Τοῦ Μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
«Σαλμών δὲ ἐγέννησε τὸν Βοὸζ ἐκ τῆς Ραχάβ… Δαβὶδ δὲ ὁ βασιλεὺς ἐγέννησε τὸν Σολομῶντα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου…» (Ματθ. 1, 5-6)
Ἕνα μακροσκελῆ κατάλογο ὀνομάτων ἀκούσαμε και πάλι στὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, μὲ πρῶτο ὄνομα, τό ὄνομα τοῦ Γενάρχη Ἀβραὰμ καὶ τελευταῖο το ὄνομα τοῦ δικαίου Ἰωσήφ, τοῦ Μνήστορος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ Προστάτου τοῦ Κυρίου μας. Καθὼς μετὰ ἀπὸ λίγες ἡμέρες, Χάριτι Θεοῦ, θὰ συνεορτάσωμε τὴν κατὰ Σάρκα Γέννηση τοῦ Χριστοῦ μας, ἡ Ἐκκλησία μας ἔκρινε σκόπιμο σήμερα, Κυριακὴ πρὶν τὴν μεγάλη Ἑορτή, νὰ μᾶς ὑπενθυμίση τὸ Γενεαλογικὸ δένδρο Του. Ποιοὶ δηλαδὴ ἦσαν οἱ πρόγονοί Του κατά κόσμον.
Καὶ φυσικὰ τὸ γενεαλογικὸ δένδρο τοῦ Κυρίου μας δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τοῦ νομιζόμενου πατέρα Του, δηλαδὴ τοῦ δικαίου Ἰωσήφ. Τὸν καιρὸ ἐκεῖνο ἐγενεαλογοῦντο ὄχι οἱ γυναῖκες τῶν Ἑβραίων, ἀλλὰ οἱ ἄνδρες. Καὶ μὲ τὴν παρουσίαση τῶν προγόνων τοῦ Ἰωσήφ, ἀπὸ τὸν Ἀβραὰμ μέχρι τὸν πατέρα του τὸν Ἰακώβ, διακρίνεται καὶ ἡ καταγωγὴ τοῦ Κυρίου μας κατὰ σάρκα, κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, δηλαδή ἀπὸ τὸ βασιλικὸ γένος τοῦ Δαβίδ, ἀπ’ ὅπου, σύμφωνα μὲ τὶς Προφητεῖες, θὰ καταγόταν ὁ Μεσσίας Χριστός.
Ἐμᾶς ὅμως σήμερα, στό σύντομο κήρυγμα μας, ἄλλο ἑλκύει τὴν προσοχή μας, καθὼς διαβάζομε ἀκόμη μία φορά τὴν Γενεαλογία τοῦ Κυρίου μας. Τό ἑξῆς: Παρατηροῦμε, ὅτι ἀνάμεσα στοὺς προγόνους Του εἶναι καὶ μερικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν τόση ἀνεπίληπτη ζωή. Ἐμᾶς δέ τά πρόσωπα αὐτά, ὡς προγόνους τοῦ Ἀμώμου Χριστοῦ, φαίνεται νὰ μᾶς ξενίζουν. Συγκεκριμένα, στὴ σειρὰ τῶν ὀνομάτων ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη μνημονεύεται καὶ ἡ Ραχάβ. Γραφεῖ ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστὴς «Σαλμών ἐγέννησε τὸν Βοὸζ ἐκ τῆς Ραχάβ».
Ἀλλὰ ἡ ἀναφερόμενη ἐδῶ Ραχὰβ εἶναι ἡ γνωστὴ ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη πόρνη τῆς Ἱεριχοῦς, ἡ ὁποία ὅμως βοήθησε τοὺς κατασκόπους τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, σὲ σημεῖο μάλιστα ἡ Ἁγία Γραφὴ νὰ ἀναγνωρίζη τὴν πράξη της ὡς πράξη πίστεως, μὲ τὴν ὁποίαν κατά κάποιον τρόπον καθάρισε, ξέπλυνε, τὸ ἁμαρτωλὸ παρελθόν της.
Ἀκόμη, ἐπανερχόμενοι στὴν Γενεαλογία τοῦ Κυρίου μας, ποὺ ἀκούσαμε στὸ Εὐαγγέλιο σήμερα, βλέπομε καὶ ἕνα ἄλλο ὄνομα, ἐπίσης μὲ ὄχι ἀνεπίληπτη καὶ καθαρὴ διαγωγή. «Δαβὶδ δὲ ὁ βασιλεὺς ἐγέννησε τὸν Σολομῶντα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου». Ἀναφέρεται στὸ ἐδάφιο αὐτὸ ἡ ἀπιστήσασα γυναίκα τοῦ ἀξιωματικοῦ Οὐρίου, τὸν ὁποῖον ἐφόνευσε ὁ Δαβίδ, καὶ μὲ τὴν ὁποίαν ἄπιστη σύζυγο τοῦ Οὐρίου ἀπέκτησε τὸν πολὺν,τόν σοφόν Σολομώντα.
Τί συμπεραίνομε ἀπὸ τὴν ἀνάμιξη τέτοιων ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν στὸν κύκλο τῶν προγόνων τοῦ Κυρίου μας; Ὅτι ἡ ὕπαρξη τοιούτων προγόνων δὲν πρέπει διόλου νὰ ἐνοχλῆ τὸν χριστιανὸ καὶ νὰ τὸν κάμη νὰ αἰσθάνεται μειωμένος ἀπέναντι τῶν ἄλλων. Εἶναι κακίστη νοοτροπία παράλογων, ἀπερίσκεπτων ἀνθρώπων νὰ προσάπτουν σὲ μία οἰκογένεια ντροπὴ καὶ χλεύη, καὶ νὰ τοὺς ὑποβαθμίζουν καὶ νὰ διασύρουν τὸ ὄνομά τους, διότι ἔτυχε στοὺς προγόνους των, στό σόϊ τους νὰ συγκαταλέγωνται καὶ ἄτομα μὲ ἐπιλήψιμο βίο.
Ὄχι δὲν εἶναι ντροπὴ! Καὶ ἡ Οἰκογένεια τοῦ Χριστοῦ μας εἶχε τέτοιους προγόνους! Ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής, ὅπως ὀρθὰ παρατηρεῖ ἀρχαῖος ἑρμηνευτής του, δὲν παρέλειψε τὰ ὀνόματα αὐτά, «ἵνα ὑποδείξη, ὅτι οὐ δεῖ ἐπαισχύνεσθαι τοὺς προπάτορας, ἀλλὰ μᾶλλον σπουδάζειν διὰ τῆς οἰκείας ἀρετῆς λαμπρύνειν κἀκείνους καὶ ὅτι πάντες δεκτοὶ εἰσὶ τῷ Θεῷ, κἄν ἐκ πόρνης γεννηθῶσι, μόνον ἐὰν ἀρετὴν ἔχωσι». Δηλαδή, ὅπως ὀρθά παρετήρησε ὁ ἀρχαῖος ἑρμηνευτής, ἄς μή αἰσθάνωνται ντροπή καί αἴσθημα κατωτερότητος, ὅσοι ἔτυχε νά ἔχουν προγόνους μέ ὄχι καλό ὄνομα. Ἄς φροντίζουν, συμβουλεύει, μέ τή δική τους, προσωπική προκοπή νά δίνουν ἀξία καί σ’αὐτούς. Ἐδώ στηρίζονται οἱ Ἅγιοι Πατέρες μας καί ἐνομοθέτησαν, παιδιά πού γεννήθηκαν ἀπό τέτοιες μητέρες νά ἔχουν τή δυνατότητα, ἐφόσον τό ἐπιθυμοῦν, νά μπαίνουν ἐλεύθερα στίς τάξεις τοῦ ἱεροῦ Κλήρου.
Εἶναι ἀληθές, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ὅτι στὸ παρελθόν, στὶς ἀγροτικὲς ἰδίως κοινωνίες, μέ μικρούς πληθυσμούς, μερικοὶ συνάνθρωποί μας ἔφεραν διὰ βίου τὸ στίγμα γιὰ κάποιον πρόγονό των ὄχι ἀνεπίληπτης διαγωγῆς. Σὲ τί ἔπταιαν οἱ δυστυχεῖς, νὰ ὑποβλέπωνται ἀπὸ καχύποπτους συμπολίτες των γιὰ κάποιον ἄνθρωπο τῆς οἰκογενείας των, πού κάποτε τοὺς ἐντρόπιασε; Μερικῶν ἀπὸ αὐτοὺς ἡ ζωὴ ὑπῆρξε ὄντως μαρτυρική.
Καὶ ὅμως πόσο ἄδικο εἶχαν! Σύμφωνα μὲ τὸν Ἀπόστ. Παῦλο «ἕκαστος τὸ ἴδιον φορτίον βαστάσει» (Γαλ. 6,5). Ὁ καθένας ἐνώπιον τοῦ Δικαίου Κριτοῦ τοῦ Τρισαγίου θὰ δικασθῆ γιὰ τὰ προσωπικά του λάθη καὶ τά δικά του ἁμαρτήματα. Καὶ ὄχι γιά τά λάθη καί ἁμαρτήματα τῶν προγόνων του. Γι’ αὐτὸ, ὅπως εἴπαμε, καὶ ἡ Ἐκκλησία μας ἀντιπαρέρχεται τέτοιου εἴδους παράλογες αἰτιάσεις καὶ τιμᾶ μὲ τὰ μεγαλύτερα ἀκόμη ἀξιώματα καὶ ἐκείνους, ποὺ στιγματίζουν τόσο ἄδικα μερικοὶ γιὰ τὰ λάθη τῶν προγόνων τους. Καλά Χριστούγεννα!
