Συναξάρι 24ης Μαρτίου

† Προεόρτια τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.  

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ἀρτέμονος, ἐπισκόπου Σελευκείας τῆς Πισιδίας.

Ὁ Ἅγιος Ἀρ­τέ­μων ἐγεννήθηκε στή Σε­λευκεί­α τῆς Πισιδίας. Ὅ­ταν ὁ Ἀπόστολος Παῦ­λος ἦλ­θε σέ ἐ­κεῖ­νο τόν τό­πο, ἔ­γι­νε μα­θη­τής του, στή συ­νέ­χει­α Ἐ­πί­σκο­πος τῆς ἴ­δι­ας πό­λεως, δι­δά­σκα­λος τοῦ λα­οῦ καί κή­ρυ­κας τῆς ἀ­λή­θει­ας. Ἀ­φοῦ ἔ­κα­νε πολ­λά θαύ­μα­τα, ὁδήγησε πολ­λούς ἀ­πό τούς εἰ­δω­λο­λά­τρες πρός τόν Κύ­ρι­ο καί τούς ἔ­κα­νε Χρι­στι­α­νούς. Με­τά ἀ­πό αὐ­τά δι­οι­κώ­ντας μέ εὐ­σέ­βει­α καί θε­ά­ρε­στο τρό­πο τό ποί­μνι­ο, πού τοῦ εἶ­χε ἐ­μπι­στευ­θεῖ, καί δι­α­κυ­βερ­νώ­ντας μέ ἀρετή καί σοφία τήν Ἐκ­κ­λη­σί­α, ἦ­ταν τό σω­τή­ρι­ο λι­μά­νι γι­ά ὅ­λους πού εἶ­χαν ἀ­νά­γκη, προ­στά­της τῶν χηρῶν, ὑ­πε­ρα­σπι­στής τῶν ὀρ­φα­νῶν, χο­ρη­γός πτω­χῶν καί πε­νή­των.

Ὁ Ἅγιος Ἀρτέμων, ἀ­φοῦ πο­λι­τεύ­θη­κε κατά Θεόν καί ὑ­πη­ρέ­τη­σε σέ ὅ­λα τόν Κύριο,  ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη σέ βαθύ γῆρας, ἀ­πο­λαμ­βά­νο­ντας τήν αἰ­ώ­νι­α ζω­ή.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Ρωμύλου καί Σεκούνδου τῶν αὐταδέλφων.

    Οἱ Ἅγιος Μάρτυρες Ρωμύλος καί Σεκοῦνδος ἐμαρτύρησαν στή Μαυριτανία τῆς Ἀφρικῆς[1].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Ἀρτέμονος, πρεσβυτέρου Λαοδικείας.

    Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Ἀρτέμων ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.) καί ἦταν πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Λαοδικείας. Εἰσελθών μετά τοῦ Ἐπισκόπου τῆς πόλεως Σισιννίου στόν εἰδωλολατρικό ναό, κατέστρεψε τά ἀγάλμα-τα τῶν εἰδώλων τοῦ Ἀπόλλωνος καί τοῦ Ἀσκληπιοῦ. Γι’ αὐτό συνελήφθη καί ὑποβλήθηκε σέ μαρτύρια. Ἔτσι ἄθλησε ὁ Ἅγιος Ἀρτέμων καί ἐσταφανώθηκε ἀπό τόν Κύριο τῆς δόξας.

† Τῆ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Τιμολάου καί τῶν αὐτῷ ἑπτά μαρτύρων.

    Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Τιμόλαος καταγόταν ἀπό τόν Πόντο. Ἐμαρτύρησε περί τό 305 μ.Χ. στήν Καισάρεια τῆς Παλαιστίνης μαζί μέ ἑπτά ἄλλους Χριστιανούς. Στά Μηναῖα καί στό Ἁγιολόγιο τοῦ Σωφρονίου Εὐστρατιάδου ἀναφέρονται ὡς Μάρτυρες ὀκτώ ἐν Καισαρείᾳ, πού ἑορτάζουν σήμερα, χωρίς νά σημειώνουν τό ὄνομα τοῦ Ἁγίου Τιμολάου. Σέ ἄλλα Μηνολόγια ἀναφέρονται τριάντα πέντε Μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι ἐμαρτύρησαν ἐπί αὐτοκράτορος Ἰουλιανοῦ τοῦ Παραβάτου (360-363 μ.Χ.), ἐνῶ σέ ἄλλα Μαρτυρο-λόγια ἀναφέρονται πενήντα Μάρτυρες. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἐτιμοῦσε ἀρχικά τή μνήμη τους στίς 15 Μαρτίου[2].

Οἱ Ἅ­γι­οι αὐτοί Μάρ­τυ­ρες, ὅ­ταν ἀ­πε­στά­λη ἀ­πό­φα­ση ἀ­πό τόν ἀ­σε­βή καί πα­ρά­νο­μο βασιλέα Ἰ­ου­λι­α­νό (361-363 μ.Χ.), ὁ ὁποῖος δι­έ­τα­ξε τούς πιστούς Χρι­στό νά ἀρ­νη­θοῦν τόν καί νά προ­σκυ­νοῦν τούς θε­ούς τῶν Ἀθνικῶν, ὄ­χι μό­νο δέν ὑπάκουσαν νά κά­νουν αὐ­τό, ἀλ­λά καί μέ με­γά­λο θάρ­ρος πε­ρι­έρ­χο­νταν ὅ­λη τήν πό­λη καί ἔ­λε­γαν μέ με­γά­λη φω­νή· νά τι­μᾶ­ται καί νά λα­τρεύ­ε­ται ὁ Χρι­στός ὡς μό­νος Ἀ­λη­θι­νός Θε­ός. Οἱ θε­οί ὅ­μως πού δέν δη­μι­ούρ­γη­σαν τόν οὐ­ρα­νό καί τή γῆ, ἄς κα­τα­στρα­φοῦν μα­ζί μέ ὅ­σους τούς λα­τρεύ­ουν. Ἀ­φοῦ λοι­πόν συ­νε­λή­φθησαν ἀ­πό τούς εἰ­δω­λο­λά­τρες, πα­ρα­δό­θη­καν στή φυ­λα­κή καί ἀ­φοῦ κα­τη­γο­ρή­θη­καν ἀ­πό τόν Ἰ­ου­λι­α­νό, μέ δι­α­τα­γή ἐ­κεί­νου πρό­θυ­μα ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­καν ἀ­νε­βαί­νο­ντας πρός τόν Χρι­στό, τόν Ὁ­ποῖ­ο, ἀ­φοῦ ἐπό­θη­σαν ἀ­πό τή βρε­φι­κή ἡ­λι­κί­α, δέν Τόν ἀρ­νή­θη­καν καί ἔ­λα­βαν βρα­βεῖ­ο ἀ­θα­να­σί­ας.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ζαχαρίου, τοῦ ἐν Χαρσικίῳ.

    Εἶναι ἄγνωστο πότε ἤκμασε ὁ Ὅσιος Ζαχαρίας, ὁ ὁποῖος ἔζησε ἀσκητικό ἔγκλειστο βίο[3]. Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης θεωρεῖ ὅτι εἶναι ὁ πνευματικός υἱός τοῦ Ὁσίου Καρίωνος († 24 Νοεμβρίου), περί τοῦ ὁποίου γίνεται λόγος στό Γεροντικόν, ἀλλά ὁ προσδιορισμός «ὁ ἐν Χαρσικίῳ» ἀποκλείει τόν Ἐρημίτη τῆς Αἰγύπτου Ζαχαρία. Ἴσως τό Χαρσίκιον πρέπει νά ταυτίσουμε μέ τή μονή «τήν ἐν Χαρσιανῷ», στήν Καππαδοκία, τήν ὁποία ἔκτισε ὁ Ὅσιος Νικηφόρος († 23 Ὀκτωβρίου). 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Μαρτίνου τοῦ Θηβαίου.

    Ὁ Ὅσιος Μαρίνος ἔζησε καί ἀσκήτεψε στή Θηβαῒδα τῆς Αἰγύπτου καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀβραάμ, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Λάτρῳ ἀσκήσαντος.

    Ὁ Ὅσιος Ἀβραάμ ἀπό τήν παιδιή ἡλικία ἀγάπησε τήν ἀγγελι-κή καί μοναχική πολιτεία καί ἀφοῦ διένειμε ὅλη τήν περιουσία αὐτοῦ στούς πτωχούς, ἔγινε μοναχός. Ἦταν τύπος καί παράδειγμα ὁσιακῆς βιοτῆς καί πολιτείας καί πολλοί προσέτρεχαν σέ αὐτόν, γιά νά ὠφεληθοῦν πνευματικά καί νά λάβουν τήν εὐχή του. Ἐπειδή, ὅμως, ὁ Ὅσιος ἀγαποῦσε τήν ἡσυχία ἔφυγε ἀπό τόν τόπο πού ἀσκήτευε καί ἦλθε στό ὄρος τοῦ Λάτρου, ὅπου διῆλθε τό ὑπόλοιπο τοῦ βίου του μέ νηστεία, προσευχή, δάκρυα καί ἐγκράτεια. Ἐτσι, ἀφοῦ ὑπερέβαλε στήν ἀρετή ὅλους τούς περιευρεθέντες καί ἀφοῦ τούς ἐνουθέτησε τά πρός σωτηρία, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.  

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ζαχαρίου, τοῦ ἐν τῆ Λαύρα τοῦ Κιέβου ἀσκήσαντος.

    Ὁ Ὅσιος Ζαχαρίας ἔζησε κατά τόν 11ο καί 12ο αἰώνα μ.Χ. καί ἀσκήτεψε στή Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πέτρου καί Στεφάνου, τῶν ἐν Καζάν μαρτυρησάντων.

    Οἱ Ἅγιος Μάρτυρες Πέτρος καί Στέφανος ἐμαρτύρησαν τό ἔτος 1552 στήν περιοχή τοῦ Καζάν ἀπό τούς Μογγόλους. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Παρθενίου, πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.

Ὁ  Ἅ­γι­ος Ἱ­ε­ρο­μάρ­τυς Παρ­θέ­νι­ος κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τή Μυ­τι­λή­νη καί ἐγεννήθηκε ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς καί ἐνάρετους, οἱ ὁποῖοι ἐφρόντισαν γιά τήν κατά Θεόν ἀνατροφή του. Ὁ Παρθένιος ἀφοσιώθηκε στίς μελέτες καί ἔγινε ἕνας ἀπό τούς λόγιους τῆς ἐποχῆς του. Ἐχειροτονήθηκε πρεσβύτερος καί λίγο ἀργότερα ἐξελέγη Ἐπί-σκοπος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Χίου. Μετά παρέλευση ἀρκετοῦ χρόνου ἐκλήθηκε στόν πατριαρχικό θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως, περί τά τέλη τοῦ ἔτους 1656.

Ὡς Πατριάρχης ἀναδείχθηκε ἄνδρας εὐλαβής, χρηστός στόν τρόπο, λόγιος καί ζηλωτής ὅλων τῶν ἔργων τῆς εὐσέβειας καί τῆς ἀρετῆς καί ὑποστηρικτής τῆς ἑλληνικῆς παιδείας.

 Ἡ ἀγάπη του πρός τήν παιδεία καί τό ἐνδιαφέρον του γιά νά μή σβήσει τό καντῆλι τοῦ φωτός καί τῆς γνώσεως τόν ὁδήγησαν νά ἀπευθύνει ἐπιστολή πρός τό Μητροπολίτη πρώην Νικαίας, ὁ ὁποῖος ἦταν πολύ πλούσιος καί διέμενε στήν Ταυρίδα, πλησίον τοῦ βασι-λέως τῶν Κοζάκων, διά τῆς ὁποίας τόν παρακαλοῦσε νά ἐνισχύσει τό ἔργο τῆς άναπτύξεως τῆς ἑλληνικῆς παιδείας. Ἡ ἐπιστολή αὐτή περιέπεσε στά χέρια τῶν Τούρκων. Ἔ­τσι ὁ Σουλ­τά­νος Ἰ­μπρα­ήμ ὁ Α΄ δι­έ­τα­ξε τή θα­νά­τω­ση τοῦ Ἁγίου Παρ­θε­νί­ου.

Ὁ Ἱερομάρτυς Παρθένιος συνελήφθη τό Σάββατο τοῦ Λαζά-ρου, τοῦ ἔτους 1657, καί πιεζόμενος νά δεχθεῖ τόν Ἰσλαμισμό, γιά νά ἀποφύγει τό θάνατο, ἐστάθηκε σταθερός καί ἀκλόνητος στή χριστιανική πίστη. Γιά τό λό­γο αὐτό τόν ἐκρέ­μα­σαν στήν κα­γκε­λω­τή πύ­λη τή λεγόμενη Παρ­μάκ-Κα­ποῦ. Τό ἱερό λεί­ψα­νό του πα­ρέ­μει­νε κρεμάμενο ἐπί τρεῖς ἡμέ­ρες καί μετά ἐρρίφθη στή θάλασσα.  Ἀρ­γό­τε­ρα τό περισυνέλεξαν οἱ Χρι­στι­α­νοί καί τό ἐνταφίασαν μέ εὐλάβεια στή λεγόμενη νῆσο «τῶν Πριγκίπων»[4].

† Τῇ αὐτῆ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τοῦ Ὄρους τοῦ Συννέφου, ἐν Τβέρ τῆς Ρωσίας.  

† Τῇ αὐτῆ ἡμέρᾳ, ἀνάμνησις τοῦ θαύματος ἐν τῇ Λαύρᾳ τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου.

    Δύο Χριστιανοί φίλοι, ὁ Ἰωάννης καί ὁ Σέργιος, ἔταξαν νά υἱοθετήσουν ὁ ἕνας τόν ἄλλον σάν σαρκικοί ἀδελφοί, μπροστά στήν ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας στή μονή τῶν Σπηλαίων τῆς Λαύρας τοῦ Κιέβου. Ὁ Ἰωάννης ἦταν πλούσιος καί εἶχε ἕνα ἑπτάχρονο υἱό, τόν Ζαχαρία. Ὁμως ὁ Ἰωάννης ἀρρώστησε πολύ. Πρίν τό θάνατό του ἀνέθεσε τήν ἐπιμέλεια καί φροντίδα τοῦ υἱοῦ του Ζαχαρίου στό φίλο του Σέργιο, στόν ὁποῖο ἐμπιστεύθηκε καί μιά μεγάλη ποσότητα χρυσροῦ, ὥστε νά τά δώσει στόν υἱό του Ζαχαρία, ὅταν αὐτός ἔφθανε σέ ὥριμη ἡλικία.

Ὅταν ὁ Ζαχαρίας μεγάλωσε, ἐζήτησε τό χρυσάφι ἀπό τόν Σέργιο. Ἐκεῖνος ἀρνήθηκε ὅτι εἶχε παραλάβει κάτι τέτοιο ἀπό τόν πατέρα του. Τότε ὁ Ζαχαρίας εἶπε: «Ἀφήσατέ τον νά ὁρκισθεῖ μπροστά στήν εἰκόνα τῆς Παναγίας, ἐνώπιον τῆς ὁποίας ἔγινε σαρκικός ἀδελφός μέ τόν πατέρα μου. Καί ἄν ὁρκισθεῖ ὁτι δέν πήρε τίποτε ἀπό τόν πατέρα μου Ἰωάννης, ἐγώ δέν θά ζητήσω τίποτε ἀπό αὐτόν». Ὅταν ὁ Σέργιος ὀρκίσθηκε αὐτό πού ἰσχυριζόταν, ἤθελε νά πλησιάσει, γιά νά ἀσπασθεῖ τήν εἰκόνα, ἀλλά μιά δύναμη τόν ἐκρατοῦσε καί δέν μποροῦσε. Ἄρχισε τότε νά καλίει καί νά φωνάζει πρός τούς Ὅσιους Πατέρες Ἀντώνιο καί Θεοδόσιο: «Μήν ἀφήνετε αὐτόν τόν ἀνελέητο δαίμονα νά μέ καταστρέψει!». Ἦταν δαίμονας πού τοῦ ἐπιτέθηκε κατά παραχώρηση τοῦ Θεοῦ.

Μετά ἀπό αὐτό ὁ Σέργιος ἀπεφάσισε νά παραδώσει τό χρυσό στόν Ζαχαρία. Ὅταν ἄνοιξαν τό κιβώτιο διεπίστωσαν ὅτι ἡ ποσότητα εἶχε διπλασιασθεῖ. Ὁ Ζαχαρίας, ἀφοῦ παρέλαβε τό χρυσό, τό προσέφερε στό μοναστήρι καί ἔγινε μοναχός. Ἐκεῖ ἔζησε γιά πολύ καιρό μέ ἄσκηση καί προσευχή καί ἔγινε πλούσιος σέ οὐράνια χαρίσματα. 

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!