Η κατά το Διδυμότειχο παροικούσα Εκκλησία την 1η του μηνός Νοεμβρίου παράλληλα με την μνήμη των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, στο όνομα των οποίων είναι αφιερωμένο το Παρεκκλήσιο του Νοσοκομείου Διδυμοτείχου, τιμά τους τοπικούς αγίους, τον Οσιομάρτυρα Ιάκωβο τον νέο και τους ομολογητές μαθητές του, Ιάκωβο τον Διάκονο και Διονύσιο, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Αθανασίου στο Κάστρο του Διδυμοτείχου, όπου βασανίσθηκαν και μαρτύρησαν την 1η Νοεμβρίου του 1519. [Παραπλεύρως του Ναού μέχρι σήμερα υπάρχουν τα υπόσκαφα που επι τουρκοκρατίας χρησιμοποιούντο ως φυλακές]. Στον Ιερό αυτό Ναό φυλάσσεται απότμημα των ιερών λειψάνων τους προς αγιασμό των πιστών ως πολύτιμο κειμήλιο και θησαυρός.
Ο όσιος Ιάκωβος και οι μαθητές του μετά από πολυετή άσκηση στο Άγιον Όρος, με την ευλογία του Πατριάρχου αγίου Νήφωνος (†1508), σε μια εποχή βίαιων εξισλαμισμών περιέρχονται τα χωριά και τις πόλεις της Ελλάδος στηρίζοντας τους χριστιανούς στην πίστη τους και τις παραδόσεις τους. Επειδή η ιεραποστολική τους δράση ενόχλησε τους κατακτητές, συλλαμβάνονται στα Τρίκαλα και στη συνέχεια μετά από πολλές ταλαιπωρίες οδηγούνται στο Διδυμότειχο, όπου και φυλακίζονται. Κατά την ανάκρισή τους από τον «ἀπηνῆ καί ὠμότατον» σουλτάνο Σελήμ τον Α΄(1466-1520), οι «καλλίνικοι μάρτυρες» με παρρησία κάνουν ομολογία πίστεως στον Χριστό ενώπιον του ηγεμόνα, με αποτέλεσμα να παραδοθούν στον δήμιο την 1η Νοεμβρίου του 1519.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνός το πρωί της 1ης του μηνός Νοεμβρίου ε.έ., λειτούργησε στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Αθανασίου Διδυμοτείχου και κάλεσε τους πιστούς στο κήρυγμά του να ακολουθήσουν το παράδειγμα των αγίων και με τόλμη και θάρρος να ομολογούν την πίστη τους στην καθημερινότητά τους. Στη συνέχεια αφορμώμενος από την ευαγγελική περικοπή της ημέρας, Ε΄ Κυριακής του Λουκά, τόνισε· Στὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα, ὁ Κύριος ἀποκαλύπτει τὸ μυστήριο τῆς μετὰ τὸν θάνατο πραγματικότητας ἀλλὰ καὶ μᾶς δίδει τὴ δυνατότητα νὰ προβληματισθοῦμε γιά τὴν ἐπίγεια πορεία μας, καθὼς ἡ ζωὴ δὲν τελειώνει στὸν τάφο διότι ὁ ἄνθρωπος πλάσθηκε γιά νὰ εἶναι ἀθάνατος. Ἡ παραβολή τοῦ πλούσιου καί τοῦ Λαζάρου εἶναι ἐξαιρετικά διδακτική, διότι ὁ Κύριος διευκρινίζει ὅτι ἐμεῖς εἴμεθα οἱ διαχειριστές ὅσων ἀγαθῶν μᾶς προσφέρει ἡ ἀγάπη Του καί ὄχι οἱ ἰδιοκτῆτες τους. Λαμπρό παράδειγμα ἀνθρώπων ποὺ διαχειρίσθηκαν εὐεργετικά καί ὄχι ἰδιοτελῶς τά χαρίσματα πού τούς πρόσφερε ὁ Θεός ἀποτελοῦν σαφέστατα οἱ σήμερα τιμώμενοι θαυματουργοί καί Ἰαματικοί ἅγιοι Ἀνάργυροι, Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός ἀπό τήν Ἀσία οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τὶς ἰατρικές τους γνώσεις καὶ τὶς θεραπεῖες τους στούς συνανθρώπους τους ἀναργύρως, ἄνευ δηλαδή χρηματικοῦ ἀνταλλάγματος, σέ ἀντίθεση μέ τήν ἐγωκεντρική συμπεριφορά τοῦ πλουσίου τῆς σημερινῆς παραβολῆς, ὁ ὁποῖος ἔζησε ἀδιαφορῶντας γιά τόν πόνο τοῦ πτωχοῦ Λαζάρου…
»Ὁ πλούσιος τῆς σημερινῆς παραβολῆς ζητεῖ ἀπό τόν Ἀβραάμ νά στείλει τόν Λάζαρο στή γῆ, γιά νά ἀφυπνίσει τούς ἀδελφούς του, πού δέν εἶχαν συνειδητοποίησει ὅτι τόν τάφο καί τόν θάνατο διαδέχεται ἡ αἰώνια παρουσία τοῦ Θεοῦ. Ὁ Ἀβραάμ ἀπαντᾶ ὅτι δέν χρειάζεται νά στείλει οὔτε τόν Λάζαρο οὔτε κάποιον ἀπό τούς νεκρούς. Ἐάν ἐνδιαφέρονται γιά τή μετά τόν θάνατο ζωή, «ἔχουσι Μωϋσέα καί τούς προφήτας». Ἔχουν τά κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τά παραδείγματα τῶν ἁγίων. Ἐκεῖ θά βροῦν τά ἐφόδια, μέ τά ὁποῖα θά ἐξοπλισθοῦν, γιά νά βιώσουν τήν αἰωνιότητα ὡς χαρά καί ὄχι ὡς βασανιστήριο…
»Σήμερα, στήν ἀποκαλυπτική παραβολή τοῦ πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου συνειδητοποιοῦμε ὅτι δέν εἴμεθα μόνοι. Ἔχουμε κι ἐμεῖς «Μωϋσέα καί τούς προφήτας». Ἔχουμε μάλιστα πολύ περισσότερα. Ἔχουμε ὁλόκληρη τήν Ἁγία Γραφή. Ἔχουμε τόν Ἰησοῦ Χριστό. Ἔχουμε τήν Ἐκκλησία. Ἔχουμε τό παράδειγμα τῶν Ἁγίων. Ἔχουμε τά λυτρωτικά μυστήρια. Πάνω ἀπ’ ὅλα ἔχουμε τούς ἐν Χριστῷ ἀδελφούς καί φίλους πού εἶναι συνοδοιπόροι μας στό μονοπάτι τοῦ Θεοῦ…»
Εκκλησιάσθησαν ο Βουλευτής Έβρου Αν. Δημοσχάκης, ο Δήμαρχος Διδυμοτείχου Ρωμ. Χατζηγιάννογλου, ο Διοικητής της XVI Μεραρχίας Διδυμοτείχου υποστράτηγος Παν. Βασιλειάδης, η Διοικητής της Σχολής Δοκίμων Αστυφυλάκων Διδυμοτείχου Αν. Πουρναρά και πλήθος πιστών.
Αφ’ εσπέρας, ο Σεβασμιώτατος επι τη μνήμη των Αγίων Αναργύρων χοροστάτησε κατά τον Πανηγυρικό Εσπερινό και ευλόγησε τους άρτους στο φερώνυμο Ιερό Ναό του Νοσοκομείου Διδυμοτείχου, παρουσία πολυπληθούς εκκλησιάσματος, και ευχήθηκε σε όλους υγεία και φώτιση Θεού και ταχεία ανάρρωση στους νοσηλευομένους ασθενείς. Στον Διοικητή δε, στους ιατρούς, στους νοσηλευτές και σε όλο το προσωπικό του Νοσοκομείου ευχήθηκε να έχουν πάντοτε στη διακονία τους πρότυπο τους τιμωμένους αγίους Αναργύρους και να συνεχίζουν τη θυσιαστική προσφορά τους στον συνάνθρωπό μας προς δόξαν Θεού.
