Την Β΄Κυριακή των Νηστειών, εορτή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στην πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σκήτης Βεροίας, όπου ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς ασκήτευσε εντός σπηλαίου για δέκα χρόνια.
Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ
«Καί εὐθύς ἄρας τόν κράββατον ἐξῆλθεν … ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καί δοξάζειν τόν Θεόν λέγοντας ὅτι οὕτως οὐδέποτε εἴδομεν».
Ἕνα θαῦμα, τό θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ παραλυτικοῦ τῆς Καπερναούμ, μᾶς παρουσίασε τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς, δευτέρας τῶν Νηστειῶν, κατά τήν ὁποία ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία τιμᾶ τόν δεύτερο θρίαμβο τῆς ὀρθοδόξου πίστεώς της, πού συμπληρώνει τόν θρίαμβο πού ἑορτάσαμε τήν περασμένη Κυριακή, καί συγχρόνως μνημονεύει καί τιμᾶ στό πρόσωπο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τόν πρόμαχο καί ὑπερασπιστή τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἀκτίστου φωτός. Γι᾽ αὐτό καί ἰδιαιτέρως ἀγάλλεται ἐν Κυρίῳ καί πανηγυρίζει σεμνοπρεπῶς ἡ Σκήτη τῆς Βεροίας τῆς ὁποίας μοναστής καί οἰκήτωρ ὑπῆρξε ὁ μέγας Γρηγόριος.
Ποιά εἶναι ὅμως ἡ σχέση τοῦ σημερινοῦ θαύματος τῆς θεραπείας τοῦ παραλυτικοῦ μέ τόν θρίαμβο τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς διδασκαλίας της, ὅπως τήν συνόψισε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἔναντι ἐκείνων πού ἀμφισβητοῦσαν τίς ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, πού ἀμφισβητοῦσαν τό ἄκτιστο φῶς τό ὁποῖο καταυγάζει τούς ἁγίους καί τούς ἀξιώνει τῆς θεώσεως ἀπό αὐτή τή ζωή;
Ὁ παραλυτικός βρίσκεται ἐνώπιον τοῦ Κυρίου πού διδάσκει τούς ἀνθρώπους σέ μία ὑπερπλήρη οἰκία, ἔτσι ὥστε οἱ ἄνθρωποι πού μεταφέρουν τόν παραλυτικό, ἐπειδή δέν μποροῦσαν νά τόν βάλουν ἀπό τή θύρα, ἀποστέγασαν τήν ὀροφή καί τόν κατέβασαν ἀπό ἐκεῖ ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ. Μεγάλη ἡ πίστη τους, διότι οἱ περισσότεροι θά παραιτοῦντο ἀπό τήν προσπάθεια, ὅταν διαπίστωναν ὅτι ἦταν ἀδύνατο νά εἰσέλθουν στήν οἰκία. Ὅμως οἱ τέσσερις αὐτοί ἄνθρωποι πιστεύουν καί ἐπιμένουν, δέν χάνουν οὔτε τό θάρρος τους οὔτε τήν ὑπομονή τους. Καί τό θαῦμα γίνεται χάρη στήν πίστη τους. «Ἰδών ὁ Ἰησοῦς τήν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· τέκνον ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι σου».
Ὁ Χριστός θεραπεύει τήν αἰτία τῆς παραλύσεως, συγχωρώντας τίς ἁμαρτίες, γιατί ὅταν ἐκλείψει αὐτή, ἐκλείπουν καί οἱ συνέπειες, διότι βλέπει τήν πίστη τῶν ἀνθρώπων. Ὅμως οἱ γραμματεῖς καί οἱ φαρισαῖοι πού δέν πιστεύουν καί ἀμφισβητοῦν τή δύναμη τοῦ Χριστοῦ νά συγχωρήσει τίς ἁμαρτίες, ἀποδεικνύεται τελικά ὅτι δέν πιστεύουν οὔτε στή δύναμή του νά θεραπεύσει τήν παραλυσία. Γι᾽αὐτό καί μπορεῖ νά ἐξίστανται καί αὐτοί γιά τό θαῦμα πού βλέπουν νά πραγματοποιεῖται ἐνώπιόν τους, ὅταν ὁ παραλυτικός σηκώνεται καί παίρνει τό κρεβάτι του καί ἀπομακρύνεται, ἀλλά δέν πιστεύουν στή θεία δύναμη τοῦ Χριστοῦ. Γιατί ἡ πίστη στόν Χριστό δέν μπορεῖ νά διαιρεθεῖ· δέν μπορεῖ νά πιστεύεις δηλαδή σέ ὁρισμένα ἀπό ὅσα κάνει ἤ διδάσκει ὁ Χριστός καί νά μήν πιστεύεις σέ ἄλλα. Δέν μπορεῖς νά πιστεύεις στήν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ καί νά μήν πιστεύεις στή θεία. Δέν μπορεῖς νά πιστεύεις στίς ἐνέργειες τῆς ἀνθρωπίνης του φύσεως καί νά μήν πιστεύεις στίς θεῖες καί ἄκτιστες ἐνέργειές του.
Διότι ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ παραλυτικοῦ ἦταν ἀποτέλεσμα τῆς θείας καί ἀκτίστου ἐνεργείας του, ἦταν προϊόν τῆς θείας του φύσεως, γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στόν ἀντιρρητικό του λόγο ἐναντίον τοῦ Ἀκινδύνου, πού ἀρνεῖτο τίς θεῖες καί ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ.
Ἀντίθετα, ἡ ἐντολή του νά σηκωθεῖ ὁ παράλυτος καί νά πάρει τό κρεβάτι του καί νά φύγει, ἦταν μία κτιστή ἐνέργεια, ἡ ὁποία συμβάδιζε μέ τήν ἀνθρώπινη φύση του.
Κατά συνέπεια ὅποιος ἀρνεῖται νά δεχθεῖ τή θεία καί ἄκτιστη ἐνέργεια, δέν μπορεῖ στήν οὐσία νά δεχθεῖ οὔτε τήν κτιστή, δέν μπορεῖ νά δεχθεῖ καί νά πιστεύσει στόν Χριστό καί στά θαύματά του, τά ὁποῖα ἐπιτελοῦνται διά τῆς ἀκτίστου καί θείας του ἐνεργείας.
Ὁ παραλυτικός, συνεχίζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος, ἔχοντας λάβει τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, τή χάρη δηλαδή τῆς ἀκτίστου καί θείας ἐνεργείας, δέν χρειαζόταν τήν κτιστή ἐνέργεια, δέν χρειαζόταν τήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ νά σηκωθεῖ. Ὅμως ὁ Κύριος ἐνεργεῖ καί δι᾽ αὐτῆς γιά νά τονώσει τήν πίστη ὅσων διέθεταν πίστη καί νά ἐλέγξει τήν ἀπιστία τῶν γραμματέων καί τῶν φαρισαίων καί ὅλων ὅσων ἀνά τούς αἰῶνες ἀμφισβητοῦν τίς θεῖες καί ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, διά τῶν ὁποίων ἐργάζεται τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων πού προσέρχονται μέ πίστη κοντά του.
Διότι ὁ Χριστός δέν θεράπευσε μόνο τήν ἀσθένεια τοῦ παραλυτικοῦ τοῦ σημερινοῦ θαύματος, θεραπεύει καί τή δική μας ψυχική παράλυση, τήν ὁποία δημιουργεῖ ἡ ἁμαρτία, διά τῆς θείας του χάριτος, τῆς διαδιδομένης διά τῶν μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ ὁποία καθαίρει τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ὥστε νά μπορεῖ νά δεῖ τόν Θεό, κατά τόν μακαρισμό τοῦ Κυρίου, «μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοί τόν Θεόν ὄψονται», ὅπως τόν ἔβλεπε καί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, μέσα στό ἄκτιστο φῶς τό ὁποῖο κατηύγαζε καί τήν ψυχή καί τό σῶμα του.
Ἀδελφοί μου, τιμώντας σήμερα τόν μέγα αὐτόν ἱεράρχη καί θεολόγο καί θεόπτη στόν ἱερό αὐτό τόπο ὅπου ἀσκήτευσε καί δέχθηκε τή θεία χάρη καί ἀξιώθηκε τῆς ἐμπειρίας τοῦ ἀκτίστου φωτός, ἄς τόν παρακαλοῦμε νά μεσιτεύει στόν Θεό καί γιά μᾶς μαζί μέ τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο, ὥστε νά ἀπαλλαγοῦμε καί ἐμεῖς, ὅπως ὁ παραλυτικός τῆς Καπερναούμ, διά τῆς θείας χάριτος ἀπό τήν ψυχική μας παράλυση, ὥστε νά περιπατοῦμε τόν δρόμο τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί νά ἀξιωθοῦμε τοῦ θείου φωτός, τό ὁποῖο καταλάμπει καί ἐκεῖνον καί ὅλους τούς ἁγίους οἱ ὁποῖοι ζοῦν μέσα σ᾽αὐτό τό ἄκτιστο φῶς τῆς θεότητος τοῦ Κυρίου μας.
