Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Δεκεμβρίου 2022, η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρών και Οινουσσών. Στον κατάμεστο Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου, έψαλαν ύμνους του Ιερού Δωδεκαημέρου η χορωδία των σπουδαστών της Σχολής Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής της Μητροπόλεως Χίου «Μητροπολίτης Διονύσιος Μπαϊρακτάρης» και ο Βυζαντινός χορός του Διονυσιείου Μουσικού Σχολείου Χίου, υπό τη διεύθυνση του κ. Αδαμάντιου Πονηρού, Ιεροψάλτου και καθηγητή βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής του Διονυσιείου Μουσικού σχολείου Χίου, καθώς και ο «Σύλλογος Ιεροψαλτών Χίου – Ρωμανός ο Μελωδός», υπό την διεύθυνση του κ. Βασίλειου Χαμέτη, πρωτοψάλτη του Ιερού Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Βροντάδου και χοράρχη της χορωδίας του Συλλόγου Ιεροψαλτών Χίου Ρωμανός ο Μελωδός.
Την εκδήλωση παρουσίασε ο Θεολόγος Καθηγητής κ. Νικόλαος Κώσταλος, ο οποίος αφού καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, αναφέρθηκε στο περιεχόμενο των εορτών του Αγίου Δωδεκαημέρου. Αναφέρθηκε στον Αγγελικό ύμνο «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» που αντήχησε στην ύπαιθρο της Βηθλεέμ εκείνο το βράδυ της Γέννησης του θεανθρώπου. Εκείνο το βράδυ ο Θεός έγινε άνθρωπος για να μπορέσουμε να γίνουμε εμείς υιοί Θεού. «Αὐτός γάρ ἐνηνθρώπησεν, ἵνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν» όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μέγας Αθανάσιος. Η γέννηση του Θεανθρώπου έγινε σταθμός για την ανθρώπινη ιστορία και μάλιστα τη χώρισε στα δύο: προ Χριστού και μετά Χριστόν. Έτσι και απόψε, ανέφερε, θα ενώσουμε τις φωνές μας μαζί με την ουράνια μελωδία που έψελναν οι Άγγελοι κατά το βράδυ εκείνο της γέννησης του Θείου βρέφους. Με τη Σάρκωση του Θεού πραγματοποιήθηκε η συνάντηση Θεού και ανθρώπου και μας χάρισε διπλή σωτηρία : επανόρθωση και ανύψωση. Επανόρθωσε το σφάλμα του Αδάμ, και μας ανύψωσε ξανά στον Παράδεισο. Το σπήλαιο, η φάτνη, οι ποιμένες, οι μάγοι, όλοι γίνονται μέτοχοι στο παράδοξο αυτό γεγονός. Τόσο παράδοξο που ακόμα και ο ίδιος ο Θεός σπαργανώνεται σε μία φάτνη!
Ωστόσο, το κοσμοσωτήριο γεγονός της Θείας Γέννησης δεν καταργεί αλλά υπερβαίνει την ανθρώπινη λογική. Αναφερόμενος στην εορτή της Περιτομής, εξήγησε, ότι ο Μωσαϊκός νόμος, υπαγόρευε την περιτομή των αρσενικών παιδιών. Έτσι και η περιτομή του βρέφους Ιησού έγινε την όγδοη ημέρα από τη γέννησή Του και την τιμούμε ως Δεσποτική εορτή την 1η Ιανουαρίου. Το γεγονός αυτό είναι η απάντηση σε όσους ισχυρίζονταν ότι ο Ιησούς γεννήθηκε κατά φαντασίαν. Μετά την περιτομή επέστρεψε στην οικία Του, ζώντας ανθρώπινα και «προκόπτων εν ηλικία και σοφία και χάριτι».
Ομοίως, τα Θεοφάνεια αποτελούν την τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου. Ο Θεάνθρωπος Ιησούς βαπτίζεται από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στον Ιορδάνη ποταμό. Η φωνή του Πατέρα για τον Υιό και η κάθοδος του Αγίου Πνεύματος με μορφή περιστεριού, σηματοδοτούν την ονομασία και το περιεχόμενο της εορτής: Θεοφάνεια, φανέρωση του Τριαδικού Θεού.
Τέλος, ίσως αναρωτιέται κανείς τι θα μπορούσε να προσφέρει και τότε και σήμερα στον νεογέννητο Ιησού; Πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε στο θαύμα της θείας ενανθρώπησης; Μας απαντά ένας μεγάλος άγιος, ο Άγιος Ιερώνυμος (†420), που έθεσε πριν από πολλούς αιώνες στον εαυτό του το ίδιο ακριβώς ερώτημα. Μια χριστουγεννιάτικη νύχτα, σε ώρα προσευχής, ρώτησε το Χριστό, τι θα ήθελε να του προσφέρει. Και ο Χριστός του απάντησε μέσα στην καρδιά του: «Τις αμαρτίες σου, Ιερώνυμε»!.. Αυτό ισχύει για όλους μας. Ο Χριστός θέλει μόνο ένα «δώρο» από μας, την καρδιά μας, για να την καθαρίσει και να τη γεμίσει με την αγάπη και τη χάρη Του. Η Γέννηση του Χριστού ολοκληρώνεται με τη δική μας αναγέννηση! Τέλος, ο κ. Κώσταλος έκλεισε με την ευχή «τα φετινά Χριστούγεννα να μην τα γιορτάσουμε μετά Χριστόν, να τα γιορτάσουμε μετά Χριστού».
Στη συνέχεια ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Χίου, Ψαρών και Οινουσσών κ. Μάρκος, πήρε το λόγο για να απευθύνει ευλογίες και εόρτιο χαιρετισμό. Αφού συνεχάρη και ευχαρίστησε ξεχωριστά όλους τους παρευρισκόμενους και εμπλεκόμενους στην εν λόγω εκδήλωση, μίλησε πατρικά αναφερόμενος στα μέλη των χορών. Εν συνεχεία αναφέρθηκε στο θεολογικό περιεχόμενο του όρου «Σήμερον» που αναφέρεται στο κοντάκιο της εορτής, εξηγώντας ότι κάθε στιγμή της ζωής μας είναι ένα συνεχές παρόν για το Θεό, ο οποίος δεν περιορίζεται από την έννοια του χρόνου. Εξηγώντας τη φράση του Ακαθίστου «Νέαν έδειξεν κτίσιν, εμφανίσας ο Κτίστης», ανέφερε ότι η Γέννηση του Θεανθρώπου ανακαίνισε τον άνθρωπο και τη κτίση ολόκληρη, εξυψώνοντας το ανθρώπινο γένος και αποκαθιστώντας τη σχέση του με το Θεό. Τέλος, ευχήθηκε να εναποθέσουμε όλοι τις αμαρτίες μας στη φάτνη του Νεογέννητου Ιησού.
Στην εκδήλωση αποδόθηκαν οι παρακάτω ύμνοι:
Α΄
ΧΟΡῼΔΙΑΙ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΣΧΟΛΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΙΟΥ «ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗΣ» & «ΔΙΟΝΥΣΙΕΙΟΥ» ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΙΟΥ
1. «Λαθών ἐτέχθης…», «Ἀνέτειλας, Χριστέ…»
Τροπάρια Προφητειῶν Ἑσπερινοῦ Ἑορτῆς Χριστουγέννων………….(ἦχος πλ. Β΄)
2. Καταβασίαι Χριστουγέννων
Οἱ εἱρμοί τοῦ α΄ κανόνος ἑορτῆς Χριστουγέννων
«Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε …» ”Μέλος σύντομον” ………………………(ἦχος Α΄)
3. Μεγαλυνάρια ψαλλόμενα ἐν τῇ Θ΄ ᾠδῇ Ἀκολουθίας Ὄρθρου
ἑορτῆς Χριστουγέννων …………………………………………………………………… (ἦχος Α΄)
4. «Μεγάλυνον ψυχή μου… Μυστήριον ξένον…»
Εἱρμός Θ΄ ᾠδῆς α΄ κανόνος Χριστουγέννων………………………………………. (ἦχος Α΄)
5. «Δεῦτε ἲδωμεν πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός…»
Κάθισμα Ἑορτῆς Χριστουγέννων……………………………………………………… (ἦχος Δ΄)
6. «Ἡ Παρθένος σήμερον»
Προεόρτιον Κοντάκιον Χριστουγέννων………………………………………………..(ἦχος Γ΄)
7. «Ἡ Γέννησίς Σου…»
Ἀπολυτίκιον Χριστουγέννων……………………………………………………………….(ἦχος Δ΄)
Β΄
ΧΟΡῼΔΙΑ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΙΕΡΟΨΑΛΤΩΝ ΧΙΟΥ «ΡΩΜΑΝΟΣ Ο ΜΕΛῼΔΟΣ»
1. «Τούς τρεῖς ἐνδόξους ἀστέρας…»
Ἀπολυτίκιον Ἁγίων Μηνᾶ, Βίκτωρος καί Βικεντίου…………………………… (ἦχος Α΄)
2. «Ἀπόστολε Ἅγιε καί Εὐαγγελιστά Μᾶρκε…»
Ἀπολυτίκιον…………………………………………………………………………………………..(ἦχος Γ΄)
3 . «Ἰδού καιρός ἤγγικεν…»
Θεοτοκίον Προεόρτιον Χριστουγέννων………………………………………………. (ἦχος Β΄)
4. «Σπήλαιον εὐτρεπίζου…»
Θεοτοκίον Προεόρτιον Χριστουγέννων………………………………………… (ἦχος πλ. Β΄)
5. «Σήμερον γεννᾶται ἐκ Παρθένου…»,
Δοξαστικόν Ἰδιόμελον Θ΄Ὥρας ἑορτῆς Χριστουγέννων……………… (ἦχος πλ. Β΄)
6. «Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε…»
Εἱρμοί Α΄,Η΄& Θ΄ ᾠδῆς α΄ κανόνος Χριστουγέννων ”Μέλος σύντομον”
……………………………………………………………………………………………………………… (ἦχος Α΄)
7. «Ἡ Γέννησίς Σου…»
Ἀπολυτίκιον Χριστουγέννων……………………………………………………………….(ἦχος Δ΄)
8. «Ἡ Παρθένος σήμερον»
Ἑόρτιον Κοντάκιον Χριστουγέννων……………………………………………………..(ἦχος Γ΄)
9. «Μορφήν ἀναλλοιώτως …»
Ἀπολυτίκιον ἑορτῆς Περιτομῆς τοῦ Κυρίου……………………………………….. (ἦχος Α΄)
10. «Ὁ τῶν ὅλων Κύριος…» Μεσῲδιον Κάθισμα
ἑορτῆς Περιτομῆς τοῦ Κυρίου & Μεγάλου Βασιλείου………………………… (ἦχος Γ΄)
11. Αἶνοι Θεοφανείων
α) «Πᾶσα πνοή…»
β) «Φῶς ἐκ φωτός…» Α΄ Στιχηρόν Ἰδιόμελον ………………………………….. (ἦχος Α΄)
γ) «Τό ἀληθινόν φῶς…» Δ΄ Στιχηρόν Ἰδιόμελον………………………………. (ἦχος Α΄)
12. «Νάματα Ἰορδάνεια…»
Δοξαστικόν Ἰδιόμελον τῶν Αἴνων ἑορτῆς Θεοφανείων……………… (ἦχος πλ. Β΄)
13. «Ἐν Ἰορδάνῃ …» Ἀπολυτίκιον ἑορτῆς Θεοφανείων ……………………. (ἦχος Α΄)
