Tου Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωρόθεου Β’
Η Εκκλησιαστική περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι συνυφασμένη με δύο λέξεις: νηστεία και μετάνοια… Δύο λέξεις, που για τους πολλούς φαντάζουν ξένες, εξωπραγματικές, ωραίες μεν, αλλά παρωχημένες, για άλλους ανθρώπους, για άλλες εποχές.
Στάση απόλυτα κατανοητή, καθώς σήμερα πορευόμαστε μέσα στη θύελλα των καιρών, ζαλισμένοι από την τρικυμία των καθημερινών μας προβλημάτων, ατομικών και συλλογικών! Το άγχος της επιβίωσης μας αφυδατώνει πνευματικά, ο φόβος και η ανασφάλεια μας εξουθενώνουν ψυχικά! Ο θόρυβος των πόλεων πνίγει τον ήχο της καμπάνας των Κατανυκτικών Εσπερινών και των Χαιρετισμών!
Δεν έχουμε καιρό να ακούσουμε την πρόσκληση της Εκκλησίας ότι τώρα είναι ο «ευπρόσδεκτος», ο κατάλληλος, της νηστείας και της μετανοίας καιρός.
Δεν έχουμε χρόνο να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό το «τώρα» δεν αφορά μόνο την προετοιμασία μας για τη συμμετοχή στα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού, αλλά καί την καθημερινότητά μας, την επανάκτηση της ψυχολογικής μας ισορροπίας, την κατάκτηση και τη βίωση της ευτυχίας!
Καθώς ζούμε σ’ έναν κόσμο όπου η κραυγή έχει αντικαταστήσει το λόγο, ο επιφανειακός εντυπωσιασμός το διάλογο και η χυδαιότητα την τέχνη, η εκκλησιαστική Σαρακοστιανή λατρεία μιλά στην ψυχή του ανθρώπου μυστικά, με τους κατανυκτικούς βυζαντινούς ψαλμούς της, το ιλαρόν φως των κεριών, με τη μετοχή του ανθρώπου στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού, με την ελπίδα στο πρόσωπο της Παναγίας, με τη μετοχή στο χρόνο του ουρανού και την αποφυγή του άγχους της γης!
Σ’ έναν κόσμο που προβάλλει ως ιδανικό του τον υπεράνθρωπο, θεοποιεί την παντοκρατορία της Τεχνολογίας και των νέων όπλων, η Εκκλησία αντιπαραθέτει την προσευχή ως έμπρακτη έκφραση αγάπης προς το Θεό και το συνάνθρωπο, την ευχαριστία προς το Θεό για το αγαθό της ζωής και την εμπιστοσύνη στην πρόνοιά Του! Η φράση των Πατέρων «Κύριε όπως ξέρεις και όπως θέλεις, ελέησέ με» είναι η απάντηση της Εκκλησίας στα αδιέξοδα του κόσμου!
Στην καταναλωτική αδηφαγία και την εγωιστική αυτάρκεια του σύγχρονου ανθρώπου, η Σαρακοστή αντιπροβάλλει ως πρόταση ζωής τη νηστεία, σωματική και ψυχική. Με τη σωματική νηστεία κάνουμε εγκράτεια στα φαγητά, αλλά ταυτόχρονα γυμναζόμαστε να κάνουμε εγκράτεια στη διαρκή και ακόρεστη ικανοποίηση των επιθυμιών μας και να οδηγούμαστε έτσι στον περιορισμό των αναγκών μας, γιατί το θέλουμε και όχι γιατί μας επιβάλλεται.
Αλλ’ η Σαρακοστή, αποτυπώνοντας την προσωπική ιστορία του καθενός μας, ανοίγει το δρόμο και προς τη μετάνοια, προς τη ριζική αλλαγή σκέψης, πλεύσης και τρόπου ζωής.
Η λύπη για τα επικείμενα Πάθη δεν είναι παρά η λύπη για τις αμαρτίες μας, η λύπη για ό,τι ασχημίζει την ψυχή μας και για ό,τι κατά συνέπεια, βασανίζει τη ζωή μας.
Είναι όμως μια λύπη, συνυφασμένη με την ελπίδα και την προσδοκία της Ανάστασης, η χαρά της οποίας διατρέχει και τις πιο πένθιμες ημέρες της Σαρακοστής.
Αλλά για να μη μείνει η ζωή μας μια ατελείωτη και κουραστική Σαρακοστή, ένα διαρκές Σισύφειο ανέβασμα στον προσωπικό μας Γολγοθά, πρέπει να σηκώσουμε έναν άλλο, βαρύτερο Σταυρό: το Σταυρό της αγάπης, της φιλανθρωπίας, της υπομονής, της εγκρατείας, της συγχωρητικότητας, της ανεκτικότητας, της πίστεως και της αυτογνωσίας, σε μια πραγματικότητα που μας επιβάλλει και μας υποβάλλει το μίσος, τον εγωισμό, τη γρήγορη και άπληστη ικανοποίηση των «θέλω» μας, την εκδικητικότητα και τη μνησικακία, το φανατισμό, την απιστία και την αυταρέσκεια.
Είναι ένας ανηφορικός δρόμος καθαρά προσωπικός, μοναχικός, μαρτυρικός και ομολογιακός, αλλά, «Πάντα τη Μεγάλη Παρασκευή, να ‘σαι μόνος σαν το Χριστό, προσμένοντας το τελευταίο καρφί, το ξύδι, τη λόγχη. Τις ζαριές ν’ ακούς ατάραχα στο μοίρασμα των υπαρχόντων σου, τις βλαστήμιες, τις προκλήσεις, την αδιαφορία. Πριν την Παρασκευή δεν έρχεται η Κυριακή! Τότε λησμονάς τα μαρτύρια των δρόμων της Μεγάλης Παρασκευής της ζωής μας. Μην ξαφνιαστείς, μη φοβηθείς στ’ απρόσμενο σουρούπωμα. Οι μπόρες του ουρανού δε στερεύουν. Η ξαστεριά θα ‘ρθει το Σαββατόβραδο. Τότε λησμονάς τα μαρτύρια των δρόμων της μεγάλης Παρασκευής της ζωής μας» (Μοναχός Μωυσής).
Kιβωτός της Ορθοδοξίας
