τοῦ Ἀρχιμ. Βαρλαὰμ Μετεωρίτου
Ἡ Μεγάλη Δευτέρα ἀνοίγει τὴν θύρα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ἡ εἴσοδος εἶναι ἐπιβλητική, ὄχι μὲ θρίαμβο, ἀλλὰ μὲ περισυλλογή. Ἐδῶ, δὲν ἀκοῦμε κραυγὲς θριάμβου, ἀλλὰ λόγια ποὺ καλοῦν τὸν ἄνθρωπο σὲ ἐγρήγορση. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς παρουσιάζει δύο ἐντελῶς ἀντίθετες μορφές: τὸν Ἰωσὴφ τὸν Πάγκαλο καὶ τὴν ἄκαρπη συκῆ.
Ὁ Ἰωσὴφ, ὁ γιός τοῦ Ἰακώβ, εἶναι ἕνα σύμβολο ὑπομονῆς καὶ ἀφοσίωσης. Προδομένος ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς του, ῥίχνεται στὴν αἰχμαλωσία, ἀλλὰ δὲν χάνει τὴν πίστη του. Μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ ὑψώνεται καὶ γίνεται σωτήρας. Εἶναι ἕνα προεικόνισμα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ καὶ Ἐκεῖνος προδίδεται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, βαστάζει τὸ βάρος τῆς ἀδικίας, ἀλλὰ μέσα ἀπὸ τὴν ταπείνωση καὶ τὴν δοκιμασία, ὁδηγεῖ τὴν ἀνθρωπότητα στὴ λύτρωση.
Ἐν ἀντιθέσει, ἡ ἄκαρπη συκῆ, ποὺ τὴν καταριέται ὁ Χριστός, συμβολίζει τὴν πνευματικὴ ἀκαρπία, τὴν πίστη ποὺ δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἔργα. Εἶναι ἕνα ἠχηρὸ μήνυμα γιὰ ὅλους μας: δὲν ἀρκεῖ νὰ φαινόμαστε ὅτι ζοῦμε πνευματικὴ ζωή, πρέπει νὰ φέρουμε καὶ καρποὺς ἀγάπης, μετάνοιας καὶ δικαιοσύνης. Ἡ συκῆ ποὺ ἔχει φύλλα ἀλλὰ ὄχι καρπούς, εἶναι μία ἐικόνα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ζῇ μὲ τύπους, ἀλλὰ δὲν ἔχει οὐσία. Ἐνῷ ὁ Ἰωσὴφ δέχεται νὰ ταπεινωθῇ γιὰ νὰ ἀναδειχθῇ ἡ ἀρετή του, ἡ συκῆ μένει στὸ ἔξωθεν φαινόμενο καὶ χάνοντας τὸν σκοπό της, ξεραίνεται.
Αὐτὲς οἱ δύο ἰστορίες μᾶς καλοῦν νὰ κοιτάξουμε μέσα μας. Εἴμαστε καρποφόρα δέντρα, ἢ μόνον φύλλα ποὺ κινοῦνται στὸν ἄνεμο; Ἔχουμε πίστη ζωντανή, ἢ ἕναν τύπο πίστεως χωρὶς βάθος; Ἡ Ἐκκλησία μᾶς προτρέπει νὰ ἀναρωτηθοῦμε: ποὺ στεκόμαστε στὸν δρόμο τοῦ Χριστοῦ; Ἀκολουθοῦμε τὴν ὁδό τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς ὑπομονῆς, ἢ χανόμαστε στὴν πλάνη τῆς ἐπιφάνειας;
Ἡ Μεγάλη Δευτέρα δὲν φέρνει δάκρυα, οὔτε θρῆνο. Εἶναι μία πρόσκληση γιὰ δράση. Μᾶς δείχνει τὴν ἀρχὴ τοῦ δρόμου ποὺ ὁδηγεῖ στὸ Πάσχα. Ἐκεῖνος ποὺ ἀκολουθῇ τὸν Χριστό, πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμος γιὰ δοκιμασίες, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴ χαρὰ τῆς ἀληθινῆς ζωῆς. Ὁ δρόμος ξεκινᾷ. Εἴμαστε ἕτοιμοι; Ἐνῷ ἡ ἑβδομάδα προχωρεῖ, ἡ κάθε μέρα προσφέρει μία νέα εὐκαιρία γιὰ πνευματικὴ ἐπαναξιολόγηση. Τὸ ταξίδι τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος δὲν εἶναι μόνο ἕνα λατρευτικὸ τυπικό, ἀλλὰ ἕνα ἐσωτερικὸ προσκύνημα ποὺ μᾶς καλεῖ νὰ συμπορευθοῦμε μὲ τὸν Χριστό, ὄχι μόνο σὲ λόγια, ἀλλὰ καὶ σὲ πράξεις.
