Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος Γκουτζίνης

Τα Θεοφάνεια είναι μία από τις λαμπρότερες και πλέον ευφρόσυνες μέρες του εκκλησιαστικού έτους. Στη γλώσσα του λαού η γιορτή ονομάζεται «Φώτα». Και οι δύο αυτές λέξεις που δηλώνουν την εορτή του Βαπτίσματος του Κυρίου στον Ιορδάνη σημαίνουν την φανέρωση και τον φωτισμό. Την φανέρωση του αληθινού Θεού στον άνθρωπο και τον φωτισμό του ανθρώπου με το φώς της αληθινής Θεογνωσίας. Κατά το Βάπτισμα του Κυρίου στον Ιορδάνη «Η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις». Η Φωνή του Γεννήτορος Πατρός προσμαρτυρεί τη Θεότητα του Σαρκωθέντος και Βαπτιζομένου Υιού, το δε Αγιον Πνεύμα φαινόμενο σε είδος περιστεράς, βεβαιώνει την ασφαλή αλήθεια του λόγου του Πατρός.

Ετσι το Βάπτισμα του Κυρίου γίνεται οδός της αληθινής Θεογνωσίας και είναι το μυστήριο εκείνο που μας εισάγει στην Εκκλησία. Αν θα θέλαμε συνοπτικά να αποτυπώσουμε την θεολογία του Μυστηρίου του Βαπτίσματος θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι το μυστήριο εκείνο διά του οποίου ο πιστός γίνεται πλέον μέλος της Εκκλησίας, ενώ συγχρόνως με την τριπλή κατάδυση στο νερό γίνεται κοινωνός του θανάτου και της Αναστάσεως του Κυρίου και λαμβάνει ένα όνομα με το οποίο πολιτογραφείται ως εν δυνάμει πολίτης της Βασιλείας των Ουρανών. Βαπτιζόμενος στο όνομα του Χριστού ο πιστός ενδύεται τον Χριστό και κατόπιν μέσω του Μυστηρίου του Αγίου Χρίσματος, διά του Αγίου Μύρου, λαμβάνει τη σφραγίδα της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος, την οποία καλείται στη ζωή του να την ενεργοποιήσει προκειμένου η εν δυνάμει κλήση του στη Βασιλεία των Ουρανών να γίνει μία πραγματικότητα βιωμένη ήδη από την παρούσα ζωή μέσα στην Εκκλησία.

Η σύντομη έκθεση της θεολογίας του μυστηρίου του Βαπτίσματος δεν εξαντλεί τις διαστάσεις του θέματος, αρκεί όμως προκειμένου να καταδειχθεί η δυσαρμονία που υπάρχει ανάμεσα στην διδασκαλία της Εκκλησίας για το Βάπτισμα και στον τρόπο που οι νεοέλληνες αντιμετωπίζουμε το Μυστήριο αυτό της Εκκλησίας.

Η βασική μας θέση είναι πως ο Ελληνας του 21ου αιώνα θεωρεί «τα Βαφτίσια» ως μία οικογενειακή γιορτή κατά την οποία το παιδάκι παίρνει ένα όνομα. Τα «Βαφτίσια» είναι μία οικογενειακή χαρά, ένας τρόπος δημιουργίας κοινωνικών δεσμών ή ακόμη και εξυπηρετήσεως επαγγελματικών συμφερόντων μέσω του θεσμού του αναδόχου. Σίγουρα πάντως για τη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων τα «Βαφτίσια» δεν έχουν κανένα θεολογικό νόημα, καμία σχέση με την εν Χριστώ ζωή, ενώ ο θεσμός του αναδόχου, ο οποίος στο παρελθόν είχε το νόημα της εν Χριστώ διαπαιδαγώγησης του βαπτιζομένου, σήμερα έχει μόνο κοινωνική «χρησιμότητα» ενώ οι υποχρεώσεις του εξαντλούνται σε ένα μίνιμουμ «ευσεβούς» τυπολατρίας (να συνοδεύσει δηλαδή ο ανάδοχος το βαφτιστήρι του για να το κοινωνήσει τρείς φορές στον ναό) και στο να του αγοράζει την Πασχαλινή λαμπάδα.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν αναιρούν την ύπαρξη ζευγαριών που βαπτίζουν τα παιδιά τους με συναίσθηση μετοχής στο Μυστήριο της Εκκλησίας καθώς και αναδόχων που αποδέχονται τις πνευματικές ευθύνες της κατήχησης και κατά Χριστόν μόρφωσης του βαπτιζομένου. Ομως η «μεγάλη εικόνα» δεν αλλάζει, δημιουργώντας ένα ακόμη νεοελληνικό, εκκλησιαστικής φύσεως, παράδοξο. Στην χώρα μας έχουμε εκατομμύρια βαπτισμένους που ταυτοχρόνως είναι και ακατήχητοι. Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού έχει μπει στην κολυμβήθρα, κοινωνάει τα άχραντα μυστήρια στις μεγάλες γιορτές, περνά τις σπουδαιότερες στιγμές της ζωής διά της Εκκλησίας: Γάμος-Βάπτιση παιδιών-Γάμος παιδιών-Εξόδιος ακολουθία, χωρίς ωστόσο ποτέ να αναπτύξει πραγματικά χριστιανική συνείδηση. Το Βάπτισμα είναι απλώς ένα όμορφο τελετουργικό, όπου την πρώτη θέση σε αυτό την έχει όχι ο ιερέας, αλλά ο φωτογράφος, όχι το μυστήριο και η προσευχή, αλλά ο στολισμός και τα δώρα. Πολλές φορές μάλιστα στον στολισμό επιχειρείται να καλυφθεί με λουλούδια και αυτή η ίδια η κολυμβήθρα. Σίγουρα για αυτή την κατάσταση την κύρια ευθύνη δεν την έχουν οι γονείς που φέρνουν να βαφτίσουν τα παιδιά τους, αλλά ο εκκλησιαστικός οργανισμός και τα στελέχη του. Η δυσαρμονία μεταξύ θεολογίας και πράξης του Βαπτίσματος (το ίδιο ισχύει και για το μυστήριο του Γάμου) δεν φαίνεται να απασχολεί ιδιαίτερα, παρά την περί του αντιθέτου ρητορική, μέρος της οποίας είναι και το παρόν άρθρο. Ολοι πιστεύουν ότι κάτι πρέπει να αλλάξει, αλλά κανείς δεν τολμά. Επ’ αυτού θα επανέλθουμε.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ένοχος χωρίς κανένα ελαφρυντικό κρίθηκε ο Κτηνοτρόφος του Έβρου.. Στα «μαλακά» οι Τούρκοι! (μίλησε η δικαιοσύνη;)

Ένοχος κρίθηκε τελικά ο  κτηνοτρόφος που προσπάθησε να εμποδίσει Τούρκους να εισέλθουν παράνομα στη χώρα. Συγκεκριμένα του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 26 μηνών με αναστολή αλλά χωρίς κανένα...

Αυταπάρνηση και οικογένεια – Κυριακή μετά την Ύψωση

Τοῦ Μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ «...ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν  καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ...»  (Μάρκ.8,34) Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί, περιλαμβάνουν τὴν ἀπαραίτητη προυπόθεση γιὰ...

Επίσκεψη της Υπουργού Πολιτισμού στον Μητροπολίτη Σύμης

Tήν Παρασκευή 18η Σεπτεμβρίου 2020, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Χρυσόστομος μέ ἰδιαιτέρα χαρά ὑπεδέχθη στά Γραφεῖα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σύμης τήν Ὑπουργό Πολιτισμοῦ...

Αγιασμό στα γραφεία της Πρωτοβάθμιας τέλεσε ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Αγιασμός τελέστηκε στα γραφεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας χοροστατούντος του Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ.κ. Ιερωνύμου, στο πλαίσιο της έναρξης της νέας σχολικής...

«Ήρθα να σας γνωρίσω έναν έναν» -Ο Μητρ. Φθιώτιδος στα χωριά Βούζι, Αχλαδιά και Πετρωτό

Παρά την έντονη βροχόπτωση, πραγματοποιήθηκε κανονικά η προγραμματισμένη περιοδεία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Συμεών σε όμορφα και γραφικά χωριά της περιοχής του Δήμου...

Η εορτή της Αγίας Σοφίας στα Άσπρα Σπίτια

Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2020 ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Γεώργιος χοροστάτησε στον Εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων Άσπρων Σπιτιών, για την εορτή...

«Χριστώ συνεσταύρωμαι»

Αποστολικά Μηνύματα, Κυριακή μετά την Ύψωση 20/9/2020 «Χριστώ συνεσταύρωμαι» Του Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Φωκίδος, Αρχιμανδρίτου Νεκταρίου Μουλατσιώτη Αδελφοί μου. Διανύουμε την Κυριακή μετά την Παγκόσμιο Ύψωση του...

Η Ιερωσύνη και ο Κονάνος

Αρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ιεροκήρυκος Ι. Μ. Πατρών-Δρος Θεολογίας Όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι η Ιερωσύνη είναι ένα από τα ιερά Μυστήρια της...

Κρήτη: Εννέα μήνες φυλάκισης στον ιερέα που έκανε κήρυγμα για την μάσκα

Εννέα μήνες φυλάκισης για διέγερση σε ανυπακοή και διέγερση σε διάπραξη εγκλημάτων, επέβαλε σήμερα στον ιερέα το Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρεθύμνου. Υπενθυμίζεται ότι ο ιερέας έκανε κήρυγμα...

Και πάλιν περί του κορωνοϊού

Θά ἀρχίσω τά ἐκκλησιολογικά κηρύγματα, πού σᾶς ὑποσχέθηκα, ἀγαπητοί μου χριστιανοί τῆς Μητροπόλεώς μας, ἀλλά θεωρῶ ἀνάγκη νά σᾶς γράψω ὀλίγα πάλιν περί τοῦ...

Ο τ. Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Φθιώτιδος νέος Έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα

Συγχαρητήρια Επιστολή στον νέο Έξαρχο του Παναγίου Τάφου στην Ελλάδα, Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη κ. Ραφαήλ Γρίβα, τ. Ιεροκήρυκα και Πρωτοσύγκελλο της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος και τ. Καθηγούμενο...

«Εν ειρήνη προέλθωμεν», προέτρεψε τους νέους ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας

Το πρωί της Παρασκευής, 18 Σεπτεμβρίου, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος μετέβη στην Ενορία των Αγίων Πάντων, στο Belmore του Σύδνεϋ, και τέλεσε...

Ο Μητροπολίτη Γαλλίας επισκέφθηκε τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης  κ.  Παναγιώτης  Πικραμμένος  συναντήθηκε σήμερα με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γαλλίας κ.κ. Εμμανουήλ, ο οποίος συνοδευόταν από τον κ. Faisal bin...

Ιερά Μονή Παναγίας της Ροβέλιστας

Κατά την προφορική παράδοση, η Μονή της Ροβέλιστας ανάγει την αρχή της στον 10ο αιώνα, η δε εικόνα της Παναγίας, γνωστής και ως Μοσχοβίτισσας,...

Τί εννοούμε όταν λέμε «μνημόνευση ονομάτων στην Θ. Λατρεία» και ποιοι μνημονεύονται;

Πριν από όλα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει μνημόνευση ονομάτων στην θεία Λατρεία. Τα ονόματα, λοιπόν, ζώντων και τεθνεώτων, μνημονεύονται στην προσκομιδή, κατά την ακολουθία...