• Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
Τρίτη, 17 Νοεμβρίου, 2026
Poimin.gr
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις
No Result
View All Result
Poimin.gr
No Result
View All Result

«Ἡ ἁγία γνώση»: Βιβλίο μέ τίς συζητήσεις τοῦ Ναυπάκτου Ἱεροθέου μέ τούς μοναχούς τῆς Ἱ.Μονῆς Βατοπαιδίου

in Εκκλησία της Ελλάδος, Εκκλησιαστική Επικαιρότητα
1 Σεπτεμβρίου 2021
byPoimin.gr Team
«Ἡ ἁγία γνώση»: Βιβλίο μέ τίς συζητήσεις τοῦ Ναυπάκτου Ἱεροθέου μέ τούς μοναχούς τῆς Ἱ.Μονῆς Βατοπαιδίου
Share on FacebookShare on Twitter

Ἀπό τήν Ἱερά Μονή Βατοπαιδίου ἐκδόθηκε πρόσφατα ἕνα ὀγκῶδες βιβλίο (933 σελίδων) τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱεροθέου μέ τίτλο «Ἡ ἁγία γνώση» καί ὑπότιτλο «Τά ὡραῖα τῶν ἔνδον».

Τό βιβλίο αὐτό ἀπαρτίσθηκε ἀπό ὁμιλίες τοῦ Μητροπολίτου στήν Ἱερά Μονή Βατοπαιδίου καί συζητήσεις πού εἶχε μέ τόν Ἡγούμενο καί τούς Μοναχούς τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, ἀπό τό ἔτος 2015 μέχρι τό ἔτος 2019, γιά τήν θεολογία τοῦ μοναχισμοῦ καί γιά σημαντικά θεολογικά καί ἐκκλησιαστικά θέματα τῆς ἐποχῆς μας.

Οἱ ὁμιλίες καί οἱ συζητήσεις ἦταν προφορικές καί ἀπομαγνητοφωνήθηκαν, γι’ αὐτό καί διατηροῦν τόν ζωντανό λόγο.

Τό πῶς προῆλθε ἡ θεματολογία τοῦ βιβλίου, ἀναφέρεται τόσο στόν πρόλογο ἀπό τόν Ἡγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἀρχιμανδρίτη π. Ἐφραίμ ὅσο καί στήν εἰσαγωγή τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου.

Τό βιβλίο διαιρεῖται σέ δύο μέρη. Τό πρῶτο βασικό μέρος ἔχει τίτλο: «Ὁμιλίες στούς μοναχούς τῆς Ἱ.Μ. Μονῆς Βατοπαιδίου», καί τό δεύτερο μέρος ἔχει τίτλο: «Σχολασχιμός τῶν ἀναγνωσμάτων στήν Τράπεζα τῆς Μονῆς».

Μέσα σέ ὅλα τά κείμενα αὐτά παρουσιάζεται μέ ἀνάγλυφο τρόπο ἡ θεολογία τοῦ Ὀρθοδόξου μοναχισμοῦ καί ἡ ἀγάπη πρός τήν νηπτική καί ἡσυχαστική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, πού προέρχεται τόσο ἀπό κείμενα τῶν ἁγίων Πατέρων ὅσο καί ἀπό ἐμπειρία στά σύγχρονα μοναστικά κέντρα, κυρίως τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

Γιά νά γίνη φανερή ἡ σημασία τοῦ βιβλίου θά παρατεθοῦν ὁ πρόλογος τοῦ Ἡγουμένου τῆς Μονῆς Ἀρχιμανδρίτου π. Ἐφραίμ, ἡ εἰσαγωγή τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱεροθέου, καθώς ἐπίσης καί τά περιεχόμενα τοῦ βιβλίου.

1. Πρόλογος τοῦ Ἡγουμένου Ἀρχιμανδρίτου π. Ἐφραίμ
Μὲ πολλὴ χαρὰ προλογίζουμε καὶ προβαίνουμε στὴν ἔκδοση τοῦ βιβλίου τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱεροθέου, Ἡ ἁγία γνώση – Τὰ ὡραῖα τῶν ἔνδον, τὸ ὁποῖο περιλαμβάνει ὁμιλίες τοῦ Σεβασμιωτάτου ποὺ πραγματοποιήθηκαν κατὰ τὴν διάρκεια ἐπισκέψεών του στὴν Μονή μας.

Σήμερα παρατηρεῖται κρίση στὸν θεολογικὸ λόγο. Ναὶ μὲν ὑπάρχει πλούσιος προφορικὸς καὶ γραπτὸς λόγος, μέσῳ τῆς πληθώρας κηρυγμάτων, ὁμιλιῶν, ἐκδηλώσεων, συνεδρίων –τώρα καὶ διαδικτυακῶν– καὶ ποικιλίας ἐκδόσεων· ὅμως εἶναι ἀμφιλεγόμενο κατὰ πόσο ὁ λόγος αὐτὸς ἐπιτελεῖ τὸν σκοπό του, ἀνταποκρίνεται στὸν λόγο τοῦ Εὐαγγελίου, ὥστε νὰ εἶναι «ζῶν καὶ ἐνεργής» (Ἑβρ. 4,12), «ἅλατι ἠρτυμένος» (Κολ. 4,6). Θὰ βλέπαμε καὶ τὰ ἀντίστοιχα ἀποτελέσματα, τοὺς καρποὺς τοῦ λόγου, τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση καὶ ὡρίμανση τοῦ ἀνθρώπου, τὴν πνευματικὴ εὐφορία καὶ καρποφορία ποὺ θὰ ἀπολάμβανε σήμερα ὁ ἄνθρωπος, ἀντὶ τῆς μοναξιᾶς, τῆς κατάθλιψης, τοῦ ἄγχους ποὺ βιώνει.

Μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἐπικρατοῦν δύο τάσεις θεολογικοῦ λόγου σήμερα, οἱ ὁποῖες εἶναι ἀκραῖες καὶ ἐκφράζονται ἀπὸ ἀντίστοιχες ὁμάδες ἀνθρώπων. Στὴν μία ἄκρη βρίσκονται αὐτοὶ ποὺ θέλουν ἡ Ἐκκλησία νὰ ἐκσυγχρονισθεῖ καὶ νὰ ταυτιστεῖ πλήρως μὲ τὴν σύγχρονη κοινωνικὴ πραγματικότητα, δηλαδὴ νὰ «συσχηματισθῇ τῷ αἰῶνι τούτῳ» (βλ. Ρωμ. 12,2). Αὐτοὶ κατηγοροῦν τὴν Ἐκκλησία ὅτι δῆθεν δὲν διαλέγεται μὲ τὸ παρόν· τὴν θεωροῦν ἀναχρονιστικὴ καὶ ξεπερασμένη. Πρεσβεύουν καὶ προτείνουν ἕναν ραγδαῖο καὶ ἄκριτο ἐκσυγχρονισμό. Στὴν ἄλλη ἄκρη βρίσκονται αὐτοὶ ποὺ κινοῦνται μὲ τὸ γράμμα τοῦ Νόμου καὶ ὄχι μὲ τὸ πνεῦμα του (βλ. Β´ Κορ. 3,6). Αὐτοὶ ποὺ ἔχουν «αὐτοχειροτονηθεῖ» κριτὲς τῆς οἰκουμένης, οἱ ὑπὲρ Ὀρθόδοξοι, παραδοσιαρχικοὶ καὶ ὄχι παραδοσιακοί, φανατικοὶ καὶ ὄντως φονταμενταλιστές.

Σπάνιοι εἶναι ὅσοι ἀρθρώνουν σήμερα λόγο ποὺ δὲν κινεῖται σὲ αὐτὰ τὰ ἄκρα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τὴν μεσότητα. Ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι λόγος νηφάλιος, ποὺ μπορεῖ νὰ ἀντλήσει καὶ ἀπὸ τὶς δύο ἀναφερθεῖσες ἀκραῖες τάσεις τὰ καλὰ στοιχεῖα καὶ τὸν προβληματισμό· εἶναι ὁ λόγος ὁ αὐθεντικός, ὁ διακριτικός, ὁ θεραπευτικός, ὁ βιβλικός, ὁ Πατερικός, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ἀνάμεσα σὲ αὐτοὺς τοὺς σπάνιους βρίσκεται καὶ ὁ Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ἱερόθεος.

Ὁ Σεβασμιώτατος, καθὼς ἡ θεία Πρόνοια τὸν ὁδηγοῦσε, ἐξεπλήρωσε ὅλες τὶς προϋποθέσεις ὥστε τελικὰ νὰ καταστεῖ ἕνα «κατοικητήριο τοῦ λόγου», νὰ «περιέχεται λόγου καὶ μόνον», ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ἐκάθισε καὶ μαθήτευσε παρὰ τοὺς πόδας ἑνὸς συγχρόνου Ἁγίου, τοῦ ἁγίου Καλλινίκου Ἐδέσσης. Φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ ὁ ἅγιος Καλλίνικος τὸν ἔκειρε μοναχό, τὸ 1971. Μάλιστα ὁ ἅγιος Καλλίνικος ἀμέσως μετὰ τὴν κουρά του τὸν ἔστειλε –πρὶν τὴν χειροτονία του εἰς Διάκονον– γιὰ ἕνα μήνα στὸ Ἅγιον Ὄρος, στὴν Νέα Σκήτη, στὴν Καλύβη τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, ὥστε νὰ γνωρίσει ἀπὸ κοντὰ τὴν ζῶσα ἀσκητικὴ παράδοση, τοὺς φορεῖς τῆς Ἁγιορειτικῆς παραδόσεως, μὲ τὴν ὁποία βέβαια εἶχε ἔρθει σὲ ἐπαφὴ καὶ ἀπὸ φοιτητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς. Τότε γνώρισε καὶ τὸν μακαριστὸ Γέροντά μας, Ἰωσὴφ τὸν Βατοπαιδινό.

Στὴν πορεία τῆς ζωῆς του συναναστράφηκε καὶ γνώρισε ἁγίους Γέροντες, ὅπως τὸν ἅγιο Σωφρόνιο τὸν Ἀθωνίτη, γιὰ τὸν ὁποῖο ἔγραψε δύο βιβλία, τὸν ἅγιο Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη, γιὰ τὸν ὁποῖο ἐπίσης ἔγραψε δύο βιβλία, τὸν ἅγιο Ἐφραὶμ τὸν Κατουνακιώτη, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἐμπνεύστηκε γιὰ τὴν συγγραφὴ τοῦ συναρπαστικοῦ βιβλίου του Μιὰ βραδιὰ στὴν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ συμπεριέλαβε συζητήσεις καὶ μὲ ἄλλους Ἁγιορεῖτες Πατέρες, τὸ ὁποῖο ἔχει γνωρίσει 24 ἐπανεκδόσεις στὰ Ἑλληνικὰ καὶ ἔχει μεταφραστεῖ σὲ 20 γλῶσσες. Ἐπίσης γνωρίστηκε μὲ τὸν π. Ἰωάννη Ρωμανίδη, ἕναν πραγματικὰ παραδοσιακὸ θεολόγο ποὺ στὶς ἡμέρες του ταρακούνησε τὰ λιμνάζοντα ὕδατα τῆς θεολογίας, ἐπηρεασμένης ἀπὸ προτεσταντικές, ἠθικιστικὲς καὶ νομικιστικὲς ἐπιδράσεις, καὶ ἐπανέφερε στὶς ἀκαδημαϊκὲς αἴθουσες τὸν χαρισματικὸ τρόπο τοῦ θεολογεῖν μέσῳ τῆς νοερᾶς προσευχῆς. Ὁ Σεβασμιώτατος, μαζὶ μὲ τὸν μακαριστὸ π. Γεώργιο Μεταλληνό, κατὰ ὁμολογία τοῦ π. Ἰωάννη Ρωμανίδη –πράγμα ποὺ εἶχε πεῖ καὶ σὲ μένα τὸν ἴδιο– ὑπῆρξαν οἱ καλύτεροι μαθητές του.

Ἐμεῖς ἐκτιμοῦμε πολὺ τὴν θεολογία καὶ τὸ βίωμα τοῦ ἁγίου Ναυπάκτου, ποὺ λίγοι ἀρχιερεῖς καὶ θεολόγοι τὰ ἔχουν. Γι’ αὐτὸ τὸν προσκαλέσαμε τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2015 νὰ ἔλθει στὴν Μονή μας, γιὰ νὰ μιλήσει σὲ συνάξεις τῆς Ἀδελφότητός μας γιὰ διάφορα πνευματικὰ καὶ θεολογικὰ θέματα, ποὺ θὰ τοῦ προτείναμε ἢ καὶ ποὺ ὁ ἴδιος θὰ ἤθελε νὰ μιλήσει. Θεωροῦμε μεγάλη εὐλογία ποὺ ἀνταποκρίθηκε καὶ ἦλθε. Ἂς ἐπισημάνουμε ἐδῶ, ὅτι ἡ ἐπικοινωνία, οἱ πνευματικὲς καὶ θεολογικὲς συζητήσεις μεταξὺ τῶν μοναχῶν καὶ τῶν ἀρχιερέων εἶναι πολὺ σημαντικὸ γεγονός. Πρόκειται γιὰ τὴν συνάντηση καὶ ἐνεργοποίηση χαρίσματος καὶ θεσμοῦ. Μὲ συγκίνηση διαβάζουμε τί θερμὴ ὑποδοχὴ προσέφεραν ὁ Μέγας Παχώμιος καὶ οἱ μοναχοί του στὸν Μέγα Ἀθανάσιο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀλεξανδρείας, ὅταν τοὺς ἐπισκέφθηκε στὰ μοναστήρια τους τὴν Ταβέννηση. Ὁ μοναχὸς προσβλέπει πάντοτε μὲ πίστη καὶ ἀγάπη στὴν ἀρχιερατικὴ εὐλογία ποὺ δίνει ὁ χαριτωμένος ἐπίσκοπος. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἐπίσκοπος ζητᾶ τὶς προσευχὲς τῶν χαριτωμένων μοναχῶν, μὲ τὶς ὁποῖες στηρίζεται ἡ ἐπαρχία του, τὸ ποίμνιό του. Ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος Ναυπάκτου συγκρότησε καὶ κατευθύνει πνευματικὰ τὴν γυναικεία Ἱερὰ Μονὴ Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου (Πελαγίας) τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Θηβῶν καὶ Λεβαδείας, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐπιμελεῖται καὶ ἐκδίδει τὰ βιβλία του.

Ὁ Σεβασμιώτατος ἦλθε ξανὰ στὴν Μονή μας γιὰ τὶς συναντήσεις, τὶς συνάξεις αὐτὲς καὶ τὰ ἑπόμενα ἔτη ἕως καὶ τὸ 2019. Τώρα βρισκόμαστε στὴν εὐχάριστη θέση νὰ προβοῦμε στὴν ἔκδοση ὅλων αὐτῶν τῶν διαλέξεων-ὁμιλιῶν καὶ συζητήσεων. Σκεφθήκαμε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κρατήσουμε αὐτὸν τὸν θησαυρὸ μόνον γιὰ ἐμᾶς τοὺς Βατοπαιδινούς, ἀλλὰ νὰ τὸν κάνουμε κοινὸ στὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας πρὸς πνευματικὴ ὠφέλεια.

Ὁ τόμος εἶναι ἐντυπωσιακὸς ἀπὸ πλευρᾶς περιεχομένου, ἔχει πολὺ εὐρεία θεματολογία καλύπτοντας ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν ἕναν συνειδητὸ Χριστιανὸ ποὺ ἀγωνίζεται στὴν ἐσωτερικὴ ἐν Χριστῷ ζωή. Ἀναφέρουμε μερικὰ ἐνδεικτικά:

Ἀνθρωπολογικά (Τί εἶναι ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδία, Λογικὴ καὶ νοερὰ προσευχή, Ὁ σκοτασμὸς τοῦ νοῦ στὴν μοναχικὴ καὶ τὴν κοσμικὴ ζωή, Τὸ συναισθηματικὸ καὶ τὸ θεολογικὸ ἐπίπεδο). – Ἀσκητικά (Τὰ πάθη νεκρώνονται, κρύβονται ἢ μεταμορφώνονται; Ἡ αἴσθηση τῆς θείας Χάριτος εἶναι ἔνδειξη προαγωγῆς στὴν πνευματικὴ ζωή;) – Μοναχικά (Ὁ μοναχὸς ὡς προφήτης καὶ θεολόγος, Ἐμπειρία καὶ μοναχικὴ ζωή, Τὸ μυστήριο τῆς ὑπακοῆς). – Λειτουργικά (Ἡ Θεία Λειτουργία ὡς προϋπόθεση γιὰ τὴν θέωση τοῦ ἀνθρώπου, Ἱερωσύνη καὶ παρακαταθήκη). – Δογματικά (Τὸ μυστήριο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, Ἡ Χριστολογικὴ βάση τῆς Ἐκκλησίας, Σχολαστικὴ Θεολογία, Οἱ αἱρέσεις τοῦ filioque, τοῦ actus purus καὶ τοῦ Πρωτείου). – Θεομητορικά (Ἡ μεγάλη ἀξία τῆς Θεοτόκου, Ἡ Παναγία ὡς πρότυπο μοναχικῆς ζωῆς). – Ἁγιολογικά (Γιὰ τοὺς ἁγίους Ἀπόστολο Παῦλο, Γρηγόριο Σιναΐτη, Γρηγόριο Παλαμᾶ, Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη, Εὐδόκιμο τὸν Βατοπαιδινό, Ἰωσὴφ τὸν Ἡσυχαστή, Σωφρόνιο τὸν Ἀθωνίτη, Ἐφραὶμ τὸν Κατουνακιώτη).

Εὐχαριστοῦμε θερμὰ τὸν Σεβασμιώτατο καὶ ὁμολογοῦμε ὅτι δὲν θὰ ξεχάσουμε ποτὲ ἐκεῖνες τὶς μέρες ποὺ μᾶς εὐλόγησε μὲ τὴν χαρισματικὴ παρουσία του καὶ τὸν ἐμπνευσμένο λόγο του στὴν Μονή μας, ἀλλὰ καὶ τὸν εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴν ἀποδοχή του πρὸς ἔκδοση αὐτῶν τῶν λόγων. Ἐλπίζουμε ὅτι στὸ μέλλον θὰ μᾶς δοθεῖ ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ ἐπαναλάβουμε.

Εὐχόμαστε ταπεινὰ στὸν μὲν Σεβασμιώτατο νὰ συνεχίζει νὰ δίνει τὴν αὐθεντικὴ μαρτυρία τοῦ Λόγου διὰ τοῦ λόγου του, ὅπου, ὅποτε καὶ ὅπως ἡ θεία Πρόνοια θὰ τὸν ὁδηγεῖ, σὲ ὅλους δὲ τοὺς ἀναγνῶστες ποὺ θὰ διαβάσουν τοὺς λόγους τοῦ ἁγίου Ναυπάκτου νὰ αὐξηθεῖ μέσα τους ἡ δίψα, ὁ πόθος, ὁ θεῖος ἔρωτάς τους πρὸς τὸν «μόνον Ἀγαθὸν καὶ Ἐραστόν, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν».

Ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς

Μεγίστης Μονῆς Βατοπαιδίου

+ Ἀρχιμ. Ἐφραίμ

2. Εἰσαγωγή τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ἱεροθέου
Ἕνα βράδυ τοῦ ἔτους 2015, κατὰ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, βρῆκα στὸ διαδίκτυο ἕνα ντοκιμαντὲρ γιὰ τοὺς τόπους ποὺ ἀσκήθηκε ὁ Γέροντας Ἰωσὴφ ὁ Ἡσυχαστής, μιὰ σημαντικὴ μορφὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ὁ ὁποῖος ἔζησε τὴν ἡσυχία, τὴν νοερὰ προσευχὴ καὶ εἶχε θεοπτικὲς ἐμπειρίες. Ἔχοντας παραλάβει ἀπὸ τὸν Θεὸ τὴν νηπτικὴ ζωή, ἔγινε διδάσκαλος ποὺ τὴν μετέδωσε στὰ πνευματικὰ παιδιά του.

Τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο μὲ ἀπόφασή του τὸν ἁγιοκατέταξε (σημ.: ἡ ἁγιοκατάταξη τοῦ Γέροντος Ἰωσὴφ Ἡσυχαστοῦ ἔγινε στὶς 9 Μαρτίου 2020) καὶ χάρηκα πολύ.

Ἔχω διαβάσει τὶς ἐπιστολὲς τοῦ Γέροντος Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστοῦ, καὶ μάλιστα ἀξιώθηκα ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ τὶς προλογίσω στὴν ἀγγλικὴ ἔκδοση. Πρόκειται γιὰ κείμενα κατ’ ἐξοχὴν θεολογικὰ καὶ ἐμπειρικά, εἶναι μιὰ ἐφαρμοσμένη περίληψη τῆς Φιλοκαλίας τῶν Ἱερῶν Νηπτι­κῶν, καὶ τελικὰ μιὰ σύγχρονη ἔκφραση τοῦ σύγχρονου ὀρθόδοξου ἁγιορείτικου ἡσυχασμοῦ.

Βλέποντας, λοιπόν, τὸ ντοκιμαντὲρ ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς ἀσκήσεώς του συγκινήθηκα βαθιά, σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ ἐσυκοφαντούμην δημοσίως δῆθεν ὡς πολέμιος τοῦ μοναχισμοῦ. Ἔκανα ἰδιαιτέρως προσευχή, καὶ κοιμήθηκα τὶς πρῶτες πρωϊνὲς ὧρες μὲ βαθιὰ ἐσωτερικὴ ἠρεμία.

Τὸ πρωΐ, κατὰ τὶς 9 ἡ ὥρα, καὶ πρὶν ἀκόμη συνέλθω ἀπὸ τὴν βραδινὴ ἐντύπωση ποὺ μοῦ προκάλεσε ἡ ἀνάμνηση τῆς ἡσυχαστικῆς ζωῆς τοῦ Γέροντος Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστοῦ, κτύπησε τὸ τηλέφωνό μου καὶ στὴν ἄλλη ἄκρη τῆς γραμμῆς ἦταν ὁ Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Βατοπαιδίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἀρχιμανδρίτης Ἐφραίμ. Μετὰ ἀπὸ τὰ ἀρχικὰ ποὺ εἴπαμε, μοῦ διετύπωσε τὸ αἴτημά του, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀδελφῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς του, νὰ μεταβῶ στὴν Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου μία ἑβδομάδα, γιὰ νὰ ἀναπτύξω διάφορα θέματα πνευματικῆς καὶ μοναχικῆς ζωῆς, κατὰ βάση δύο θέματα καθημερινῶς (πρωῒ καὶ βράδυ), καὶ τὴν σχετικὴ συζήτηση ποὺ θὰ ἀκολουθοῦσε.

Στὴν ἀρχὴ διετύπωσα τὴν ἔκπληξή μου, τοῦ εἶπα τὰ σχετικὰ ποὺ μὲ εἶχαν συγκινήσει τὸ προηγούμενο βράδυ μὲ τὸν Γέροντα Ἰωσὴφ τὸν Ἡσυχαστή, καὶ στὴν συνέχεια ἐξέφρασα τὴν δυσκολία μου νὰ ὁμιλήσω σὲ ἁγιορεῖτες μοναχούς, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, ζοῦν μέσα στὴν ἀτμόσφαιρα τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἔχουν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς.

Ἐπειδὴ ὁ π. Ἐφραὶμ ἐπέμενε, ἀποδέχθηκα τὸ αἴτημα καὶ τοῦ ζήτησα νὰ μοῦ ἀποστείλουν τὰ θέματα ποὺ ἐπιθυμοῦσαν νὰ ἀναπτύξω, πράγμα ποὺ ἔγινε μετὰ ἀπὸ λίγες ἡμέρες.

Ἔτσι, τὸν Σεπτέμβριο τοῦ ἔτους 2015 πῆγα στὸ Βατοπαίδι, κάθισα περίπου μία ἑβδομάδα καὶ εἴχαμε συζήτηση μὲ τὴν Ἀδελφότητα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς, ποὺ ἀριθμεῖ περίπου 130 μοναχούς, τέσσερεις ὧρες κάθε ἡμέρα, δύο ὧρες τὸ πρωῒ καὶ δύο ὧρες τὸ βράδυ. Περίπου μία ὥρα ἀνέπτυσσα τὸ θέμα ποὺ μοῦ εἶχαν ὑποδείξει καὶ ἔπειτα γιὰ μία περίπου ὥρα ἀκολουθοῦσε ἡ συζήτηση.

Διεπίστωσα τὸ πνευματικὸ ἐνδιαφέρον τῶν μοναχῶν γιὰ πνευματικά, μοναχικὰ καὶ θεολογικὰ θέματα, καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει νόμος στὴν πνευματικὴ ζωὴ ὅτι ὁ Θεὸς δίνει λόγο στοὺς Γέροντες καὶ τοὺς ὁμιλοῦντες ἀνάλογα μὲ τὴν δίψα τῶν παρόντων, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Θεὸς μὲ φώτιζε νὰ πῶ αὐτὰ ποὺ ἐπιθυμοῦσαν νὰ ἀκούσουν. Βεβαίως, αἰσθανόμουν ἔκπληξη γιὰ τὸ πῶς ἐξελισσόταν ἡ συζήτηση, καὶ δόξαζα, ἀλλὰ καὶ δοξάζω τὸν Θεὸ γιὰ ὅλη αὐτὴ τὴν διακονία.

Πέρα ἀπὸ τὶς καθημερινὲς τετράωρες ὁμιλίες καὶ συζητήσεις, ὁ Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἀρχιμανδρίτης Ἐφραὶμ μὲ παρακαλοῦσε καὶ μὲ προκαλοῦσε νὰ σχολιάσω στὴν τράπεζα (πρωϊνὴ καὶ βραδινή) τὰ ἀναγνώσματα, μέσα σὲ δέκα λεπτὰ τῆς ὥρας. Φυσικὰ στὴν τράπεζα, ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς 130 μοναχοὺς ὑπῆρχαν καὶ περίπου 150-200 προσκυνητὲς κάθε ἡμέρα ἀπὸ διάφορες χῶρες καὶ ποικίλης μορφωτικῆς καλλιέργειας· πάντως ὅλοι εἶχαν πνευματικὰ ἐνδιαφέροντα.

Μετὰ τὸ ἔτος 2015, κλήθηκα στὴν Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου νὰ ἐπαναλάβω αὐτὸ τὸ ἔργο καὶ τὰ ἑπόμενα ἔτη, ἤτοι τὸ 2016, 2017, 2018, 2019, ὕστερα ἀπὸ παράκληση τοῦ Ἡγουμένου καὶ κατὰ προτροπὴ τῶν μοναχῶν του.

Οἱ ὁμιλίες αὐτὲς ἦταν προφορικές. Βεβαίως, εἶχα καταρτίσει ἕνα σχεδιάγραμμα γιὰ κάθε θέμα, γιὰ ὅσο χρόνο εἶχαν ζητήσει ἐκ τῶν προτέρων, ἀλλὰ τελικὰ ὁμιλοῦσα προφορικά, ἄνευ χειρογράφου, ἐκτὸς μερικῶν σημειώσεων ποὺ εἶχα.

Ὁ Ἡγούμενος π. Ἐφραὶμ πολλὲς φορὲς μὲ παρεκάλεσε νὰ ἐκδοθοῦν αὐτὲς οἱ ὁμιλίες ἀπὸ τὴν Μονή του. Ἐνέδωσα σὲ αὐτὴ τὴν παράκληση. Μοῦ ἀπέστειλαν τὶς φωνοταινίες, τὶς ὁποῖες ἀπομαγνητοφώνησε μιὰ γνωστή μου φιλόλογος, τὶς ἐπεξεργάσθηκα σὲ ἕναν βαθμὸ γιὰ νὰ διορθωθεῖ ὁ προφορικὸς λόγος καὶ τὶς παρέδωσα στὴν Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου γιὰ ἔκδοση.

Ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου αὐτοῦ εἶναι Ἡ ἁγία γνώση, ποὺ εἶναι φράση τοῦ ἁγίου Διαδόχου Φωτικῆς, ποὺ δείχνει τὴν γνώση τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ, μὲ ὑπότιτλο Τὰ ὡραῖα τῶν ἔνδον, ποὺ δείχνει τὴν ὡραιότητα τοῦ ἐσωτερικοῦ κόσμου. Ὁ ἀναγνώστης τοῦ βιβλίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖο περιλαμβάνει προφορικὲς ὁμιλίες καὶ συζητήσεις, θὰ καταλάβει τὴν σύνδεση τῆς θεολογίας μὲ τὴν μοναχικὴ ζωή, ἡ ὁποία ζωὴ μπορεῖ νὰ βιωθεῖ, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, καὶ ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς μας ποὺ ζοῦν στὸν κόσμο. Ἄλλωστε, ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων δὲν ἀναφέρεται μόνο στοὺς μοναχούς, ἀλλὰ σὲ ὅλους τοὺς Χριστιανούς, καὶ βιώνεται ἀνάλογα μὲ τὶς συνθῆκες τοῦ βίου τους.

Δοξάζω τὸν Θεὸ γιὰ τὴν τιμὴ αὐτὴν ποὺ μοῦ ἔγινε νὰ ἀναπτύξω θέματα σὲ μοναχοὺς τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ νὰ συζητῶ μαζί τους, πράγμα σπάνιο. Τὸ αἰσθάνθηκα κυρίως ὡς εὐγνωμοσύνη στοὺς παλαιοὺς Ἁγιορεῖτες, ποὺ μὲ ἔθρεψαν καὶ ἐμένα κατὰ τὸν καιρὸ τῆς πνευματικῆς πείνας μου καὶ τῆς ἀναζητήσεως στερεᾶς τροφῆς στὸ Ἅγιον Ὄρος, καὶ κατὰ κάποιον τρόπο, ἔστω καὶ πλημμελῶς, ἐπέστρεψα στὸ Ἅγιον Ὄρος μερικὰ ἀπὸ τὰ τροφεῖα ποὺ εἶχα λάβει ἀπὸ ἐκείνους.

Οἱ εὐχαριστίες μου εἶναι καὶ πρὸς τὸν ἅγιο Γέροντα Ἰωσὴφ τὸν Ἡσυχαστή, ὁ ὁποῖος μετέδωσε τὴν φωτιὰ ποὺ ἄναψε στὴν καρδιά του ἡ θεία Χάρη στὰ πνευματικά του παιδιὰ καὶ σὲ μένα μὲ τὰ γραπτά του.

Φυσικά, οἱ εὐχαριστίες μου προσφέρονται στὸν Ἡγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Βατοπαιδίου Ἀρχιμανδρίτη Ἐφραὶμ καὶ τοὺς μοναχούς του, ποὺ μὲ ἀνέχθηκαν, καὶ παρακαλῶ νὰ προσεύχονται γιὰ τὴν διακονία μου στὴν Ἐκκλησία καὶ τὴν ἀπολογία μου στὸ φοβερὸ βῆμα τοῦ Χριστοῦ.

+Ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱερόθεος

3. Τά περιεχόμενα τοῦ βιβλίου
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Α´ ΜΕΡΟΣ
ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ ΤΗΣ Ι. Μ. ΜΟΝΗΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ

1. ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΝΟΕΡΑΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ – Ο ΝΟΥΣ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ
α. Εἰσαγωγικά
β. Ὁ ἄνθρωπος ὡς «κατ’ εἰκόνα» καὶ «καθ’ ὁμοίωση» Θεοῦ
γ. Νοῦς καὶ Λόγος
δ. Ἡ ἐμπειρικὴ διάκριση νοῦ καὶ λογικῆς
ε. Συζήτηση
2. ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
α. Ἀνάλυση τῆς λογικῆς καὶ τῆς νοερᾶς προσευχῆς
β. Πατερικὴ τεκμηρίωση τῆς λογικῆς καὶ νοερᾶς προσευχῆς
γ. Συζήτηση
3. Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ Η ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
α. Ἡ νοερὰ προσευχὴ στὴν Ἁγία Γραφή
β. Ἡ Πρὸς Ρωμαίους Ἐπιστολὴ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου
γ. Συζήτηση
4. ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΟΝΑΧΙΚΑ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
α. Ἡ θέση τοῦ Ἡγουμένου στὶς Ἱερὲς Μονές
β. Τὸ μυστήριο τῆς Ὑπακοῆς
γ. Τὸ μυστήριο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ
δ. Ἡ σχολαστικὴ θεολογία
ε. «Δερμάτινοι χιτῶνες» καὶ ἀγγελικὴ ζωή
στ. Σύγχρονη θεολογία
5. ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕΩΣ, ΚΑΘΑΡΣΗ, ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΣΗ, ΚΑΙ Η ΕΛΕΥΣΗ, ΑΡΣΗ ΚΑΙ ΕΚ ΝΕΟΥ ΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
α. Τὸ μυστήριο τῆς πνευματικῆς ζωῆς
β. Κάθαρση, φωτισμός, θέωση
γ. Ἔλευση τῆς Χάριτος, ἄρση τῆς Χάριτος, ἐκ νέου ἔλευση τῆς Χάριτος
δ. Συνύπαρξη αὐτῶν τῶν δύο παραδόσεων
ε. Συζήτηση
6. Η ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ
α. Ἡ συνάντησή μου μὲ τὸν Γέροντα Σωφρόνιο
β. Μερικὰ βιογραφικὰ στοιχεῖα τοῦ Γέροντος Σωφρονίου
γ. Τὸ πρόσωπο, κατὰ τὴν ρωσικὴ θεολογία
δ. Τὸ πρόσωπο καὶ ἡ ἀσκητικὴ τοῦ προσώπου, κατὰ τὸν Γέροντα Σωφρόνιο
ε. Συζήτηση
7. ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΣΥΧΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
α. Οἱ δύο κινήσεις τῆς ἱερωσύνης
β. Πῶς τὸ ψυχολογικὸ μετατρέπεται σὲ πνευματικό
γ. Ἡ ἐπικοινωνία μου μὲ τὸν Γέροντα Σωφρόνιο
δ. Ἡ ἡσυχία καὶ ἡ θεοπτία κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο
ε. Ἡ θεολογία τῶν Ἁγίων Πατέρων
8. π. ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΩΜΑΝΙΔΗΣ: Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ – ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΓΝΩΡΙΜΙΑ
α. Εἰσαγωγικά
β. Ἡ προσωπική μας γνωριμία
γ. Ἡ θεολογικὴ ἐξέλιξή του
δ. Ἡ μέθοδος τῆς διδασκαλίας του
ε. Ἡ ὑποδομὴ τῆς θεολογίας τοῦ π. Ἰωάννου Ρωμανίδη
9. ΙΕΡΩΣΥΝΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ
α. Εὐχαριστίες γιὰ τὴν παραμονὴ μιᾶς ἑβδομάδος στὴν Ἱερὰ Μονή
β. Χειροτονία Πρεσβυτέρου
γ. Ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ παρακαταθήκη
δ. Εὐχὲς στὸν νέο Πρεσβύτερο
10. Ο ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΣΙΝΑΪΤΗΣ
α. Εἰσαγωγή
β. Ὁ βίος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου
γ. Ἡ σχέση μεταξὺ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου
καὶ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ
δ. Οἱ Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Κάλλιστος καὶ Φιλόθεος
ε. Ἡ ἡσυχαστικὴ διδασκαλία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου
στ. Στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἡσυχαστικὴ διδασκαλία τοῦ ἐρημίτου Ἀρσενίου καὶ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου
11. Ο ΣΚΟΤΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΥ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΣΜΙΚΗ ΖΩΗ
α. Ὁ νοῦς, καὶ οἱ ἄλλες ἐνέργειες
τῆς ψυχῆς, κατὰ τὴν πατερικὴ παράδοση
β. Ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου
γ. Ἡ ἡσυχαστικὴ θεραπευτικὴ μέθοδος τῆς Ἐκκλησίας
δ. Οἱ καθημερινὲς πρόβες θανάτου
ε. Συζήτηση
12. Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΔΟΚΙΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΖΩΗ
α. Διδάγματα ἀπὸ τὴν ζωὴ τοῦ ἁγίου Εὐδοκίμου
β. Ἡ χριστιανικὴ ταπείνωση καὶ τὸ «κόμπλεξ κατωτερότητος»
γ. Συζήτηση
13. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΝΑΧΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
α. Εἰσαγωγικά
β. Ἡ ἀξία καὶ τὸ νόημα τῆς ὑπακοῆς
γ. Ἡ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἡ κατὰ φύσιν,
ἡ παρὰ φύσιν καὶ ἡ ὑπὲρ φύσιν κατάστασή του
δ. «Δὲν μποροῦμε νὰ παίζουμε μὲ τὴν αἰωνιότητα»
ε. Ὀρθοδοξία καὶ αἵρεση
14. ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ
α. Εἰσαγωγικά
β. Χριστιανικὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία
γ. «Κατ’ εἰκόνα» καὶ «καθ’ ὁμοίωση»
δ. Μυστήρια καὶ ἡσυχασμός
ε. Ἀκαδημαϊκὴ καὶ ἐμπειρικὴ θεολογία
στ. Οἱ αἱρέσεις τοῦ Filioque, τοῦ actus purus καὶ τοῦ Πρωτείου
ζ. Ἡ ὀντολογία τοῦ προσώπου
η. Ἡ Χριστολογικὴ βάση τῆς ἘκκλησΙας
15. ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΣΥΧΑΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΜΟΝΑΧΙΣΜΟ
α. Θεολογία καὶ λατρεία
β. Ὁρισμὸς τοῦ ἀκτιβισμοῦ καὶ τοῦ ἡσυχασμοῦ
γ. Πράξη καὶ θεωρία
δ. Ἡ ἐναρμόνιση πράξεως καὶ θεωρίας στὴν Ὀρθόδοξη Παράδοση
ε. Συζήτηση
16. Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΩΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΟΝΑΧΙΚΗΣ ΖΩΗΣ
α. Ἡ τιμὴ στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο
β. Πρότυπο τῆς ζωῆς μας ὁ Χριστός
γ. Ἡ Παναγία μᾶς ἔδειξε τὴν μέθοδο τοῦ ἡσυχασμοῦ, τῆς θεώσεως
δ. Συζήτηση
17. Η ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΔΕΙΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ;
α. Ὁρισμὸς γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωή
β. Τί εἶναι ἡ θεία Χάρη
γ. Οἱ ψυχικὲς καὶ σωματικὲς αἰσθήσεις
δ. Αἴσθηση τῆς θείας Χάριτος
ε. Πνευματικὴ ἐπιβεβαίωση
στ. Ὑπάρχει πρόοδος καὶ διαβεβαίωση
ζ. Συζήτηση
18. ΤΑ ΠΑΘΗ ΝΕΚΡΩΝΟΝΤΑΙ, ΞΕΡΙΖΩΝΟΝΤΑΙ, ΚΡΥΒΟΝΤΑΙ ῍Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ;
α. Ὁ προπτωτικὸς καὶ μεταπτωτικὸς ἄνθρωπος
β. Τί εἶναι τὰ πάθη
γ. Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν παθῶν
δ. Συζήτηση
19. Ο ΜΟΝΑΧΟΣ ΩΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΚΑΙ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
α. Προσευχὴ καὶ θεολογία στὴν μοναχικὴ ζωή
β. Μοναχὸς καὶ κόσμος, ἀποταγὴ τοῦ κόσμου καὶ πῶς γίνεται ἡ ἀποταγή
γ. Θεωρεῖτε ὁ μοναχὸς ὡς προφήτης τοῦ μέλλοντος αἰῶνος,
ὡς προφήτης τοῦ κόσμου; Σὲ τί ἔγκειται αὐτὸ τὸ προφητικὸ χάρισμα;
δ. Συζήτηση
20. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΩΝ, ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ
α. Εἰσαγωγικά
β. Σύντομη παρουσίαση τοῦ θέματος
γ. Συζήτηση
21. Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
α. Ἡ Θεία Λειτουργία κατὰ τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια
β. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ στὴν Κόρινθο
γ. Ἡ Θεία Λειτουργία κατὰ τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου
δ. Ἡ «Μυσταγωγία» τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ
ε. Ἱερατεῖον μυστηριακὸν καὶ ἱερατεῖον πνευματικόν

Β´ ΜΕΡΟΣ
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ

1. ΦΙΛΑΥΤΙΑ, ΠΡΑΞΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ,
ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΞΙΜΟ ΤΟΝ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗ
2. ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΥΠΑΚΟΗΣ
3. Ο π. ΕΦΡΑΙΜ ΚΑΤΟΥΝΑΚΙΩΤΗΣ ΩΣ ΤΕΚΝΟ ΥΠΑΚΟΗΣ
4. Ο ΑΒΒΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΑΣΚΗΤΗΣ
ΚΑΙ ΠΩΣ ΤΑ ΔΙΑΒΛΗΤΑ ΠΑΘΗ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΔΙΑΒΛΗΤΑ
5. Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ ΩΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ
6. ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΩΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΝΙΔΙΟΤΕΛΟΥΣ ΑΓΑΠΗΣ
7. ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
8. Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΟΥ
9. Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΩΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
10. Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
11. «ΟΡΘΟΔΟΞΩΣ ΜΕΓΑΛΥΝΟΜΕΝ» ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟ
12. ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΟΥ ΖΩΗΣ
13. ΣΤΑΥΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΙ
14. Η ΒΙΩΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
15. ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΙΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΔΟΚΙΜΟΥ
16. Η ΠΙΣΤΗ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΘΩΜΑ
17. Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΙΩΣΗΦ Ο ΗΣΥΧΑΣΤΗΣ
18. ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΜΑ ΚΑΙ Η ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ
19. Η ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΖΩΗ ΩΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΖΩΗ
20. ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ
21. ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΖΩΗ
22. ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΟΥ ΠΑΣΧΑ
23. Η ΖΩΝΤΑΝΗ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

 *

Τό βιβλίο διατίθεται μέ σκληρό καί μαλακό δέσιμο ἀπό τήν Ἱερά Μονή Βατοπαιδίου καί ἀπό τά βιβλιοπωλεῖα μέ τά ὁποῖα συνεργάζεται ἡ Ἱερά Μονή.

Πρόσφατα Άρθρα

Άγιος Παΐσιος: Πώς θα ζήσουμε πνευματικά τα Χριστούγεννα
Πνευματικές Διδαχές

Άγιος Παΐσιος: Πώς θα ζήσουμε πνευματικά τα Χριστούγεννα

17 Νοεμβρίου 2026

«Ο Χριστός με τη μεγάλη Του αγάπη και με την μεγάλη Του αγαλλίαση που σκορπάει στις ψυχές των πιστών με...

Read more
Εάν δεν έχεις αυτούς τους στόχους, τότε φάε κρέας και την Μεγάλη Παρασκευή
Εκκλησία της Ελλάδος

Τόσα ΧΡΟΝΙΑ του μαθαίνεις το ΣΩΣΤΟ… και τώρα κάποιος του αλλάζει το ΜΥΑΛΟ;

17 Νοεμβρίου 2026

Τόσα χρόνια μεγαλώνεις το παιδί σου με αγάπη, πίστη και αξίες… Τι γίνεται όμως όταν αρχίζει να αμφισβητεί όλα όσα...

Read more
Ι.Μ. Φθιώτιδος: «Άγιος Νεκτάριος: ο πατέρας της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως»
Εκκλησία της Ελλάδος

Ι.Μ. Φθιώτιδος: «Άγιος Νεκτάριος: ο πατέρας της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως»

17 Νοεμβρίου 2026

Στον ιστορικό Ναό της Παναγίας Δεσποίνης Λαμίας πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα το απόγευμα η 2η διάλεξη του Κύκλου Συνατήσεων του Σεμιναρίου...

Read more
Ρασοφορία νέας Mοναχής και χειροτονία Διακόνου από τον Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας
Εκκλησία της Ελλάδος

Ρασοφορία νέας Mοναχής και χειροτονία Διακόνου από τον Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας

17 Νοεμβρίου 2026

Το απόγευμα της Δευτέρας 16 Νοεμβρίου 2026 στην Ιερά Μονή Αγίων Νηπίων Πανάκτου  ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Γεώργιος τέλεσε...

Read more
Κληρικολαϊκές συνάξεις σε Σπάρτη και Μολάους
Εκκλησία της Ελλάδος

Κληρικολαϊκές συνάξεις σε Σπάρτη και Μολάους

17 Νοεμβρίου 2026

Στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας των Ιερών Ναών της τοπικής μας Εκκλησίας, ο Σεβασμιώτατος  Μητροπολίτης μας κ. Ευστάθιος συγκάλεσε τις...

Read more
Η Άντζελα Γκερέκου συναντήθηκε με το κοινό της Κατερίνης σε μια ξεχωριστή βιβλιοπαρουσίαση από το βιβλιοπωλείο «Εκκλησιαστικός Φάρος»
Εκκλησία της Ελλάδος

Η Άντζελα Γκερέκου συναντήθηκε με το κοινό της Κατερίνης σε μια ξεχωριστή βιβλιοπαρουσίαση από το βιβλιοπωλείο «Εκκλησιαστικός Φάρος»

17 Νοεμβρίου 2026

Μια βραδιά αφιερωμένη στη γεύση, την οικογενειακή παράδοση και τη δύναμη της μνήμης διοργάνωσε το βιβλιοπωλείο «Εκκλησιαστικός Φάρος» της Ιεράς...

Read more
Σεμινάριο Τυπικού και Τελετουργικής για 15 νέους κληρικούς της Μητροπόλεως Διδυμοτείχου
Εκκλησία της Ελλάδος

Σεμινάριο Τυπικού και Τελετουργικής για 15 νέους κληρικούς της Μητροπόλεως Διδυμοτείχου

17 Νοεμβρίου 2026

τα πλαίσια της διαρκούς και ανυστάκτου μερίμνης του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνού για την αναβάθμιση του...

Read more
Υποδοχή Ιερού Λειψάνου Αγίου Νεκταρίου  στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Αγρινίου
Εκκλησία της Ελλάδος

Υποδοχή Ιερού Λειψάνου Αγίου Νεκταρίου στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Αγρινίου

17 Νοεμβρίου 2026

Μέσα σε πανηγυρική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε η υποδοχή αποτμήματος της δεξιάς χειρός, του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Νεκταρίου, Επισκόπου Πενταπόλεως, του...

Read more
Οι μαθητές του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αλμυρού τίμησαν τον Σεβασμιώτατο Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο
Εκκλησία της Ελλάδος

Οι μαθητές του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αλμυρού τίμησαν τον Σεβασμιώτατο Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο

17 Νοεμβρίου 2026

Μια ιδιαίτερα συγκινητική εκδήλωση προς τιμήν του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026,...

Read more
Ο Μητροπολίτης Κίτρους κ. Γεώργιος κεντρικός ομιλητής σε ημερίδα στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού «PHILOXENIA»
Εκκλησία της Ελλάδος

Ο Μητροπολίτης Κίτρους κ. Γεώργιος κεντρικός ομιλητής σε ημερίδα στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού «PHILOXENIA»

17 Νοεμβρίου 2026

Με κεντρική ομιλία συμμετείχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος στην ημερίδα με θέμα «Από τη βυζαντινή...

Read more
Η Πνευματική Πορεία της Νηστείας των Χριστουγέννων
Πνευματικές Διδαχές

Η Πνευματική Πορεία της Νηστείας των Χριστουγέννων

17 Νοεμβρίου 2026

Η νηστεία των Χριστουγέννων ανοίγει μπροστά μας ως πύλη μυσταγωγική, καλώντας την ψυχή σε βαθύτερη κοινωνία με το θείο μυστήριο...

Read more
Η οικονομία του Θεού
Πνευματικές Διδαχές

Πώς εορτάζουν οι άγιοι τα Χριστούγεννα;

17 Νοεμβρίου 2026

του αρχιμ.Ιακώβου Κανάκη Επειδή το θέμα μου είναι  «πώς εορτάζουν οι άγιοι τα Χριστούγεννα», θα  αναφέρω αρχικά αγαπητοί μου κάτι...

Read more
Φθιώτιδος Συμεών: «Απολογισμός με δύο λέξεις: ΣΥΓΝΩΜΗ και ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ»
Εκκλησία της Ελλάδος

Φθιώτιδος Συμεών: «Απολογισμός με δύο λέξεις: ΣΥΓΝΩΜΗ και ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ»

16 Νοεμβρίου 2026

Επτά χρόνια συμπληρώθηκαν σήμερα, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026, από την ευλογημένη και ιστορική ημέρα της Ενθρονίσεως του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου και...

Read more
Η εορτή του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ματθαίου στο Τελωνείο Κήπων
Εκκλησία της Ελλάδος

Η εορτή του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ματθαίου στο Τελωνείο Κήπων

16 Νοεμβρίου 2026

Με εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάσθηκε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026 η μνήμη του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ματθαίου στο φερώνυμο...

Read more
Να η λύση των προβλημάτων του κόσμου… Να η πρόταση που αλλάζει την ιστορία
Εκκλησία της Ελλάδος

Να η λύση των προβλημάτων του κόσμου… Να η πρόταση που αλλάζει την ιστορία

16 Νοεμβρίου 2026

Με την τέλεση Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ, ξεκίνησαν χθες, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, στον...

Read more

ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ

Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης
Κηρύγματα

Πως θα γνωρίσουμε το θέλημα του Θεού

14 Νοεμβρίου 2026

1. Ὅλο κι ὅλο ἡ πνευματική μας ζωή, ἀδελφοί χριστιανοί, εἶναι τό νά ἐφαρμόζουμε σέ κάθε μας πράξη τό θέλημα...

Η Εκκλησία της Ελλάδος τιμά τον ιδρυτή της

Υπάρχει αυτοσωτηρία;

14 Νοεμβρίου 2026
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

14 Νοεμβρίου 2026
Αυλώνος Χριστόδουλος: «Η ΕΛΠΙΔΑ»

Η Χριστιανική ισότητα

16 Νοεμβρίου 2025
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή H΄ Λουκά – Ο «πλησίον» (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

15 Νοεμβρίου 2025
Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

Καθολικότητα και αυτοθυσία

12 Νοεμβρίου 2022
Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

Σαμαρείτες – Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Νοεμβρίου 2020
Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

Το μήνυμα του καλού Σαμαρείτη

14 Νοεμβρίου 2020
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Η Εκκλησία είναι το Πανδοχείο που μας προφυλάσσει από τις ενέδρες των ληστών της ψυχής

10 Νοεμβρίου 2019
Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

Ο αδιάφορος Ιουδαίος ιερεύς και λευίτης

10 Νοεμβρίου 2018
Ή αλλάζουμε ή θα παραμείνουμε μια άσπλαχνη κοινωνία

Η αυτοθυσία της αγάπης για τον πλησίον μας

10 Νοεμβρίου 2018
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Το Κήρυγμα της Κυριακής Η΄ Λουκά Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ. Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου

16 Νοεμβρίου 2023
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Ομιλία εις την παραβολήν του καλού Σαμαρείτου (Γερμανός Β’ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως)

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Κυριακή Η΄ Λουκά

14 Φεβρουαρίου 2016
Κυριακή ΙΖ΄Ματθαίου – Περί προσευχής

Η έννοια του πλησίον

14 Φεβρουαρίου 2016
Next Post
«Έπεσε» η υπογραφή

«Έπεσε» η υπογραφή

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στην Ι.Μ. Φθιώτιδος

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στην Ι.Μ. Φθιώτιδος

Υπό νέα σύνθεση συνεδρίασε η Δ.Ι.Σ. – Ανακοινωθέν

Γκάφα Δ.Ι.Σ. εἰς διπλοῦν... - Μία ἀπάντηση στὸ θέατρο τῆς Δ.Ι.Σ. μέ… θεατρικὴ διάθεση!!

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στο Λουτράκι

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στο Λουτράκι

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στη Χαλκίδα

Η εορτή του Αγίου Φανουρίου στη Χαλκίδα

Poimin.gr © 2023

  • Ταυτότητα
  • Επικοινωνία
  • Όροι Χρήσης
  • Πολιτική Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
  • Πολιτική Cookies
  • Δήλωση Συμμόρφωσης με τη Σύσταση (ΕΕ) 2018/334

Follow Us

No Result
View All Result
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
    • Εκκλησία της Ελλάδος
    • Πατριαρχεία – Αυτοκέφαλες Εκκλησίες
    • Η φωνή των Ποιμένων
    • Ελλάδα Κόσμος
  • Συνοπτικός
  • Κηρύγματα
  • Απόψεις – Γνώμες
  • Πνευματικές Διδαχές
    • Ομιλίες
    • Άκου ένα βιβλίο
  • Αφιερώματα
    • Μουσικός Θησαυρός
    • Στρατιωτικοί Ιερείς
    • Προσκυνηματικός Τουρισμός
  • Αιρέσεις

Poimin.gr © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist