Με τον πλέον επίσημο τρόπο η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου επισημοποίησε το “σχίσμα” που επικρατεί στις τάξεις των Ιεραρχών αναφορικά με την απόφαση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου να αναγνωρίσει το Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ουκρανίας και να μνημονεύσει τον Μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο, ως Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ουκρανίας.
Εν μέσω αντεκκλήσεων και διαφωνιών, οι Συνοδικοί έθεσαν σε ψηφοφορία την επίμαχη απόφαση του κ.κ. Χρυσόστομου με αποτέλεσμα δέκα Ιεράρχες να ταχθούν υπέρ και επτά εναντίον. Εναντίον τάχθηκαν οι Μητροπολίτες: Λεμεσού Αθανάσιος, Κύκκου Νικηφόρος,
Ταμασού Ησαϊας, Μόρφου Νεόφυτος και οι Επίσκοποι Λήδρας Επιφάνιος, Νεαπόλεως Πορφύριος και Αμαθούντος Νικόλαος.
Από την συνεδρίαση πρώτος αποχώρησε ο Μητροπολίτης Κύκκου Νικηφόρος, ο οποίος δήλωσε ότι κατέθεσε ενώπιον των μελών της Ιεράς Συνόδου συμβιβαστική πρόταση, η οποία προνοούσε την μνημόνευση του Κιέβου Επιφάνειου από τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο, αλλά να μην συλλειτουργήσουν. Οπως είπε ο κ.κ. Νικηφόρος η πρόταση απορρίφθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο με αποτέλεσμα ο ίδιος να διαχωρήσει τη θέση του, λέγοντας ότι δεν δεσμεύεται από την απόφαση της Ιεράς Συνόδου.
Ο Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος και Γραμματέας της Ιεράς Συνόδου εξήγησε ότι οι αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου είναι δεσμευτικές προς τα μέλη, στη βάση του Καταστατικού και επανέλαβε ότι το ζήτημα δεν άπτεται της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης, αλλά της μνημόνευσης του Προκαθήμενου της Ουκρανικής Εκκλησίας. Τόνισε δε ότι το θέμα, θεωρείται λήξαν για την Ιερά Σύνοδο.
Σε ανακοινωθέν της Ιεράς Συνόδου αναφέρεται ότι “κατὰ τὶς συνεδρίες αὐτῆς, τῆς 23ης καὶ 25ης Νοεμβρίου 2020, συζήτησε διεξοδικῶς τὸ Οὐκρανικὸ Ἐκκλησιαστικὸ Ζήτημα καθὼς καὶ τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖο ἔχει δημιουργηθεῖ μὲ τὴν μνημόνευση τοῦ Ἐπιφανίου ὡς Προκαθημένου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ἐκ μέρους τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου καὶ ἀπεφάσισε ὅπως, μὴ ἐναντιωθεῖ στὴν ὡς ἄνω ἀπόφαση τοῦ Μακαριωτάτου.”
Ταυτοχρόνως ἡ Ἱερὰ Σύνοδος προσβλέπει σὲ εὐρύτερη διαβούλευση εἰς τὴν ὁποίαν ὅλοι νὰ ἐργαστοῦν, πρὸς ὑπέρβαση τῆς παρούσης κρίσεως ποὺ ἀπειλεῖ μὲ σχῖσμα τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ.”
Ανακοίνωση εξέδωσε και ο Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής Ησαϊας, στην οποία μεταξύ άλλων χαρακτηρίζει αυθαίρετη και αντικανονική την απόφαση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου.
Πολιτικοί και εκκλησιαστικοί αναλυτές εκτιμούν ότι για την Εκκλησία της Κύπρου το Ουκρανικό ζήτημα έχει μάλλον πολιτικές, παρά θρησκευτικές προεκτάσεις καθώς αποτελεί επίκεντρο διαχρονικής διαμάχης ανάμεσα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Πατριαρχείο Μόσχας.
Σύμφωνα με πληροφορίες κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Ιεράς Συνόδου δεν έλειψαν οι τοποθετήσεις σε σχέση με τον ρόλο της Ρωσικής Εκκλησίας για να ανακληθεί η απόφαση του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, στη “σκιά” της απόφασης να αφαιρεθεί από τα δίπτυχα της για μνημόνευση του Προκαθήμενου της Εκκλησίας της Κύπρου.
Την ίδια ώρα στο τραπέζι του διαλόγου τέθηκε γενικότερα το θέμα του που θα πρέπει να πρόσκειται η Εκκλησία της Κύπρου, με δεδομένους τους άξονες του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Μόσχας.
