Τό Σάββατο, 21 Μαρτίου 2026, πραγματοποιήθηκε στό Πνευματικό Κέντρο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, στήν Ναάπακτο, ἐκδήλωση ἀφιερωμένη στήν ἐθνική ἐπέτειο τῆς 25ης Μαρτίου. Ἡ ἐκδήλωση ἦταν καρπός συνεργασίας τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου Ρουμελιωτῶν τῶν Ἀθηνῶν καί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου. Τό θέμα τῆς ἐκδήλωσης ἦταν: «Ἡ συμβολή τοῦ παροικιακοῦ ἑλληνισμοῦ στήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821».
Ὁμιλητές στήν ἐκδήλωση ἦταν ὁ κ. Νικόλαος Νούλας, Πρόεδρος τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου Ρουμελιωτῶν, φιλόλογος, καί ἡ κ. Δανάη Ἀναγνωστοπούλου, Ἔφορος Δημοσίων Σχέσεων τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου Ρουμελιωτῶν, ἐπίσης φιλόλογος. Τήν ἐκδήλωση πλαισίωσε ἡ Χορωδία Δημοτικῆς Μουσικῆς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου, ὑπό τήν διεύθυνση τοῦ κ. Παντελῆ Ἀναστασόπουλου.
Παρόντες στήν ἐκδήλωση ἦταν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Ἱερόθεος, ὁ Δήμαρχος Ναυπακτίας κ. Βασίλειος Γκίζας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Περιφερειακοῦ Συμβουλίου Δυτικῆς Ἑλλάδος κ. Χρῆστος Παΐσιος, ἡ Δημοτική Σύμβουλος κ. Μαρίνα Ρισβᾶ, ὁ Διοικητής τοῦ Ἀστυνομικοῦ Τμήματος Ναυπάκτου κ. Βασίλειος Πολυγένης, Διευθυντές Σχολείων τῆς Ναυπάκτου, Κληρικοί τῆς πόλεως καί πολύς κόσμος πού παρακολούθησε μέ ἐνδιαφέρον τήν ἐκδήλωση.
Στόν χαιρετισμό πού ἀπηύθυνε ὁ Σεβασμιώτατος εἶπε ὅτι χαίρεται γιά τήν ἐκδήλωση αὐτή, διότι πρέπει νά δοῦμε τό θέμα τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 καθολικά. Συνήθως τό βλέπουμε πολύ στενά, ἐνῶ ἦταν μιά Ἐπάνασταση γιά τήν ὁποία εἶχε κινητοποιηθῆ «ὅλο τό Ρωμαίϊκο». Ὁ Ρήγας Φεραῖος καί ἄλλοι ἀγωνιστές ἤθελαν τήν ἀνάσταση τῆς Ρωμηοσύνης. Ἄλλωστε, ἡ Ἐπανάσταση ξεκίνησε ἀπό τήν Μολδοβλαχία. Ἀνέφερε τό βιβλίο τοῦ Κώστα Σαρδελῆ: «Ὁ θάνατος τῆς αὐτοκρατορίας», μέ ὑπότιτλο: «Ἡ τραγωδία τῆς ἀδούλωτης Ρωμηοσύνης», στό ὁποῖο ὑπογραμμίζεται ὅτι μπορεῖ νά συγκροτήθηκε τό νέο Ἑλληνικό Κράτος, ἀλλά χάθηκε ἡ αὐτοκρατορία τῆς Ρωμηοσύνης, πού εἶχε κέντρο τήν Κωνσταντινούπολη. Ἀνέφερε, ἐπίσης, τήν ἀπόκριση τοῦ Κολοκοτρώνη στόν Ἄγγλο ναύαρχο Χάμιλτον, πού πρότεινε συνθηκολόγηση μέ τούς Τούρκους. «Ὁ Βασιλιάς μας, τοῦ εἶπε, σκοτώθηκε καί καμμιά συνθήκη δέν ἔκαμε· ἡ φρουρά του εἶχε παντοτινὸ πόλεμο μὲ τοὺς Τούρκους καὶ δύο φρούρια ἦταν πάντοτε ἀνυπότακτα». Καί στήν ἐρώτηση τοῦ Χἀμιλτον, ποιός εἶναι ὁ Βασιλιάς, ἡ φρουρά του καί τὰ φρούρια, ἀπάντησε: «Βασιλιάς εἶναι ὁ Κωνσταντῖνος Παλαιολόγος, φρουρὰ του οἱ λεγόμενοι Κλέφτες καί οἱ ἁρματολοί καί τὰ φρούρια ἡ Μάνη, τὸ Σούλι καὶ τὰ βουνά».
Ὁ Δήμαρχος Ναυπακτίας κ. Β. Γκίζας στόν χαιρετισμό του ἐπεσήμανε ὅτι ἡ διασπορά καί ἡ δημιουργία παροικιῶν εἶναι ἐγγενής ἰδιότητα τοῦ ἑλληνισμοῦ ἀπό ἀρχαιοτάτων χρόνων. Οἱ παροικίες διέσπειραν τόν ἑλληνικό πολιτισμό στήν οἰκουμένη, ἀλλά καί βοήθησαν τήν πατρίδα μέ τίς προσφορές τους. Συνεχάρη τέλος τό Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτῶν, πού διοργανώνει πάντα ποιοτικές ἐκδηλώσεις, ἀλλά καί τήν Ἱερά Μητρόπολη πού πάντα τιμᾶ ἐθνικές καί ἄλλες ἐπετείους μέ σημαντικές ἐκδηλώσεις.
Κατόπιν ὁ Πρόεδρος τοῦ Περιφερειακοῦ Συμβουλίου κ. Χρ. Παΐσιος, συνεχίζοντας ὅσα εἶπε ὁ κ. Γκίζας, ἐπεσήμανε ὅτι ἡ διασπορά εἶναι ἐγγενής ἰδιότητα κυρίως τῶν Ναυπακτίων ἀπό χρόνους μάλιστα παλαιούς. Γιά τήν συμβολή μάλιστα τῶν ἀποδήμων ἀνέφερε ὡς καταγεγραμμένο μέ ἔγγραφα παράδειγμα τοῦ ὁμογενοῦς Ναυπακτίου Ροντήρη, ὁ ὁποῖος ἔστειλε χρήματα γιά νά ἀπελευθερωθοῦν σκλάβες Μεσολογγίτισσες σέ Τοῦρκο στήν Σκόδρα. Τέλος, μετέφερε τόν χαιρετισμό τοῦ Περιφερειάρχη κ. Νεκτάριου Φαρμάκη.
Οἱ ὁμιλητές κ. Νικόλαος Νούλας καί κ. Δανάη Ἀναγνωστοπούλου παρουσίασαν, μέ ὡραία δόμηση τοῦ λόγου τους, «μιά ἀθέατη πλευρά τῆς ἐπανάστασης», τήν δράση τῶν Ἑλλήνων ὁμογενῶν τῆς διασπορᾶς, οἱ ὁποῖοι βοήθησαν ἀποφασιστικά τόν ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων ἐπαναστατῶν, ἀλλά καί στήν συγκρότηση τοῦ νέου Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐπέλεξαν νά ξεκινήσουν τήν ὁμιλία τους μέ ἕνα κείμενο σύγχρονου Ἕλληνα τῆς διασπορᾶς, τοῦ Κρίστοφερ Κόσμος, τό ὁποῖο γράφηκε μέ ἀφορμή τά 200 χρόνια ἀπό τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Τό κείμενο ἔδειξε τήν ἐπίδραση τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλά καί τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, σέ ὅλον τόν κόσμο καί εἰσήγαγε τούς ὁμιλητές στό θέμα τους, μιλώντας γιά τούς «κοσμοπολίτες» Ἕλληνες τῆς διασπορᾶς, ἀρχίζοντας ἀπό τούς ἀδελφούς Ὑψηλάντη.
Οἱ ὁμιλητές ἔκαναν μιά ἱστορική ἀναδρομή στίς οἰκουμενικές διαστάσεις τῆς πολιτιστικῆς παράδοσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἀπό τήν ἀρχαιότητα ἕως καί τά χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας, καί κατόπιν ἐπικεντρώθηκαν στήν δράση τῶν Ἑλλήνων τῆς διασπορᾶς, μέ ἀναφορές σέ κείμενα ἀγωνιστῶν, ἀλλά καί σύγχρονων στοχαστῶν. Παράλληλα ζωντάνευε ὁ λόγος τους μέ προβολή φωτογραφιῶν καί βίντεο.
Στά ἐπιλεγόμενα τόνισαν ὅτι ὁ ἑλληνικός πολιτισμός εἶναι ἀπό τά ἀρχαῖα χρόνια «κοσμοπολίτης». Οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες δέν πρέπει νά διακατεχόμαστε οὔτε ἀπό κόμπλεξ ὑπεροχῆς, λόγω τῶν προγόνων, οὔτε ἀπό κόμπλεξ κατωτερότητος. Οἱ Ἕλληνες τῆς διασπορᾶς κρατώντας στήν καρδιά τους τήν Ἑλλάδα, ὡς πατρίδα καί ὡς τρόπο ζωῆς, συνέβαλαν ἀποφασιστικά στόν ἀγώνα γιά τήν ἀνεξαρτησία. Αὐτό πού θέλουν ἀπό τούς σύχρονους Ἕλληνες εἶναι νά σεβαστοῦμε τούς κόπους, τίς θυσίες καί τά ἰδανικά τους.
Κατόπιν ἡ Χορωδία Δημοτικῆς Μουσικῆς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας ὑπό τήν διεύθυνση τοῦ κ. Παντελῆ Ἀναστασόπουλου ἀπέδωσε τραγούδια σύγχρονων συνθετῶν, ἀλλά καί δημοτικά, πού ἦταν σχετικά μέ τό θέμα τῆς ἐκδήλωσης. Τήν χορωδία συνόδευσε ὁ Π. Ἀναστασόπουλος μέ τό κανονάκι καί ὁ Γ. Μπέκος μέ τήν κιθάρα. Δύο τραγούδια συνόδευσαν μέ χορό τρεῖς χορευτές τῆς Σχολῆς Βαφειάδη. Αἴσθηση προκάλεσε ἡ ἀπόδοση χαρακτηριστικῶν στροφῶν ἀπό τὀν «Ὕμνο εἰς τήν Ἐλευθερίαν» τοῦ Διονυσίου Σολωμοῦ μέ κατάληξη τίς δύο στροφές τοῦ Ἐθνικοῦ Ὕμνου.
Ὁ Σεβασμιώτατος, κλείνοντας τήν ἐκδήλωση, εὐχαρίστησε καί συνεχάρη τούς ὁμιλητές, τήν Χορωδία καί τόν διευθυντή της καί εἶπε ὅτι ἡ ἐκδήλωση εἶχε τήν λογιοσύνη, τήν παρουσίαση μέ λόγο, εἰκόνες καί βίντεο τῆς ἱστορίας ἀπό τούς ἐκλεκτούς ὁμιλητές, εἶχε τραγούδι, ἀλλά καί χορό. Ἔδειξε πῶς οἱ ἀγωνιστές τοῦ 1821 συνέδεαν τίς μάχες τους μέ τραγούδι, ἀλλά καί χορό. Εἶπε, ἐπίσης, ὅτι ἡ ἐκδήλωση αὐτή συνδέεται καί μέ τήν ἐπέτειο τῶν 200 χρόνων ἀπό τήν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου, λόγω τοῦ ὅτι καί ἡ Ναύπακτος εἶχε συμμετοχή σ’ αὐτήν. Ὅπως ἔχει γραφῆ, 320 περίπου Ναυπάκτιοι σκοτώθηκαν στίς δύο πολιορκίες τοῦ Μεσολογγίου καί πολλοί ἀπό τούς Ἐξοδίτες ἦλθαν στά μέρη τῆς Ναυπάκτου. Οἱ Σουλιῶτες μάλιστα, πού ἀγωνίστηκαν στό Μεσολόγγι, μέ ἐντολή τοῦ Καποδίστρια ἦλθαν καί κατοίκησαν στήν Ναύπακτο. Τέλος, ὑπογράμμισε, ἀπό τόν ἐπίλογο τοῦ κ. Νούλα, ὅτι δέν πρέπει νά διακατεχόμαστε οὔτε ἀπό κόμπλεξ ὑπεροχῆς, λόγω τῶν προγόνων, οὔτε ἀπό κόμπλεξ κατωτερότητος ἀπέναντι στούς ξένους.
Ἦταν, κατά κοινή ὁμολογία, μιά ἐξαιρετική τεκμηριωμένη ἱστορικά καί πρωτότυπη ἐκδήλωση.
