του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας
Ὁ Ἐνώχ θεωρεῖται πώς εἶναι ὁ ἕβδομος μετά τόν Ἀδάμ Πατριάρχης τῶν Ἑβραίων, ὁ ὁποῖος ἔζησε στά χρόνια πρίν τοῦ Κατακλυσμοῦ. Πατέρας τοῦ Μαθουσάλα, παππούς τοῦ Λάμεχ καί προπάππος τοῦ Νῶε, θεωρεῖται ἀπό τή χριστιανική παράδοση ὡς ἕνας ἀπό τούς δύο προφῆτες, ὁ ἄλλος εἶναι ὁ Ἠλίας, οἱ ὁποῖοι δέν πέθαναν ἀλλά ἀνελήφθησαν ζωντανοί στούς οὐρανούς. Πιστεύεται δέ ἀκόμη ὅτι καί οἱ δύο θά ἐπιστρέψουν στή Γῆ στά χρόνια τοῦ Ἀντίχριστου, ὅπως ἀναφέρεται στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη, καί θά εἶναι οἱ τελευταῖοι μάρτυρες τῆς Πίστης πρίν ἀπό τή Δευτέρα Παρουσία1.
Ὡστόσο ὅμως, ἀρκετοί εἶναι αὐτοί πού ἀμφισβητοῦν τήν ἱστορικότητα τοῦ προσώπου τοῦ Ἐνώχ, δεχόμενοι ὅτι αὐτό ἀποτελεῖ συλλογικό τίτλο μιᾶς τάξης ἀνθρώπων, ἐξελιγμένων πνευματικά, πού δίδαξαν στούς ὑπόλοιπους τίς ἐπιστῆμες καί τίς τέχνες, ὅπως δέχεται τό Θεοσοφικό σύστημα τῆς Ἔλενας Μπλαβάτσκυ στή Νέα Ἐποχή2.
Ὁ ἴδιος κύκλος πιστεύει ὅτι συλλογικά εἶναι καί τά ὀνόματα τοῦ Προμηθέα, τοῦ Ὀρφέα, τοῦ θεοῦ Θώθ ἤ Ἑρμῆ3, τῶν Edris τῶν μουσουλμάνων καί ἄλλων προσώπων πού ἀναφέρονται στή μυθολογία.
Στὸν Προφήτη Ἐνὼχ λοιπόν ἀποδίδεται ἡ συγγραφὴ ἑνὸς κειμένου τό ὁποῖο περιέχει προφητεῖες γιά τήν ἔλευση τοῦ Μεσσία, τὴ συντέλεια τοῦ κόσμου, μιλάει γιά τήν πτώση τῶν ἀγγέλων καί δίνει λεπτομερεῖς περιγραφές τῆς κολάσεως καί τοῦ παραδείσου, τῶν κινήσεων τῶν πλανητῶν καί τῶν καιρικῶν φαινομένων καθὼς καί πολλὰ ἄλλα.
Τὸ βιβλίο αὐτό, οἱ διδαχὲς τοῦ ὁποίου θεωροῦνται ὅτι μεταφέρθηκαν μέσῳ τῆς προφορικῆς παράδοσης, δὲν συμπεριλαμβάνεται στόν κατάλογο τῶν κανονικῶν βιβλίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης θεωρούμενο ὡς ἀπόκρυφο κείμενο, ἂν καί πιθανῶς νά ἔχει ἐπηρεάσει σὲ πολύ μεγάλο βαθμό ὄχι μόνο τήν Πεντάτευχο τῶν Ἑβραίων ἀλλὰ ἀκόμα καί τήν ἴδια τήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἀπόστολου Ἰωάννη, καθώς καί τὶς ἄλλες ἐπιστολὲς τῶν ἀποστόλων.
Τά «αἱρετικά» σημεῖα τοῦ βιβλίου.
Ὅπως προαναφέρθηκε, τό σημεῖο πού ξεσήκωσε μεγάλες ἀντιδράσεις ἦταν ἡ διήγηση τῆς πτώσης τῶν ἀγγέλων. Ἡ Βίβλος καί ἡ χριστιανική παράδοση ἀναφέρονται σέ ἕνα ἄγγελο, τόν Ἑωσφόρο, πού πιθανότατα μέχρι τότε ἦταν ὁ ἀνώτερος στήν ἀγγελική ἱεραρχία, λόγω ὅμως τῆς ἀλαζονείας καί τῆς ὑπερηφάνειάς του πού τόν ὁδήγησαν νά θέλει νά γίνει ἀνώτερος τοῦ Θεοῦ, ἀποστάτησε καί οἱ ἄγγελοι χωρίστηκαν σέ δύο παρατάξεις: σέ ἐκείνους πού τόν ἀκολούθησαν καί ἀποτέλεσαν τό τάγμα τοῦ Ἑωσφόρου καί σέ ἐκείνους πού ἀπάντησαν στό κάλεσμα τοῦ Ἀρχάγγελου Μιχαήλ «στῶμεν καλῶς, στῶμεν μετά φόβου».
Στή συνέχεια ὅπως ὅλοι ἔχουμε μελετήσει, ἡ τραγική φιγούρα τοῦ Ἑωσφόρου ὤθησε πολλούς καλλιτέχνες νά τόν προβάλλουν καί τιμήσουν μέσα ἀπό τά ἔργα τους. Τά πρῶτα πνεύματα τοῦ τάγματος αὐτοῦ, μαζί μέ τόν ἀρχηγό τους ἐξέπεσαν γιά πάντα ἀπό τήν ἱεραρχία τοῦ Φωτός καί μετατράπηκαν σέ σκοτεινούς δαίμονες πού ἀπό τότε στόχο ἔχουν νά ἐπιβουλεύονται τό ἔργο τοῦ Θεοῦ. Στή συνέχεια ἀνά τούς αἰῶνες γύρω ἀπό αὐτό τό κοσμοσωτήριο γεγονός ἔχουν δημιουργηθεῖ πάρα πολλές παραδόσεις τόσο ἀπό τή Ρωμαιοκαθολική ὅσο καί τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Τό βιβλίο τοῦ Ἐνώχ, ὅμως, μᾶς παρουσιάζει μιά διαφορετική ἀντίληψη. Ἅς δοῦμε ποιά εἶναι αὐτή: «Καί ἐγένετο ὅταν ἐπληνθύνθησαν οἱ υἱοί τῶν ἀνθρώπων ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἐγεννήθησαν αὐτοῖς θυγατέραι ὡραῖαι καί καλαί. Καί ἐθεάσαντο αὐτᾶς οἱ ἄγγελοι, υἱοί οὐρανοῦ καί εἶπον πρός ἀλλήλους. Δεῦτε ἐκλεξώμεθα ἐαυτοῖς γυναίκας ἀπό τῶν ἀνθρώπων καί γεννήσωμεν ἐαυτοῖς τέκνα. Καί εἶπεν ὁ Σεμειαζᾶς πρός αὐτούς, ὅς ἥν ἄρχων αὐτῶν. Φοβοῦμαι μή οὐ θελήσετε ποιῆσαι τό πράγμα τοῦτον καί ἔσομαι ἐγώ μόνος ὀφειλέτης ἁμαρτίας μεγάλης. Ἀπεκρίθησαν οὔν αὐτῶ πάντες. Ὁμόσωμεν ὄρκω πάντες καί ἀναθεματίσωμεν πάντες ἀλλήλους μή ἀποστρέψαι τήν γώμην ταύτην, μέχρις οὔν ἄν τελέσωμεν αὐτήν καί ποιήσωμεν τό πράγμα τοῦτον. Τότε ὤμοσαν πάντες ὁμού καί ἀνεθεμάτισαν ἀλλήλους ἐν αὐτῶ …» 4.
«Καὶ ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναίκας, ἕκαστος αὐτῶν ἐξελέξαντο ἑαυτοῖς γυναίκας καί ἤρξαντο εἰσπορεύεσθαι πρὸς αὐτὰς καί μιάνεσθαι ἐν αὐταῖς καί ἐδίδαξαν αὐτὰς φαρμακείας καί παοιδὰς καί ῥιζοτομίας καί τά ς βοτάνας ἐδήλωσαν αὐτάς. Αἱ δὲ ἐν γάστρι λαβούσιν ἐτέκοσαν γίγαντας μεγάλους ἐκ πηχὼν τρισχιλίων οἵτινες κατήσθοσαν τοὺς κόπους τῶν ἀνθρώπων. Ὡς δὲ οὐκ ἐδυνήθησαν αὐτοῖς οἱ ἄνθρωποι ἐπιχορηγεῖν, οἱ γίγαντες ἐτόλμησαν ἐπ’ αὐτοὺς καί κατησθίοσαν τοὺς ἀνθρώπους καί ἤρξαντο ἁμαρτάνειν ἐν τοῖς πετεινοῖς καί τοῖς θηρίοις καί ἐρπετεὶς καί τοῖς ἰχθύσιν καί ἀλλήλων τά ς σάρκας κατεσθίειν καί τό αἷμα ἔπινον. Τότε ἡ γῆ ἐνέτυχεν κατὰ τῶν ἀνόμων … »5.
Τό κείμενο συνεχίζει μέ ἀναλυτικές ἀναφορές στίς τέχνες πού δίδαξαν οἱ ἄγγελοι στίς γυναῖκες καί τό κακό πού ἔσπειραν οἱ γίγαντες κατά τή διάρκεια τῆς πορείας των στή γῆ, ἕως ὅτου οἱ τέσσερις ἰσχυρότεροι ἄγγελοι, ὁ Μιχαήλ, ὁ Γαβριήλ, ὁ Σουριήλ καί ὁ Οὐριήλ ἔριξαν τό βλέμμα τους στή γῆ διαπιστώνοντας τί εἶχε συμβεῖ, ὁπότε καί αὐτοί μέ τή σειρά τους ἔδωσαν πλήρη ἐνημέρωση γιά τή γήϊνη κατάσταση στόν Θεό. Ὁ Θεός κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἀποφάσισε νά ριχθοῦν οἱ ἐκπεσόντες στά βάθη τῆς ἀβύσσου αἰωνίως, οἱ δέ γίγαντες νά ἀφανιστοῦν ἀπό τά ἴδια τους τά χέρια καί τό ἁμαρτωλό γένος τῶν ἀνθρώπων νά ἐκλείψει διά μέσου τοῦ Κατακλυσμοῦ.
Οἱ ἐκπεσόντες ὅμως παρακάλεσαν θερμά τόν Ἐνώχ νά μεσολαβήσει γι’ αὐτούς στόν οὐράνιο Θεό Πατέρα ἀλλά Ἐκεῖνος τούς ἀπάντησε ὅτι οἱ ἄγγελοι μεσολαβοῦν γιά τούς ἀνθρώπους καί ὄχι τό ἀντίστροφο. Συνεχίζοντας μέ τήν προβολή τοῦ κείμενου, αὐτό πού ἀναφέρει τό ἐξαιρετικά ἐνδιαφέρον ὑπόμνημα εἶναι, ὅτι οἱ γίγαντες θά γεννήσουν πονηρά πνεύματα πού θά καλοῦνται πνεύματα τοῦ κακοῦ, δέν θά τρῶνε, δέν θά πίνουν, δέν θά κοιμοῦνται καί θά εἶναι ἀόρατα φέροντας τήν εὐθύνη γιά τήν κάθε ἀνθρώπινη συμφορά6.
1 Απκ. 11, 1 – 12.
2 Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου Δρ. Θ., «ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ» ΜΑΣΟΝΙΑ ΚΑΙ ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ Α´ Ἔκδ., Θεσσαλονίκη 2013
3 Πηγή τοῦ σχολίου εἶναι ἀπό τή Βικιπαίδεια, «Ὁ Θώθ ἤ καί Θώτ ἤ καί Τώθ ὑπῆρξε ἕνας ἀπό τούς πλέον δημοφιλεῖς θεούς τῆς αἰγυπτιακῆς θρησκείας. Ἦταν θεότητα τῆς Σελήνης καί τῆς Σοφίας. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες τόν προσδιόρισαν ὡς τόν Ἑρμῆ τόν Τρισμέγιστο.
4 Ἀπόκρυφο βιβλίο τοῦ Ἐνώχ, Κεφ. 6, 1-8.
5 Ἀπόκρυφο βιβλίο τοῦ Ἐνώχ, Κεφ. 8, 1-4.
6 Ἀπό τό ἔργο “Fall of the Rebel Angels” τοῦ Peter Paul Rubens(1618-1620)- Oil on canvas. Alte Pinakothek, Munich, Germany.
