Ἀδελφοί μου,
Αν κάποιος αρκεσθεί στις πληροφορίες και τις γνώσεις που παρέχουν τα συνήθη ακαδημαϊκά ιστορικά συγγράμματα, θα σχηματίσει τη γνώμη ότι η εικονομαχία αποτελούσε ένα κίνημα εκ των άνω, από την πλευρά της αυτοκρατορικής εξουσίας, με σκοπό την αναμόρφωση της εκκλησιαστικής ζωής.

Η εκτίμηση, όμως, αυτή είναι επιδερμική και βασίζεται σε επιφανειακά φαινόμενα. Βέβαια η εικονομαχία ξεκίνησε πράγματι με πρόφαση την πρόοδο και την ευσέβεια, αλλά η αιματηρή ιστορία της αποκτά άλλες διαστάσεις, αν αποτιμηθεί με πνευματικά κριτήρια και ορθόδοξες θεολογικές προϋποθέσεις. Αν δούμε έτσι την εικονομαχία θα καταλάβουμε ότι είναι ένα κίνημα βαθύτατα συντηρητικό από πνευματική άποψη. Είναι μια έκφραση του ανθρώπου που δεν μπορεί να κατανοήσει και να αποδεχθεί το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου.

Στα πλαίσια της Παλαιάς Διαθήκης οι εικόνες ήταν απαγορευμένες από το Μωσαϊκό Νόμο για να προφυλαχθούν οι πνευματικά ανώριμοι άνθρωποι από τον κίνδυνο της ειδωλολατρίας. Η Βίβλος, και κυρίως η Γένεση, είναι ένα βιβλίο γεμάτο ανθρωπομορφικές συμβάσεις, ένα βιβλίο που εκφράζεται με την γλώσσα της εικόνας. Επομένως οι ιεροί συγγραφείς δεν απορρίπτουν την εικόνα καθ ́εαυτήν, αλλά είναι διστακτικοί στη χρήση της γιατί γνωρίζουν τη τάση του λαού προς τον ειδωλολατρικό πειρασμό. Η απαγόρευση εικόνων από την Παλαιά Διαθήκη έχει χαρακτήρα παιδαγωγικής σκοπιμότητας.

Η Π.Δ. διδάσκει ότι ο άνθρωπος είναι εικόνα του ενός αληθινού Θεού, που απαγορεύεται να κατασκευάσει κανείς αισθητή εικόνα του. Μόνο στον άνθρωπο επιφυλάσσεται το προνόμιο να αποτελεί ζωντανή εικόνα του Θεού στη γη.

Με την ενανθρώπηση, όμως, του Θεού, την έλευση του Χριστού στη γη, τα πράγματα αλλάζουν.

Η κτιστή φύση προσλαμβάνεται από τον άκτιστο Θεό για να μεταμορφωθεί και να θεωθεί. Ο Θεός έρχεται κοντά στον άνθρωπο.

Χωρίς να χάσει την υπερβατικότητά του γίνεται ο Εμμανουήλ, ο Θεός μαζί με μάς.

Στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού φανερώνεται η φύση της θείας και ανθρώπινης ζωής.

Ενώ ο άνθρωπος είναι μια ατελής εικόνα του Θεού, ο Χριστός είναι «τό ἀκηλίδωτον ἔσοπτρον τῆς τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας καί εἰκών τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ», «το ἀπαύγασμα τῆς δόξης», η τέλεια εικόνα του αοράτου Θεού.

Στο πρόσωπο του Ιησού αποκαλύπτεται ο Θεός «Ὁ ἑωρακώς ἐμἐ, ἑώρακε τόν Πατέρα».

Έτσι η Εκκλησία από τα πρώτα ιστορικά της βήματα απετόλμησε τη χρήση των εικόνων. Αρχικά σαν απλά σύμβολα και αλληγορικές παραστάσεις, για να φθάσει αργότερα στην ανάπτυξη μιάς δικής της ιερής τέχνης, της αγιογραφίας, που αποτελεί αισθητή αποτύπωση της δογματικής διδασκαλίας.

Η ύλη δεν απορρίφθηκε, όπως κάνουν οι ιδεαλιστές εικονομάχοι κάθε εποχής και εκδοχής, αλλά χρησιομοποιείται για να εκφράσει αισθητά τα γεγονότα της ιερής ιστορίας.

Ο ιστορημένος, δηλαδή ο αγιογραφημένος, ορθόδοξος ναός είναι ένα ανοιχτό Ευαγγέλιο που μπορούν να το διαβάσουν ακόμα και οι αγράμματοι. Παντού βλέπει κανείς τα ιερά πρόσωπα και τα ιερά γεγονότα. Αληθινή θεοφάνεια και θεοπτία!

Ένα θαύμα που επιτεύχθηκε στα όρια της Εκκλησίας.

Χάρη στην αγιογραφία η αλήθεια του παρόντος κόσμου φανερώνεται μπροστά μας, όπως η αλήθεια αυτή θα φανερωθεί στα έσχατα.

Η ορθόδοξη εικόνα αναπαριστά με υλικά μέσα το κτιστό αλλά όπως αυτό εισάγεται στη δόξα του ακτίστου. Έχει δηλαδή χαρακτήρα προφητικό και εσχατολογικό.

Η Εκκλησία κατέστησε την εικαστική τέχνη διάκονο του μυστηρίου της σωτηρίας.

Αφού το ανθρώπινο πρόσωπο αποτελεί μια μοναδική δυνατότητα εξεικόνισης του Θεού, η ορθόδοξη εκκλησιαστική εικόνα, που αποσκοπεί να δείξει το ανεπανάληπτο γεγονός του ανθρωπίνου προσώπου, είναι η μόνη που μπορεί να τολμήσει το παράδοξο της εξεικόνισης του Θεού.

Όσοι δεν βιώνουν την αλήθεια της Εκκλησίας μέσα από την λατρεία και την ασκητική της παράδοση, σκοντάφτουν σ ́αυτό το παράδοξο, το αντιμετωπίζουν ως μέγα σκάνδαλο και αυτό τους κάνει εικονομάχους.

Οι εικονομάχοι δεν θα μπορέσουν ποτέ να κατανοήσουν τη θέση και τη σημασία της εικόνας στην εκκλησιαστική ζωή και λατρεία.

Δεν κατενόησαν τον μέγα ορθόδοξο απολογητή των ιερών εικόνων, τον άγιο Ιωάννη το Δαμασκηνό, που έλεγε: «οὐ προσκυνῶ τήν ὕλην, προσκυνῶ τόν δι ́ὕλης δημιουργόν, τόν ὕλην δι ́ ἐμέ γενόμενον, καί δι ́ ὕλης τήν σωτηρίαν μου ἐργασάμενον τῇ ὕλῃ  δι ́ ἧς ἡ σωτηρία μου εἴργασται».

Με όλα αυτά καταλαβαίνουμε τώρα, γιατί ο θρίαμβος και η αναστήλωση των ιερών εικόνων εορτάζεται κατά την Κυριακή αυτή ως κατ ́εξοχήν ημέρα της Ορθοδοξίας, ως θρίαμβος της ορθής πίστεως επί των αιρέσεων.

Η αναστήλωση των εικόνων δεν σημαίνει δικαίωση των υπερβολώντων αφελών εικονολατρών, αλλά αποκατάσταση της Ορθόδοξης εικόνας στη θέση που δικαιούται στα πλαίσια της Εκκλησιαστικής ζωής.

Άλλωστε μιλάμε για νίκη της Ορθοδοξίας, όχι της εικονολατρίας.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ    Ι Ε Ρ Α  Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Σ    Θ Η Β Ω Ν  κ α ι  Λ Ε Β Α Δ Ε Ι Α Σ

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός στην πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή της Αγίας Κυριακής Λουτρού

Την Τετάρτη 6 Ιουλίου το απόγευμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στον Πανηγυρικό Εσπερινό και κήρυξε τον θείο λόγο...

Δημοσιογραφική διάσκεψη «Πολιτιστικό Καλοκαίρι Ταμασού 2022»

Πραγματοποιήθηκε σήμερα Τετάρτη, 6 Ιουλίου 2022, στο χώρο της Ιεράς Μητρόπολης Ταμασού και Ορεινής, δημοσιογραφική διάσκεψη για το «Πολιτιστικό καλοκαίρι Ταμασού 2022» στα πλαίσια...

Η ΕΞΟΔΙΟΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΑΡΙΣΤΗΣ ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΗΣ ΕΥΠΡΑΞΙΑΣ

Με βαθύτατη θλίψη τελέσθηκε χθες Τρίτη, 5 Ιουλίου 2022, στις 11 το πρωί, στην Ι. Μονή Παναγίας Φανερωμένης Χιλιομοδίου, η Εξόδιος Ακολουθία της μακαριστής...

Δήλωση του Μητροπολίτου Δημητριάδος σχετικά με το Νομοσχέδιο για τις οργανικές θέσεις των Κληρικών

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, προέβη στην ακόλουθη δήλωση, κληθείς να σχολιάσει το Νομοσχέδιο της Κυβέρνησης, σχετικά με τις οργανικές θέσεις και τη μισθοδοσία...

O Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας Γαβριήλ στην Ουάσιγκτον σε Διεθνή Σύνοδο θρησκευτικής ελευθερίας

Στην Ουάσιγκτον μετέβη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ. Γαβριήλ, όπου συμμετείχε ως εισηγητής στις εργασίες της 2ης Ετήσιας Διεθνούς...

Επίσκεψη του Διευθυντού της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ημαθίας κ. Γεωργίου Αδαμίδη στον Μητροπολίτη Βεροίας

Την Τρίτη 5 Ιουλίου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων δέχθηκε στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Βεροίας εθιμοτυπική επίσκεψη από τον Διευθυντή της...

Αφιέρωμα Μνήμης, Ιστορίας και Πολιτισμού για τη Μικρά Ασία από την Μητρόπολη Σπάρτης

Την Κυριακή 3 Ιουλίου 2022 στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων με κεντρικό θέμα την επέτειο 100 ετών από τη Μικρασιατική καταστροφή (1922-2022) η Ιερά Μητρόπολη...

ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι προαγωγικές και διπλωματικές εξετάσεις της Σχολής Βυζαντινής μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος, στην έδρα και σε όλα τα παραρτήματά της,...

Αυλαία έπεσε στον 6ο Αγώνα Δρόμου »Το Πέρασμα του Αποστόλου Παύλου» με την βράβευση όλων των θεσμικών φορέων που...

Ο αγώνας δρόμου ''Το Πέρασμα του Αποστόλου Παύλου"πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία το Σάββατο 18 Ιουνίου 2022 με αφετηρία το μνημείο του Αποστόλου Παύλου στη...

Επετειακή Εκδήλωση του Συλλόγου Μικρασιατών Ερμούπολης Σύρου

Στο ιστορικό και εμβληματικό Θέατρο «Απόλλων» της Ερμούπολης, ο Σύλλογος Μικρασιατών Ερμούπολης Σύρου διοργάνωσε απόψε Εκδήλωση με θέμα:«Οι Δρόμοι του Μπαρουτιού». Επρόκειτο για μία...

Ἡ μάνα

 Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, Δέν ὑπάρχει ἄλλη λέξη ὀμορφότερη μέσα στόν γήινο κόσμο, μέσα σέ ὅλους τούς πολιτισμούς καί τίς ἐποχές, ἀπό τήν λέξη μάνα! Ἡ μάνα εἶναι τό γλυκύτερο πλάσμα...

Αγιασμός Α΄ κατασκηνωτικής περιόδου στην Μητρόπολη Θηβών

Ξεκίνησε τη Δευτέρα 4 Ιουλίου 2022 η Κατασκήνωση της Μητροπόλεως στον Παρνασσό, με την Α΄ κατασκηνωτική περίοδο των κοριτσιών Δημοτικού Σχολείου. Το απόγευμα της...

Έναρξη Α’ κατασκηνωτικής περιόδου Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας

Στις καταπράσσινες πλαγιές του Ταϋγέτου και συγκεκριμένα στη θέση «Σκουρόλακα», στις εγκαταστάσεις των κατασκηνώσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας «Η ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ», τελέσθηκε το απόγευμα...

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η 6η Γιορτή Νεολαίας στην Ιερά Μητρόπολη Κίτρους

Στην κατάμεστη από παιδιά και νέους αυλή του Ιερού Ναού Αγίας Άννης Κατερίνης, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 4 Ιουλίου η 6η Γιορτή Νεολαίας...

«Τα άκουσε» ο Παπαθανάσης από τον δήμαρχο Αγρινίου: «Θα έχει μεγαλύτερο πρόβλημα η κυβέρνηση αν δεν γίνει η διχοτόμηση...

«Εξόρμηση» στην Αιτωλοακαρνανία κάνει σήμερα, Τρίτη 5η Ιουλίου,  η Νέα Δημοκρατία καθώς κλιμάκια της επισκέπτονται πολλά μέρη του νομού. Του ενός κλιμακίου επικεφαλής είναι ο...