Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026 η δεύτερη Επετειακή Γενική Ιερατική Σύναξη των Κληρικών της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας.
Προσκεκλημένος του Σεβασμιώτατου Ποιμενάρχου μας κ. Δαμασκηνού ήταν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθεος, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα: «Φιλοθεΐα και Φιλοπατρία – Από την Αγάπη στον Θεό, στην αγάπη για την Πατρίδα».
Προσφωνώντας ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Δαμασκηνός, τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο τον καλωσόρισε με θερμούς λόγους στην Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας και στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, που εορτάζει την συμπλήρωση 200 ετών από την ηρωική Έξοδο της Φρουράς των Ελευθέρων Πολιορκημένων και τον ευχαρίστησε, γιατί ανταποκρίθηκε στην πρόκληση της τοπικής μας Εκκλησίας, να μιλήσει στην Επετειακή Ιερατική Σύναξη.
«Είμαστε βέβαιοι, ότι είστε και αισθάνεσθε οικείος σε έναν τόπο που σας αγαπάει και τον αγαπάτε πολύ, σε μια Ιερά Μητρόπολη, την οποία την γνωρίζετε καλά, αφού την υπηρετήσατε και ως Τοποτηρητής για ένα ολόκληρο σχεδόν έτος. Σήμερα, θα απευθυνθείτε στο ιερό σώμα των Κληρικών της τοπικής μας Εκκλησίας, τους οποίους αγαπάτε, πολλοί εξ αυτών έλαβαν την χάρη της Ιερωσύνης από τα τίμια χέρια σας και με τους περισσότερους εξ αυτών συνεργαστήκατε άψογα κατά την διάρκεια της ευλογημένης Τοποτηρητείας σας.
Σας ευχαριστούμε θερμά, διότι παρ όλο το βεβαρυμμένο πρόγραμμά σας, ήρθατε σήμερα στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου για να ανταποκριθείτε στην ταπεινή μας πρόσκληση και να μας μιλήσετε με θέμα: «Φιλοθεΐα και Φιλοπατρία – Από την Αγάπη στον Θεό, στην αγάπη για την Πατρίδα», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας.
Λαμβάνοντας τον λόγο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνό για την πρόσκληση να μιλήσει στην Επετειακή Γενική Ιερατική Σύναξη για θέμα που συνδέεται με τις εορταστικές εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου.
Ο Σεβασμιώτατος διάρθρωσε το θέμα του σε πέντε ενότητες.
Στην πρώτη ενότητα ανέλυσε τους όρους φιλοθεΐα, φιλανθρωπία και φιλοπατρία. Φιλοθεΐα είναι η αγάπη στον Θεό, φιλανθρωπία είναι η αγάπη για τον άνθρωπο, και τα δύο είναι αντίθετα του πάθους της φιλαυτίας, η οποία είναι μητέρα των κακών. Η φιλοπατρία είναι η αγάπη στην Πατρίδα στον χώρο που γεννηθήκαμε και την ευρυτερη περιοχή που ζούμε, την Επαρχία και το Έθνος. Πρώτη Πατρίδα μας ήταν ο Παράδεισος και μετά η χώρα που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε. Κατά τον Ηρόδοτο το κοινό γνώρισμα της Πατρίδος και του Έθνους είναι το όμαιμον, το ομόγλωσσον και το ομότροπον.
Στην δεύτερη ενότητα ανέλυσε πως προήλθαν τα όρια των Εθνών, ότι ο Θεός διευθύνει την παγκόσμια ιστορία, ότι ο Χριστός είχε μια ιδιαίτερη Πατρίδα, αλλά το έργο του ήταν και είναι παγκόσμιο. Μέσα σε αυτήν την προοπτική εργάσθηκαν οι Απόστολοι, οι Άγιοι και οι Πατέρες, δηλαδή αγαπούσαν την Πατρίδα τους, αλλά πάνω από όλα αγαπούσαν τον Θεό και τον άνθρωπο.
Στην τρίτη ενότητα προσδιόρισε ποιά είναι η δική μας πατρίδα, εδώ που ζούμε. Είμαστε Έλληνες, Ρωμηοί, που σημαίνει έχουμε ελληνική καταγωγή, μιλούμε την Ελληνική γλώσσα, συγχρόνως είμαστε Ορθόδοξοι Χριστιανοί και ανήκουμε στην ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος. Ως μέλη της Εκκλησίας συνδεόμαστε με όλες τις ορθόδοξες Εκκλησίες, δεν διακρινόμαστε από τον εθνοφυλετισμό που είναι αίρεση στην Ορθόδοξη Εκκλησία, δηλαδή δεν θέτουμε το Έθνος πάνω από την Εκκλησία.
Στην τέταρτη ενότητα απάντησε στο ερώτημα για ποιά Πατρίδα έγινε η Επανάσταση του 1821. Η επανάσταση αυτή ξεκίνησε από τις Παραδουνάβιες Επαρχίες με σκοπό να αναστηθή το «Ρωμαίϊκο». Ανέλυσε τι είναι η Ρωμηοσύνη και πώς με την Επανάσταση του 1821 σχηματίσθηκε το πρώτο Ελληνικό Κράτος, με ορισμένες προϋποθέσεις σε βάρος της Ρωμηοσύνης, η οποία λειτουργούσε με οικουμενικά πρότυπα. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο αναπτύχθηκε στην συνέχεια η «Μεγάλη Ιδέα», η οποία μεγάλωσε τα όρια του πρώτου Ελληνικού Κράτους, αλλά πνίγηκε με αίμα κατά την Μικρασιατική Καταστροφή. Σήμερα δυστυχώς, ζούμε έναν πολιτιστικό διχασμό.
Ανέφερε ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας υπέβαλε σχέδιο στον Τσάρο της Ρωσίας που προέβλεπε την Κωνσταντινούπολη ως Πρωτεύουσα πέντε ημιαυτόνομων Κρατών (Δακία, Σερβία, Ήπειρος, Μακεδονία, Ελλάδα) αλλά απορρίφθηκε από τον Τσάρο με διάσπαση της Ρωμηοσύνης, που δεν εξυπηρετούσε τα σχέδιά του και τα σχέδια των δυτικών Κρατών.
Στην πέμπτη ενότητα παρουσίασε το δίλημμα που αντιμετώπισαν οι Αρχαίοι Χριστιανοί, αλλά και πολλοί δια μέσου των αιώνων για την αντινομία μεταξύ των δύο Πατρίδων. Σε αυτό το θέμα είναι σημαντικά όσα έγραψε ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ για το διπλό «σύστημα πατρίδος».
Οι Χριστιανοί αισθάνθηκαν από την αρχή ότι ανήκουν στο «τρίτον γένος», έχουν «νέα πατρίδα», αλλά και η ειδωλολατρική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία απαιτούσε υποταγή στον Αυτοκράτορα. Έτσι η σύγκρουση των δύο Πατρίδων ήταν αναπόφευκτη. Έτσι ερμηνεύεται το μαρτύριο.
Στην ιστορία παρουσιάστηκαν δύο τάσεις, η μία ήταν φυγή στην έρημο όπου και λατρεύονταν ο Χριστός ως μόνος Κύριος, η άλλη ήταν η οικοδόμηση της Χριστιανικής Αυτοκρατορίας, Και οι δύο τάσεις απεδείχθηκαν ανεπαρκείς και ανεπιτυχείς. Τελικά η Εκκλησία εργάζεται στον κόσμο αυτό για την σωτηρία, όμως οφείλει να παρουσιάσει στην ιστορία τον μέλλοντα κόσμο, ο Χριστιανός να αισθάνεται ότι η Εκκλησία είναι το προκεχωρημένο φυλάκιο του ουρανού στην γη.
Κατέληξε, ότι αγαπούμε τον Θεό και την Πατρίδα μας, όπου γεννηθήκαμε, δεν είμαστε ούτε εθνοφυλετικοί ούτε διεθνιστές, αλλά είμαστε Έλληνες Ορθόδοξοι, οικουμενικοί. Προερχόμαστε από δύο Μεγάλους Πολιτικούς τον Μ. Αλέξανδρο και τον Μ. Κωνσταντίνο, αλλά εμπνεόμαστε από δύο μεγάλους Πατέρες τον Μέγα Αθανάσιο και τον Μέγα Βασίλειο.
Γενικά οι Χριστιανοί, κατά τον άγνωστο Απολογητικό του 2ου αιώνος στην Επιστολή του προς Διόγνητον, «έχουσιν Πατρίδα, αλλά ως πάροικοι». Ζούμε σε ένα κράτος, αλλά το πολίτευμά μας είναι στους ουρανούς κατά τον Απόστολο Παύλο. Δεν έχουμε εδώ «μένουσαν πόλιν», αλλά «την μέλλουσαν επιζητούμεν». Και κατά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο δεν είμαστε «πολίτες», αλλά «οδίτες». Έτσι από την φιλοθεία φθάνουμε στην φιλοπατρία και από την επίγεια πατρίδα φθάνουμε στην ουράνια πατρίδα και με αυτήν την προοπτική υπερβαίνουμε κάθε αντινομισμό και εθνοφυλετισμό.
Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Δαμασκηνός ευχαρίστησε θερμά και πάλι τον εκλεκτό ομιλητή για την εμπεριστατωμένη εισήγησή του. Στη συνέχεια απένειμε στον Μητροπολίτη κ. Ιερόθεο την Ανώτατη Τιμητική Διάκριση της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας, ήτοι τον Χρυσούν Σταυρόν μετά Μεταλλίου, εκφράζοντας την απεριόριστη αγάπη όλων προς το πρόσωπό του, τον απέραντο σεβασμό και την αναγνώριση της θεολογικής του πορείας μέσα στα εκκλησιαστικά και θεολογικά πράγματα. Τον χαρακτήρισε ως τον επιφανέστερο θεολόγο της Ελλαδικής Εκκλησίας, με ένα τεράστιο συγγραφικό έργο που έχει μεταφραστεί σε δεκάδες ξένες γλώσσες.
Ακολούθησε η ανάγνωση του βιογραφικού του τιμωμένου Ιεράρχου από τον Πρωτοπρ. Ιωάννη Γκιάφη και η περικόσμηση του Μητροπολίτου Ναυπάκτου με τον Χρυσό Σταυρό της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας.
