«Καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ» (Τίτ. 3, 8)
Μητροπολίτου Αὐλῶνος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Ἡ πίστη στόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία Του δίνει τό νόημα καί τόν σκοπό σέ ὅλες τίς πράξεις τῆς ζωῆς. Τό πέρασμά μας ἀπό τή γῆ εἶναι ἕνα στάδιο. Μιά δοκιμασία τῆς πίστεως, πού ἐπιβεβαιώνεται μέ τήν πραγμάτωση τοῦ νοήματος καί τοῦ σκοποῦ τῆς ζωῆς μας. Ὁ ἄνθρωπος στόν χριστιανισμό δέν μπορεῖ νά μένει παθητικά ἀμέτοχος στή δράση τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας.
Καλεῖται νά γίνει καί σάν ἄτομο καί σάν μέλος τοῦ Σώματος τῆς Ἐκκλησίας, ζωντανή εἰκόνα τῆς ζωῆς τῆς Ἁγίας Τριάδος, μέ τήν ὁποία εὑρίσκεται σέ κοινωνία ἀγάπης. Γιά τόν λόγον αὐτόν «οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ» εἶναι σέ ὅλη τους τήν ζωή «ἐπιστρατευμένοι» στήν πραγματοποίηση τοῦ ἀγαθοῦ. Στήν ἐπιτέλεση τῶν ἔργων τῆς ἀγάπης, γιά τά ὁποῖα ὁ Ἀπόστολος μᾶς μίλησε σήμερα. Παραμένει πάντοτε ἐπίκαιρο καί σωτήρια ὠφέλιμο τό θέμα τῆς καρποφορίας μας. Ἄς τό ἐξετάσουμε.
1. Ἐνεργοποίηση τῆς πίστεως
Τά λόγια ἀπό τήν πράξη ἀπέχουν πολύ. Ὁ λόγος εἶναι εὔκολος. Δέν κοστίζει τίποτε. Δέν κουράζει. Ἡ πράξη εἶναι προσφορά. Ἀπαιτεῖ κόπους, θυσίες, προσπάθειες. Στοιχίζει πολύ. Κάποτε, μάλιστα, γιά νά γίνει μιά πράξη, γιά νά ὁλοκληρωθεῖ, ἀπαιτεῖται καί ἡ προσφορά τοῦ αἵματός μας, τῆς ζωῆς μας. Στήν ἁγία μας Ἐκκλησία, τήν Ὀρθοδοξία, ἡ ἔννοια τῶν καλῶν πράξεων ταυτίζεται μέ τούς καρπούς τῆς πίστεως.
Ἡ πίστη θεμελιώνει τίς κινήσεις καί τίς ἐνέργειες τῆς ζωῆ. Γι’ αὐτό στήν ἔκφραση: «ἡ πίστις δι’ ἀγάπης ἐνεργουμένη» εὑρίσκεται ὁ θεμέλιος λίθος τῶν καλῶν ἔργων. Ἀπό τά ἔργα μας φαίνεται ἡ πίστη μας. Ἐκεῖνος πού λέει, π.χ. ὅτι ἀγαπᾶ τόν Θεό καί μισεῖ τόν πλησίον εἶναι ψεύστης, τονίζει τό ἅγιο Εὐαγγέλιο, διότι ὁ Θεός εἶναι ἀγάπη καί ἡ σχέση μας μέ αὐτή τήν ἀγάπη πού πιστεύουμε, μᾶς ὑποχρεώνει νά βγοῦμε ἀπό τήν κατάσταση τοῦ μίσους. Διαφορετικά, ὅσες ὁμολογίες καί ἄν κάνουμε, ὅσο κι ἄν ἐπιμένουμε ὅτι ἀγαπᾶμε τόν Θεό, δέν μποροῦμε νά βεβαιώσουμε αὐτή μας τήν ἀγάπη.
Ἡ ἀνθρώπινη κοινωνία εἶναι τό κριτήριο τῆς ἀξίας τῆς πίστεώς μας. Γιατί μέσα σ’ αὐτήν, ἡ ἐσωτερική ὑπόθεση τῆς ὑπάρξεώς μας, ἡ πίστη, μπορεῖ νά ἐπιβεβαιωθεῖ μέ τήν καρποφορία μας στά καλά ἔργα, πού ξεκινοῦν ἀπό τόν ἑαυτό μας καί ἀπευθύνονται πρός τούς άδελφούς καί τόν ἄλλο ἄνθρωπο, γενικότερα, τόν ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο, γενικότερα, τόν ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο, ἀκόμη καί τόν δεδηλωμένο ἐχθρό μας.
Αὐτή ἡ ἐνεργοποίηση τῆς πίστεως ἁλατίζει τήν κοινωνία, τήν ἀρωματίζει μέ τήν εὐωδία τῆς πίστεως, πού εἶναι τά πάσης φύσεως «καλά καί ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις» ἔργα. Ἐάν ἡ χριστιανική κοινωνία ζοῦσε μέ τόν τρόπο αὐτό τήν πίστη της στό Θεό, τότε ἡ ὄψη της θά ἄλλαζε. Ἡ γῆ μας θά γινόταν εἰκόνα τῆς οὐράνιας Βασιλείας, ἀληθινή προτύπωση τοῦ Παραδείσου. Δυστυχῶς, ὅμως, ἡ πίστη μένει ἀνενέργητη.
2. Ἡ νεκρή πίστη
Ὁ Κύριος πού γνωρίζει τήν ἀνθρώπινη ἀδυναμία καί ἀτέλεια, μᾶς προειδοποιεῖ στό ἅγιο Εὐαγγέλιο. «Ἐκεῖνος, λέει, πού μέ πιστεύει καί μέ ἀγαπᾶ, ἄς τό δείξει μέ τήν πιστή τήρηση τοῦ Νόμου μου!». Καί ὁ Νόμος τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι σέ ὅλους γνωστός καί κατανοητός. Στήν ἔννοια τῆς ἀγάπης εὑρίσκεται ἡ βάση τῶν ἔργων. Ὅλα τά καλά ἔργα πηγάζουν ἀπό αὐτόν τόν ἁπλό καί μοναδικό στή μεγαλωσύνη του Νόμο τῆς ἀγάπης, πού δέν εἶναι «λόγια», ἀλλά ὁ ἴδιος ὁ Θεάνθρωπος, ἡ τελειότητα τῆς ἀγάπης, ἡ ὁλοκλήρωση τῆς προσφορᾶς καί τῆς θυσίας.
«Διῆλθεν εὐεργετῶν καί ἰώμενος τούς πάντας», στόν ἐπί τῆς γῆς βίου του ὁ Κύριος. Τήν πίστη πού μᾶς ἔφερε τήν ἔγραψε στίς καρδιές μας ὄχι μέ «λόγια» καί «θεωρίες», ἀλλά μέ τό πανάγιο καί ἄσπιλο Αἷμα Του! Πῶς, λοιπόν, ὁ πιστός παραγνωρίζει αὐτή τήν ἀλήθεια καί θέλει νά ἀνήκει στόν Χριστό, νά εἶναι μέλος τοῦ Σώματος τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά νά μή «προΐσταται καλῶν ἔργων;».
Ποιά ἄλλη ἀπόδειξη θέλουμε γιά τό μέτρο τῆς πίστεώς μας ἀπό τήν ἀχαρακτήριστη ἀκαρπία μας; Ἀντιλαμβάνεσθε πόσο καυτό εἶναι τό ἐρώτημα! Ἀλλά καί ποιός εἶναι ὁ λόγος τῆς ἀποχριστιανοποιημένης κοινωνίας μας; Ἡ νεκρή πίστη δέν γίνεται πηγή ἔργων. Τίποτε δέν μπορεῖ νά γεννηθεῖ ἀπό μιά μισοπεθαμένη ὕπαρξη. Ἤ μᾶλλον ἀπό «τήν νεκρή πίστη» γεννιοῦνται τά ἔργα τοῦ σκότους.
3. Τά ἔργα τῆς ἀνομίας
Ἀναρωτήθηκε, ποτέ ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ποιός «νόμος» ρυμίζει τή ζωή τῆς κοινωνίας; Ἀλήθεια, σέ ποιά βάση στηρίζεται ἡ ἀνθρώπινη δραστηριότητα; Στόν νόμο τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης ἤ στήν ἀνομία τῶν ἀχαλίνωτων παθῶν, πού τρέφει ἡ ἐγωϊστική μανία καί ἡ δίψα γιά «κτήσεις», γιά χρήματα, γιά ἐξουσία καί δύναμη; Ἡ πίστη ὁδηγεῖ στήν ἀγάπη! Καί ἡ ἀγάπη στήν προσφορά, στό «δόσιμο», στή θυσία!
Αὐτή, ὅμως, ἡ ἐξυψωτική πορεία τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἐγκαταληφθεῖ. Ὁ ἄνθρωπος λησμόνησε «τά καλά καί ὠφέλιμα ἔργα». Θεραπεύει μόνο τό πάθος τοῦ κέρδους. Ἐπεκτείνει τήν «αὐτοκρατορία» τῶν ἀγαθῶν του σάν τόν ἄφρονα πλούσιο, καί μάλιστα μέ μεθόδους καί τρόπους ἀνόμους, σκοτεινούς, ὕπουλους, τραγικά καταστροφικούς καί γιά τόν ἴδιο καί γιά τό σύνολο, ἀφοῦ ἐμπορεύεται τόν πόνο, τήν ὑγεία, τήν πρόοδο, ἀκόμη καί αὐτή τή ζωή τοῦ ἀνθρωπίνου ὄντος.
4. «Καλῶν ἔργων προΐστασθαι»
Ἀλλά ὁ μέγας Ἀπόστολος μᾶς διατάσσει, ὄχι ἁπλά νά κάνουμε καλά ἔργα, ἀλλά νά εἴμεθα καί οἱ πρωτεργάτες, οἱ ὑποκινητές, οἱ πρωτοστατοῦντες σέ ὅλους τούς τομεῖς καί σέ ὅλη τήν ἀνεξάντλητη κλίμακα τῆς προσφορᾶς, τῆς ἀγάπης. Αὐτή ἡ στάση θά μᾶς χαρίσει τήν εὐλογημένη καρποφορία.
Θά εὐεργετήσει πρῶτα ἐμᾶς τούς ἴδιους! Διότι θά μᾶς προφυλάξει ἀπό τόν ἐγωϊσμό καί τήν προσκόλληση στήν ὕλη. Θά γευθοῦμε τή χαρά τῆς ἀγάπης, πού δέν ἀντικαθίσταται ἀπό καμμιά ἄλλη χαρά. Ἀλλά καί τήν ἔμπρακτη τῆς πίστεώς μας βεβαίωση θά ἔχουμε καί τούς ἀδελφούς μας ποικιλοτρόπως θά ἀνακουφίσουμε, καί τήν ὄψη τῆς τραχύτητας τῆς κοινωνίας μας θά καταβάλλουμε.
Ναί! Προϊστάμενοι καλῶν ἔργων γινόμενοι, φέρνουμε τόν Χριστό στόν ἄνθρωπο. Ἁπλώνουμε παντοῦ τῆς ἀγάπης Του τή λεπτή εὐωδία. Διαφοροποιοῦμε τή ζωή τῆς κοινωνίας, πού ἀπό «ζούγκλα» γίνεται τότε κοινωνία λογικῶν ὄντων. Πλασμάτων θείων, πού εἶναι ἑνωμένα μέ τούς χρυσούς κρίκους τῆς κοινῆς στό Θεό πίστεως καί τῆς αὐτῆς θείας ἀγάπης, πού ἔφερε καί σκόρπισε σπάταλα στήν ἀνθρωπότητα ὁ Κύριος.
Ἡ ἐνεργοποιημένη πίστη βρίσκει τόν τρόπο νά γίνεται «ὠφέλιμο καί σωτήριο ἔργο». Γιατί ἐκεῖνος πού φλογίζεται ἀπό τή θεία Ἀγάπη ἔρχεται κοντά στόν ἄλλον ἄνθρωπο. Ταυτίζεται μέ τόν πάσχοντα. Ὑποφέρει μέ τόν ἀδύνατο. Συμπάσχει μέ τόν ἁμαρτωλό. Φωτίζει καί παρηγορεῖ τόν θλιμμένο. Βρίσκει λύσεις γιά ὅλες τίς περιπτώσεις τῆς ἀνάγκης.
Ναί! Βρίσκει τό δρόμο τῶν καλῶν ἔργων. Τήν ὁδό τοῦ Χριστοῦ, πού ὁδηγεῖ στήν πραγματοποίηση τοῦ ἀγαθοῦ. Στίς ἀστείρευτες πηγές τῆς ἀγάπης, πού μᾶς μετασχηματίζει σέ ἐργάτες τοῦ Καλοῦ.
