Η Μονή της Παναγίας Δουραχάνης ή Ντουραχάνης βρίσκεται απέναντι από την πόλη των Ιωαννίνων, στους πρόποδες του όρους Μιτσικέλι. Είναι αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου και έχει επιδείξει σημαντική φιλανθρωπική και κοινωνική δράση. Εκεί, το 1974 έγινε ξανά ενεργό και λειτουργεί οικοτροφείο-σχολείο. Σύμφωνα με την παράδοση, το μοναστήρι χτίστηκε το 1434 από τον Ντουραχάν πασά, Μπεϊλέρ μπέη της Ρούμελης, επί των σουλτάνων Μουράτ Β’ και Μωάμεθ Β’. Το 1434 ο Ντουραχάν πασάς κινήθηκε με ισχυρό στράτευμα από τη Θεσσαλία, όπου είχε την έδρα του, μέσω Κατάρας και Ιωαννίνων προς το Αργυρόκαστρο, με σκοπό να καταπνίξει την ανταρσία του Αλβανού τοπάρχη Αριανίτη Σπάτα Κομνηνού. Αφού πέρασε την περιοχή της Κατάρας, έφθασε νύχτα στη θέση της σημερινής μονής και μη γνωρίζοντας ότι βρίσκεται μπροστά στην παγωμένη λίμνη των Ιωαννίνων η στρατιά πέρασε επάνω από τα παγωμένα νερά και συνέχισε την πορεία της προς το Αργυρόκαστρο. Μετά τη νικηφόρα έκβαση της επιχείρησης, ο Ντουραχάν, που εν τω μεταξύ είχε πληροφορηθεί τον κίνδυνο που είχε διατρέξει περνώντας χωρίς να το ξέρει με το στράτευμά του επάνω από την παγωμένη Παμβώτιδα, επιστρέφοντας στη Θεσσαλία διέταξε να χτισθεί μοναστήρι αφιερωμένο στην Παναγία, στη θέση όπου κατεβαίνοντας από το Δρίσκο είχε συναντήσει εικονοστάσι. Ο Τούρκος πασάς, που κατά την παράδοση είχε γονείς Χριστιανούς, θεώρησε ότι ο ίδιος και το στράτευμά του σώθηκαν χάρη σε θαυματουργή επέμβαση της Παναγίας.

Σύμφωνα με άλλη άποψη, ιδρυτής της μονής δεν ήταν ο Ντουραχάν, αλλά ένας άλλος Τούρκος πασάς, ο οποίος επέκτεινε μοναστήρι που προϋπήρχε στη συγκεκριμένη θέση. Άλλοι αποσυνδέουν οποιαδήποτε φάση οικοδόμησης της μονής από τη χορηγία του φημισμένου στρατηγού Ντουραχάν, υποστηρίζοντας ότι η επωνυμία «Δουραχάνη» προέρχεται από κάποιον Δουρ, ενδεχομένως κατώτερο αξιωματούχο, που μετονομάσθηκε σε Δουραχάν επειδή έκτισε κοντά στη μονή κάποιο χάνι. Από ενθυμήσεις καταχωρημένες σε διάφορα εκκλησιαστικά βιβλία η ύπαρξη της μονής βεβαιώνεται με ασφάλεια στις αρχές του 19ου αιώνα. Παρόλο που το μοναστήρι κάηκε ολοσχερώς το 1825, το 1830 χτίστηκε εκ θεμελίων και εξακολούθησε να λειτουργεί μέχρι το1933, χρονιά κατά την οποία λεηλατήθηκε και δολοφονήθηκε ο ηγούμενός του.

Ιερά Μονή Τζιόρας

Στη δυτική πλαγιά του Δρίσκου, τρία χιλιόμετρα από το χωριό Βασιλική (Γιάνιστα), είναι χτισμένη η Μονή Αγίου Νικολάου Τζιόρας ή Όρους. Το μοναστήρι για πρώτη φορά αναφέρεται το 1321 σε χρυσόβουλλο του Ανδρόνικου Παλαιολόγου. Ήταν από τα πλούσια μοναστήρια, γι’ αυτό και πολλές φορές λεηλατήθηκε από Τούρκους ληστές, το 1886 και το 1888. Σε μια ενθύμηση του μοναστηριού αναφέρεται: «1888, ημέρα στ. Σάβατον επέφουσκεν έγινε ο τραγικός θάνατος του μακαρίτου Ηγουμένου Κωσταντίνου από Κλαζιάδες. Ταύτα γράφη αδελφί μου και πατέρες μου να βρήσκετε. Μεγάλες πεδευσές και τιμορίες του έκαναν οι άθλιοι η λιστέ. Τον κέντισαν με τα ξίφι, τον έκαυσαν ζωντανό και τι μεγάλα βάσανα οπού έλαβε αδύνατον να το γράψο. Αναστάσιος ηερεύς Κλαζιάδες». Το 1934 ήταν επίσης μια μαύρη χρονιά για τη μονή, αφού άγνωστοι δολοφόνησαν τον ηγούμενο, μια καλόγρια και έναν λαϊκό. Κατά τον πόλεμο 1912-1913 στην περιβόητη Μάχη του Δρίσκου, όπου σκοτώθηκε ο ποιητής Λορέντζος Μαβίλης, το τάγμα του είχε στη μονή το στρατηγείο του. Μετά τον θάνατό του, ετάφη κοντά στον Άγιο Νικόλαο.

Προφήτης Ηλίας

Το Μοναστήρι του Αϊ-Λια της Ζίτσας είναι χτισμένο στην κορυφή του ομώνυμου λόφου, πάνω από την κωμόπολη. Ήταν και είναι τέτοια η φυσική ομορφιά του χώρου, που ανάγκασε τον λόρδο Βύρωνα (επισκέφτηκε τη μονή στις 12 και 13 Οκτωβρίου 1809) να γράψει ένα υπέροχο ποίημα στο βιβλίο του «Ταξίδι του Χάρολδ», τον εξής ύμνο:

«Ω, Ζίτσα, με το μοναστήρι σου!

Απ’ την ψηλή κορφή σου μικρή, μικρή γωνιά και μυριόχαρη στη γη τούτη την άγια

Τι ουρανίων τόξων χρώματα, τι ευωδιές και μάγια».

Η μονή χτίστηκε κατά πάσα πιθανότητα τον 14ο αιώνα και μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση το 1598. Από την εποχή εκείνη και στη συνέχεια έφτασε σε μεγάλη οικονομική ακμή και απέκτησε πάρα πολλά κτήματα, αγροτικά και αστικά. Οι κτιριακές της εγκαταστάσεις ήταν τεράστιες. Στη μέση ήταν η εκκλησία στο όνομα του Προφήτη Ηλία, η οποία σώζεται και σήμερα και είναι θολωτή κι αγιογραφημένη. Το μοναστήρι μετά το 1862, όταν έχασε πηγές εσόδων που προέρχονταν από τα μετόχια που διατηρούσε στη Ρουμανία κ.α. και από κακή διοίκηση, άρχισε να πέφτει σε παρακμή. Και όμως, ήταν από τα πλουσιότερα της Ελλάδος, με μεγάλη περιουσία, πολλά μετόχια και ευεργέτες τον τσάρο Νικόλαο, τον Πατριάρχη της Ρωσίας Νίκωνα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιερεμία, ο οποίος καταγόταν από τη Ζίτσα, τους αυτοκράτορες της Ρωσίας Αλέξανδρο και Αλέξιο-Νικόλαο και τις αυτοκράτειρες Ολγα, Αικατερίνη και Θεοδώροβνα. Ήταν όμως τόσο κακή η διαχείριση των εσόδων, που το μοναστήρι χρεοκόπησε το 1787 και πέρασε στη δικαιοδοσία της Σχολής Γκιούμα, στα Γιάννινα, η οποία ανέλαβε τα χρέη του. Ομως το 1797 ο Μέγας Ναπολέων κατέσχεσε τα κεφάλαια της σχολής, που τα είχαν στην Ενετική Τράπεζα, οπότε η κατάσταση έγινε δυσκολότερη. Την καταστροφή ήρθε να συμπληρώσει η πυρπόληση της μονής το 1820 από τον Αλή πασά. Η μονή είχε συμμετοχή στον αγώνα κατά των Τούρκων, αλλά και θύματα. Πρώτο θύμα ήταν το 1822 ο ηγούμενος της μονής, Ζαχαρίας, ο οποίος σκοτώθηκε από τους Τούρκους ως μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Λίγο πριν απελευθερωθούν τα Γιάννινα, οι Τούρκοι σκότωσαν τον λαϊκό φύλακα της μονής Δημήτρη Πανταζάκο, γιατί είχε φιλοξενηθεί εκεί ο στρατηγός Πουτέτσης. Ιστορικά έχουν μείνει και τα πανηγύρια της μονής στις 20 Ιουλίου.

Μονή Παλιουρής

Είναι χτισμένη στη βόρεια πλευρά του λόφου της Κοινότητας Παλιουρής στον Δήμο Ζίτσας, είναι αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου και εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου. Η μονή βρίσκεται στο 30ό χλμ της εθνικής οδού Ιωαννίνων-Ηγουμενίτσας. Η πρόσβαση είναι εύκολη, αφού ο δρόμος που οδηγεί εκεί είναι ασφαλτοστρωμένος σε όλο το μήκος του (400 μ). Ο ναός του μοναστηριού είναι ρυθμού βασιλικής τρίκλιτης, με προεξέχοντα -της στέγης- τρούλο. Η θολωτή στέγη του ναού αποτελείται από 12 ισομεγέθεις θόλους, διατεταγμένους σε τρεις παράλληλες σειρές, που στηρίζονται σε δύο κιονοστοιχίες, από τρεις κίονες η κάθε μία. Εσωτερικά, ο ναός κοσμείται με τοιχογραφίες του 1833, έργα των Ιωαννιτών ζωγράφων Θεοδοσίου και του γιου του, Κωνσταντίνου. Στον ναό σώζονται εικόνες του 1678 (έργο του Εμμανουήλ Τζάνε) και του 18ου αι., καθώς και αντίγραφο χαλκογραφίας της Παναγίας της κυπριακής Μονής Κύκκου. Σύμφωνα με την παράδοση, το μοναστήρι ιδρύθηκε το 1373 από τον Σέρβο ηγεμόνα των Ιωαννίνων, Θωμά Πρελιούμποβιτς, και επανιδρύθηκε το 1688-90 από τον Παπαναστάση Αλεξίου, από τη Ζίτσα. Βάσει μιας επιγραφής, το καθολικό καταστράφηκε από Αλβανούς το 1782 και ανοικοδομήθηκε το 1786. Το 1796, το μοναστήρι πιθανόν ανακαινίστηκε όπως είναι στη σημερινή του μορφή και μάλιστα με τη συνδρομή του Αλή πασά των Ιωαννίνων. Το 1820, χάλασε (εξαιτίας των πολεμικών γεγονότων) και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε από τους μοναχούς που διέμεναν εκεί έως τότε. Το 1825, ανασυστάθηκε με ειδικό διάταγμα από τον Μεχμέτ Ρεσίτ πασά τον Κιουταχή, διοικητή των Ιωαννίνων.

Εφημερίδα «Κιβωτός της Ορθοδοξίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Περί τῆς Θείας Μεταλήψεως

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ' Τό κέντρο τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ Θεία Μετάληψη. Εἶναι ὁ πυρήν τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία πιστή...

Η Εκκλησία δεν κλείνεται σε τοίχους. Ο Θεός εντός μας είναι. Πού Τον ψάχνομε, επιτέλους;

Την Παρασκευή 3 Απριλίου 2020 και από ώρας 7:00 μ.μ., στον Ιερό Ναό των Αγίων Τεσσάρων Μαρτύρων της πόλεως Ρεθύμνης, τελέστηκε η Ακολουθία του...

«Πόσοι ακολουθούν σήμερα τον Χριστό;»

Αποστολικά Μηνύματα Ε΄ Κυριακή των νηστειών 5/4/2020 «Πόσοι ακολουθούν σήμερα τον Χριστό;» Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη Αγαπητοί μου αδελφοί. Σήμερα ο Ευαγγελιστής Ματθαίος στην ευαγγελική...

«Οἱ τά ἐπίγεια φρονοῦντες»

τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Πτολεμαϊδος κ. Ἐμμανουήλ  «… Οἵδα αι ταπεινοῦσθαι οἵδα καί περισσεύειν ἐν παντί καί ἐν πᾶσι μεμύημαι καί χορτάζεσθαι και πεινᾶν και περισσεύειν και ὑστερεῖσθαι. Πάντα ἰσχύω ἐν...

Η ευλογημένη γυμνότητα ή Περί της Παρθενίας του Πνεύματος

(ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΒΙΟ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΜΑΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΣ) Μητροπολίτου Φαναρίου Αγαθαγγέλου Γενικού Διευθυντού Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος   Ἡ Ἐκκλησία μας προβάλλει καί τιμᾶ την Ε΄ Κυριακή...

Αυστραλίας Μακάριος: «Ο καρπός των δωρεών του Αγίου Πνεύματος έρχεται μέσα από τη δοκιμασία»

Κεκλεισμένων των θυρών τελέστηκε την Παρασκευή, 3 Απριλίου, η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στο Ρέντφερν του...

Στο Ωνάσειο για τοποθέτηση βηματοδότη ο Αρχιεπίσκοπος

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος εισάγεται σήμερα στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο για προγραμματισμένη τοποθέτηση βηματοδότη, μετά από σύσταση των θεραπόντων...

Αρχιεπίσκοπος: Δύναμη και κουράγιο και θα νικήσουμε

Πρωτόγνωρες χαρακτήρισε τις σημερινές εικόνες με τους δρόμους έρημους και τις Εκκλησίες κλεισμένες ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος από τον ιερό...
video

«Μέσα στην Αγκαλιά της Παναγίας αισθανόμαστε σιγουριά και ασφάλεια»

Με δάκρυα στα μάτια ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Συμεών χοροστάτησε και ωμίλησε το βράδυ της Παρασκευής 3 Απριλίου στην Ιερά Ακολουθία του Ακαθίστου...

Ο Αρχιεπίσκοπος για το κλείσιμο των ιερών ναών και τη Θεία κοινωνία

Είναι η ώρα που μας απασχολούν αυτά τα ερωτήματα. Το κλείσιμο των ιερών ναών και η Θεία κοινωνία  ανέφερε μεταξύ άλλων ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών...

Παρακαλούμε την Παναγία μας, όπως τότε έσωσε την Πόλη, έτσι και τώρα να σώσει την Πατρίδα μας

Κεκλεισμένων των θυρών λόγω των προβλεπόμενων μέτρων της Πολιτείας για την προστασία των πολιτών από την πανδημία του νέου κορωνοϊού Covid-19, πραγματοποιήθηκε το εσπέρας...

Ο γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης για την παρουσία μας εις τον ναόν

« Η θεία λειτουργία είναι αληθώς μία δωρεά του Αγίου Πνεύματος εις ημάς τους ανθρώπους. Είναι μία μυσταγωγία του Πνεύματος, ένας τρόπος Αποκαλύψεως του...

Ο Ακάθιστος Ύμνος

του Ιωάννου Φουντούλη (+) Στην επίσημη λειτουργική γλώσσα η ακολουθία αυτή ονομάζεται «Ακάθιστος Ύμνος» ή μονολεκτικά «Ακάθιστος» από την ορθία στάση, που τηρούσαν οι πιστοί...

Ο Ακάθιστος Ύμνος στο Παρίσι

Κεκλεισμένων των θυρών ετελέσθη η Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου στον Μητροπολιτικό Ι. Ναό Αγίου Στεφάνου Παρισίων από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γαλλίας κ. Εμμανουήλ. Η Γαλλία...

Μητροπολίτης Ἰερεμίας: Νά κοινωνήσετε μόνοι στό σπίτι σας μέ Μέγα Ἁγιασμό

ΑΛΛΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΟΝΟΪΟ Ἀδελφοί χριστιανοί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ζοῦμε ὅλοι μαζί τήν ἀγωνία γιά τό θανατηφόρο κακό,...