεσού

Εκατοντάδες παιδιά Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, αγόρια και κορίτσια συμμετέχουν και φέτος στον πρότυπο και ανακαινισμένο κατασκηνωτικό χώρο της Μητρόπολης Λεμεσού στο Σαϊττά, αποκτώντας...

«Eἰς ἀσθενείας και θλίψεις» † Μητροπολίτης Πατρῶν Νικόδημος

Ἀπό τάς θερμότερας δεήσεις καί ἱκεσίας τῆς μικρᾶς παρακλήσεως εἶναι αἱ ἀναφερόμεναι εἰς ἀσθενείας καί θλίψεις. Εἶναι πολλῶν και διφόρων μορφῶν αἱ θλίψεις. Ἡ...

Πανήγυρη Αγίου Νικάνορος στην Καστοριά

Μέσα στην λαμπρή ατμόσφαιρα της Μεγάλης Δεσποτικής Εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, το διήμερο 6-7 Αυγούστου, η Ιερά Μητρόπολη Καστορίας τίμησε τον προστάτη...

ΕΚΤΑΚΤΟ | Νεότερα σχετικά με την υγεία του Μητροπολίτη Μηθύμνης

Στο νοσοκομείο Μυτιλήνης εισήχθη και νοσηλεύεται ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μηθύμνης κ.κ. Χρυσόστομος ο οποίος διαγνώστηκε με κορονοϊό και κρίθηκε αναγκαία η εισαγωγή του στο...

Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο για τα Ονομαστήρια του Μητροπολίτη Άρτης Καλλινίκου 

Πανδήμως, η Ιερά Μητρόπολη Άρτης, τίμησε την μνήμη του Αγίου Καλλινίκου Μητροπολίτου Εδέσσης, εορτή κατά την οποία άγει τα ονομαστήρια του, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης...

Το 2ήμερο της Μεταμορφώσεως κοντά στους Προστάτες Αγίους της Εύβοιας

Η μεγάλη δεσποτική εορτή του καλοκαιριού, η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, εορτάσθηκε εφέτος με ιδιαίτερα συγκινητικό τόνο στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος, ένα χρόνο ακριβώς μετά...

Στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Λαρίσης ο Μητροπολίτης Ιερώνυμος

Στον Ενοριακό Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης πόλεως Λαρίσης χοροστάτησε στον Όρθρο και τέλεσε την Θεία Λειτουργία ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και...

Η Παναγία του Καζάν στην αγιοτόκο Όσσα

Με μεγάλη συγκίνηση και χαρά την Κυριακή 7 Αυγούστου 2022 το εσπέρας στα πλαίσια της επικείμενης Μεγάλης Θεομητορικής Εορτής Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου κατόπιν...

Μνημόσυνο μακαριστής Γερόντισσας Ευπραξίας Μοναχή

Στην Ι. Μονή Παναγίας Φανερωμένης Χιλιομοδίου μετέβησαν χθες Κυριακή, 7 Αυγούστου 2022, ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κεγχρεών κ....

Η εορτή του Αγίου Καλλινίκου Μητροπολίτου Εδέσσης στην Ναύπακτο και τα Σιταράλωνα

Με λαμπρότητα εορτάσθηκε η ετήσια μνήμη του εν αγίοις πατρός ημών Καλλινίκου, Μητροπολίτου Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας, του Αιτωλού στην Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και...