Η Ιερά Μονή Γηρομερίου ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα (μεταξύ 1310 και 1320), στην εποχή της ακμής του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Αποτέλεσε σημαντικό μοναστικό κέντρο και έφτασε στην μεγαλύτερη ακμή της στα μέσα του 16ου αιώνα, εποχή κατά την οποία, κατά τον Θεοδόσιο Ζυγομαλά, αριθμούσε περίπου 300 μοναχούς.

Από την αρχή της ιδρύσεώς της υπαγόταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ως Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή και αργότερα (18ος αι.) ως έδρα Πατριαρχικής Εξαρχίας. Στην δικαιοδοσία της ανήκαν 12 χωριά της επαρχίας και η πόλη των Φιλιατών.

Το έτος 1800, η Μονή έγινε έδρα της Επισκοπής Γηρομερίου, υπαγόμενη στη Μητρόπολη Ιωαννίνων, με την ίδια έκταση στη δικαιοδοσία της. Από τότε και μέχρι το 1895 που οριστικά καταργήθηκε, είχε διάφορες εναλλαγές, άλλοτε ως έδρα Επισκοπής και άλλοτε Εξαρχίας. Το 1928, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, παραχώρησε «επιτροπικώς» την διοικητική επιστασία της Μονής στην Ιερά Μητρόπολη Παραμυθίας, Φιλιατών και Γηρομερίου, διατηρώντας όμως τα κανονικά του πνευματικά δικαιώματα επ’ αυτής. Για τον λόγο αυτό, στις ιερές ακολουθίες που τελούνται στη Μονή, μνημονεύεται το όνομα του εκάστοτε Οικουμενικού Πατριάρχου.

Μεγάλη, επίσης, ήταν η προσφορά της Μονής στην περιοχή της Θεσπρωτίας σε όλη τη μακραίωνη ιστορία της, συμβάλλοντας στη διατήρηση της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης των κατοίκων. Χαρακτηριστική ήταν η λειτουργία του Κρυφού Σχολειού και της Ιερατικής Σχολής, μέσα στο χώρο της Μονής. Ακόμη, με ενέργειες κάποιων Εξάρχων και με έξοδα της Μονής λειτουργούσαν σχολεία σε ορισμένα από τα χωριά της περιοχής.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

video

Θα αναστηθούν οι νεκροί και πώς;

Θα αναστηθούν οι νεκροί και πώς; Τι διαβάζουμε στην Καινή Διαθήκη και στην ακολουθία των κεκοιμημένων για την ανάσταση των νεκρών; Με ποιον τρόπο...

Η Κυριακή του Αντίπασχα στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας

Στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Αναστάσεως του Χριστού,  στην πόλη της Καλαμάτας,  προέστη της Θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ.  Χρυσόστομος,  σήμερα Κυριακή...
video

Ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών ο Πατρών Νικόδημος ψάλλει καταβασίες του Αντίπασχα

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών κυρός Νικόδημος Βαλληνδράς, ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών, που ήταν παράλληλα άριστος γνώστης και εκτελεστής της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής μας...

Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Ι. Μ. Φθιώτιδος

Συνεχίζοντας την μεγάλη του περιοδεία σε πόλεις και μικρά χωριά της Φθιώτιδος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών ιερούργησε στον Θεολόγο Λοκρίδος και στην...

Το «Παναγιοσκέπαστο» Αίγιο τίμησε υποδειγματικά και μεγαλόπρεπα την πολιούχο του Παναγία Τρυπητή

Η Μεγαλόχαρη παραχώρησε, ο Ιερός Κλήρος συνέπραξε, οι Αρχές σεβάστηκαν, ο λαός συνηγόρησε, ώστε ο πάνδημος εορτασμός της πολιούχου του Αιγίου, Παναγίας Τρυπητής, να...

Σερρών Θεολόγος: «Σε τάμα μετέτρεψαν το θαύμα οι σοφοί Σερραίοι πατέρες μας»

Ιεροπρεπώς και σε πνευματικώς αναστάσιμο κλίμα, τελέσθηκε και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, με επίκεντρο τον εορτάζοντα εμβληματικό ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Θεολόγου...
video

Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος σε 60’’- Αύριο είναι Κυριακή του Θωμά! (video)

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την Κυριακή του Θωμά. “Κυριακή του Θωμά και βιαστήκαμε να...

«Ρώννυσι Τας Ψυχάς, Το Ύδωρ Της Παρθένου…»

Μεθέορτος Εσπερινός τελέσθηκε στον Ενοριακό Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Λαρίσης, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερωνύμου, τηρουμένων των υγειονομικών μέτρων. Προ της...

Κερί στη μνήμη του αετού της Σκριπούς που πέταξε ψηλά

Όταν οι αετοί πετούν, ακόμα και τα αηδόνια σιωπούν, έτσι σιώπησαν όλοι παπά – Χαράλαμπε, σαν ήρθε η είδηση πως πέταξες ψηλά για να...

Η Μητρόπολις Άρτης πανηγύρισε τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο

Το Σάββατο της Διακαινησίμου, 8 Μαΐου 2021, το πρωί, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως...

Φθιώτιδος Συμεών: «Να απλώσουμε τα χεράκια μας στην αγκαλιά της Παναγίας»

Στον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Γοργοπόταμο και στον Ιερό Ναό της Παναγίας Δέσποινας Λαμίας ιερούργησε για την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής ο...
video

Που να ποντάρω;

Που να ποντάρω; Οι δουλειές, οι μέριμνες, τα προβλήματα, η ανατροφή των παιδιών και η φροντίδα αυτών δεν σταματάνε ποτέ. Πόσοι και πόσοι άνθρωποι...

Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία στο αγίασμα του Ταξιάρχη Νεραΐδος

Στο Ιστορικό Μοναστήρι των Ταξιαρχών Νεραΐδος Στυλίδος τελέσθηκε σήμερα Παρασκευή της Διακαινησίμου 7 Μαΐου 2021, εορτή τα Ζωοδόχου Πηγής, Αναστάσιμη Πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Σύμφωνα με...

Η μεγάλη πανήγυρις του Πανναξιακού Προσκυνήματος Παναγίας Αργοκοιλιωτίσσης

Με κατάνυξη και εκκλησιαστική λαμπρότητα τελέσθηκε φέτος η μεγαλύτερη πανήγυρις της νήσου Νάξου, αυτή της Ζωοδόχου Πηγής Αργοκοιλιωτίσσης Κορώνου που βρίσκεται σε απόσταση χιλιομέτρων...