Αρχιμανδρίτης του οικουμενικού θρόνου π. Μελχισεδέκ Αμπελικάκης

Τι είναι το Ψυχοσάββατο και πόσα Ψυχοσάββατα έχει η Εκκλησία μας; κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους. Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της Αναστάσεως του Κυρίου, έτσι και το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε (επί)κοινωνία μαζί τους. Τα δύο όμως Ψυχοσάββατα τιμώνται από τους πιστούς, το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, και το Σάββατο της Πεντηκοστής .

Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα. Η επομένη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει την συμπάθεια και την μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει στην Επουράνια Βασιλεία Του.

Στην γιορτή λοιπόν της αγίας Πεντηκοστής, οι χριστιανοί (την παραμονή) προσεύχονται για τους αδερφούς τους που έχουν φύγει από αυτόν τον κόσμο και έχουν περάσει στην κατάσταση που προσδιορίζεται μόνον από την παρουσία του Χριστού. Με το δεύτερο Ψυχοσάββατο διατρανώνεται η πίστη μας για την καθολικότητα της Εκκλησίας, της οποίας την ίδρυση και τα γενέθλια (επί γης) γιορτάζουμε κατά την Πεντηκοστή. Μέσα στη μία Εκκλησία περιλαμβάνεται η στρατευομένη εδώ στη γη και η θριαμβεύουσα στους ουρανούς.
Ο λόγος που τα καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ ότι κάθε Σάββατο , όπως προείπαμε είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους είναι ο εξής: Επειδή πολλοί κατά καιρούς απέθαναν μικροί σε ηλικία η στην ξενιτιά η στην θάλασσα η στα όρη και τους κρημνούς η και μερικοί, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημόσυνων, «οι θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι εθέσπισαν το μνημόσυνο αυτό υπέρ πάντων των απ  αιώνος ευσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών». Συγχρόνως δε, ενθυμούμενοι και εμείς τον θάνατο, «διεγειρόμεθα προς μετάνοιαν ».
Για την ιστορία και μόνο ας γνωρίζουμε ότι «Η καθιέρωσης του Σαββάτου προ των Απόκρεω ως Ψυχοσάββατου εγένετο μάλλον κατ’  απομίμηση του Σαββάτου προ της Πεντηκοστής, ως μόνου προϋπάρχοντος».

Η ωφέλεια από τα μνημόσυνα’

Ο Χριστός «επεξηγώντας» στους Σαδδουκαίους το μυστήριο της αναστάσεως των νεκρών έλεγε ότι είναι Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ και «ούκ έστιν Θεός νεκρών, αλλά ζώντων» (Ματθ. 22, 32). Αυτή την διδαχή του Χριστού ακολουθώντας η Εκκλησία και παρακαλεί και ικετεύει. «Δέξου Κύριε δεήσεις και ικεσίες και ανάπαυσε όλους τους γονείς, τους αδερφούς, τα τέκνα όλων και κάθε άνθρωπο, όλους όσους έχουν πεθάνει, στην αγκαλιά του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ…». Την μεγαλύτερη ωφέλεια στους νεκρούς την προξενεί η τέλεση της θείας ευχαριστίας στη μνήμη τους, γιατί τότε, με τις μερίδες τους στο άγιο δισκάριο, «ενώνονται αόρατα με το Θεό και επικοινωνούν μαζί Του και παρηγορούνται και σώζονται και ευφραίνονται εν Χριστώ» (άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης).

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρει για τον Ονήσιμο πού είναι ήδη νεκρός, στην Β’ προς Τιμόθεον επιστολή: «Είθε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός να δώσει να βρει έλεος από τον Κύριο και Πατέρα την ημέρα εκείνη τις Δευτέρας Παρουσίας» (Β’ Τιμ. 1,18).
Υπάρχουν λοιπόν σαφή χωρία της Αγίας Γραφής που αναφέρονται στην προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων.
Γι’ αυτό και τα μνημόσυνα συναντώνται από τούς πρώτους αιώνες στη ζωή της Εκκλησίας μας. Και τούτο, διότι, όπως γράφει ο Απόστολος Παύλος, ζωντανοί και νεκροί είμαστε «σώμα Χριστού και μέλη εκ μέρους» (Α’ Κορ. 12,27).

Έτσι λοιπών το Ψυχοσάββατο, εκτός από την πνευματική του πλευρά, που είναι και η σημαντικότερη (ότι μνημονεύονται υπέρ αναπαύσεως στην εκκλησία οι κεκοιμημένοι ), έχει και μια άλλη σημαντική πλευρά, παραγνωρισμένη. Μας συνδέει με τους προγόνους μας και με τους δικούς μας που έφυγαν πρόσφατα από τούτη τη γη, μεταξύ των οποίων και στενούς συγγενείς, κι εκείνους που έφυγαν πρόωρα, και τους παλιούς φίλους μας, καθώς και με τους απανταχού την οικουμένη Χριστιανούς , όπου η φυγή τους σημάδεψε την καρδιά μας για πάντα – ή μάλλον όχι «για πάντα», αλλά μέχρι να πάμε κι εμείς εκεί, να τους συναντήσουμε, όπως ευχόμαστε, μέσα στο θείο και ανέσπερο Φως.

Σε όλες τις θείες Λειτουργίες αναφέρονται ευχές για τους κεκοιμημένους. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει σχετικά: «Δεν νομοθετηθήκαν αυτά τυχαία από τούς θείους Αποστόλους, το να θυμούμαστε δηλαδή αυτούς πού έφυγαν από τη ζωή αυτή κατά την διάρκεια των φρικτών μυστηρίων, γνωρίζουν ότι από αυτό προκύπτει πολύ κέρδος, μεγάλη ωφέλεια» (ΕΠΕ 21,440). Η θεία  Ευχαριστία και η συμμετοχή των πενθούντων στην θεία κοινωνία κατά την τέλεση των μνημοσύνων ευχαριστεί τις ψυχές, κυρίως διότι έτσι δείχνεται ότι έχει ήδη γίνει πραγματικότητα γι’ αυτούς, τους πενθούντας δηλαδή, ότι ο άφρονας πλούσιος παρεκάλεσε τον Αβραάμ για τα αδέλφια του. Να στείλει δηλαδή τον Λάζαρον να ειπεί στα αδέλφια του να μετανοήσουν. Η ιδική μας χριστιανική ζωή, η ζωή σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, ασφαλώς ευχαριστεί  τους κεκοιμημένους προσφιλείς μας, αλλά κάνει και τις προσευχές μας να εισακούονται από τον Θεόν καλύτερα, γιατί ενώ «αμαρτωλών ο Θεός ουκ ακούει»,  «πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργουμένη» ( Ιακώβου Ε΄ 16).

Ο ιερός Δαμασκηνός, τονίζει και το εξής «ο Θεός βούλεται ίνα υπ’ αλλήλων οι πάντες ευεργετούμεθα και ζώντες και μετά θάνατον», αφού προσφέρουμε Χριστόν «έσφαγιασμένον υπέρ των ημετέρων αμαρτημάτων έξιλεούμενοι υπέρ αυτών και ημών τον φιλάνθρωπον Θεόν», όπως τονίζει και ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων.

Μη λησμονούμε τους κεκοιμημένους,

Ότι Συ ει η ανάστασις, η ζωή και η ανάπαυσις πάντων των κεκοιμημένων ευσεβώς ορθοδόξων χριστιανών, βασιλέων, πατριαρχών, αρχιερέων, ιερέων, ιερομονάχων, ιεροδιακόνων, μοναχών, πατέρων, προπατόρων, πάππων, προπάππων, γονέων, συζύγων, τέκνων, αδελφών και συγγενών ημών εκ των απ’ αρχής και μέχρι των εσχάτων, και υπέρ του συγχωρηθήναι αυτοίς παν πλημμέλημα εκούσιόν τε και ακούσιον. Χριστέ ο Θεός ημών και Σοι την δόξαν αναπέμπομεν, συν τω ανάρχω σου Πατρί, και τω παναγίω, και αγαθώ και ζωοποιώ σου Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.

Αιωνία η μνήμη, Αιωνία η μνήμη, Αιωνία η μνήμη.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο “ξεροκέφαλος” Νεομάρτυς Ιωάννης και η νηστεία του Δεκαπενταυγούστου

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης καταγόταν ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Μονεμβασίας. Ὁ ἱερέας πατέρας του καταγόταν ἀπὸ τὸ Γεράκι, ἐνῶ ἡ μητέρα του ἀπὸ τὸ γειτονικὸ...

Φθιώτιδος Συμεών: «Επανεκκίνηση χωρίς Χριστό θα είναι μια παλινόρθωση του παλαιού»

Τα Εγκαίνια του Ιερού Ναού της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Παλαιοκερασιάς Ανατολικής Φθιώτιδος, ενός Ναού που θεμελιώθηκε και ανεγέρθηκε από τον μακαριστό Μητροπολίτη Φθιώτιδος κυρό...

Προσκύνημα νέων της Ι.Μ. Κίτρους στην Ιερά Νήσο Τήνο

Πολυμελής ομάδα νέων, στελεχών του Γραφείου Νεότητας της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, πραγματοποίησαν τριήμερο προσκύνημα στην Ιερά Νήσο Τήνο από 28-30 Ιουλίου. Στην...

Εγκαίνια Παρεκκλησίου Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Οσίου Ζήνωνος

Τό Σάββατο τό πρωί 31 Ἰουλίου 2021, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης ἱερούργησε στό παραθαλάσσιο Ἱ. Παρεκκλήσιον Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καί Ὁσίου Ζήνωνος Συνοικισμοῦ Ταχυδρομικῶν, ὃπου...

Το μήνυμα της ΣΤ’ Κυριακής Ματθαίου

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη Αγαπητοί μου αδελφοί. Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος την προηγούμενη Κυριακή στο Ευαγγέλιό του μας περιέγραψε πώς καταστρέφεται...

Υπό το «φόβο»… η I.M. Εδέσσης εξέδωσε ανακοίνωση γιατί δεν αναγνώσθηκε η εγκύκλιος της Συνόδου

Λόγω της εκτός Ελλάδος απουσίας του Σεβ. Μητροπολίτου Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ την προηγούμενη εβδομάδα, η εγκύκλιος της Ιεράς Συνόδου για το...

Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου

H νηστεία πάντα ήταν από τα πλέον σημαντικά στοιχεία των Oρθοδόξων. Θεωρείται ο πιο αρχαίος θεσμός της Εκκλησίας. Η νηστεία της Παναγίας ξεκινά την...

Ο Αρχιεπίσκοπος Benjamin Atas στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης

Το μεσημέρι της Τετάρτης, 28ης Ιουλίου 2021, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας υπεδέχθη στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης τον...

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν η 28η, η 29η και η 30η Επετειακές Εκδηλώσεις της Ι.Μ. Φθιώτιδος

Με επιτυχία και με την παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φθιώτιδος κ. Συμεών πραγματοποιήθηκαν η 28η, η 29η και η 30η επετειακές εκδηλώσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος...

Ο Μητροπολίτης Παροναξίας στην εορτάζουσα Ενορία στον Κώστο της Πάρου

Την Τρίτη 27-7-2021 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Παροναξίας μετέβη στον Κώστο της Πάρου όπου στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ενοριακό Ναό του Αγίου Παντελεήμονος χοροστάτησε στον Όρθρο,...

Ιερά Πανήγυρις Αγίας Θεοκτίστης εκ Λέσβου

Λέσβου τὸ θρέμμα, παρθένος Θεοκτίστη, Κτίστῃ Θεῷ πρόσεισι νύμφη παγκάλη. Με μεγαλοπρέπεια και εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάστηκε η μεταφορά των λειψάνων της Αγίας Θεοκτίστης της Μηθυμναίας στην...
video

Εξομολόγηση: Αν κρύψω αμαρτήματα συγχωρούμαι;

Εξομολόγηση: Αν κρύψω αμαρτήματα συγχωρούμαι; Εξομολογημένα και ανεξομολόγητα αμαρτήματα τι γίνεται με αυτά;. Όταν κρύβω στην εξομολόγηση και δεν λέω την αλήθεια στον ιερέα...

Φθιώτιδος Συμεών: «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος της ζωής μας είναι η διχόνοια»

Ποιμαντική επίσκεψη στο όμορφο χωριό Μακρυρράχη Δομοκού, καθώς την περίοδο με τις διαδοχικές καραντίνες, δεν ήταν εφικτό να το επισκεφθεί,  πραγματοποίησε σήμερα το απόγευμα...

Δωρεά ιατρικού εξοπλισμού στα Γηροκομεία της I.M. Φθιώτιδος

Η ALVO εξοπλίζει τις κοινωνικές δομές της Μητρόπολης Φθιώτιδος με τον αυτόματο αιματολογικό ταχύ-αναλυτή υψηλής τεχνολογίας OLO Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο του Πνευματικού και Διοικητικού Κέντρου της...