Συναξάρι 15ης Φεβρουαρίου

† Μνήμη τοῦ ἁγίου ἀποστόλου ᾿Ονησίμου, μαθητοῦ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.

Ὁ Ἅ­γι­ος Ὀ­νή­σι­μος, ἕνας ἀπό τούς Ἑβδομήκοντα Ἀποστόλους, ἦ­ταν δοῦ­λος στό σπί­τι του Ρω­μαί­ου ἄρ­χο­ντος Φι­λή­μο­νος, ὁ ὁ­ποῖ­ος καταγόταν ἀπό τή Φρυγία καί ἔ­γι­νε Χρι­στι­α­νός ἀ­πό τόν Ἀ­πό­στο­λο Παῦ­λο. Ὁ Ὀ­νή­σι­μος ἔφυγε κρυφά ἀπό τόν κύριο αὐτοῦ καί μετέβη στή Ρώμη σέ ἐπίσκεψη τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Ἔτσι ἀ­φι­ε­ρώθηκε στή δι­α­κο­νί­α τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν Χρι­στι­α­νῶν. Ὁ Παῦλος τόν ἀπέστειλε πίσω στόν Φιλήμονα μέ ἐπιστολή του στήν ὁποία ἀνέφερα γιά τόν Ἅγιο Ὀνήσιμο τά ἀκόλουθα: «Τέτοιος πού εἶμαι, ἐγώ ὁ Παῦλος ὁ ἡλικιωμένος, καί τώρα φυλακισμένος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, σέ παρακαλῶ γιά τό παιδί μου, τόν Ὀνήσιμο, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε σοῦ ἦταν ἄχρηστος, τώρα ὅμως εἶναι χρήσιμος καί σ’ ἐσένα καί σ’ ἐμένα. Σοῦ τόν ἀποστέλλω πάλι καί σύ δέξου αὐτόν πού εἶναι ἡ καρδιά μου. Θά ἤθελα νά τόν κρατήσω κοντά μου, γιά νά μέ ὑπηρετεῖ, ἀντί σοῦ, στή φυλακή ὅπου εἶμαι χάριν τοῦ Εὐαγγελίου, ἀλλά δέν ἤθελα νά κάνω τίποτε χωρίς τή δική σου συγκατάθεση, γιά νά μή γίνει ἡ ἀγαθή σου πράξη ἀναγκαστικά, ἀλλά μέ τή θέλησή σου. Ἴσως γι’ αὐτό ἀποχωρίσθηκε προσωρινά ἀπό σένα, γιά νά τόν ἔχεις παντοτινά, ὄχι πλέον σάν δοῦλο, ἀλλά περισσότερο ἀπό δοῦλο, σάν ἀδελφό ἀγαπητό, ἰδιαίτερα γιά μένα, πόσο μᾶλλον γιά σένα, καί σάν ἄνθρωπο καί σάν Χριστιανό. Ἐάν λοιπόν μέ θεωρεῖς φίλο, δέξου τον σάν νά ἤμουν ἐγώ»[1].

Ὁ Ἀπόστολος Ὀνήσιμος ἐπανέκαμψε στή Ρώμη πρός τόν Ἀπόστολο Παῦλο καί τόν διακονοῦσε. Με­τά τό μαρ­τύ­ριο τοῦ Ἀ­πο­στό­λου Παύ­λου συνελήφθη ὑπό τού ἐπάρχου Ρώμης Τερτύλου καί ἐξορίσθηκε στούς Ποτιόλους τῆς Ἰταλίας. Ὅ­μως ὁ Ὀ­νή­σι­μος συ­νέ­χι­σε μέ ζῆ­λο νά κη­ρύτ­τει τό λό­γο τοῦ Θε­οῦ. Ὅ­ταν ὁ ἔ­παρ­χος Τέρ­τυλος ἐ­πι­σκέ­φθη­κε τόν τό­πο τῆς ἐ­ξο­ρί­ας του καί ἐπλη­ρο­φο­ρή­θη­κε τή χρι­στι­α­νι­κή του δρά­ση, δι­έ­τα­ξε νά συλ­λη­φθεῖ ὁ Ἅ­γι­ος καί νά βα­σα­νι­σθεῖ. Τόν ἐκτύπησαν ἀλύπητα καί μέ ραβδισμούς τοῦ ἔσπασαν τά σκέλη. Στό τέλος, με­τά ἀ­πό φρι­κώδεις βασάνους, ὁ Ἅ­γι­ος Ὀνήσιμος ἐμαρτύρησε καί ἔλαβε τό στεφάνι τοῦ μαρτυρίου. Τό τίμιο λείψανό του παρέλαβε καί ἐνταφίασε μιά πλούσια ἀλλά εὐσεβής Ρωμαία Χριστιανή.

Ναός πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ὀνησίμου εἶχε ἀνεγερθεῖ κατά τόν 10ο αἰώνα μ.Χ. στήν Κωνσταντινούπολη. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Μαΐωρος.

Ὁ Ἅ­γι­ος Μα­ΐ­ωρ ἔ­ζη­σε ἐ­πί αὐ­το­κρα­το­ρί­ας Δι­ο­κλη­τι­α­νοῦ (284-305 μ.Χ.) καί Μαξιμιανοῦ (285-305 μ.Χ.) καί ὑ­πη­ρε­τοῦ­σε ὡς στρα­τι­ώ­της στό τάγ­μα τῶν Μαύ­ρων. Ὅ­ταν τό 302 μ.Χ. ἄρ­χι­σε ὁ δι­ωγ­μός κα­τά τῶν Χρι­στι­α­νῶν, ὁ Ἅγιος, πού βρι­σκό­ταν στή Γά­ζα τῆς Παλαιστίνης,  κα­ταγ­γέλθηκε στόν ἔ­παρ­χο ὅ­τι εἶ­ναι Χρι­στι­α­νός καί συνελήφθη. Ἀφοῦ ὁμολόγησε μέ γενναιότητα τήν πίστη του στόν Χριστό ἐβασανίσθηκε σκληρά. Ἐπί ἑπτά ἡμέρες ὑπέστη τό φρικτό καί φρικῶδες βασανιστήριο τῶν μαστιγώσεων. Ἔτσι ἐμαρτύρησε ὁ Μάρτυς Μαῒωρ καί εἰσῆλθε στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Εὐσεβίου.

Ὁ Ὅσιος Εὐσέβιος ἔζησε κατά τόν 5ο αἰώνα μ.Χ. Ἀπό ἀγάπη πρός τό Θεό ἀκολούθησε τήν ὁδό τῆς μοναχικῆς πολιτείας. Ἀρχικά πῆγε σέ κάποιο μοναστήρι καί ἐκάρη μοναχός. Ἔπειτα ἀποσύρθηκε στή ράχη ἑνός βουνοῦ κοντά στήν πόλη Ἀσιχᾶ[2], ὅπου καί ἀσκήτεψε. Ἐκεῖ περιέφραξε μέ πέτρες ἕνα μέρος χωρίς σκεπή καί ἐπέρασε τό βίο του μέ νηστεία καί σωματικές ταλαιπωρίες, ὥστε κατέπεσαν οἱ σάρκες αὐτοῦ καί ἔμειναν μόνο τά ὀστᾶ.

Ἡ φήμη τῆς ἁγιότητός του ὁδηγοῦσε πολλούς ἀνθρώπους στόν Ὅσιο οἱ ὁποῖοι ἐζητοῦσαν τήν εὐχή καί τήν εὐλογία του. Γιά νά ἀποφύγει τό θόρυβο καί νά διατηρήσει τήν ἡσυχία στόν πνευματικό του ἀγώνα ἔφυγε ἀπό τόν τόπο αὐτό καί μετοίκησε σέ μονή πού βρισκόταν ἐκεῖ κοντά. Καί στό νέο τόπο τῆς ἀσκήσεώς του ζοῦσε μέ προσευχή καί αὐστηρή ἄσκηση. Ἔτσι ὁ Ὅσιος Εὐσέβιος, ἀφοῦ ἔζησε θεοφιλῶς, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη σέ ἡλικία 90 ἐτῶν[3].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καί εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου ἐν τοῖς Διακονίσσης.

    Ὁ ναός βρισκόταν στήν Κωνσταντινούπολη καί θεωρεῖται ὅτι ἔκειτο ἐκεῖ ὅπου σήμερα εἶναι τό Καλενδέρ-χανί-τζαμί. Πιθανῶς πα-ρεκκλήσιο τοῦ ναοῦ νά ἦταν ἀφιερωμένο στόν Ἀπόστολο καί Εὐαγγελιστή Ἰωάννη τό Θεολόγο ἤ ἡ Σύναξη ἐτελεῖτο λόγῳ κάποιου θαύματος πού ἔγινε ἐκεῖ[4]. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Παφνουτίου τοῦ Ἐγκλείστου.

    Ὁ Ὅσιος Παφνούτιος ἔζησε κατά τόν 13ο αἰώνα μ.Χ. καί ἀσκήτεψε στή Λαύρα τοῦ Κιέβου, ὡς ἔγκλειστος. Ἐκοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος Ἰωάννου, τοῦ ἐκ Θεσσαλονίκης.

Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς ᾿Ιωάννης καταγόταν ἀπό τήν Κωλακία, τή σημερινή κωμόπολη τῆς Χαλάστρας, καί γιά κάποιο χρονι­κό διά­στημα ἐγκαταβίωσε στό Ἅγιον Ὄρος, χωρίς νά διευ­κρι­νίζε­ται ἄν εἶχε λάβει τό μοναχικό σχῆμα ἤ ἦταν λαϊκός, ὅπου εἶχε ὑποτακτικό κάποιον Ἀργύρη. Ὁ ᾿Ιωάννης εὑρισκόταν στή Θεσσαλονίκη, ὅταν κατά τή διάρκεια ἑνός συμποσίου μέ Τούρκους, αὐτοί ἰσχυρίσθηκαν πώς δῆθεν τούς εἶχε πεῖ ὅτι θέλει νά γίνει καί αὐτός Μωαμεθανός. ῾Ο ᾿Ιωάννης ἀρνή­θηκε κατηγορηματικὰ τόν ἰσχυρισμό τους, γι᾿ αὐτό καί ὁδη­γήθηκε στό παζάριον, πιθανόν στήν κεντρικὴ ἀγορά τῆς πό­λεως, ὅπου ἐκτελέσθηκε ἄνευ δίκης δι᾿ ἀπαγχονισμοῦ τό ἔτος 1776. Μετά τόν ἀπαγχονισμό του, τό λείψανο τοῦ Νεομάρτυρος ἐρρί­φθηκε στή θάλασσα[5]. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀνθίμου τοῦ ἐν Χίῳ.

Ὁ Ὅσιος Ἄνθιμος, κατά κόσμον Ἀργύριος Κ. Βαγιᾶνος,  ἐγεννήθηκε τήν 1η Ἰουλίου 1869 στήν περιοχή τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ Λιβαδίων. Οἱ εὐσεβεῖς καί ἐνάρετοι γονεῖς του, Κωνσταντῖνος καί Ἀργυρώ, ἐφρόντισαν νά δώσουν χριστιανική ἀγωγή στό τέκνο τους. Καί ὁ νεαρός Ἀργύριος δωρεοδέκτης τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μέ πνεῦμα σοφίας, ἦταν προoρισμένος ἀπό τόν Θεό νά ἀναδειχθεῖ σκεῦος ἐκλογῆς καί νά γίνει μέγας παιδαγωγός εἰς Χριστόν. Ἡ ὅλη παιδιόθεν ἀνάπτυξη καί ἀνατροφή του ἐτελοῦσε προφανῶς ὑπό τήν ἰσχυρή καί βαθειά ἐπίδραση τοῦ χριστιανικοῦ οἰκογενειακοῦ του περιβάλλοντος.

Γράμματα δέν ἔμαθε πολλά· περιορίσθηκε στίς ἁπλές γνώσεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Ἔτσι χωρίς τίς θεωρητικές γνώσεις τῆς ἐγκοσμίου καταξιώσεως, ἀλλά μέ εὐφυΐα καί διεισδυτικότητα πνεύματος καί μέ ἰδιαιτέρως ἔντονη τήν ἐπιθυμία γιά βίο πνευματικό προχωρᾶ ἀταλάντευτος στήν ἐνάρετη ζωή μέ τήν πολύτιμη δωρεά τῆς ἀκλόνητης πίστεως.

Ὁ θεῖος ἔρως τόν ὁδηγεῖ στήν ἀπάρνηση τοῦ κόσμου καί τῆς βοῆς του καί στή μοναχική πολιτεία, ἀπό ὅπου ἐξέλαμψαν οἱ ἀρετές του. Ἀφορμή γιά νά ἀκολουθήσει τή μοναχική ὁδό ὑπῆρξε ἡ ἐπίσκεψή του στή Σκήτη τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Χίου πρός ἐπισκευήν ἰδιόκτητης εἰκόνος τῆς Παναγίας. Μέ αὐτήν τήν εἰκόνα ἔκτοτε συνέδεσε ἀρρήκτως ὁλόκληρη τή ζωή του. Ἡ Παναγία ἔγινε γιά ἐκεῖνον πηγή ἀνεξάντλητης δυνάμεως στούς μετέπειτα σκληρούς ἀγῶνες του, ἀλλά καί πηγή δροσιᾶς καί ἀνακουφίσεως. Ὁδηγός του στόν ἀσκητικό βίο ὑπῆρξε ὁ σεβάσμιος Γέροντας τῆς Σκήτης Παχώμιος, ἀπό τόν ὁποῖο ἐκάρη μικρόσχημος μοναχός καί μετονομάσθηκε Ἄνθιμος.

Ὑποτάσσεται στό Γέροντα Παχώμιο καί μέ τίς ἀδιάλειπτες προσευχές καί νηστεῖες καί μέ τούς σκληρούς ἀγῶνες του ἀναδεικνύεται, μέ τήν εὐδοκία τοῦ Θεοῦ, μεγάλος στήν ἄσκηση καί τήν ἀρετή. Μέ τή σωματική καί πνευματική του ὅμως αὐτή ἄσκηση ἐξαντληθείς ἀσθένησε. Τότε μέ τήν εὐλογία τοῦ Παχωμίου ἐπιστρέφει στό σπίτι του, ὅπου ἐγκαθίσταται γιά ἀνάρρωση. Ὅμως ὁ Ὅσιος Ἄνθιμος δέν ἐγκατέλειψε τήν ἄθληση. Μόλις ἀποκαταστάθηκε μερικῶς ἡ ὑγεία του ἀποσύρθηκε σέ μικρό ἀπομονωμένο κελλί, μέσα στά πατρικά του κτήματα, στά Λιβάδια τῆς Χίου, συνεχίζοντας τούς πνευματικούς του ἀγῶνες. Ἐκεῖ ἐμόναζε ἀσκώντας ταυτοχρόνως καί τήν τέχνη τοῦ ὑπο-δηματοποιοῦ, γιά νά βοηθᾶ τούς πτωχούς γονεῖς του καί νά ἐλεεῖ τούς πάσχοντες.

Στό κελλί του αὐτό μέ τήν ἀδιάλειπτη προσευχή καί τή μελέτη τοῦ βίου μεγάλων ἀσκητῶν ἐλάμβανε δύναμη, προέκοπτε σέ πνευματική οἰκοδομήν, ἀλλά προκαλοῦσε καί τή δαιμονιώδη λύσσα τοῦ πονηροῦ. Ὁ Ὅσιος ἀγωνιζόταν σκληρά καί ἀποτελεσματικά, διεξήγαγε πολυμέτωπους ἀλλά νικηφόρους ἀγῶνες κατά τοῦ πονηροῦ μέ τήν πύρινη προσευχή καί καθημερινά ἀνερχόταν τήν εὐλογημένη κλίμακα τῶν ἀρετῶν καί τῆς ἁγιότητος. Ἀργότερα, σέ ἡλικία 40 ἐτῶν, τό ἔτος 1909, κείρεται μεγαλόσχημος μοναχός ἀπό τό διάδοχο τοῦ Παχωμίου ἱερο-μόναχο Ἀνδρόνικο

Ὁ ἐνάρετος ὅμως ἀσκητής Ἄνθιμος ἦταν σκεῦος ἐκλογῆς καί ἕτοιμος γιά τό ἀξίωμα τῆς ἱερωσύνης. Καλεῖται λοιπόν στό Ἀδραμύττιο τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπό τόν ἀνάδοχό του Στέφανο Διοματάρη τό 1910 γιά τό σκοπό αὐτό. Ἡ χειροτονία τοῦ Ἁγίου δέν ἦταν κάτι τό συνηθισμένο. Στήν περίπτωσή του εἴχαμε τή θεία συγκατάθεση καί εὐδοκία, πού ἀπεκάλυψαν οἱ θεοσημίες εὐδοκίας κατά τό τέλος τῆς χειροτονίας. Σεισμός, ἀστραπές, βροντές, κατακλυσμαία βροχή ἐπισυμβαίνουν τήν ἱερή ἐκείνη ὥρα, κινοῦνται κανδήλια τοῦ ναοῦ, ἕνα δέ ἀπό αὐτά καταπίπτει. Γαλήνη, ἠρεμία, χαρά Θεοῦ μετά τή χειροτονία. Τά φυσικά αὐτά φαινόμενα ἀποκαλύπτουν καί ἐπιμαρτυροῦν τήν εὐαρέσκεια τοῦ Θεοῦ καί τή θεία συγκατάνευση.

Ὅσον καιρό παρέμενε στό Ἀδραμύττιο, ἀκτινοβολοῦσε ἐκθαμβω-τικά μέ τήν ἀρετή καί τήν ἁγιότητά του, ἡ ὁποία ἴσχυσε νά θεραπεύσει δαιμονιζόμενο τῆς περιοχῆς, κάτι πού δέν κατόρθωσαν οἱ συλλειτουργοί του. Αὐτή λοιπόν ἡ πνευματική του ἀκτινοβολία προκάλεσε τό πάθος τῆς ἀντιζηλίας τῶν συλλειτουργῶν του, θέλοντας δέ νά τούς ἐλευθερώσει ἀπό τό πάθος αὐτό ἐγκατέλειψε τό Ἀδραμύττιο τό 1911 καί μετέβη στό Ἅγιον Ὄρος, ὅπου οἱ Ἁγιορεῖτες μοναχοί τοῦ ἐπιδαψίλευσαν πολλές τιμές.

Ἐπιστρέψας στή Χίο ἐτοποθετήθηκε ὡς ἐφημέριος στό Λεπροκομεῖο. Ἐκεῖ ἄνοιξε τό νέο στάδιο τῶν ἀρετῶν καί τῆς ἀγαθοεργοῦ δράσεώς του. Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας Ὑπαπαντῆς ἐπικεντρώνει τήν ὅλη του εὐεργετική δράση. Ἡ Κυρία Θεοτόκος διά τῆς μεσιτείας καί τῆς προσευχῆς τοῦ Ἁγίου Ἀνθίμου ἐπιτελεῖ ἀναρίθμητα θαύματα θεραπείας ἀσθενῶν ἐπωνύμων καί ἀνωνύμων πιστῶν. Τό ἵδρυμα αὐτό μέ τούς δυστυχεῖς λεπρούς καθίσταται πνευματικό κέντρο σωματικῆς καί ψυχικῆς ὑγείας. Ἡ ὅλη διακονία του στό Λεπροκομεῖο καταδεικνύει τή βαθύτατη πίστη του καί τήν πολύτιμη προσφορά τοῦ Ἁγίου.

Ἐδῶ φαίνεται τό μεγαλεῖο τοῦ Ἁγίου· ὁ Ἅγιος Ἄνθιμος ὡς ἐφημέριος τοῦ ναοῦ συμπαρευρισκόταν, συνέτρωγε καί συνομιλοῦσε μέ τούς λεπρούς· τούς ἐκοινωνοῦσε τῶν ἀχράντων μυστηρίων καί μετά τή θεία λειτουργία κατέλυε!

Τότε μέσα σ’ ἐκείνη τήν ἁγιάζουσα ἀτμόσφαιρα ὁραματίζεται τήν ἵδρυση τῆς Μονῆς, γιά νά στεγάσει πρόσφυγες καλόγριες προερχόμενες ἀπό τή Μικρά Ἀσία. Καί προχωρεῖ στήν πραγμάτωση τῶν ὁραματισμῶν του. Ὑψώνει τό μεγαλοπρεπῆ Ἱερό Παρθενῶνα τῆς Παναγίας Βοηθείας Χίου. Ἀπό τότε ἐγκαταστάθηκε στή μονή μέ πλήρη ἀφοσίωση στήν Παναγία καί ἐκεῖ κατηύγαζε μέ τήν ἀσκητική του βιοτή, τό πλῆθος τῶν ἀρετῶν καί τήν ἁγιότητά του καί τή μεσιτεία καί βοήθεια τῆς Θεοτόκου καί ἐποίμαινε μέ πλεονάζουσα στοργή καί ἀγάπη τό ποίμνιό του, ἐνίσχυε καί παρηγοροῦσε μέ τόν γλυκύ καί ἁπλό του λόγο καί ἐθεράπευε ἀσθενεῖς καί πάσχοντας πού κατέφευγαν κοντά του.

Μέσα σ’ αὐτήν τήν διά βίου διακονία, ὥριμος πλέον, πλήρης ἡμερῶν, σέ ἡλικία 90 ἐτῶν, μέ ὁσιότητα πού ἐθύμιζε τούς μεγάλους ἀσκητές τῆς ἐρήμου, ἐτέλεσε τή τελευταία Θεία Λειτουργία τήν 27η Ἰανουαρίου 1960 καί λίγες ἡμέρες μετά ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου Δαλματίου, τοῦ ἐκ Σιβηρίας.

    Ὁ Ἅγιος Δαλμάτιος, κατά κόσμον Δημήτριος Ἰβάνοβιτς Μοκρίνσκϊυ, ἐγεννήθηκε στήν πόλη Τομπόλσκ τῆς Ρωσίας κατά τόν 17ο  αἰώνα μ.Χ. Ἀσκήτεψε στή μονή Νεβγιάνσκ τῆς Σιβηρίας καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 1724.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἐν Βιλένσκ τῆς Ρωσίας.

    Ἡ ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας μεταφέρθηκε στό Βιλένσκ τῆς Ρωσίας τό ἔτος 1465. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἐν Δαλματίᾳ.

    Ἡ ἱερά εἰκόνα μεταφέρθηκε στη Δαλματία τό ἔτος 1446.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἐν Βένσκ τῆς Ρωσίας.   

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!