Τό ἀπόγευμα τῆς Πέμπτης, 11 Ἰανουαρίου, στήν αἴθουσα τοῦ Ἱεροῦ Ἱδρυματικοῦ Ναοῦ τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου στή Νέα Σμύρνη, πραγματοποιήθηκε ἡ τέταρτη Ἱερατική Σύναξη τῶν Κληρικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας. Εἰσηγητής ἦταν ὁ Αἰδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Καθηγητής τοῦ Α.Π.Θ. μέ γνωστικό ἀντικείμενο Ἠθική καί Ποιμαντική. Ὁ Εἰσηγητής ἀνέπτυξε τό θέμα: «Ἐξομολόγηση καί ὑποβοηθούμενη ἀναπαραγωγή».
Τή Σύναξη ἄνοιξε μέ τήν προσφώνησή του ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών, ὁ ὁποῖος παρουσίασε τόν Εἰσηγητή, δίνοντάς του τόν λόγο γιά νά ἀναπτύξει τό θέμα του. Κατ’ ἀρχάς τέθηκαν ἀπό τόν Καθηγητή π. Βασίλειο ὁρισμένα ἐρωτήματα καί δόθηκαν ἀνάλογες ἀπαντήσεις. Πῶς καταξιώνεται ὁ γάμος καί ποιός ὁ σκοπός του; Γιατί ὑπάρχουν κωλύματα στή σύναψη ἑνός νόμιμου γάμου; Ἡ τεκνοποίηση συνδέεται μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ ἤ ἁπλῶς εἶναι θέλημα ἀνθρώπων; Ἐνημερώνονται τά ἄτεκνα ζευγάρια ἀπό τόν ὑπεύθυνο ἰατρό (ἤ ἰατρικό κέντρο) γιά τίς λεπτομέρειες τῆς ἰατρικῶς παρεμβατικῆς ἀναπαραγωγῆς καί εἰδικότερα γιά τήν ἑτερόλογη ἐξωσωματική γονιμοποίηση; Ἀκόμη, ἄν γίνει ἑτερόλογη ἐξωσωματική γονιμοποίηση, πόσα ὠάρια θά γονιμοποιηθοῦν; Πόσα θά κρυοσυντηρηθοῦν; Πόσα θά ἐμφυτευθοῦν; Πόσα θά καταστραφοῦν;
Ἐν συνεχείᾳ ὁ Εἰσηγητής τόνισε πώς στή χριστιανική παράδοση ὁ γάμος καταξιώνεται καί χωρίς παιδιά σέ ἀντίθεση μέ τήν ἰουδαϊκή ἀντίληψη, κατά τήν ὁποία ὁ γάμος ἀποκτᾶ νόημα μέ τήν ἀπόκτηση παιδιῶν. Ὁπότε, τό ἄτεκνο ζευγάρι μπορεῖ νά ἀκολουθήσει τήν «ἀσκητική τῆς ἀτεκνίας» καί νά κατευθύνει τόν δημιουργικό του πόθο, τό μητρικό φίλτρο καί τήν πατρική ἀγάπη, σέ κοινωφελεῖς ὀργανισμούς πού ἀσχολοῦνται μέ τήν προστασία παιδιῶν. Νά ἀντιμετωπίσει τά παιδιά τοῦ κόσμου ὡς δικά του παιδιά. Ἀκόμη, μπορεῖ τό ζευγάρι νά υἱοθετήσει κάποιο ἀπροστάτευτο παιδί καί νά τοῦ προσφέρει ἀσφαλῆ οἰκογενειακή ζωή.
Ἀπό τά πανάρχαια χρόνια γιά τή σύναψη ἑνός νόμιμου γάμου λαμβάνονταν ὑπόψη οἱ βαθμοί συγγένειας καί προσδιορίζονταν τά κωλύματά του. Ἔτσι, ἐκτός τῶν ἄλλων ἀποφεύγονταν ἡ αἱμομιξία καί διάφορες κληρονομικές ἀσθένειες. Σέ κάθε ἐποχή, εἴτε μέσῳ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανόνων, εἴτε μέσῳ τῶν πολιτικῶν νόμων ὁριοθετοῦνταν τό νόμιμο πλαίσιο τοῦ γάμου, τό ὁποῖο τηροῦνταν μέ ἰδιαίτερη αὐστηρότητα. Ἀνάλογα προβλήματα προκύπτουν σήμερα μέ τήν ἐφαρμογή τῆς ἑτερόλογης γονιμοποίησης. Γι’ αὐτό χρειάζεται πλήρης ἐνημέρωση τοῦ ἄτεκνου ζευγαριοῦ γιά τίς μεθόδους αὐτές, ὅπως καί γιά τούς τρόπους καί τίς διαδικασίες τῆς ἐφαρμογῆς τους σέ ἰατρικό, βιολογικό καί βιοηθικό ἐπίπεδο.
Γιά τή θεολογία τῆς ἐκκλησίας ἡ τεκνοποίηση ἔχει τήν ἀρχή της στό ἀγαθό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά καί ἡ ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου ἀνάγεται στήν προνοητική, συνεκτική καί ζωοποιό θεία ἐνέργεια. Εἶναι ἐκχύλισμα τῆς θείας ἀγάπης καί πρόσκληση γιά συμμετοχή στό μυστήριο τῆς δημιουργίας.
Τέλος, ἐπισήμανε ὁ Εἰσηγητής ὅτι ὁ πνευματικός μπορεῖ νά τονώσει ἠθικά καί νά συμβάλλει στήν καλλιέργεια οὐσιαστικῆς καί ζωντανῆς σχέσης τοῦ ζευγαριοῦ μέ τόν Θεό μέσω τῶν μυστηρίων, τῆς προσευχῆς, τῆς ἀναζήτησης καί τοῦ σεβασμοῦ τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ, καθώς καί τήν ἄσκηση τῆς ἀγάπης. Ἐξάλλου, ἡ ἐκκλησιαστική πείρα δείχνει ὅτι σέ ὁρισμένες περιπτώσεις ἡ ἐπίκληση τῆς θείας βοηθείας ὁδηγεῖ στή λύση τῆς ἀτεκνίας. Ἡ καλλιέργεια τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ἡ σωστή σχέση μέ τό Θεό θά βοηθήσουν νά ληφθεῖ καί ἡ βέλτιστη ἀπόφαση ἀπό τό ἴδιο τό ζευγάρι. Ἐξάλλου, στήν ἐξατομικευμένη συμβουλευτική μπορεῖ ὁ πνευματικός νά ἀκολουθήσει εἴτε τήν ἐκκλησιαστική ἀκρίβεια ἤ τήν ἐκκλησιαστική οἰκονομία. Ἐάν τελικά τό ζευγάρι ἐπιμείνει στίς ἐπιλογές του παρά τίς συμβουλές, ὁ πνευματικός δέν μπορεῖ ποιμαντικά νά τό ἐγκαταλείψει. Θά στέκεται διακριτικά κοντά του, διότι ἴσως χρειασθεῖ νά συμπαρασταθεῖ στά προβλήματα πού θά προκύψουν στό μέλλον.
Στό τέλος τῆς Ἱερατικῆς Σύναξης ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών εὐχαρίστησε τόν Εἰσηγητή π. Βασίλειο Καλλιακμάνη καί ἀκολούθησε συζήτηση γιά τό ἐν λόγῳ θέμα, καθώς καί εὐρύτερα γιά τή σύγχρονη ποιμαντική διάσταση τῆς ἐξομολόγησης καί τῶν ἠθικῶν ζητημάτων.
