Μεγάλη Παρασκευή Εσπέρας

Τῇ ἡμέρᾳ αὐτῇ, τήν θε­ό­σω­μον τα­φήν καί τήν εἰς Ἅ­δου κά­θο­δον τοῦ Κυ­ρί­ου καί Σω­τῆ­ρος ἡ­μῶν Ἰ­η­σοῦ Χρι­στοῦ ἑ­ορ­τά­ζο­μεν, δι’ ὧν τῆς φθο­ράς το ἡ­μέ­τε­ρον γέ­νος ἀ­να­κλη­θέν πρός αἰ­ω­νί­αν ζω­ήν με­τα­βέ­βη­κε.

Σύμ­φω­να μέ τό ἱ­ε­ρό συ­να­ξά­ρι αὐ­τή τήν ἅ­γι­α ἡ­μέ­ρα τι­μᾶ­με καί προ­σκυ­νᾶ­με τήν τα­φή τοῦ Κυ­ρί­ου μας καί τήν εἰς Ἅ­δου κά­θο­δό Του. Σή­με­ρα εἶ­ναι ἡ ἡ­μέ­ρα τῆς με­γά­λης σι­γῆς, τῆς με­γά­λης ἀ­να­μο­νῆς, τῆς προσ­δο­κί­ας, ἡ ἡ­μέ­ρα τῆς ἀ­να­παύ­σε­ως, τό Σάβ­βα­το (δι­ό­τι στήν Ἀ­κο­λου­θί­α τοῦ Ἐ­πι­τα­φί­ου ψάλ­λε­ται ὁ Ὄρ­θρος τοῦ Με­γά­λου Σαβ­βά­του). Τοῦ­το τό Σάβ­βα­το πού ὀ­νο­μά­ζε­ται με­γά­λο, εἶ­ναι τό ὑ­πε­ρευ­λο­γη­μέ­νο Σάβ­βα­το, στό ὁ­ποῖ­ο «Χρι­στός ἀ­φυ­πνώ­σας, ἀ­να­στή­σε­ται τρι­ή­με­ρος». Ὑ­πνοῖ ἡ Ζω­ή καί Ἅ­δης τρέ­μει. Ἡ σι­γή αὐ­τή εἶ­ναι θρῆ­νος καί κο­πε­τός γι­ά τόν θά­να­το καί τόν Ἅ­δη. Ὁ Κύ­ρι­ος συ­ντρί­βει τίς πύ­λες τοῦ θα­νά­του, λυ­τρώ­νει ἀ­πό τά αἰ­ώ­νι­α δε­σμά. Μέ τόν θά­να­τό Του θα­να­τώ­νει τόν θά­να­το. Ἡ Ζω­ή κα­τέρ­χε­ται στό βα­σί­λει­ο τοῦ θα­νά­του. Τό θεῖ­ο φῶς λά­μπει στά σκο­τά­δι­α του. Φω­τί­ζει ὅ­λους αὐ­τούς πού βρί­σκο­νται ἐ­κεῖ, δι­ό­τι ὁ Χρι­στός εἶ­ναι ἡ ζω­ή ὅ­λων καί ἡ μο­να­δι­κή πη­γή τῆς ζω­ῆς. Ἔ­τσι ὁ Χρι­στός πε­θαί­νει γι­ά ὅ­λους καί ὅ,τι συμ­βαί­νει στήν ζω­ή Του συμ­βαί­νει στήν ζω­ή ὅ­λων μας.

Ὅ­λη ἡ ὑ­μνο­γρα­φί­α τῆς ση­με­ρι­νῆς ἡ­μέ­ρας, ἀ­πό τόν κα­τα­νυ­κτι­κώ­τα­το κα­νό­να «Κύ­μα­τι θα­λάσ­σης» καί τά γλυ­κύ­κα­τα ἀνδρώδη Ἐ­γκώ­μι­α, μέ­χρι τά στι­χη­ρά τῶν Αἴ­νων, ὅ­λα τά τρο­πά­ρι­α εἶ­ναι ἕ­να κρᾶ­μα ἀ­πό σταυ­ρώ­σι­μη λύ­πη καί ἀ­να­στά­σι­μη χα­ρά. Αὐ­τή εἶ­ναι ἡ με­γά­λη καύ­χη­ση καί δό­ξα τῆς Ἐκ­κ­λη­σί­ας, πού βλέ­πει τήν Ἀ­νά­στα­ση μέ­σα ἀ­πό τήν Σταύ­ρω­ση, τήν δέ Σταύ­ρω­ση ὑ­πό τίς φω­τει­νές ἀ­νταύ­γει­ες πά­ντο­τε τοῦ ὄρ­θρου τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως. Γι­’ αὐ­τό καί ὁ ἱ­ε­ρός ὑ­μνο­γρά­φος ξε­σπᾶ, μέ­σα στήν χαρ­μο­λύ­πη του καί τό χα­ρο­ποι­όν πέν­θος του, σ’ ἕ­ναν ὕ­μνο, πού εἶ­ναι ἐ­πι­τά­φι­ος καί ἀ­να­στά­σι­μος: «Ὦ Κύ­ρι­ε καί Θε­έ μου! Θέ­λω νά ψά­λω ἕ­ναν ἐ­πι­θα­νά­τι­ο καί ἐ­πι­τά­φι­ο ὕ­μνο σ’ ἐ­σέ­να, Θε­έ μου! Θέ­λω νά ψά­λω ἕ­ναν ἐ­πι­θα­νά­τι­ο καί ἐ­πι­τά­φι­ο ὕ­μνο σ’ ἐ­σέ­να, Θε­έ μου, πού μέ τήν τα­φή σου καί τήν ἔ­ξο­δό σου ἀ­πό τήν κά­τω ζω­ή, καί πού μέ τόν θά­να­τό Σου, ὄ­χι μο­νά­χα μοῦ ἄ­νοι­ξες τίς πύ­λες τοῦ οὐ­ρά­νι­ου Πα­ρά­δει­σου, ἀλ­λά καί ἐ­θα­νά­τω­σες πλέ­ον τόν θά­να­το καί ἐ­ξου­θέ­νω­σες τήν νί­κη του καί τό κέ­ντρο του».

Ὁ Θε­ός τῶν πνευ­μά­των καί πά­σης σαρ­κός, ἀ­φή­σας ἤ­δη τήν σάρ­κα ἐ­πί τοῦ Σταυ­ροῦ, κα­τέρ­χε­ται στή χώ­ρα τῶν πνευ­μά­των καί εἰσ­δύ­ει στόν Ἅ­δη ὡς ἐ­λευ­θε­ρω­τής, γι­ά νά δώ­ση τήν τε­λευ­ταί­α μά­χη καί νά ἐ­λευ­θε­ρώ­ση τά πε­πε­δη­μέ­να πνεύ­μα­τα.

Σή­με­ρα, ὅ,τι ἐ­πι­τε­λοῦ­με ἐ­πι­τα­φί­ως δέν εἶ­ναι θρῆ­νος. Εἶ­ναι λα­τρευ­τι­κός θαυ­μα­σμός. Δέν εἶ­ναι πί­στη στήν ἰ­σχύ τοῦ θα­νά­του, ἀλ­λά στήν ἀ­λή­θει­α τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως. Γι­’ αὐ­τό ὁ Ἐ­πι­τά­φι­ος στήν Ἐκ­κ­λη­σί­α δέν εἶ­ναι θρῆ­νος, ἀλ­λά προ­εόρ­τι­α καί προσκομιδή τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως. Μέ αὐ­τή τήν πί­στη, ἡ­γου­μέ­νων τῶν Χε­ρου­βείμ, θά λι­τα­νεύ­σου­με τόν Ἐ­πι­τά­φι­ο, θά λι­τα­νεύ­σου­με τόν Ἀρ­χη­γό τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως, ἀ­να­φω­νοῦ­ντες πρός τόν ἐκ Τά­φου προ­ερ­χό­με­νο: Ἀ­νά­στα ὁ Θε­ός καί κρῖ­νον.

Ὅ­ταν σή­με­ρα τό βρά­δυ κά­νου­με τήν πε­ρι­φο­ρά τοῦ Ἐ­πι­τα­φί­ου δέν κά­νου­με μι­ά ἐ­πι­κή­δει­α πο­ρεί­α. Ὄ­χι, εἶ­ναι ὁ Υἱ­ός τοῦ Θε­οῦ πού πο­ρεύ­ε­ται μέ­σα στό σκο­τά­δι τοῦ Ἅ­δη καί ἀ­ναγ­γέ­λει σέ ὅ­λες τίς γε­νι­ές τοῦ Ἀ­δάμ τήν χα­ρά τῆς ἐρ­χο­μέ­νης Ἀ­να­στά­σε­ως. Γι­’ αὐ­τό καί ἡ κά­θο­δος τοῦ Χρι­στοῦ στόν Ἅ­δη ταυ­τί­ζε­ται μέ τό γε­γο­νός τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως καί μά­λι­στα μέ­χρι ση­μεί­ου, πού ἡ βυ­ζα­ντι­νή εἰ­κό­να τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως νά φέ­ρη γι­ά ἐ­πι­γρα­φή: «Ἡ εἰς ᾍ­δου Κά­θο­δος». Τό δο­ξα­στι­κό πού θά ψα­λῆ ἐκ­φρά­ζει θαυ­μά­σι­α αὐ­τή τήν ἀ­λή­θει­α. Ὅ­ταν, με­τά τήν πε­ρι­φο­ρά τοῦ Ἐ­πι­τα­φί­ου, γυ­ρί­ζου­με στόν Να­ό, γνω­ρί­ζου­με πι­ά τό μυ­στή­ρι­ο τοῦ ζω­ο­δό­του θα­νά­του τοῦ Χρι­στοῦ. Ὁ Ἅ­δης πα­τή­θη­κε. Ὁ Ἅ­δης τρέ­μει. Τό Εὐ­λο­γη­μέ­νο Σάβ­βα­το, ἡ Ἑ­βδό­μη Ἡ­μέ­ρα, ὁ­λο­κλη­ρώ­νει τήν ἱ­στο­ρί­α τῆς σω­τη­ρί­ας, τῆς ὁ­ποί­ας ἡ τε­λευ­ταί­α πρά­ξη ὑ­πῆρ­ξε τό ξε­πέ­ρα­σμα τοῦ θα­νά­του. Γι­’ αὐ­τό θά ἀ­κού­σου­με νά δι­α­βά­ζε­ται ἡ προ­φη­τεί­α τοῦ Ἰ­ε­ζε­κι­ήλ, γι­ά τά ξη­ρά ὀ­στά. Στήν προ­φη­τεί­α πα­ρου­σι­ά­ζε­ται ὁ θρί­αμ­βος τοῦ θα­νά­του πά­νω στόν κό­σμο. Ἀλ­λά ὁ Θε­ός μι­λά­ει στόν προ­φή­τη Ἰ­ε­ζε­κι­ήλ. Τοῦ ἀ­ναγ­γέ­λει, ὅ­τι αὐ­τή ἡ κα­τα­δί­κη δέν εἶ­ναι ὁ τε­λι­κός καί ἀ­με­τά­κλη­τος προ­ο­ρι­σμός τοῦ ἀν­θρώ­που. Τά ὀ­στά τά ξη­ρά θά ἀ­κού­σουν τούς λό­γους τοῦ Κυ­ρί­ου. Οἱ νε­κροί θά ζή­σουν καί πά­λι. «Τά­δε λέ­γει Κύ­ρι­ος Κύ­ρι­ος: Ἰ­δού ἐ­γώ ἀ­νοί­γω τά μνή­μα­τα ὑ­μῶν καί ἀ­νά­ξω ὑ­μᾶς ἐκ τῶν μνη­μά­των ὑ­μῶν…». Ὁ Ἰ­η­σοῦς Χρι­στός, τό ἡ­μέ­τε­ρον Πά­σχα, εἶ­ναι τό φύ­ρα­μα τῆς Ἀ­να­στά­σε­ως ὅ­λων μας. Ὅ­πως ὁ θά­να­τός Του νι­κά­ει τόν ἄρ­χο­ντα τοῦ θα­νά­του, ἔ­τσι καί ἡ Ἀ­νά­στα­σή Του εἶ­ναι ἡ ἀ­πό­δει­ξη τῆς ἀ­να­στά­σε­ως ὅ­λων μας.

Σή­με­ρα βρι­σκό­μα­στε μπρο­στά στόν Τά­φο τοῦ Χρι­στοῦ. Ὅ­λα ὅ­σα ἔ­γι­ναν αὐ­τή τήν ἡ­μέ­ρα καί τά γι­ορ­τά­ζου­με σή­με­ρα εἶ­ναι ἡ ἀ­λη­θι­νή εἰ­κό­να τῶν συν­θη­κῶν τῆς ἀν­θρω­πό­τη­τας σή­με­ρα, πού ζεῖ τό κα­κό, τήν ἀ­πό­γνω­ση, τήν ἀ­πελ­πι­σί­α, ἀλ­λά καί προσ­δο­κᾶ. Πι­στεύ­ου­με στήν Ἀ­νά­στα­ση καί προσ­δο­κοῦ­με τήν Ἀ­νά­στα­ση. Ξέ­ρου­με ὅ­τι ὁ θά­να­τος τοῦ Χρι­στοῦ ἐ­κμη­δέ­νι­σε τήν δύ­να­μη τοῦ θα­νά­του. Καί πε­ρι­μέ­νου­με μέ ἀ­γά­πη, ἐλ­πί­δα καί πί­στη. Ὅ­ταν βα­πτι­ζό­μα­στε στό ὄ­νο­μα τῆς Ἁ­γί­ας Τρι­ά­δος, βα­πτι­ζό­μα­στε στό θά­να­το τοῦ Χρι­στοῦ καί ἀ­πό κεί­νη τήν στι­γμή συμ­με­τέ­χου­με στήν ζω­ή Του πού βγῆ­κε ἀ­πό τόν Τά­φο. Κοι­νω­νοῦ­με τό Σῶ­μα καί τό Αἷ­μα Του, πού εἶ­ναι ἡ τρο­φή τῆς ἀ­θα­να­σί­ας, τῆς αἰ­ω­νι­ό­τη­τας.

Ὁ Χρι­στός μας, πού μέ τίς ἁ­μαρ­τί­ες μας, τίς ἀ­στο­χί­ες μας, τά πά­θη καί τίς ἀ­δυ­να­μί­ες μας, ξα­να­σταυ­ρώ­νε­ται καί ἐ­ντα­φι­ά­ζε­ται, σή­με­ρα ἔρ­χε­ται κο­ντά μας, ἔρ­χε­ται στήν καρ­δι­ά μας, ἔρ­χε­ται μέ­σα μας, γι­ά νά μᾶς ἀ­να­γεν­νή­ση καί νά μᾶς ἀ­να­στή­ση. Εἶ­ναι ἡ ἀ­γά­πη Ἐ­κεί­νου πού δη­μι­ουρ­γεῖ ἐκ τοῦ μη­δε­νός ἀν­θρώ­πι­νες ὑ­πάρ­ξεις, κα­τά τήν εἰ­κό­να Του. Αὐ­τή ἡ ὀ­δυ­νώ­με­νη ἀ­γά­πη τοῦ Θε­οῦ περ­νᾶ ἀ­πό τόν Σταυ­ρό καί τόν θά­να­τό Του. Ἡ ἀ­γά­πη τοῦ Θε­οῦ, πού εἶ­ναι ἄ­πει­ρη δύ­να­μη καί αἰ­ώ­νι­α ζω­ή, δι­α­πο­τί­ζει τό ξύ­λο τοῦ Σταυ­ροῦ, γι­’ αὐ­τό καί με­τα­μορ­φώ­νε­ται σέ δύ­να­μη καί ἀ­νά­στα­ση. Ἄς πᾶ­με καί μεῖς κο­ντά σ’ Ἐ­κεῖ­νον, γι­ά νά γι­ορ­τά­σου­με, μα­ζί μέ τήν δι­κή Του, καί τήν δι­κή μας Ἀ­νά­στα­ση.