«Τή γλῶσσα μου ἔδωσαν Ἑλληνική» (Ὀδ. Ἐλύτης, Ἄξιον ἐστιν, 1959)

ὑπό Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

Ἡ 9^η Φεβρουαρίου ὁρίστηκε ἀπό τό Ἐκτελεστικό Συμβούλιο τῆς UNESCO, ὕστερα ἀπό τήν πρωτοβουλία τοῦ Μονίμου Ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος στήν UNESCO κ. Γεωργίου Κουμουτσάκου, ὡς ἡ «Παγκό­σμια Ἡμέρα Ἑλληνικῆς Γλώσσας».

Ἡ ἀπόφαση αὐτή ἐπιβεβαιώνει ὄχι μόνο τόν σεβασμό στήν διαχρονία τῆς Ἑλληνι­κῆς Γλώσσας, ὡς φορέα πολιτισμοῦ, κιβωτοῦ ἀξιῶν καί ὀργάνου ἔκφρα­σης, δημιουργίας καί συνεννόησης ἀλλά διατρανώνει καί τήν οἰκουμενικό­τη­τά τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας στήν πολιτιστική κληρονομιά τῆς ἀνθρωπό­τητας.

40 αἰῶνες προφορικῆς παράδοσης καί 35 αἰῶνες γραπτῆς «ἡ ἑλληνική γλῶσσα δέν ἔπαψε ποτέ νά ὁμιλεῖται…, χωρίς ποτέ νά ὑπάρξει κενό» (Γ. Σεφέρης).

Ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα, ὡς «πρωτογλῶσσα» και μητέρα ἄλλων γλωσσῶν, μέ «σπερματικό-γονιμοποιητικό» ρόλο καί διαχρονική πορεία, ἔχει προσφέρει τά μέγιστα στή διαμόρφωση τοῦ ἐπιστημονικοῦ λεξιλο­γίου, στήν ἔκφραση τῆς τέχνης στήν λογοτεχνία, στήν εὐαγγελική- βιβλική παράδοση και στήν γραμματολογία, ἐκκλησιαστική καί θύραθεν.

Ἱστορικά ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα κατέχει καίρια θέση στή γλωσσική ἔκφραση καί διατύπωση θεμελιωδῶν ἐννοιῶν καί λέξεων τῆς εὐρωπαϊκῆς καί τῆς εὐρύτερης διανόησης, μέ ἐκφράσεις οἱ ὁποῖες ἀποδεικνύουν ὅτι προέρχονται ἀπό τήν πρόσληψη λέξεων, ὅρων καί ἐννοιῶν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας.

Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς πρόσληψης ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα διαχρονι­κά καί οἰκουμενικά παραμένει ἀνεξάντλητη πηγή τῆς διεθνοῦς ἐπιστημο­νι­κῆς ὁρολογίας στήν ἰατρική, στά μαθηματικά, στή φυσική, στή χημεία, στή μηχανική, στήν ἀστρονομία, στήν κβαντομηχανική, στή θεολογία, στή φιλοσοφία, στίς ἀνθρωπιστικές καί κοινωνικές ἐπιστῆμες.

Ὁ Ἕλληνας φιλοσοφικός λόγος καί οἱ διαχρονικές ἀξίες τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ἐξάλλου εἶναι ἡ βάση, πάνω στήν ὁποία στηρίχθηκε καί ἀναπτύχθηκε καί ἡ φιλοσοφία τῆς Δύσης καί διατυπώθηκαν οἱ ἀρχές τῶν σύγχρονων κοινωνικῶν καί οὑμανιστικῶν κινημάτων.

Ὁλόκληρος ὁ Δυτικός Πολιτισμός στηρίζεται σέ λέξεις καί ὅρους τούς ὁποίους δανείστηκε ἀπό τήν Ἑλλάδα, τόσο γλωσσικά, ὅσο καί πολιτισμικά. Εἶναι χαρακτηριστική ἡ διαπίστωση ὅτι «ἄν ἡ Ἑλλάδα ζητοῦσε πίσω τίς λέξεις πού ἔχει δανείσει στόν Δυτικό Πολιτισμό, αὐτός θά εἶχε καταρρεύσει» (Ἀκαδημαϊκός Jacquelline de Romilly).

Γιά ὅλους αὐτούς τούς λόγους ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα ἀπολαμβά­νει «ἀξίως καί δικαίως» τῆς παγκόσμιας ἀναγνώρισης, προβολῆς καί τιμῆς.

Ὅμως ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς τιμῆς, τῆς ἀξίας καί τῆς προσφορᾶς ὁ ἐπετειακός αὐτός ἑορτασμός δέν πρέπει νά ἀποτελέσει μόνο μία ἁπλή ἀνάμνηση ἤ ἐπισήμανση. Πρέπει ἀπαραίτητα καί ἐπιτακτικά νά ἀποτελέσει τήν ἀφορμή ὥστε ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα νά μήν κινδυνεύει ἀπό τήν περιθωριοποίηση, τήν ἐγκατάλειψη καί τήν κακοποίηση, τόσο στήν ἐκπαίδευση ὅσο καί στή γενικότερη νεοελληνική πραγματικότητα.

Ἐάν θέλουμε πραγματικά νά εἴμαστε ἀληθινοί Εὐρωπαῖοι, θά πρέπει νά διασώσουμε καί νά προστατεύσουμε τήν Ἑλληνική Γλῶσσα πρώ­τι­στα στήν πρωτοβάθμια καί δευτεροβάθμια ἐκπαίδευση, γιατί δέν μπορεῖ ὁ «λειτουργικός ἀναλφαβητισμός» νά χαρακτηρίζει τά νέα παιδιά, ἐπιβεβαιώνοντας τήν ἀδυναμία ἐπαρκοῦς κατανόησης τοῦ γρα­πτοῦ καί προφορικοῦ ἕλληνος λόγου, μέ συνέπειες τήν δυσκολία στή σκέψη, στήν ἔκφραση, στήν ἐπικοινωνία, στήν ὀρθή κρίση, ἐπιλογή καί ἀντίληψη.

Δέν μπορεῖ ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα καί ὁ Ἑλληνικός Πολιτισμός νά ἀνθοῦν στή Κίνα, στήν Ἰαπωνία, στόν Καναδᾶ, στήν Ἀμερική καί στά Εὐρωπαϊκά Πανεπιστήμια καί νά συζητοῦμε σήμερα στό ἐκπαιδευτικό γίγνεσθαι ἐάν χρειάζονται ἀναβάθμιση οἱ ἀνθρωπιστικές σπουδές στά Πανεπιστήμια τῆς Πατρίδος μας, ὅπου ἐπιβεβαιώνεται ἐπιστημονικά καί ἐρευνητικάἡ διαχρονία τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας καί ἀποδεικνύεται ἱστορικά ἡ δυναμικό­τη­τα καί δημιουργικότητάς της.

Ἀνάλογη εὐαισθησία καί προσοχή θά πρέπει νά ἐπιδείξουμε καί γιά τήν προβολή καί ἐνίσχυση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας στήν Ἑλληνική Ὁμογένεια. Ἡ Ἑλληνική Γλῶσσα ἀποτελεῖ τό διακριτικό γνώρισμά μας στήν πολυγλωσσία καί πολιτισμικότητα ἐνῶ μαζί μέ τήν ἱστορία, τήν γεωγραφία καί τόν χριστιανισμό ἀποτελεῖ τήν ἐγκύστωση σέ ὅ,τι χαρακτηρίζουμε ὡς Ἑλληνικό Πολιτισμό.

Τά προβλήματα ἐπιβίωσης τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας δέν ἐπι­λύον­ται μόνο μέ νομοθετικές ρυθμίσεις ἀλλά μέ τήν προστασία τήν προβολή, τήν συνεχῆ ἀξιοποίηση καί τήν δημιουργική ἐκμετάλλευσή της, δηλαδή ὡς σεβασμό στήν ἱστορία καί ἀναγνώριση τῆς προσφορᾶς της στό σήμερα και τῆς συμβολῆς της στήν ἀνάπτυξη, τήν πρόοδο καί τήν ἰσόρροπη εὐημερία τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καί τῶν πολιτῶν Της.

Ἡ παροῦσα λοιπόν Ἡμερίδα προσβλέπει στήν εὐαισθητοποίηση καί τήν ἀφύπνισή μας στό συγκεκριμένο ζήτημα, ἐάν θέλουμε νά εἴμα­στε συνεπεῖς μέ ὅ,τι κληρονομήσαμε καί τό ὁποῖο καλούμεθα νά κληρο­δο­τή­σουμε στίς ἐπερχόμενες γενεές τῶν Ἑλλήνων καί τῶν Εὐρωπαίων Πολιτῶν.

Γιά τόν λόγο αὐτό εὐχαριστῶ πολύ τόν Μόνιμο Ἀντιπρόσωπο τῆς Ἑλλάδος στήν UNESCO Ἐντιμότατο κ. Γεώργιο Κουμουτσᾶκο, γιά τήν συμβολή του καί τήν συμμετοχή του, παρά τον φόρτο τῶν ὑποχρεώσεών του, ὡς ἐπίσης καί τούς δύο Ὁμιλητές, τόν Ἐλλογιμώτατο Καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Ἀνδρέα Μαρκαντωνᾶτο καί τόν Δρ. Ἰωάννη Σόλαρη.

Ἰδιαίτερες εὐχαριστίες ὀφείλω στούς Ἐκπαιδευτικούς καί στούς Κληρικούς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως γιά τήν σημερινή τους παρουσία ἀλλά καί ὃλους ὃσοι συμμετέχουν καί παρίστανται..

Γιά τήν ὀργάνωση τῆς παρούσης Ἡμερίδας, συνεργάστηκαν ὁ Πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μεσσηνίας Ἀρχιμ. Φίλιππος Χαμαργιᾶς καί ἡ Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας καί Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης μέ ἐπικεφαλῆς τόν κ. Δημήτρη Οἰκονο­μό­πουλο,  τούς ὁποίους καί συγχαίρω και τούς εὐχαριστῶ.