Mέ μεγαλοπρέπεια καί κατά τήν Ἐκκλησιαστική Τάξη τελέστηκαν τό Σάββατο 14η Ἰουνίου ἐ.ἔ. τά Ἐγκαίνια τοῦ Ἱεροῦ Παραβήματος τοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἁγίας Παρασκευῆς Ζυφιᾶ Χίου, πρός τιμή καί μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Διονυσίου (Καλλιάρχου) Μητροπολίτου Ἐφέσου, ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν κ. Μᾶρκο.
Τό ἑσπέρας τῆς Παρασκευῆς 13ης Ἰουνίου ἐ.ἔ. μετά τήν ὑποδοχή τῶν Ἱερῶν Λειψάνων ἀπό τόν Σεβ. Μητροπολίτη Χίου κ. Μᾶρκο, ἐψάλη ὁ Μέγας Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός, μέ τήν παρουσία Κληρικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χίου καί πλήθους πιστῶν.
Ὁ Σεβασμιώτατος Χίου, ἀντί ἄλλου κηρύγματος ἀνέγνωσε τήν ὑπ’ ἀρ. 1076/1385/3046/15-07-2021 Ἐγκύκλιον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, μέ θέμα: «Κατάταξις ἐν ταῖς Ἁγιολογικαῖς Δέλτοις τῶν, μετὰ τοῦ Ἁγίου Ἐθνοϊερομάρτυρος Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου τοῦ Ε´, ἑπτὰ συλληφθέντων καὶ ἀπαγχονισθέντων Ἱερομαρτύρων Ἀρχιερέων»
Τό πρωί τοῦ Σαββάτου 14η Ἰουνίου ἐ.ἔ. ἐψάλη ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου καί στή συνέχεια ἔλαβε χώρα ἡ Τελετή τῶν Ἱερῶν Ἐγκαινίων καί ἡ ἀκολουθήσασα Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία ἱερουργοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν κ. Μάρκου. Στίς Ἱερές Ἀκολουθίες τόν Σεβασμιώτατο πλαισίωσαν ὁ Αἰδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερος π. Δημήτριος Γεόμελος, Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Χίου, ὁ Αἰδεσιμ. Οἰκονόμος π. Βασίλειος Σιμούδης, Ἐφημέριος τοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἁγίας Παρασκευῆς Ζυφιᾶ Χίου καί ὁ Ἀρχιδιάκονος τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Χίου κ. Ἀπόστολος Λάρδας. Ὁ Σεβασμιώτατος στήν ὁμιλία του μεταξύ ἄλλων εἶπε: Δοξάζομεν τόν Τριαδικό Ἅγιο Θεό πού μᾶς ἀξίωσε μετά ἀπό 200 χρόνια ἀπό τόν μαρτυρικό θάνατο τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Διονυσίου Μητροπολίτου Ἐφέσου νά εἰσηγηθοῦμε στήν Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τήν ἁγιοκατάταξή του στό ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας. Στή συνέχεια ἀναφέρθηκε στόν ἐσαεί μαρτυρικό καί θυσιαστικό ρόλο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῶν Οἰκουμενικῶν Πατριαρχῶν καί τῶν Ἀρχιερέων Αὐτοῦ, ὅπως τό 1821 μέ πρῶτο τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη Γρηγόριο τόν Ε΄ καί τούς ἑπτά συλληφθέντες καί ἀπαγχονησθέντες Ἀρχιερεῖς τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἀναφερόμενος δέ στά συμβαίνοντα σήμερα στήν Ἱστορική Ἱερά Μονή Ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ Θεοβαδίστου Ὄρους Σινᾶ ὡς καί στήν τεράστια προσφορά της στήν Ἐκκλησία καί τό Γένος τῶν Ἑλλήνων, ἔκλεισε τήν ὁμιλία του λέγοντας ὅτι τό Ὄρος Σινᾶ καπνίζει καί σήμερα!
Τίς Ἱερές Ἀκολουθίες παρακολούθησαν τοπικοί ἄρχοντες καί πλῆθος πιστῶν.
Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Διονύσιος γεννήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη καί ἡ οἰκογένειά του εἶχε καταγωγή ἀπό τό χωρίον Ζυφιᾶς Χίου. Ἀπό μικρή ἠλικία ἀκολούθησε τήν Ἱερωσύνη, κατόπιν παρότρυνσης τοῦ θείου του Μελετίου Γ΄ Καλλιάρχη, ὁ ὁποῖος ἦταν τότε Μητροπολίτης Λαρίσης (1769 – 1793), τόν ὁποῖο καί διαδέχθηκε. Ὅταν ἐκλέχθηκε Μητροπολίτης Λαρίσης ἐπιτέλεσε σπουδαῖο ἐκκλησιαστικό καί ἐθνικό ἔργο. Πέτυχε τήν ἔκδοση φιρμανιοῦ μέ τό ὁποῖο μετριαζόταν ὁ γενιτσαρικός φόρος γιά τούς ὑπόδουλους, ἐπιτάχυνε τίς διαδικασίες ἀνέγερσης τοῦ Ἱ. Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Ἁγίου Ἀχιλλείου πού εἶχε καταστραφεῖ, τό 1794 ἀνέγειρε τό παλαιό ἑλληνικό σχολεῖο Λαρίσης, ἐνίσχυσε τή σχολή τοῦ Τυρνάβου καί ἵδρυσε πολλά ἄλλα σχολεῖα στή Μητροπολιτική του Περιφέρεια.
Στήν Κωνσταντινούπολη, μέ τήν ἰδιότητά του ὡς μέλους τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἦταν ἕνας ἀπό τούς Συνοδικούς Ἀρχιερεῖς πού ἀνέδειξαν στόν Πατριαρχικό Θρόνο τόν Γρηγόριο τόν Ε΄, τό 1797.
Τό 1803 ἐκλέχθηκε Μητροπολίτης Ἐφέσου, ὅπου συνέχισε τήν δράση του γιά τήν ἑλληνική παιδεία καί ἔκτισε Ναούς σέ ὅλη τή Μητροπολιτική του Περιφέρεια
Τήν 1η Φεβρουαρίου 1804, ὁ Διονύσιος ὑπέγραψε ἔγγραφο στό ὁποῖο ἀναφερόταν ἡ ἀγορά οἰκήματος στήν Ξηροκρήνη γιά νά στεγασθεῖ ἡ Πατριαρχική Σχολή Ξηροκρήνης.
Ὁ Διονύσιος, ὡς ἐπίσκοπος Ἐφέσου, ἔγινε μέλος τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας. Ὅταν ἐκδηλώθηκε ἡ Ἑλληνική Ἐπανάσταση τοῦ 1821 ἦταν Συνοδικός Ἐπίσκοπος στήν Κωνσταντινούπολη. Κατηγορήθηκε ἀπό τούς Τούρκους ὡς ὑποκινητής τῆς Ἐπαναστάσεως τῶν Ἑλλήνων, ὅταν ἀρνήθηκε μεταξύ ἄλλων Μητροπολιτῶν νά ἐπικυρώσει τήν ἐγκύκλιο μέ τόν ἀφορισμό τῆς Ἐπανάστασης ἀπό τό Πατριαρχεῖο, ἀρνούμενος ἀκόμα καί τή δημόσια ἀνάγνωσή της. Οἱ Τοῦρκοι τόν συνέλαβαν καί τόν φυλάκισαν στή Κωνσταντινούπολη μαζί μέ τούς Μητροπολίτες Δέρκων Γρηγόριο, Ἀγχιάλου Εὐγένιο, Νικομηδείας Ἀθανάσιο, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεο, Τυρνόβου Ἰωαννίκιο καί Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ.
Τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα, 10 Ἀπριλίου 1821, μετά τόν ἀπαγχονισμό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Γρηγορίου τοῦ Ε΄, οἱ Τοῦρκοι ἀπαγχόνησαν τόν Μητροπολίτη Ἐφέσου Διονύσιο, μαζί μέ τούς Μητροπολῖτες Ἀγχιάλου Εὐγένιο καί Νικομηδείας Ἀθανάσιο. Τά σώματά τους τά ἄφησαν κρεμασμένα γιά τρεῖς ἡμέρες καί στή συνέχεια τά ἔριξαν στή θάλασσα.
Ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ καί γεραίρει τήν μνήμη του τήν 10η Ἀπριλίου.
