Ἡ θεολογική ἔννοια τῆς Μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου

Σήμερα, ἀδελφοί μου φιλέορτοι χριστιανοί, ἑορτάζει ἡ Παναγιά μας. Ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει πολλές ἑορτές τῆς Παναγίας, μά ἡ σημερινή Ἑορτή, πού λέγεται Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, εἶναι μεγαλύτερη ἀπό ὅλες τίς Θεομητορικές Ἑορτές.
Ὁ λαός μας τό ξέρει αὐτό, γιατί ὁ καθένας τό ἔμαθε κατά παράδοση ἀπό τήν μάνα του καί τήν γιαγιά του, καί ὅλοι σήμερα, καί ὁ γέρος καί ὁ νιός καί τό μικρό παιδί, τρέχουν στήν Ἐκκλησία, γιατί γιορτάζει ἡ Παναγιά.

1. Τήν Παναγία ἡ Ἐκκλησία μας τήν ὀνομάζει «Θεοτόκο». Ἔτσι νά Τήν λέτε καί σεῖς, ἀδελφοί μου. Ἔτσι τό ἄκουσα καί ἐγώ νά τό λέει καί μιά εὐλογημένη γιαγιά, πού πῆγα στό σπίτι της νά τήν ἐξομολογήσω, γιατί ἦταν ἀνήμπορη.
– «Τί κάνεις, γιαγιά;», τῆς λέω. – «Τί νά κάνω;», μοῦ λέει. «Παρακαλῶ τήν Θεοτόκο ἐδῶ στό κρεββάτι
πού εἶμαι, γιά νά ἔρθει νά πάρει τήν ψυχή μου»!
Ἔτσι νά προσφωνοῦμε καί ἐμεῖς τήν Παναγία, ὡς «Θεοτόκο», γιατί τό ὄνομά Της αὐτό εἶναι τό ἀνώτερο ἀπό ὅλα τά ἄλλα, γιατί, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, τό ὄνομα «Θεοτόκος» «ἅπαν τό μυστήριον τῆς οἰκονομίας συνίστησι».
Καί λέγεται Θεοτόκος ἡ Παναγία, γιατί γέννησε τόν Υἱόν καί Λόγον τοῦ Θεοῦ, πού σαρκώθηκε στήν ἁγιασμένη Της Κοιλία.

2. Ἀφοῦ ἡ Παναγία εἶναι πραγματικά «Θεοτόκος», ἐγέννησε «ἀδιαφθόρως» τόν σαρκωθέντα σ᾽ Αὐτήν Υἱόν τοῦ Θεοῦ· τόν ἐγέννησε δηλαδή χωρίς νά φθαρεῖ ἡ παρθενία Της.
Καί βεβαίως ἔτσι ἔπρεπε νά γίνει, διότι ἡ Παναγία μας συνέλαβε «ἀσπόρως» τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ στήν Κοιλία Της.
Τό «ἀσπόρως», ἀγαπητοί μου, συνδέεται μέ τό «ἀδιαφθόρως». Ὁ ἀρχικός σκοπός τοῦ Θεοῦ ἦταν ὁ ἄνθρωπος νά αὐξάνεται παρθενικά, ἀλλά ἡ παράβαση τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ, ἔφερε τόν γάμο, ὅπως τόν γνωρίζουμε στήν πεπτωκυΐα κατάσταση πού βρισκόμαστε.
Ἡ Παναγία μας ὅμως συνέλαβε παρθενικά τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ στήν Κοιλία Της, γιατί ἄν ὁ Ἰησοῦς Χριστός συλλαμβανόταν ἐκ σπέρματος, ὅπως λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, δέν θά ἦταν «καινός ἄνθρωπος», οὔτε θά ἦταν ἀναμάρτητος, ἀλλά οὔτε θά ἦταν καί ὁ Σωτήρας τῶν ἁμαρτωλῶν.1
Ἐπειδή λοιπόν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ γεννήθηκε «ἀσπόρως», κατά θαυμαστό δηλαδή τρόπο, γι᾽ αὐτό καί ἡ γέννησή Του ἦταν θαυμαστή. Τόν ἐγέννησε «ἀδιαφθόρως» ἡ Θεοτόκος Μητέρα του.

3. Σᾶς εἶπα σήμερα ὅλα τά παραπάνω, ἀδελφοί χριστιανοί, γιατί αὐτά, τό «ἀσπόρως» καί τό «ἀδιαφθόρως» τῆς Θεοτόκου, πού ἀκοῦτε συχνά ἐδῶ στήν Ἐκκλησία νά λέγονται καί νά ψάλλονται, αὐτά λέγω, συνδέονται πολύ στενά μέ τήν σημερινή ἑορτή.

Σήμερα ἑορτάζουμε τήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, δηλαδή τόν Θάνατό Της. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως τόν θάνατο τόν λέει «κοίμηση», γι᾽ αὐτό λέμε ὅτι ἑορτάζουμε τήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου. Ἡ Παναγία πέθανε κανονικό θάνατο. Ἀπέθανε καί ἐτάφη.
Ὅμως, κατά τήν πίστη μας, τό Σῶμα τῆς Παναγίας μας δέν ἔμεινε στόν τάφο, ἀλλά μετέστη, δηλαδή μετατέθηκε στούς οὐρανούς. Καί γιατί μετατέθηκε τό Σῶμα τῆς Θεοτόκου στούς οὐρανούς;
Γιατί, ὅπως μᾶς ἐξηγεῖ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, ἡ Παναγία γέννησε «ἀδιαφθόρως» τόν Κύριο. Τό ἀδιάφθορο δηλαδή τῆς παρθενίας τῆς Θεοτόκου κατά τήν γέννηση τοῦ Χριστοῦ, αὐτό εἶναι αἰτία τῆς μή διαφθορᾶς τοῦ σώματός Της κατά τήν ὥρα τοῦ θανάτου Της2.

Ὅπως δηλαδή συνδέεται τό «ἀσπόρως» μέ τό «ἀδιαφθόρως», γιά τά ὁποῖα μιλήσαμε παραπάνω, ἔτσι συνδέεται καί τό «ἀδιαφθόρως» μέ τήν Μετάσταση τῆς Θεοτόκου μετά τήν Κοίμησή Της.
Τό ἀδιάφθορο τῆς Θεοτόκου κατά τήν γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἔφερε καί τό ἀδιάφθορο τοῦ Σώματός Της κατά τόν θάνατό Της.

4. Ἔτσι ἔπρεπε νά συμβεῖ, ἀδελφοί μου χριστιανοί. Ὅπως τό Σῶμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δέν ὑπέστη φθορά στόν τάφο, ἔτσι καί τό Σῶμα τῆς Παναγίας μετέστη στούς οὐρανούς.
Ἡ Μετάσταση αὐτή τοῦ Σώματος τῆς Θεοτόκου συνδέεται μέ τήν Ἀνάσταση τοῦ Υἱοῦ Της, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός ἐτίμησε τό Πανάγιο Σῶμα τῆς Μητρός Του μέ τήν ἀφθαρσία καί τήν μετάθεσή του στούς οὐρανούς, πρίν ἀπό τήν κοινή καί καθολική ἀνάσταση ὅλων μας.
Ἀφοῦ μέ τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τά σώματα πολλῶν ἁγίων δέν διαφθείρονται καί ἔχουμε ἔτσι τά ἅγια λείψανα, πολλῷ μᾶλλον ἦταν λογικό νά μήν φθαρεῖ τό «θεοδόχον σκήνωμα» τῆς Μητέρας τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ μας, τῆς Θεοτόκου Μαρίας.

5. Εἶναι θαυμαστά καί θεόσδοτα τά Δόγματα τῆς Ὀρθόδοξης Πίστης μας, ἀδελφοί μου χριστιανοί. Ἀλλά ὅλα τά Δόγματα τῆς Πίστης μας συγκεφαλαιώνονται στήν θεολογία τῶν ἁγίων Πατέρων περί τῆς Θεοτόκου Μαρίας, τῆς γλυκειᾶς μας Παναγίας· γι᾽ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας λέει πρός Αὐτήν: «Χαῖρε τῶν δογμάτων Αὐτοῦ (τοῦ Χριστοῦ) τό κεφάλαιον»!
Εὔχομαι ἡ Παναγία μας νά εἶναι γιά ὅλους μας βοήθεια, προστασία καί μεσίτρια πρός τόν Κύριο γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μας. Χρόνια Σας πολλά!

Μέ πολλές εὐχές
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας