Συναξάρι 1ης Μαρτίου

† Μνήμη τῆς ἁγίας μάρτυρος Εὐ­δο­κί­ας.

    Ἡ  Ἁ­γί­α Μάρτυς Εὐ­δο­κί­α καταγόταν ἀπό τήν Ἡ­λι­ού­πο­λη τῆς ἐ­παρ­χί­ας Λι­βα­νη­σί­ας Φοι­νί­κης καί ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Τρα­ϊ­α­νοῦ (98-117 μ.Χ.). Στόν πρότερό της βίο ζοῦσε βίο ἀκόλαστο μέσα στά πάθη καί τήν ἁμαρτία. Ὅμως ἡ Χάρη του Θεοῦ ἐφώτισε τήν καρδιά της καί μέ τίς νουθεσίες κάποιου γέροντος μοναχοῦ, πού ὀνομαζόταν Γερμανός, μετανόησε. Στή συ­νέ­χει­α, ἀ­φοῦ εἶ­δε ὀ­πτα­σί­α, προ­σῆλ­θε στόν Ἐ­πί­σκο­πο Θε­ό­δο­το καί ἐβα­πτί­σθη­κε. Ἡ ὀ­πτα­σί­α ἦ­ταν ἡ ἑ­ξῆς: Πα­ρα­τη­ροῦ­σε Ἄγ­γε­λο Θε­οῦ νά ὁ­δη­γεῖ αὐ­τήν πρός τόν οὐ­ρα­νό καί ἄλ­λους Ἀγ­γέ­λους νά τή συγ­χαί­ρουν. Ἐ­ξ αἰ­τί­ας αὐ­τοῦ καί κά­ποι­ος μαῦ­ρος οὔρ­λι­α­ζε καί ἔ­λε­γε ὅ­τι ἀ­δι­κεῖ­ται πά­ρα πο­λύ, ἐ­πει­δή ἡ Εὐ­δο­κί­α ἔ­γι­νε Χρι­στι­α­νή.

Μετά τήν πνευματική ἀναγέννησή της καί τήν καλή ἀλλοίωσή της, διεμοίρασε τά πλούτη της στούς πτωχούς καί κατέφυγε σέ μο-ναστήρι, ὅπου ἐσχόλαζε στά ἔργα τῆς ἀρετῆς.

Ὅμως κα­τη­γο­ρή­θη­κε ἀ­πό τούς πρώην ἐ­ρα­στές της ὡς Χρι-στιανή καί συνελήφθη. Ὁδηγήθηκε στό βασιλέα Αὐ­ρη­λι­α­μό ἐνώ-πιον τοῦ ὁποίου ὁμολόγησε τήν πίστη της στόν Χριστό καί ἐτι­μω­ρή­θη­κε. Ἀλ­λά ἀ­φοῦ ἀ­νέ­στη­σε μέ τήν προ­σευ­χή τόν υἱ­ό του πού εἶ­χε πε­θά­νει, τόν ἔ­πει­σε νά πι­στέ­ψει στόν Κύριο. Καί τό­τε ἀ­πε­λευ­θε­ρώ­θη­κε. Ἀρ­γό­τε­ρα ὅ­μως συ­νε­λή­φθη ἀ­πό τόν ἄρ­χο­ντα τῆς Ἡλιουπό-λεως Βικέντιο καί ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­κε.

Ἔτσι ἡ Ἁγία Μάρτυς Εὐδοκία ἔλαβε τόν ἀμαράντινο στέφανο τῆς δόξας καί εἰσῆλθε στή χαρά τοῦ Κυρίου της.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας μάρτυρος Ἀντωνίνης.

Ἡ Ἁγία Μάρτυς Ἀντωνίνα καταγόταν ἀπό τήν πόλη Νίκαια τῆς Βιθυνίας καί ἔζησε κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Μαξιμιανοῦ (286-305 μ.Χ.). Ὄντας Χριστιανή, ἐφανερώθηκε στόν Μαξιμιανό, ὅταν ἀνεχώρησε γιά τή Νίκαια, καί ὁμολόγησε μέ τόλμη γνώμης τόν Χριστό. Γι’ αὐτό ἐβασανίσθηκε καί ὁδηγήθηκε στή φυλακή. Ἀφοῦ τήν ἔβγαλαν ἀπό τή φυλακή, τήν ἐπίεσαν μέ τή βία νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό. Ἡ Ἁγία δέν ἐδέχθηκε καί παρέμενε σταθερή στήν πίστη της. Τότε οἱ δήμιοι τήν  ἐκρέμασαν καί τῆς ἔγδαραν τά πλευρά. Ἔπειτα τήν ἐτοποθέτησαν ἐπάνω σέ πυρακτωμένη σχάρα καί παρέμεινε ἀβλαβής.

Στή συνέχεια, ἀφοῦ τήν ἔβαλαν σέ σάκκο, τήν ἔρριψαν στή λίμνη τῆς Νίκαιας, στήν ὁποία βρῆκε τό μαρτυρικό θάνατο καί ἔλαβε τό στέφανο τοῦ μαρτυρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ὁσίας μητρός ἡμῶν Δομνίνης τῆς Νέας.

Τό βίο τῆς Ὁσίας Δομνίνης συνέγραψε ὁ Θεοδώρητος Κύρου στή Φιλόθεο Ἱστορία του.

    Ἡ Ὁσία Δομνίνα ἐγεννήθηκε στήν πόλη Κύρο τῆς Ἀντιόχειας ἀπό εὐσεβεῖς καί φιλόθεους γονεῖς. Ἀπό μικρή ἡλικία ἐζήλωσε τό βίο τῶν Ἀσκητῶν καί ἐμιμήθηκε τόν Ὅσιο Μάρωνα († 14 Φεβρουα-ρίου) κτίζοντας στό γονικό κῆπο αὐτῆς καλύβα, ὅπου ἀσκήτευε καθημερινά, τή δέ νύχτα μετέβαινε στήν ἐκκλησία, γιά νά προσευ-χηθεῖ καί νά δοξολογήσει τό Ὄνομα τοῦ Θεοῦ.

    Ἔτσι ἡ Ὁσία Δομνίνα, ἀφοῦ ἔζησε μέ αὐστηρή ἄσκηση, ἐκοι-μήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Ἀντωνίου, Μαρκέλ-λου, Σιλβέστρου καί Σωφρονίου.

    Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Ἀντώνιος, Μάρκελλος, Σίλβεστρος καί Σωφρόνιος συνελήφθησαν, ἐπειδή ἦσαν Χριστιανοί, καί παρέστη-σαν στόν ἄρχοντα τῆς Παλαιστίνης ἐνώπιον τοῦ ὁποίου ὁμολόγη-σαν μέ θάρρος τόν Χριστό καί ἀνεκήρυξαν τήν πίστη τους στόν Ἀληθινό Θεό. Γι’ αὐτό ἐφυλακίσθηκαν καί ἐβασανίσθηκαν σκληρά. Τούς ἄφησαν ἄσιτους, τούς ἐτέντωσαν ἀπό τά χέρια καί τά πόδια, τούς κατέφλεξαν τά σκέλη, τούς ἔσκισαν τίς σάρκες καί, τέλος, τούς ἀποκεφάλισαν.

    Ἔτσι οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες εἰσῆλθαν στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Νεστοριανοῦ.

    Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Νεστοριανός ἐτελειώθηκε διά ξίφους.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Ἀγαπίου, Νικηφόρου καί Χαρισίου.

    Εἶναι ἄγνωστος ὁ τόπος καί ὁ χρόνος τοῦ μαρτυρίου αὐτῶν.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Γερβασίου καί Λέ-οντος, τῶν αὐταδέλφων.

    Οἱ Ἅγιοι Γερβάσιος καί Λέων ἐμαρτύρησαν κατά τόν 2ο αἰ-ώνα μ.Χ. Ὁ Ἅγιος Λέων ἦταν Ἀπόστολος τῶν Βάσκων[1].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Σιλβέστρου.

    Ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Σιλβέστρου ἀναγράφεται στό Ἱεροσολυ-μιτικόν Κανονάριον ὡς ἀκολούθως: «Ἐν τῇ Ἀναστάσει, τοῦ ἁγίου πατριάρχου Σιλβέστρου». Ἡ Σύναξη αὐτοῦ ἐτελεῖτο στό ναό τῆς Ἀναστάσεως.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀγαπίου.

    Ὁ Ὅσιος Ἀγάπιος ἀσκήτεψε στή Σκήτη τῆς Ἁγίας Τριάδος κοντά στά ὅρια τῆς μεγίστης μονῆς Βατοπαιδίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί συνελήφθη ἀπό τούς Σαρακηνούς. Ἀφοῦ ὁδηγήθηκε στή Μα-γνησία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ἐκήρυξε σέ αὐτούς τό λόγο τοῦ Θεοῦ, τούς ἐκατήχησε καί τούς ἐβάπτισε. Στή συνέχεια ἀφέθηκε ἐλεύθερος καί ἐτελειώθηκε μέ εἰρήνη στό Ἅγιον Ὄρος. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου Συνεσίου, τοῦ ἐν Λύσῃ τῆς Κύπρου ἀθλήσαντος. 

† Tῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου Δαυῒδ, ἀρχιεπισκόπου καί προστάτου τῆς Οὐαλλίας.

    Ὁ Ἅγιος Δαυῒδ καταγόταν ἀπό τήν Οὐαλλία καί ἀνατράφηκε μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Ἀπό νεαρά ἡλικία ἀκολούθησε τό μοναχικό βίο καί ἐκάρη μοναχός. Ἀποσύρθηκε στή νῆσο τοῦ Οὐάϊτ, καθοδηγούμενος ἀπό τό Γέροντα Παυλίνο. Ἐκήρυξε πρός τούς Βρεττανούς καί ἀνοικοδόμησε ναό στήν πόλη Γκλαστένμπουρυ, ὅπου κατά τήν παράδοση ἐκήρυξε ὁ Ἰωσήφ ὁ ἀπό Ἀριμαθαίας πού εἶχε, κατά τήν παράδοση, μαζί του τό Ποτήριον τοῦ Μυστικοῦ Δεί-πνου καί τόν Ἀκάνθινο Στέφανο τοῦ Κυρίου.

    Ὁ Ἅγιος Δαυῒδ ἵδρυσε δώδεκα μοναστήρια στά ὁποῖα ἐπέβα-λε τούς κανόνες τῆς Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας. Οἱ μοναχοί ὁμιλοῦσαν σπάνια καί ὡς κύριο ἔργο τους εἶχαν τήν προσευχή.

    Ὁ Ἅγιος ἔλαβε μέρος σέ δύο Συνόδους κατά τοῦ Πελαγιανι-σμοῦ, πού ἔγιναν στήν πόλη Μπρέβυ τό 512 ἤ 519 μ.Χ. καί στήν πόλη Βικτόρια λίγο ἀργότερα. Κατά τή διάρκεια τῆς Συνόδου ἐξε-λέγη Ἀρχιεπίσκοπος Οὐαλλίας, ἀλλά ἀποδέχθηκε τήν ἐκλογή του μετά ἀπό πολλές πιέσεις.

    Ὁ Ἅγιος Δαυῒδ ἐκοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη τό ἔτος 544 μ.Χ[2].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Λουκᾶ, τοῦ ἐκ Σικελίας.

    Ὁ Ὅσιος Λουκᾶς, κατά κόσμον Λέων, ἐγεννήθηκε στήν Κορλεόνε[3] τῆς Σικελίας κατά τόν 10ο αἰώνα μ.Χ. ἀπό εὐσεβεῖς καί φιλόθεους γονεῖς, τόν Λέοντα καί τήν Θεοκτίστη, οἱ ὁποῖοι τόν ἀνέθρεψαν μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Ὅταν οἱ γονεῖς του ἀπέθαναν, ἐκεῖνος κατέφυγε στήν μονή τοῦ Ἁγίου Φιλίππου στήν Ἄγκυρα. Ὅμως, λόγῳ τῶν ἐπιδρομῶν τῶν Σαρακηνῶν, ἔφυγε ἀπό ἐκεῖ καί ἦλθε στήν Καλαβρία, στή μονή τοῦ ὄρους Μουλᾶ, κοντά σό Κασσίνο[4], ὅπου ἐκάρη μοναχός. Ἐκεῖ ἔμεινε ἕξι χρόνια.

    Στή συνέχεια, μαζί μέ τόν ἡγούμενο τῆς μονῆς Χριστοφόρο, πῆγαν στήν περιοχή τοῦ Μερκουρίου. Ἐκεῖ εὑρῆκαν ἕνα νέο μοναστήρι στό ὁποῖο ἔζησαν ἀσκητικά ἑπτά χρόνια, γιά νά συνεχίσουν τόν πνευματικό τους ἀγώνα σέ ἄλλο μοναστικό τόπο ἐπί δέκα χρόνια.

    Ὁ Ἅγιος Θεός ἐχάρισε στόν Ὅσιο Λουκᾶ τό χάρισμα τῆς θαυματουργίας. Πλῆθος πιστῶν συνέρρεε στόν Ἅγιο ἀσκητή, γιά νά λάβει τήν εὐλογία του καί νά θεραπευθεῖ.

    Λίγο ἀργότερα, μετά τό θάνατο τοῦ ἡγουμένου Χριστοφόρου, ἀναλαμβάνει τήν ἡγουμενία τῆς μονῆς στό ὄρος Μουλᾶ. Ἐδῶ ἀρχίζουν νέοι ἀσκητικοί ἀγῶνες. Ὁ Ὅσιος θεραπεύει ἀσθενεῖς, ἀποδιώκει τούς δαίμονες, ἐγείρει παραλυτικούς, καθοδηγεῖ πρός τήν ὁδό τῆς σωτηρίας τοῦς χαμένους. Προσεύχεται ἀδιάλειπτα. Μένει ἔξω στό κρύο ἐπί εἴκοσι ἡμέρες, γιά νά ἐντείνει τόν ἀσκητικό του ἀγώνα.

    Σέ βαθύ γῆρας καλεῖ πιά κοντά του τούς μοναχούς καί τούς προλέγει τό τέλος του. Ἀναθέτει τά καθήκοντα τοῦ προεστῶτος τῆς μονῆς στό μοναχό Θεόδωρο καί ὁρίζει βοηθό του τόν πρεσβύτερο Εὐθύμιο. Ὁ Ὅσιος Λουκᾶς, ἀφοῦ ἐκοινώνησε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη καί ἐνταφιάσθηκε στό ναό τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου[5].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Μαρτυρίου, τοῦ ἐκ Ρωσίας.

Ὁ Ὅσιος Μαρτύριος τοῦ Ζελένσκ, κατά κόσμον Μηνᾶς, ἐγεννήθηκε στήν πόλη Βελίκι Λούκι τῆς Ρωσίας κατά τόν 16ο αἰώνα μ.Χ. ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς καί φιλόθεους, τόν Κοσμᾶ καί τήν Στεφα-νίδα, οἱ ὁποῖοι ἀπέθαναν δέκα χρόνια μετά τή γέννησή του. Τήν κατά Θεόν διαπαιδαγώγηση του καί φροντίδα τοῦ μικροῦ Μηνᾶ ἀνέλαβε ἕνας πνευματικός καί ἀγαθός λευῒτης τοῦ ναοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς γενέτειράς του, πού λίγο ἀργότερα ἔγινε μοναχός στή μονή τῆς Ἁγίας Τριάδος καί ὀνομάσθηκε Βογολέπιος. Ὁ Ὅσιος ἐπισκεπτόταν τακτικά τό γέροντά του καί λίγο ἀργότερα, ἱκανο-ποιώντας τόν πόθο τῆς ψυχῆς του, κείρεται μοναχός καί λαμβάνει τό ὄνομα Μαρτύριος. Μετά ἀπό ἑπτά χρόνια ἀσκήσεως καί προσευχῆς ὁ Ὅσιος, μέ τήν εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ του, πῆρε μαζί του τήν εἰκόνα τῆς Ἁγίας Τριάδος καί τῆς  Ὑπεραγίας Θεοτόκου τοῦ Τιχβίν καί ἦλθε στή νῆσο Βέρντε, κοντά στήν περιοχή τοῦ Ζε-λένσκ, ὅπου καί ἀσκήτευε. Ἐκεῖ ἔκτισε ἕναν μικρό ναό πρός τιμήν τοῦ Κυρίου καί τῆς Θεοτόκου.

    Ἕνα βράδυ, μετά τήν προσευχή του, εἶδε ξαφνικά στό ὄνειρό του τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας νά ἐπιπλέει ἐπάνω στό νερό. Ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριήλ ἐκάλεσε τόν Ὅσιο νά πάει νά βρεῖ τήν ἱερά εἰ-κόνα. Πράγματι, ὁ Ὅσιος Μαρτύριος κατέβηκε στή λίμνη καί εἶδε τήν εἰκόνα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου νά ἐπιπλέει ἐπάνω στό νερό. Τότε τήν πῆρε μέ εὐλάβεια καί δέος καί τήν μετέφερε στόν τόπο τῆς ἀσκήσεώς του.

Τό ἔτος 1570, ὁ Ὅσιος ἐχειροτονήθηκε πρεσβύτερος ἀπό τόν Ἀρχιεπίσκοπο τοῦ Νόβγκοροντ καί διορίσθηκε ὡς ἡγούμενος τό ἔτος 1582.

Ὁ Ὅσιος Μαρτύριος ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 1603. Πα-ραδίδοντας τήν ἁγία του ψυχή στόν Κύριο ἀνέπεμψε τήν τελευταία ἐπί γῆς ἱκεσία του: «Κύριε, χάρισε τήν εἰρήνη σέ ὅλους τοῦς Ὀρθο-δόξους Χριστιανούς».

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος Παρασκευᾶ.

    Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Παρασκευᾶς καταγόταν ἀπό τήν Τρα-πεζοῦντα καί ἦταν ἀπό τούς προύχοντες τῆς πόλεως. Ἐμαρτύρησε τό ἔτος 1659 στήν Τραπεζοῦντα δι’ ἀπαγχονισμοῦ. Τό ἱερό λείψανο αὐτοῦ ἐνταφιάσθηκε στό ναό τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης καί ἀπό ἐκεῖ ἀνακομίσθηκε στή μονή Θεοσκεπάστου Τραπεζοῦντος.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Μεθοδίου, τοῦ ἐκ Ρωσίας.

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Μεθόδιος ἐμαρτύρησε τό ἔτος 1920.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας ὁσιομάρτυρος Ἀντωνίνης τῆς Νέας, τῆς ἐκ Ρωσίας.

Ἡ Ἁγία Ὁσιομάρτυς Ἀντωνίνα ἐμαρτύρησε τό ἔτος 1924.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας νεομάρτυρος Ἀναστασίας, τῆς διά Χριστόν σαλῆς. 

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!