- Ὅταν, χριστιανοί μου, μπαίνετε στήν Ἐκκλησία, πρέπει νά σκέπτεστε ὅτι ἀπό τήν γῆ ἀνεβαίνετε στόν οὐρανό. Ἔτσι λέγει ἕνας ὕμνος τῆς Ἐκκλησίας μας: «Ἐν τῷ Ναῷ ἑστῶτες τῆς δόξης Σου, ἐν οὐρανῷ ἑστάναι νομίζομεν»! Αὐτό τό κτήριο, στό ὁποῖο πηγαίνουμε ὅλοι μας γιά νά λατρεύσουμε τόν Θεό μας, τό λέμε «Ναό». Ἀπό τό ρῆμα «ναίω», πού σημαίνει «κατοικῶ», παράγεται ἡ λέξη «Ναός», πού σημαίνει «κατοικία». Κατοικία ποιοῦ; Κατοικία τοῦ Θεοῦ! Ἀλλά θά πεῖτε καί μέ τό δίκαιο σας: Ὁ Θεός εἶναι πανταχοῦ παρών καί πῶς λοιπόν λέμε ὅτι ἔχει κατοικία ἕνα κτήριο, τόν Ναό; Ναί, χριστιανοί μου, ὁ Θεός εἶναι πανταχοῦ παρών, ἀλλά στό Ναό εἶναι καί σωματικά παρών. Ἀλλά πάλι θά πεῖτε: Ἔχει σῶμα ὁ Θεός, γιά νά λέμε ὅτι κατοικεῖ σωματικά στόν Ναό; Ναί, ἀδελφοί μου! Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ σαρκώθηκε στήν Κοιλία τῆς Παναγίας μας καί ἔγινε κανονικός ἄνθρωπος. Καί τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ βρίσκεται πάντα πάνω στήν Ἁγία Τράπεζα τῶν ἱερῶν μας Ναῶν. Καί ἔτσι λοιπόν λέγουμε ὅτι στόν Ναό κατοικεῖ καί σωματικά ὁ Θεός.
- Ὅταν πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία πρέπει νά εἴμαστε ντυμένοι μέ καθαρή, ἁπλῆ καί σεμνή ἐνδυμασία. Μπαίνοντας στόν Ναό καλό καί πολύ καλό εἶναι νά ἀνάβουμε κερί. Ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος πατήρ Παΐσιος «ὑποχρεώνονται πολύ οἱ ἅγιοι, ὅταν τούς ἀνάβουμε κερί καί μᾶς τό πληρώνουν»! Ἀλλά ἔχει καί βαθειά ἔννοια καί σημασία τό κερί. Μέ τό κερί, αὐτός πού τό ἀνάβει, παριστάνει τόν ἑαυτό του. Ἀνάβει τό κερί καί τό βάζει στό μανουάλιο. Αὐτό σημαίνει ὅτι βάζει τόν ἑαυτό του στό μανουάλιο τοῦ Χριστοῦ! Ἐκεῖ εἶναι ἡ θέση μας: «Ἑαυτούς καί ἀλλήλους καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα»! Στήν συνέχεια ἀσπαζόμαστε μέ εὐλάβεια τά εἰκονίσματα. Τά εἰκονίσματα πού εἶναι κάτω, κοντά στήν πόρτα ἀπό τήν ὁποία μπήκαμε. Εἰκονίσματα εἶναι καί στό Τέμπλο. Ὅμως, ὅταν γίνεται ἡ Θεία Λειτουργία ἤ ἄλλη ἱερή Ἀκολουθία, μήν προσκυνᾶτε τά εἰκονίσματα τοῦ Τέμπλου, γιατί, μέ τό πέρασμά σας πρός τό Τέμπλο, ἀνησυχεῖτε τούς ἄλλους χριστιανούς πού προσεύχονται. Ὅταν δέ προσκυνᾶτε τά εἰκονίσματα νά σκέπτεστε ὅτι πρίν ἀπό σᾶς προσκύνησαν καί ἄλλοι τά εἰκονίσματα αὐτά. Ἔτσι ὁ ἀσπασμός στό ἴδιο εἰκόνισμα εἶναι καί ἕνας μεταξύ μας ἀσπασμός.
- Μετά τό ἄναμα τοῦ κεριοῦ καί τόν ἀσπασμό τῶν ἱερῶν εἰκονισμάτων στεκόμαστε κάπου σέ μία θέση γιά νά προσευχηθοῦμε. Δέν μιλᾶμε μέ τόν διπλανό μας, ἀλλά νοερά, μέ τόν νοῦ καί τήν καρδιά μας, μιλᾶμε στόν Ἰησοῦ Χριστό, τήν Παναγία μας καί τούς ἁγίους μας. Καί προσευχόμαστε γιά τήν συγχώρεση τῶν ἁμαρτιῶν μας πρῶτα καί ἔπειτα γιά τά διάφορα ἄλλα προβλήματα πού ἀντιμετωπίζουμε στήν καθημερινή μας ζωή. Ὅμως, πρέπει τόν νοῦ μας νά τόν προσηλώνουμε σ᾽ αὐτά πού ἀκοῦμε ἀπό τόν ἱερέα καί τόν ψάλτη. Ἄς φαίνεται ὅτι δέν τά καταλαβαίνουμε, γιατί ἔχουν δύσκολη γλώσσα. Ἄν ἔχουμε προσηλωμένο τό νοῦ μας στά ἅγια αὐτά λογάκια τῆς Ἐκκλησίας μας, ἔρχεται ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καί μᾶς φωτίζει καί τότε ὄχι ἁπλᾶ τά καταλαβαίνουμε, ἀλλά καί μᾶς συγκλονίζουν καί τά θεωροῦμε ὡς δικά μας νοήματα καί λόγια. Οἱ τρεῖς τωρινοί ἅγιοι τῆς πατρίδας μας, οἱ πατέρες Πορφύριος, Ἰάκωβος καί Παΐσιος, καί οἱ τρεῖς τους δέν ἔβγαλαν τό Δημοτικό Σχολεῖο. Καί ὅμως, ἐπειδή ἀγαποῦσαν τά ἱερά ψαλσίματα καί ἀναγνώσματα τῆς Ἐκκλησίας μας, τά κατανοῦσαν ἀπόλυτα καί τά ἀνέλυαν μέ τόν καλύτερο τρόπο. Ὅλη ἡ πίστη μας, ὅλη ἡ θεολογία μας, ἀγαπητοί μου, εἶναι αὐτά πού λέγονται καί ψάλλονται στήν θεία λατρεία μας. Γι᾽ αὐτό ὅταν πηγαίνουμε στόν Ναό γιά νά λατρεύσουμε τόν Θεό, πρέπει νά προσέχουμε τούς ὕμνους καί τά τροπάρια πού ψάλλονται, γιά νά μάθουμε καί γιά νά ζήσουμε τήν Ὀρθόδοξη πίστη μας καί νά δοξάζουμε ἔτσι σωστά τόν Θεό μας.
Μέ πολλές εὐχές
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας
