Γιορτάζουμε σήμερα 31 Μαρτίου, ημέρα μνήμης του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, του Θαυματουργού και Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ήταν δεινός θεολόγος και διαπρεπέστατος ρήτορας και φιλόσοφος. Δεν γνωρίζουμε το χρόνο και τον τόπο της γέννησής του. (Ο Σ. Ευστρατιάδης όμως, στο αγιολόγιο του, αναφέρει ότι ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε το 1296 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, από τον Κωνσταντίνο τον Συγκλητικό και την ευσεβέστατη Καλλονή).

Ξέρουμε όμως, ότι κατά το πρώτο μισό του 14ου αιώνα μ.Χ. ήταν στην αυτοκρατορική αυλή της Κωνσταντινούπολης, απ’ οπού και αποσύρθηκε στο Άγιο Όρος χάρη ησυχότερης ζωής, και αφιερώθηκε στην ηθική του τελειοποίηση και σε διάφορες μελέτες.

Το 1335 μ.Χ. με τους δύο αποδεικτικούς λόγους του «Περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος», ήλθε σε σύγκρουση με τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, ο οποίος δίδασκε πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει το Θεό, κι ακόμα περισσότερο δεν μπορεί να ενωθεί μαζί Του.

Κατά τα λεγόμενα του Βαρλαάμ, ο Θεός είναι «κλειστός στον εαυτό του» και δεν μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους. Επομένως, οι «ησυχαστές», οι μοναχοί δηλαδή εκείνοι που έλεγαν ότι μπορεί ο άνθρωπος, αν έχει καθαρή καρδιά και αν συγκεντρωθεί στην «καρδιακή προσευχή» (το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησόν με»), να ενωθεί με το Θεό και να φωτισθεί και να δει το Άκτιστο φως, ασχέτως της μόρφωσής του, δεν ήταν Ορθόδοξοι αλλά «μεσσαλιανιστές» και «ομφαλόψυχοι».

Μετά από αυτές τις τοποθετήσεις του Βαρλαάμ, ο Παλαμάς εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη από όπου και άρχισε τον αγώνα «υπέρ των Ιερώς ησυχαζόντων», δηλ. αυτών που ασκούσαν τον ησυχασμό, συγγράφοντας μάλιστα και τους ομώνυμους λόγους του. Το ζητούμενο της πάλης αυτής ήταν κυρίως το μεθεκτικόν ή αμέθεκτον της θείας ουσίας.

Ο Γρηγόριος, οπλισμένος με μεγάλη πολυμάθεια και ισχυρή κριτική για θέματα αγίων Γραφών, διέκρινε μεταξύ θείας ουσίας αμεθέκτου και θείας ενεργείας μεθεκτής. Και αυτό το στήριξε σύμφωνα με το πνεύμα των Πατέρων και η Εκκλησία επικύρωσε την ερμηνεία του με τέσσερις Συνόδους. Στην τελευταία, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 1351 μ.Χ., ήταν και ο ίδιος ο Παλαμάς. Αλλά ο Γρηγόριος έγραψε πολλά και διάφορα θεολογικά έργα, περίπου 60.

Αργότερα ο Πατριάρχης Ισίδωρος, τον εξέλεξε αρχικά επίσκοπο Θεσσαλονίκης. Λόγω όμως των τότε ζητημάτων, αποχώρησε πρόσκαιρα στη Λήμνο. Αλλά κατόπιν ανέλαβε τα καθήκοντα του. Πέθανε το 1360 μ.Χ. και τιμήθηκε αμέσως σαν Άγιος. Ο Πατριάρχης Φιλόθεος, έγραψε το 1376 μ.Χ. εγκωμιαστικό λόγο στο Γρηγόριο Παλαμά, μαζί και ακολουθία και όρισε την εκκλησιαστική μνήμη του στη Β’ Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής.

Το τίμιο σώμα του, μετά από την εκταφή, υπήρξε άφθαρτο, δηλαδή δέν σάπισε, αλλά ευωδίαζε και θαυματουργούσε. Στούς λατίνους όμως, τους υποτελείς του Πάπα, ήταν χονδρό αγκάθι η ενθύμιση του Αγίου και μάλιστα ολόσωμου. Γι αυτό πολλες φορές τον συκοφαντούσαν λέγοντας, πως για τα αμαρτήματά του έμεινε «άλυωτος», δέν δέχθηκε από απέχθεια η γη να τον διαλύσει «στα εξ ων συνετέθη»! Τον 19ο αιώνα μ.Χ. ο ναός του Αγίου καταστράφηκε από φωτιά και το τίμιο σκήνωμά του κάηκε αφήνοντας μόνον τα οστά ανέπαφα!

Τόσο γινάτι κράτησαν οι καθολικοί που όταν τυπώνονταν οι εκκλησιαστικές μας ακολουθίες στην Βενετία – κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας – ο Δόγης έδινε την άδειά του για την έκδοση, μόνον εφόσον δέν υπήρχε σχετική αναφορά στον Αγιο. Έτσι για αρκετά χρόνια που κυκλοφορούσαν τα έντυπα από την Βενετία, η γιορτή του είχε σχεδόν ξεχαστεί. Περί τα μέσα και τέλη του 20ου αιώνα, επανήλθε η μνήμη των ενδόξων αγώνων του και έλαβε την πρέπουσα θέση στον χώρο των Ορθόδοξων ναών.

Στους εορτάζοντες και στις εορτάζουσες, χρόνια πολλά και ευάρεστα στο Θεό !!!

Απολυτίκιο:

Ήχος πλ. δ’.

Ορθοδοξίας ο φωστήρ, Εκκλησίας το στήριγμα και διδάσκαλε, των Μοναστών η καλλονή, των θεολόγων υπέρμαχος απροσμάχητος, Γρηγόριε θαυματουργέ, Θεσσαλονίκης το καύχημα, κήρυξ της χάριτος, ικέτευε διά παντός, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Μεσσήνη υποδέχθηκε την Ιερά Εικόνα της Παναγίας Βουλκανιώτισσας

Με μια σεμνή τελετή η πόλη της Μεσσήνης υποδέχθηκε σήμερα, 20 Σεπτεμβρίου 2020, την Ιερά και Θαυματουργό Εικόνα της Παναγίας Βουλκανιώτισσας, εκ της Ιεράς...

Ποιον να πιστέψουμε και ποιον ν’ ακολουθήσουμε;

Του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου, Άρθρο στο Βήμα της Κυριακής 20- 9- 2020 Η έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς μας βρίσκει όλους προβληματισμένους και ανήσυχους....

Η εορτή του Αγίου Ευσταθίου στην Τανάγρα

Σήμερα 20 Σεπτεμβρίου, Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, που η Εκκλησία μας τιμάει τη μνήμη του μεγαλομάρτυρος Αγίου Ευσταθίου και της συνοδείας...

Η Ακολουθία επί τη διασαλεύση της Αγίας Τραπέζης στον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Αγ. Βασιλείου Λαγκαδά

Μέσα κλίμα πνευματικής χαράς και σύμφωνα με την τάξη και το τυπικό που ορίζει η Αγία μας Εκκλησίας, τελέσθηκαν κατά το διήμερο της 19ης...

Εγκαίνια Παρεκκλησίου στο Ακόντιο Διποταμίας

Κοντά στα σύνορα με την Αλβανία, βρίσκεται το χωριό Ακόντιο, που ανήκει στην Αρχιερατική Περιφέρεια της Διποταμίας Καστοριάς. Το χωριό αυτό, δυστυχώς, έχει ερημώσει...

«Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;»

Ιεροδιακόνου Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Ραφαήλ Μισιαούλη  «Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός τονίζει την αξία...

Εναρκτήρια δράση της Ι.Α. Αυστραλίας για την επέτειο των 200 χρόνων απο την Ελληνική Επανάσταση

Το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε στο Picton της Νέας Νοτίου Ουαλίας η εναρκτήρια δράση της Εθνικής Επιτροπής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας για την επέτειο...

Αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του Κοινωνικού Φροντιστηρίου της Ι.M. Καλαβρύτων

Η Ιερά Μητρόπολή μας, στο πλαίσιο του κοινωνικού της έργου, συνεχίζει και φέτος τη λειτουργία Κοινωνικού Φροντιστηρίου, το οποίο θα παρέχει δωρεάν ενισχυτικά μαθήματα...

Με λαμπρότητα εορτάστηκε η ανακομιδή των Λειψάνων του Οσίου Αμφιλοχίου του εν Πάτμω στη Βέροια

Με επίκεντρο τον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και Οσίου Νικοδήμου Βεροίας, εορτάστηκε το διήμερο 18 και 19 Σεπτεμβρίου, στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας,...

Θεία Εὐχαριστία καί σύγχρονες ἀμφισβητήσεις της

Ἡ Θεία Εὐχαριστία στό στόχαστρο νέων ἐπιθέσεων   Ἀφορμή νά ἀσχοληθοῦμε μέ τό θέμα τῆς Θείας Εὐχαριστίας δίνει τό γεγονός ὅτι, μεταξύ τῶν τραγικῶν καταστάσεων, πού...

Η γνώση μόνη της είναι επικίνδυνη

τοῦ ἀρχιμ.Ἰακώβου Κανάκη Η γνώση είναι δύναμη και η αγάπη σκοπός, όταν τα δύο αυτά συνοδοιπορούν, έχουμε ένα θαυμάσιο αποτέλεσμα. Κατά τον άγιο Μάξιμο...

Φθιώτιδος Συμεών: «Η καρδιά μου επιβάλλει να βρεθώ κοντά στο ποίμνιό μου»

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος, από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η θεομηνία, ενεργοποίησε όλο τον μηχανισμό στήριξης της Ιεράς Μητροπόλεως, προκειμένου να συμπαρασταθεί και...

Ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος απαντά στον κ. Ανδριόπουλο: ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ – Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ-Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ κ. ΠΑΝ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟ  *********** ΑΓΑΠΗΤΕ κ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΕ, Δεχθήτε, παρακαλώ, τις θερμές μου ευχαριστίες για το υβριστικό δημοσίευμά σας...

Ένοχος χωρίς κανένα ελαφρυντικό κρίθηκε ο Κτηνοτρόφος του Έβρου.. Στα «μαλακά» οι Τούρκοι! (μίλησε η δικαιοσύνη;)

Ένοχος κρίθηκε τελικά ο  κτηνοτρόφος που προσπάθησε να εμποδίσει Τούρκους να εισέλθουν παράνομα στη χώρα. Συγκεκριμένα του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 26 μηνών με αναστολή αλλά χωρίς κανένα...

Αυταπάρνηση και οικογένεια – Κυριακή μετά την Ύψωση

Τοῦ Μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ «...ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν  καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ...»  (Μάρκ.8,34) Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί, περιλαμβάνουν τὴν ἀπαραίτητη προυπόθεση γιὰ...