Την Μεγάλη Τετάρτη, 15 Απριλίου ε.έ. ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, ως εκπρόσωπος τύπου της Εκκλησίας της Ελλάδος για τα θέματα της πανδημίας του κορωνοϊού (covid-19), απάντησε στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων Δημήτρη Οικονόμου, Μαρίας Αναστασοπούλου και Βαγγέλη Παπαδημητρίου, στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ.
Τα βασικά σημεία των απαντήσεων του Σεβασμιωτάτου ήταν:
Η Εκκλησίας της Ελλάδος το έχει διατυπώσει ότι αισθανόμαστε πολύ μεγάλη πίκρα και πόνο, ότι δεν μπορούμε να τελἐσουμε την θεία Λειτουργία ή τελείται κεκλεισμένων των θυρών και δεν μπορούν οι Χριστιανοί να κοινωνήσουν. Είναι ένας πόνος.
Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, της οποίας είμαι εκπρόσωπος Τύπου, εξέδωσε τρεις εγκυκλίους και ένα εγκύκλιο σημείωμα και στο τελευταίο προτρέπει τους πιστούς να παραμείνουν στο σπίτι τους, όχι διότι θέλει να τους αποξενώσει από τον εκκλησιαστικό χώρο, αλλά γιατί τώρα αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε το θέμα του ιού.
Η Εκκλησία έχει απέναντί της ή ξέρει ότι έχει μαθητές και όχι οπαδούς, δηλαδή οι μαθητές είναι εκείνοι που ακούνε, υπακούουν την ηγεσία τους, δεν είναι οπαδοί. Ένα παράδειγμα: Αύριο θα δούμε όλο το γεγονός της σύλληψης του Χριστού. Όταν πήγαν να συλλάβουν τον Χριστό, ο Απόστολος Πέτρος τότε παρακινούμενος από έναν ζήλο έκοψε το αυτί ενός υπηρέτη που λεγόταν Μάλχος, και ο Χριστός του είπε, βάλε την μάχαιρα στην θέση της, «πάντες οι λαβόντες μάχαιραν εν μαχαίρα απολούνται». Άρα χρειαζόμαστε ομολογητες, δεν χρειαζόμαστε παλικαράδες. Άλλο να ομολογεί κανείς την πίστη του και άλλο να το παίζει παλικαράς.
Η Ιερά Σύνοδος έχει στείλει τις αποφάσεις της στους Μητροπολίτες και οι Μητροπολίτες είναι αρμοδιοι να εφαρμόσουν αυτές τις αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου. Νομίζω είναι ξεκάθαρα αυτά τα οποία είπε η Ιερά Σύνοδος.
Όλοι να δείξουμε μία υπευθυνότητα..
Συνήθως όσοι είναι άνθρωποι που εκκλησιαζονται συχνά, είναι λειτουργημένοι, κοινωνούν, αυτοί θα εφαρμόσουν τις αποφάσεις της Συνόδου…
Ο Ντοστογιέφσκι έχει δείξει ότι η αθεΐα δεν είναι το αντίθετο της πίστεως, αλλά είναι ένα μικρό σκαλοπάτι κάτω από την τέλεια πίστη. Αυτοί που διαλαλούν ότι είναι τελείως άθεοι, κάπου αλλού πιστεύουν, ενδεχομένως. Δεν είναι τελείως άθεοι.
Δεν έχουμε διωγμό εναντίον της Εκκλησίας, αλλά διωγμό εναντίον του ιού.
Η Ιερά Σύνοδος έχει αποφανθεί για την περιφορά του Επιταφίου. Η ακολουθία του Επιτάφιου θα γίνει εντός του Ιερού Ναού, κεκλεισμένων των θυρών, με τους ανθρώπους που προβλέπει η υπουργική απόφαση.
Επίσης η Ιερά Σύνοδος είπε ότι προτρέπονται οι πιστοί –γιατί δεν μπορεί να πει κανείς απαγορεύεται στην σημερινή εποχή, την δημοκρατική εποχή– προτρέπονται οι πιστοί να μην προσέλθουν στους Ναούς και προτρέπονται να παραμείνουν μέσα στα σπίτια τους και έχουν την δυνατότητα με τα σύγχρονα μέσα να έχουν μία επικοινωνία.
Η Εκκλησία ό,τι ήταν να κάνει (για την τελετή της Αναστάσεως) το έκανε. Άλλωστε υπάρχει και ένα πρόβλημα στο θέμα αυτό, γιατί λέγεται ο Χριστός Ανέστη 12:00 η ώρα και η πλειοψηφία φεύγει, ενώ για μας το σημαντικότερο είναι η θεία Λειτουργία.
Με την έννοια της καθολικής απουσίας των Χριστιανών όλη την περίοδο από την Εκκλησία είναι πρωτόγνωρη κατάσταση.
Η θεία Λειτουργία είναι η καρδιά και το κέντρο της Εκκλησίας και η θεία Κοινωνία είναι το κέντρο της Εκκλησίας. Άρα δεν μπορούν αυτά να αποκοπούν, είναι η ταυτότητά μας. Όπως πολύ καλά ξέρετε και εσείς ότι τίποτα δεν γίνεται απροϋπόθετα, χρειάζονται προϋποθέσεις. Γι’ αυτό και λέμε «Μετά φόβου Θεού πίστεως και αγάπης προσέλθετε». Και βεβαίως η θεία Κοινωνία προσφέρεται σε αυτούς οι οποίοι είναι παρόντες στην θεία Λειτουργία.
Το να μπορέσει κανείς να κοινωνήσει χρειάζεται προϋποθέσεις, χρειάζεται μετάνοια, χρειάζεται αγάπη χρειάζεται φόβος Θεού, και βεβαίως νηστεία και πρέπει να συμμετέχει στη θεία Ευχαριστία. Προφανώς λοιπόν εφόσον φέτος θα γίνει θεία Λειτουργία με τους Ιερείς, τους ψάλτες τέσσερα άτομα και όταν είναι ο μητροπολιτικός ναός έξι, προφανώς αυτοί οι οποίοι θα είναι παρόντες θα μπορούν να κοινωνήσουν. Κοινωνούμε και τους βαρειά αρρώστους και τους ετοιμοθανάτους στα σπίτια τους.
Όσοι θέλουν να κοινωνήσουν όταν είναι ανοιχτές οι εκκλησίες, κοινωνούν με προϋποθέσεις. Τίποτα δεν είναι απρουπόθετο.
Η θεία Κοινωνία είναι ένα δώρο του Θεού και της Εκκλησίας προς τον άνθρωπο και όχι ένα ατομικό δικαίωμα.
Ο Μαξ Βέμπερ έλεγε ότι το κέντρο κάθε πολιτισμού είναι η θρησκεία του λαού. Το κέντρο λοιπόν της δικής μας παραδόσεως είναι η Εκκλησία. Αν μερικοί θέλουν να χτυπάνε την Εκκλησία, να ξέρουν ότι αποσαθρώνουν τον ίδιο τον πολιτιστικό πυρήνα της παραδόσεως του τόπου μας. Σε μερικά πράγματα υφέρπει αυτό, γιατί συνέχεια στοχοποιούν μερικά πράγματα, είναι μερικοί πολύ υπερβολικοί.
Απο την αρχή η Ιερά Σύνοδος έδειξε υπερβολική ψυχραιμία και υπερβολική νηφαλιότητα και εξέδωσε τέτοιες αποφάσεις. Αν υπάρξουν μία δύο περιπτώσεις υπερβολικών αντιδράσεων, δεν πρέπει να είμαστε υπερβολικοί. Έχουν γίνει παρανομίες και παραφωνίες σε άλλους χώρους πολύ περισσότερες.
Να συστήσω σε όλους νηφαλιότητα και ψυχραιμία, διότι αυτά τα γεγονότα που περνάμε, δηλαδή την Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση, έχουν ένα νόημα και πρέπει κανείς να αναζητήσει το νόημα τους, να δει ποιό είναι το νόημα. Το νόημα είναι η υπέρβαση των παθών και η υπέρβαση του θανάτου και να ξεπεράσουμε το φόβο του θανάτου, αυτό είναι η Ανάσταση του Χριστού.
Με τον κορονοϊό εμφανίστηκε αυτός ο φόβος του θανάτου, που είναι ένα υπαρξιακό και πνευματικό γεγονός και δημιουργεί τεράστια προβλήματα, γιατί μέσα στην κοινωνία μας τα προβλήματα τα οποία δημιουργούνται είναι ακριβώς από αυτόν το φόβο του θανάτου, της γηράνσεως και των ασθενειών.
