• Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου, 2026
Poimin.gr
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
Poimin.gr
No Result
View All Result

Εισαγόμενα πρότυπα στην ελληνική παραδοσιακή εθιμική ζωή

in Απόψεις - Γνώμες
5 Μαρτίου 2019
byPoimin.gr Team
Η Χίος εόρτασε την μνήμη του Αγίου Χαραλάμπους
Share on FacebookShare on Twitter

Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ, Καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Μία από τις βασικότερες μορφές διαχείρισης των παλαιών μορφών παράδοσης στις μέρες μας, είναι εκείνη της εισαγωγής νέων πολιτισμικών στοιχείων και προτύπων, όπου οι σύλλογοι και πάλι πρωταγωνιστούν. Στην περίπτωση μάλιστα αυτή, το βάρος πέφτει κατά κύριο λόγο στους κάθε λογής εξωραϊστικούς συλλόγους των ναών, οι οποίοι αποτελούν άμεσους συνεργάτες των ιερέων, και με τον τρόπο αυτό γίνονται άμεσοι συντελεστές κάθε διοργάνωσης ανάλογων τελετουργικών μορφών στα πλαίσια της ενορίας.

Η έντονη και ενεργός συμμετοχή των συλλόγων στις εξωτερικές εκδηλώσεις της λατρείας, πέραν του ότι αποτελεί εξωτερίκευση και συνέχεια της νεωτερικής τάσης για φολκλοροποίηση της λατρείας διά της μετακινήσεως του κέντρου βάρους από το πνευματικό στο θεαματικό στοιχείο, δημιουργεί ουσιαστικά μια νέα εθιμοταξία, η οποία ευνοείται από τους ιερείς, με την πίστη ότι έτσι μπορεί να αυξηθεί το εκκλησίασμα, άρα και η επιτέλεση του εκκλησιαστικού έργου, ταυτοχρόνως δε και η επίδραση της Εκκλησίας στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Και οι σύλλογοι αποτελούν ενδιάμεσο φορέα και κρίκο συνδετικό της διοικούσας εκκλησίας με το ποίμνιο, διά της ενσωμάτωσης οικείων μορφών λαϊκής παράδοσης στις ανάλογες τελετουργίες.

Σε πολλές ενορίες συναντούμε πλέον νεοεισηγμένες πανηγύρεις, με βάση εικόνισμα που κάποιος σύλλογος αφιέρωσε στο ναό, αλλά και εμπλουτισμό των καθιερωμένων στο ναό με στοιχεία θεαματικά από άλλες περιοχές. Κάποτε μάλιστα έχουμε και εισαγωγή λατρευτικών δεδομένων και στοιχείων και από άλλους λαούς, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με την εισαγωγή ρωσικών λατρευτικών υποδειγμάτων και της λατρείας ρωσικής προελεύσεως και καταγωγής αγίων σε ελληνικές ενορίες, με το οποίο έχουμε ασχοληθεί αναλυτικά στο πλαίσιο ειδικών μελετών.

Και πάλι το δεδομένο της εισαγωγής και διάχυσης ξένων πολιτισμικών προτύπων, συχνά με υπερτοπική ισχύ και δράση, αποτελεί τον κύριο άξονα αυτών των εξελίξεων. Η προβολή διαφόρων τοπικών εθίμων και η επανάληψή τους και σε άλλες περιοχές, όπου δεν έχουν ιστορικό και λατρευτικό χρονικό βάθος, συντελεί σε μια διαδικασία τελετουργικής ομογενοποίησης, παράλληλη της οποίας είναι ήδη σε εξέλιξη, όσον αφορά για παράδειγμα, τα έθιμα που συνοδεύουν τους σταθμούς της ανθρώπινης ζωής, αυτό που στη θρησκευτική λαογραφία ονομάζουμε «κύκλο της ζωής». Η ομογενοποίηση αυτή, που επιτυγχάνεται διά της μιμήσεως, παρουσιάζεται ολοένα και πιο εκτεταμένη και θα αποτελέσει, τα επόμενα χρόνια, κύριο παράγοντα διαμόρφωσης της νεωτερικής λαϊκής θρησκευτικής εθιμοταξίας, ενός συνόλου εθιμικών και τελετουργικών πρακτικών που στηρίζονται στην αγάπη του ανθρώπου για το τελετουργικό, γι’ αυτό και συνεχώς εμπλουτίζονται και εξελίσσονται, χρησιμοποιώντας διάφορα πολιτισμικά πρότυπα.

Υπάρχουν εκδηλώσεις της νεωτερικής λαϊκής θρησκευτικότητας, εθιμικές μορφές που τώρα, στις μέρες μας, παγιώνονται και καθιερώνονται και οι οποίες απασχολούν όλο και περισσότερο τη νεωτερική ελληνική λαογραφική βιβλιογραφία. Για παράδειγμα οι συνεχείς μεταφορές λειψάνων αγίων και θαυματουργών εικόνων, ή ακόμη και αντιγράφων τους, από τους ναούς και τις μονές φύλαξής τους σε ενορίες και μητροπόλεις, όπου εκτίθενται για προσκύνημα κάποιων ημερών και οι λατρευτικές πράξεις που συνοδεύουν μια τέτοια τελετουργική μεταφορά. Η προβολή των σχετικών τελετουργικών πράξεων λειτουργεί ως παράδειγμα προς μίμηση για όλο και περισσότερες ενορίες, που ακολουθώντας όσα βλέπουν, επαναλαμβάνουν την όλη διαδικασία προσαρμοσμένη στις δικές τους συνθήκες, ώστε στην ουσία να διαμορφώνεται η αντίστοιχη λατρευτική συνείδηση και βέβαια να παγιώνεται η ανάλογη λατρευτική πρακτική.

Και βέβαια η πρωτοβουλία για την επανάληψη και αναπαραγωγή όλων αυτών, ανήκει βεβαίως στον εφημέριο κάθε ναού, πραγματώνεται όμως και αποκτά τις διαστάσεις που παραπάνω περιγράφτηκαν με βάση το έργο των τοπικών εκκλησιαστικών ή μη, συλλόγων. Αποτελεί λοιπόν πτυχή κατεξοχήν του έργου που προσφέρουν οι σύλλογοι στην ενοριακή και την εθιμική ζωή των ημερών μας, ουσιαστικά παράγοντας και παγιώνοντας τη σύγχρονή μας θρησκευτική, τόσο τη λαϊκή, όσο και την εκκλησιαστική -στο βαθμό που αυτά μπορούν να ξεχωρίσουν- εθιμοταξία και τελετουργικότητα.

Πρόκειται ωστόσο για θέματα που δεν εξαντλούνται στα όρια ενός μόνο άρθρου, γι’ αυτό και θα χρειαστεί να επανέλθουμε και με μελλοντικά άρθρα μας.

Εφημερίδα «Κιβωτό της Ορθοδοξίας»

Πρόσφατα Άρθρα

Χειροτονία εις Πρεσβύτερον & Διορισμός νέου Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου στην Ι.Μ. Κορίνθου
Εκκλησία της Ελλάδος

Χειροτονία εις Πρεσβύτερον & Διορισμός νέου Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου στην Ι.Μ. Κορίνθου

15 Νοεμβρίου 2026

Με Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό Ιερό Ναό Αποστόλου Παύλου Κορίνθου εορτάσθηκε σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, η συμπλήρωση ενός...

Read more
Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο  και χειροτονία Διακόνου στην Μεσσηνία
Εκκλησία της Ελλάδος

Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο και χειροτονία Διακόνου στην Μεσσηνία

15 Νοεμβρίου 2026

Πολυαρχιερατικό συλλείτουργο τελέσθηκε το πρωί της Κυριακής 15 Νοεμβρίου 2026, στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, στην πόλη της...

Read more
Έναρξη των Αγιογραφικών Συνάξεων Θηλέων στην Ιερά Μητρόπολη Άρτης
Εκκλησία της Ελλάδος

Έναρξη των Αγιογραφικών Συνάξεων Θηλέων στην Ιερά Μητρόπολη Άρτης

15 Νοεμβρίου 2026

Το απόγευμα της Κυριακής 15 Νοεμβρίου 2026, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Άρτης κ. Καλλίνικος ετέλεσε τον εναρκτήριο Αγιασμό των Αγιογραφικών Συνάξεων...

Read more
Η νηστεία γίνεται άσκηση αγάπης και ελεημοσύνης
Εκκλησία της Ελλάδος

Η νηστεία γίνεται άσκηση αγάπης και ελεημοσύνης

15 Νοεμβρίου 2026

Αρχομένης της Σαρακοστής των Χριστουγέννων, την Κυριακή, 15η του μηνός Νοεμβρίου ε.έ., ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ....

Read more
Κυριακή του Καλού Σαμαρείτη στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μαρτίνο Λοκρίδας
Εκκλησία της Ελλάδος

Κυριακή του Καλού Σαμαρείτη στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μαρτίνο Λοκρίδας

15 Νοεμβρίου 2026

Στον Ιερό Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μαρτίνο Λοκρίδος, στα νότια σύνορα της Μητροπολιτικής Περιφέρειας Φθιώτιδος ιερούργησε σήμερα Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026...

Read more
Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην Τερψιθέα
Εκκλησία της Ελλάδος

Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην Τερψιθέα

15 Νοεμβρίου 2026

Στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου που βρίσκεται στο υπόγειο του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου Τερψιθέας και αποτελεί τον...

Read more
Χειροτονία Πρεσβυτέρου στη Ν. Ιωνία
Εκκλησία της Ελλάδος

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στη Ν. Ιωνία

15 Νοεμβρίου 2026

Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, (Η’ Λουκά), ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ χοροστάτησε στην...

Read more
Χειροτονία Πρεσβυτέρου στον Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Τριανδρίας
Εκκλησία της Ελλάδος

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στον Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Τριανδρίας

15 Νοεμβρίου 2026

Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου (Η´ Λουκά) ο Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, ιερούργησε στον Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος...

Read more
«Χριστός εστί η ειρήνη ημών»
Εκκλησία της Ελλάδος

«Χριστός εστί η ειρήνη ημών»

15 Νοεμβρίου 2026

    Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Τιμόθεος χοροστάτησε στην ακολουθία του Όρθρου και τέλεσε τη...

Read more
Ιστορικό Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στην Ευξεινούπολη για τα 20 χρόνια από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού
Εκκλησία της Ελλάδος

Ιστορικό Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στην Ευξεινούπολη για τα 20 χρόνια από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού

15 Νοεμβρίου 2026

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα τελέστηκε σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου, Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ευξεινουπόλεως Αλμυρού, με αφορμή...

Read more
Σερρών Θεολόγος: «Σκοτείνιασαν σήμερα οι άνθρωποι, ο αδελφός στον αδελφό δεν δίνει φως. Μη φοβού όμως!»
Εκκλησία της Ελλάδος

Σερρών Θεολόγος: «Σκοτείνιασαν σήμερα οι άνθρωποι, ο αδελφός στον αδελφό δεν δίνει φως. Μη φοβού όμως!»

15 Νοεμβρίου 2026

Στον ιερό Ναό Αγ. Μαρίνης και Αντωνίου Σερρών, ιερούργησε σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης...

Read more
Η μετάνοια αρχίζει όταν σταματάμε να προσπερνούμε τον άνθρωπο
Εκκλησία της Ελλάδος

Η μετάνοια αρχίζει όταν σταματάμε να προσπερνούμε τον άνθρωπο

15 Νοεμβρίου 2026

Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 το πρωί, στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στο Διχομοίρι Άρτας, ελειτούργησε ο Σεβασμιώτατος...

Read more
«Από την (Αστρο)Φυσική στη ζωή και από τη ζωή στην τεχνητή νοημοσύνη»: Ομιλία του καθηγητή Ιωάννη Δαγκλή στην Καρδίτσα
Εκκλησία της Ελλάδος

«Από την (Αστρο)Φυσική στη ζωή και από τη ζωή στην τεχνητή νοημοσύνη»: Ομιλία του καθηγητή Ιωάννη Δαγκλή στην Καρδίτσα

15 Νοεμβρίου 2026

 Το απόγευμα του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Αγίων Σοφίας, Ιωάννου Χρυσοστόμου και Σπυρίδωνος Καρδίτσης,...

Read more
Ἑορτὴ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ συνέχιση τῶν ἐργασιῶν τοῦ Γ΄ Θεολογικοῦ Σεμιναρίου Καστοριᾶς
Εκκλησία της Ελλάδος

Ἑορτὴ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ συνέχιση τῶν ἐργασιῶν τοῦ Γ΄ Θεολογικοῦ Σεμιναρίου Καστοριᾶς

15 Νοεμβρίου 2026

Τὸ Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2026, μνήμη τοῦ Μεγάλου Πατρὸς τῆς Ἐκκλησίας μας, Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης καὶ τοπικοῦ...

Read more
Πρὸς τὴ Βηθλεέμ: ἡ Νηστεία τῶν Χριστουγέννων ὡς δρόμος προετοιμασίας τῆς καρδιᾶς
Πνευματικές Διδαχές

Πρὸς τὴ Βηθλεέμ: ἡ Νηστεία τῶν Χριστουγέννων ὡς δρόμος προετοιμασίας τῆς καρδιᾶς

15 Νοεμβρίου 2026

τοῦ Ἀρχιμ. Βαρλαὰμ Μετεωρίτου Κάθε χρόνο, καθὼς πλησιάζουν τὰ Χριστούγεννα, ὁ κόσμος γύρω μας ἀλλάζει. Οἱ δρόμοι φωτίζονται, τὰ σπίτια...

Read more

ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης
Κηρύγματα

Πως θα γνωρίσουμε το θέλημα του Θεού

14 Νοεμβρίου 2026

1. Ὅλο κι ὅλο ἡ πνευματική μας ζωή, ἀδελφοί χριστιανοί, εἶναι τό νά ἐφαρμόζουμε σέ κάθε μας πράξη τό θέλημα...

Η Εκκλησία της Ελλάδος τιμά τον ιδρυτή της

Υπάρχει αυτοσωτηρία;

14 Νοεμβρίου 2026
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

14 Νοεμβρίου 2026
Αυλώνος Χριστόδουλος: «Η ΕΛΠΙΔΑ»

Η Χριστιανική ισότητα

16 Νοεμβρίου 2025
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή H΄ Λουκά – Ο «πλησίον» (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

15 Νοεμβρίου 2025
Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

Καθολικότητα και αυτοθυσία

12 Νοεμβρίου 2022
Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

Σαμαρείτες – Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Νοεμβρίου 2020
Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

14 Νοεμβρίου 2020
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Η Εκκλησία είναι το Πανδοχείο που μας προφυλάσσει από τις ενέδρες των ληστών της ψυχής

10 Νοεμβρίου 2019
Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

10 Νοεμβρίου 2018
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Η αυτοθυσία της αγάπης για τον πλησίον μας

10 Νοεμβρίου 2018
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Το Κήρυγμα της Κυριακής Η΄ Λουκά Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ. Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου

16 Νοεμβρίου 2023
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Ομιλία εις την παραβολήν του καλού Σαμαρείτου (Γερμανός Β’ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως)

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Η έννοια του πλησίον

14 Φεβρουαρίου 2016
Next Post
Σύναξη πνευματικώνστην Ιερά  Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος

Σύναξη πνευματικώνστην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος

«Εις οικοδομήν του Σώματος του Χριστού»

«Εις οικοδομήν του Σώματος του Χριστού»

«Η Ενορία ως κύτταρο της τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικοπρονοιακής στήριξης»

«Η Ενορία ως κύτταρο της τοπικής ανάπτυξης και κοινωνικοπρονοιακής στήριξης»

Πρόγραμμα ενίσχυσης επιχειρήσεων και συνεταιρισμών από την «Αποστολή»

Πρόγραμμα ενίσχυσης επιχειρήσεων και συνεταιρισμών από την «Αποστολή»

Μνήμη του νέου Ιερομάρτυρος Aγ. Παρθενίου του εν Διδυμοτείχω αθλήσαντος

Μνήμη του νέου Ιερομάρτυρος Aγ. Παρθενίου του εν Διδυμοτείχω αθλήσαντος

Poimin.gr © 2023

  • Ταυτότητα
  • Επικοινωνία
  • Όροι Χρήσης
  • Πολιτική Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
  • Πολιτική Cookies
  • Δήλωση Συμμόρφωσης με τη Σύσταση (ΕΕ) 2018/334

Follow Us

No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις

Poimin.gr © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist