«Ο θόρυβος που γίνεται τώρα είναι μόνο θόρυβος. Δεν έχει καμία άλλη αξία!». Έτσι απαντά ο Μητροπολίτης Ηλείας και εξέχων πρόσωπο της Ιεραρχίας στην Εκκλησία της Ελλάδος κ.κ. Γερμανός, ερωτηθείς σχετικά με το θέμα της συμφωνίας Αρχιεπισκόπου-Πρωθυπουργού περί εκκλησιαστικής περιουσίας και τις αντιδράσεις που ακολούθησαν.
Ο Μητροπολίτης Ηλείας μίλησε αναλυτικά για πρώτη φορά μετά από τα όσα προσφάτως δημοσιοποιήθηκαν για το θέμα αυτό που βρίσκεται ακόμη στην επικαιρότητα και έδωσε τη δική του διάσταση σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «ΕΡΤικά…Εριστικά» και στο δημοσιογράφο Χρήστο Πλευριά.
Όταν μάλιστα του επισημάνθηκε ότι ο ίδιος μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε μιλήσει την ίδια ώρα που νεώτεροι και γενικότερα άλλοι Ιεράρχες είχαν αναφερθεί είτε αρνητικά είτε θετικά στο επίμαχο ζήτημα, ο κ. Γερμανός απάντησε ορθά κοφτά πως: «…όταν θα μιλάει κανείς, θα πρέπει να λέει πράγματα ωφέλιμα, χρήσιμα και κυρίως αληθινά!…».
Ο κ. Γερμανός απαντά και σε άλλα ερωτήματα, όπως το θέμα των ιερέων, των ιδρυμάτων της Μητρόπολης, τη σχέση του με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο κλπ.
Πόσο σοβαρό είναι το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας και πως είδατε τις αντιδράσεις;
Ο θόρυβος που γίνεται τώρα είναι μόνο θόρυβος. Δεν έχει καμία άλλη αξία. Αυτή η λεγόμενη ας πούμε προσυμφωνία του Αρχιεπισκόπου με τον πρωθυπουργό είναι όχι για την εκκλησιαστική περιουσία. Είναι για κάποια περιουσία μοναστηριών κυρίως, η οποία είναι άγραφη, αναξιοποίητη. Δεν μπορούμε να την αξιοποιήσουμε, να μας δώσει κάποια έσοδα για να τα χρησιμοποιήσουμε εμείς, η εκκλησία δηλαδή, ώστε να ενισχύσουμε συνανθρώπους μας. Επομένως πρόκειται και για συγκεκριμένη περιουσία. Δεν είναι για όλη την εκκλησιαστική περιουσία. Μην το παρερμηνεύουμε.
Σεβασμιότατε εδώ μας λέτε κάτι άλλο εσείς που μάλλον δεν έχει διευκρινισθεί…
Αυτή η συμφωνία ήταν για κτήματα εκκλησιαστικά, τα οποία είτε εμείς έχουμε και τα κατέχουμε και δεν μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε, γιατί μας λέει το κράτος είναι δασικά, είναι κατειλημμένα, είναι απαγορεύσιμα και ούτω καθεξής. Είναι κτήματα τα οποία μας πήρε το κράτος το 1833 και ειδικότερα 500 περίπου μοναστήρια με την περιουσία τους, όταν ήρθε ο Όθωνας. Μας πήραν αυτή την περιουσία για να βοηθήσουν πάλι και τότε το κράτος που μόλις είχε συσταθεί, αλλά και για την παιδεία. Λοιπόν, αυτή την περιουσία την έχουμε άγραφη. Δεν ξέρουμε ποια ήταν. Αυτή είναι χαμένη από εμάς, όμως δεν παύει να είναι εκκλησιαστική περιουσία που την πήραν.
Είχατε τέτοιες περιπτώσεις και στην Ηλεία;
Όχι μια ή δύο αλλά αρκετές. Μας πήραν την κάτω μονή Δίβρης και μας άφησαν ένα κομματάκι εκεί τριγύρω. Μας πήραν τη μονή Ελεούσας, που έχει και είχε 4.000 στρέμματα. Οι Θήνες Βαρθολομιού όπως τις λένε, όλο το δάσος αυτό, είναι της μονής Ελεούσας. Καταργήθηκε η μονή και πήραν την περιουσία. Δεν είναι όπως η περιουσία του Φραγκοπηδήματος, την οποία την έχουμε καταγράψει και τη γνωρίζουμε, και μερικοί την έχουν καταπατήσει και κάποιοι άλλοι όχι.
Πάντως υπήρξαν αντιδράσεις Μητροπολιτών. Κάποιοι αποχώρησαν και από τη Σύνοδο της Ιεραρχίας διαμαρτυρόμενοι…
Πρώτον, οι αδερφοί αρχιερείς δεν κατάλαβαν καλά περί ποιας περιουσίας επρόκειτο. Το χειρότερο βέβαια είναι και αυτό είναι πράγματι αληθινό, ότι μπέρδεψαν μ’ αυτή την περιουσία την αλλαγή μισθοδοτικής πληρωμής των ιερέων μας. Αυτό ήταν εκείνο που μας ανακάτωσε, γιατί ακριβώς η παρούσα κυβέρνηση ήθελε να βγάλει τους παπάδες από τη μέση. Εκείνοι είπαν ότι θέλουν να πάρουν 10.000 υπαλλήλους. Αυτό ξεσήκωσε και τον κόσμο και τους ιερείς και είναι κάτι που δεν είναι σωστό και δεν το δέχεται κανείς. Αναστατώθηκαν έτσι και οι κρητικοί, ενώ αυτή η συμφωνία δεν αφορούσε τους κρήτες. Η περιουσία της Εκκλησίας της Ελλάδος δεν είναι μέσα στην περιουσία των Κρητών. Η Εκκλησία της Κρήτης έχει δική της περιουσία και μοναστήρια. Ούτε επίσης των Δωδεκανήσων και του Άγιου Όρους. Μετά βέβαια, μερικοί από τους αδελφούς αρχιερείς πιέστηκαν και από τους ιερείς. Αυτό ήταν το θέμα μας.
Πολλά είναι «διακατεχόμενα»
Το κτηματολόγιο ωστόσο σε σχέση με τα ακίνητα μπορεί να δώσει λύση και να ξεκαθαρίσουν έτσι κάποια πράγματα;
Θα ξεκαθαρίσουν όλα αυτά με το κτηματολόγιο, αλλά μας εμποδίζουν την αξιοποίηση. Διότι σου λέει είναι αμφιλεγόμενα. Διακατεχόμενα τα λένε. Απλώς τα κατέχετε, αλλά δεν είναι δικά σας. Εμείς ας πούμε στην Αμαλιάδα που γίνεται το κτηματολόγιο, έχουμε φτιάξει σχεδιαγράμματα και θα τα γράψουμε στο κτηματολόγιο του Φραγκοπηδήματος όσα είναι στην περιοχή της Αμαλιάδος. Μετά είναι το Βούναργο. Είδες τι σκοτωμός έγινε μεταξύ μας όταν δώσαμε ένα χώρο στον Πύργο. Αυτά τα 235 στρέμματα στην Τριανταφυλλιά όπου το εργοστάσιο των αποβλήτων τα έχω δώσει εγώ από το 1992 στη Νομαρχία και τους δήμους Πύργου και Αμαλιάδας για τη χωματερή. Πότε έγινε αυτή; Πέρυσι. Πότε έγινε ο δρόμος από το Μεσολογγάκι πάνω στο μοναστήρι; Έγινε το 1992. Νομάρχης ήταν ο Μπρέγιαννης. Έγινε αυτός ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος για να πηγαίνουν στη χωματερή. Μάλωσε ο Πύργος με την Αμαλιάδα και έμεινε έτσι. Έδωσα εγώ με τα γεγονότα προ πενταετίας που βρώμισε ο Πύργος, ένα άλλο χωράφι 15 στρέμματα στην Χάλκοβα και έγινε ξεσηκωμός από Αμαλιαδίτες. Θέλω να πω ότι μαλώνανε οι 2 δήμοι σε ξένο αχυρώνα, ενώ εγώ το έδωσα για να ξεβρομίσει ο Πύργος. Όπως δώσαμε και την Τριανταφυλλιά και μου είπαν ότι θέλω να βρωμίσω τον Καρδαμά, την πατρίδα μου!…
ΤΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ
Μα δεν τα ξέρουν;…
Και με τα ιδρύματα Σεβασμιότατε τι γίνεται; Μερικές φορές λένε ότι είστε αυστηρός για τη λειτουργία τους.
Εμείς στην Ηλεία έχουμε ένα μεγάλο κοινωνικό έργο. Δεν τα ξέρουν τα ιδρύματα οι Ηλείοι; Έχουμε περί τα 25 ιδρύματα. Οικοτροφεία, κατασκηνώσεις, σχολές αγιογραφίας και Βυζαντινής Μουσικής και 5 Γηροκομεία εκ των οποίων τώρα λειτουργούν τρία εις τα οποία περιθάλπτονται 300 άτομα. Μας παρακαλάνε να πάρουμε και άλλα άτομα από όλη την Πελοπόννησο και τα Νησιά απέναντι!
Ακούστε ένα πρόσφατο παράδειγμα. Η καλή κυρία που βρέθηκε πεθαμένη, που ζούσε μαζί με την κόρη της στην Κρέστενα. Ποιος νομίζετε πήρε την κόρη; Εμείς. Από την άλλη, έχω την Πρόνοια της Ηλείας που παλαιότερα πάει να κάνει επιθεώρηση και έκανε εκθέσεις και έγραφε ότι έλειπε ένα πόμολο σε μια πόρτα κάποιας χεορολαβής κ.λπ. Αλλά δεν πάει στο κρατικό στον Άγιο Παντελεήμονα να το δει. Ή δεν πήγε κανένα από τα νοσοκομεία μας να πει στην Πρόνοια ελάτε εδώ και πάρτε το γέρο που έχουμε εδώ εμείς ή πάρτε τη γριά εδώ. Το κτήριο του ΚΕΠΕΠ των Λεχαινών είναι ιδιοκτησία της Μητροπόλεως Ηλείας. Το έφτιαξε και αυτό ο αείμνηστος Αθανάσιος για να κάνουμε εκεί ένα νοσοκομείο εκκλησιαστικό. Το εγκαινιάσαμε. Είχε βέβαια κάποιες ελλείψεις. Πέθανε ο Αθανάσιος και το συμπληρώσαμε με τον αείμνηστο Γιάννη Σκουλαρίκη όταν ήταν υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας ή Υγείας και ήρθαμε σε συμφωνία μαζί, γιατί έβλεπα ότι δεν μπορούμε να το λειτουργήσουμε ως νοσοκομείο και το δώσαμε να γίνει το ΚΕΠΕΠ. Έχουμε κάνει συμβόλαιο γι’ αυτή τη μετατροπή. Εγώ το υπέγραψα. Το δώσαμε γι’ αυτή τη δουλειά, για να προστατέψουμε παιδιά με πολύ ειδικές ανάγκες και πρόεδρο εμένα όπως είναι στο συμβόλαιο. Αλλά δεν τηρήθηκε, διότι ήθελαν να διορίσουν 100 φίλους τους χωρίς να έχουν προσόντα και αρκετό καιρό χωρίς τροφίμους.
ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑΡΧΙΑ
Με όλα αυτά, διαβλέπετε κάποια συνέχιση της κρίσης στην Ιεραρχία;
Δεν υπάρχει τέτοια κρίση. Απλά θα γίνει επιτροπή. Όταν γίνεται επιτροπή, πάμε στις καλένδες όπως ξέρετε. Θα αλλάξει η κυβέρνηση, θα αλλάξουν και οι νόμοι, θα αλλάξουν καταστάσεις. Εκείνο που έχει τώρα σημασία είναι, και δε θα έπρεπε να το κάνει η κυβέρνηση, είναι να αλλάξει το άρθρο 3 του Συντάγματος που λέει ότι η Εκκλησία της Ελλάδος είναι επικρατούσα θρησκεία και συνεργάζεται με το οικουμενικό πατριαρχείο και διοικείται με τη Σύνοδο της Ιεραρχίας, όπως ορίζει ο νόμος. Είναι ένα πολύ παλιό άρθρο στο Σύνταγμα και θέλει τώρα να το αλλάξει και να πει ότι το κράτος είναι άθρησκο κ.α. Προφανώς πίσω απ’ αυτά τηρούνται και άλλοι σκοποί. Μετά απ’ αυτά, έρχεται ο άλλος και υποψιάζεται. Σου βγάζει και τους παπάδες από το κρατικό κορβανά και σου λέει εδώ πάει να μας βγάλει έξω. Έπρεπε να είχε καλές σχέσεις μ’ εμάς. Γιατί ο ελληνικός Λαός είναι δεμένος με την Εκκλησία μας και δεν αλλάζει εύκολα. Οι Έλληνες κρατάμε τις παραδόσεις μας, ακόμη και εκείνος που δεν πρέπει, όπως τη βεντέτα, τα καρναβάλια κ.λ.π.
Εδώ, εμένα δε με ρώτησε!
Λέγεται ότι ο Αρχιεπίσκοπος δύσκολα λέει ή κάνει κάτι αν δε σας ρωτήσει. Είναι άλλωστε γνωστή η σχέση σας.
Όχι είναι λάθος να το θέτουμε έτσι. Ο Αρχιεπίσκοπος ρωτάει και όποιος ρωτάει δε ζημιώνει ποτέ. Εμένα δε με έχει ρωτήσει σ’ αυτή την περίπτωση. Έχει ρωτήσει άλλους αδελφούς και μας το είπε δημόσια στη Σύνοδο της Ιεραρχίας. Εμένα, επειδή ίσως ήξερε τις απόψεις μου, δε με κάλεσε. Αλλά είχε καλέσει άλλους. Πάντοτε συνεννοείται και συμβουλεύεται, αλλά αποφασίζει μόνος του. Έτσι είναι και το σωστό.
Το Χειμαδιό και η Μονή Καλαβρύτων
Ο Μητροπολίτης Ηλείας έδωσε απάντηση και για τις περιουσίες στο Χειμαδιό και τη διένεξη που υπάρχει εκεί με Μονή των Καλαβρύτων, θέμα για το οποίο μέχρι τώρα επίσης δεν είχε τοποθετηθεί. Να τι είπε:
«Οι εκτάσεις είναι στη Μονή Αγίων Θεοδώρων Καλαβρύτων, η οποία έχει και ένα μετόχι στην Αμαλιάδα και το διατηρεί ακόμα. Πιθανόν θα είχε και μεγάλη περιουσία εκεί, η οποία δεν υπάρχει τώρα. Μπορεί να είναι από τις μονές που καταργήθηκαν και πήρε το Κράτος την περιουσία τους. Τώρα υπάρχει μόνο εκεί ο ναός του Αγίου Νικολάου με γύρω από τον Ναό λίγα στρέμματα». Καλόν είναι να έλθουν οι κάτοικοι σε έναν ειρηνικό διακανονισμό με την Μονή, διότι η ιδιοκτησία του καθενός μας, προστατεύεται απολύτως και από το ελληνικό Σύνταγμα και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Σεβ. Μητροπολίτης Καλαβρύτων είναι κατανοητικός άνθρωπος και πιστεύω ότι θα βρεθεί ειρηνική λύσις.
Πλαφόν και στους ιερείς!
Σε σχέση με τους ιερείς και τη Μητρόπολη, ο κ. Γερμανός ανέφερε μεταξύ άλλων και πράγματα που κανείς ίσως δε γνώριζε. Συγκεκριμένα:
«Οργανικές θέσεις εφημερίων στη Μητρόπολή μας, υπάρχουν 218. Είναι οι ενορίες μας. Οι ενορίες έχουν ΦΕΚ καθεμία. Όταν άρχισε να πληρώνει το κράτος τους παπάδες, δεν μπορούσαμε να έχουμε όσες θέλουμε ενορίες. Μέχρι τώρα, για να ιδρυθεί μια ενορία υπάρχει ΦΕΚ. Κάθε ενορία λοιπόν έχει έναν τουλάχιστον ιερέα. Τώρα, με κανονισμό εσωτερικό και με έγκριση του κράτους, λέμε ότι ο Μητροπολιτικός Ναός δεν μπορεί να έχει έναν. Όσο μικρή και να είναι η πόλις της έδρας της Μητροπόλεως ο Μητροπολιτικός Ναός θα έχει και δεύτερο εφημέριο.
Έπειτα λέμε πως πάνω από 800 οικογένειες σε μεγάλες πόλεις, παίρνουν και από έναν εφημέριο. Πάει ανάλογα με το πλαφόν των χριστιανών. Σ’ εμάς, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Αθανάσιος και η Αγία Κυριακή έχουν από 3 ιερείς. Η Αγία Κυριακή είχε πάντα 2, αλλά δεν καταργείται η 3η θέση. Αν μπορούσαμε θα την καλύπταμε και θα την πληρώναμε.
Τώρα έχουμε άλλο πλαφόν. Όπως έκανε με τα μνημόνια για τους δημοσίους υπαλλήλους, λέει θα φεύγουν πέντε και θα προσλαμβάνεται ένας. Αυτό το τηρούν και σ’ εμάς, γιατί παίρνουν σύνταξη οι πατέρες ή πεθαίνουν, αλλά δεν μπορώ να χειροτονήσω εγώ όσους θέλω αλλά όσους μας δίνουν. Και δυστυχώς φεύγουν κάθε χρόνο 6-7-8 και 10 και μας δίνουν 1-2 σ’ εμάς που έχουμε μεγάλη μητρόπολη. Σιγά σιγά τα ελλείμματα μεγαλώνουν. Αλλά, οι οργανικές θέσεις μένουν. Αυτό δεν έχουν ξεκαθαρίσει πολλοί. Να δούμε πότε θα ελευθερωθούμε από την άγνοια».
