ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο εμφανίστηκαν και έδρασαν πολλοί αξιόλογοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, με μεγάλη προσφορά στη Θεολογία. Μάλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί η εποχή αυτή, ως περίοδος άνθισης της Ορθοδόξου Θεολογίας, τη στιγμή που ήταν σε εξέλιξη μια γιγάντια προσπάθεια από τους αιρετικούς δυτικούς, για τη νόθευσή της. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Συμεών αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Εκκλησίας μας κατά τον 14ο και 15ο αιώνα.

Δυστυχώς οι πληροφορίες για το βίο του είναι πολύ λίγες. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στα μισά του 14ου αιώνα. Το όνομά του Συμεών είναι προφανώς το μοναχικό του και δε γνωρίζουμε το κοσμικό του. Φαίνεται ότι καταγόταν από επιφανή οικογένεια και είχε την δυνατότητα να λάβει σοβαρή μόρφωση. Σπούδασε φιλοσοφία, αλλά περισσότερο τον κέρδισε η Θεολογία. Κατά την εφηβική του ηλικία είχε πάρει την απόφαση να ακολουθήσει το μοναχικό βίο. Έτσι εγκαταβίωσε σε κάποια μονή κοντά στη Βασιλεύουσα και συνδεόταν πνευματικά με τους αδελφούς Ξανθόπουλους. Λίγο μετά χειροτονήθηκε ιερομόναχος.

Ανάμεσα στα έτη 1410-1418 εκλέχτηκε αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Προφανώς σε αυτό συνετέλεσε η φήμη του ως άριστος Θεολόγος και πνευματικός άνδρας. Η χειροτονία του έγινε στην Κωνσταντινούπολη. Όμως η ενθρόνισή του άργησε αρκετά λόγω διαφόρων συγκυριακών προβλημάτων. Προφανώς η καθυστέρηση οφείλονταν και στην ταπεινότητά του, καθ’ ότι θεωρούσε τον εαυτό του αδύναμο να αναλάβει το αρχιερατικό βάρος του θρόνου της συμβασιλεύουσας πόλεως. Αυτό προκύπτει και από τη σχετική φρασεολογία του στα σωζόμενα έγγραφα, που είχε υπογράψει κατά την αρχιερατεία του.

Η αρχιερατική του διακονία στη Θεσσαλονίκη δεν υπήρξε δυστυχώς ειρηνική, διότι συνέπεσε με την παρακμή και το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας και με την κατάκτηση της πόλεως, αρχικά από τους Βενετούς (1423-1430) και λίγο μετά το θάνατό του, από τους Οθωμανούς (1430-1912). Ποίμαινε έναν λαό, ο οποίος βίωνε το φάσμα της καταστροφής και του αφανισμού. Πα’ όλα αυτά, ο ίδιος στάθηκε αληθινός πατέρας και πιστός ποιμένας του λαού του, στηρίζοντάς τον με όλες του τις δυνάμεις. Ταυτόχρονα είχε να αντιμετωπίσει και τις λυσσαλέες επιθέσεις των αιρετικών παπικών, οι οποίοι επιδίωκαν την άλωση της Ορθοδόξου Ανατολής και την υποταγή της στον πάπα, με τη νόθευση της ορθοδόξου διδασκαλίας, με τα αιρετικά παπικά δόγματα, αφού είδαν ότι δεν μπορούσαν με τη βία (σταυροφορίες).

Ο άγιος Συμεών ήθελε την Εκκλησία ενωμένη, παρ’ όλες τις διαφωνίες των διαφόρων τοπικών Εκκλησιών για τον τρόπο προσεγγίσεως των δυτικών, από τους οποίους ανέμεναν τη σωτηρία από την οθωμανική απειλή. Έτσι ανάπτυξε στενές σχέσεις με την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Παράλληλα άρχισε ένα μεγάλο αγώνα για την αναδιοργάνωση της Εκκλησίας στη Θεσσαλονίκη και στην ευρύτερη Μακεδονία. Κάποιοι μελετητές χωρίζουν το μεγάλο ποιμαντικό έργο του σε τρία σημεία. Το πρώτο ήταν ο προφορικός και γραπτός λόγος του. Έγραφε νυχθημερόν θεολογικά έργα, πραγματείες και επιστολές, τις οποίες  απεύθυνε σε επισκόπους και κληρικούς της δικαιοδοσίας του, αλλά και πέραν των ορίων της επαρχίας του, όπως για παράδειγμα στην Κρήτη. Μέσω αυτών προσπαθούσε να στηρίξει τους ορθοδόξους από τον ανελέητο προσηλυτισμό, που ασκούσαν οι αιρετικοί εις βάρος τους. Να αποδείξει την ορθόδοξη διδασκαλία ως την μόνη αληθινή και σώζουσα πίστη και την Ορθοδοξία ως την μόνη αληθινή Εκκλησία του Χριστού. Το δεύτερο ήταν η άσκηση της φιλανθρωπίας προς τους φτωχούς και ενδεείς, οι οποίοι αυξάνονταν με γεωμετρική πρόοδο, σε μια περίοδο απίστευτης αβεβαιότητας. Ο άγιος επίσκοπος οργάνωσε μια καταπληκτική φιλανθρωπική δραστηριότητα, σώζοντας χιλιάδες ανθρώπους από το φάσμα του θανάτου. Το τρίτο ήταν η μέριμνά του για την λειτουργική αναγέννηση της επισκοπικής του περιφέρειας. Κι’ αυτό διότι πίστευε πως η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας είναι η βάση της ενότητας και της γνησιότητας του εκκλησιαστικού σώματος. Τα πάμπολλα ξενόφερτα και παρείσακτα στοιχεία στη λατρεία της Εκκλησίας, δημιουργούσαν πρόβλημα αυθεντικότητας στην Εκκλησία, διότι ήταν αντίθετα από το ορθόδοξο δόγμα. Κάθε απομάκρυνση από την γνήσια λειτουργική παράδοση, ήταν παράθυρο εξόδου από την αλήθεια της Εκκλησίας. Τα σωζόμενα έργα του είναι γεμάτα από την προσπάθειά του να καθαρθεί η Εκκλησία από τα μη παραδοσιακά λειτουργικά στοιχεία.

Η πτώση της Θεσσαλονίκης στους αλλόδοξους αιρετικούς παπικούς Βενετούς γέμισε με πικρία τον άγιο Συμεών, διότι ήταν προσηλωμένος. Παρ’ όλα αυτά όμως φαίνεται ότι θεωρούσε πιο ήπια την βενετική κατοχή από την οθωμανική, διότι οι μεν παπικοί ήταν αιρετικοί, οι δε Οθωμανοί αλλόθρησκοι, έχοντας ολωσδιόλου ασύμβατη θρησκευτική πίστη με τον Χριστιανισμό. Κάποιοι θεωρούν τον άγιο Συμεών, από τη στάση του αυτή, ως δήθεν φιλοπαπικό.

Αυτό όμως δεν ευσταθεί, διότι, από τα έργα του αποδεικνύεται από τη βαθειά προσήλωσή του στην Ορθοδοξία και τη σφοδρή αντίθεσή του προς τους αιρετικούς παπικούς. Αναδείχτηκε πιστός και άξιος συνεχιστής της Ησυχαστικής Θεολογίας του προκατόχου του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά (1296-1360) και των άλλων ησυχαστών. Ο ησυχασμός ήταν το ορθόδοξο δόγμα, το οποίο πολεμήθηκε περισσότερο από τους παπικούς. Στο μεγάλο θεολογικό του έργο είναι καταφανής  ο σεβασμός του στα δόγματα της Εκκλησίας. Τα θεολογικά του σχόλια και υπομνήματα στα λειτουργικά κείμενα, είναι βαθύτατα διαποτισμένα από το γνήσιο πνεύμα των μεγάλων Πατέρων και τις αποφάσεις των Ιερών Συνόδων. Γι εκείνον η γνήσια παράδοση είναι εκείνη η οποία συμφωνεί με την αρχέγονη εκκλησιαστική παράδοση.

Ο άγιος Συμεών κοιμήθηκε ξαφνικά το Σεπτέμβριο του 1429. Το περίεργο είναι πως, ενώ η θέση του στην Εκκλησία και στα θεολογικά γράμματα, υπήρξε πάντα σημαντική, εν τούτοις η αγιοκατάταξή του άργησε πολύ. Κατατάχτηκε στο Αγιολόγιο της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, μόλις το 1981 και η μνήμη του ορίστηκε να τιμάται στις 15 Σεπτεμβρίου.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Μητροπολίτης Διδυμοτείχου: Νά πιστεύουμε χωρίς συμβιβασμούς καί ἐκπτώσεις

Στν Ιερό Ενοριακό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών Ορεστιάδος ιερούργησε την Κυριακή των Θεοφόρων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, 31 του μηνός Μαΐου ε.ε. ο Σεβασμιώτατος...

Κυριακή των Αγίων Θεοφόρων Πατέρων στην Μητρόπολη Νεαπόλεως

Στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Τιμίου Προδρόμου ιερούργησε ο Σεβασμιωτάτος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.Βαρνάβας, την Κυριακή 31 Μαΐου 2020. Κυριακή των αγίων Πατέρων σήμερα και η μνήμη...

Μητροπολίτης Σύρου: H περίοδος αυτή είναι ευκαιρία προβληματισμού και αλλαγής τρόπου ζωής

Στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής, της επιλεγομένης και «Αγίας», όπου φυλάσσεται από αιώνων η ομώνυμη θαυματουργός Εικόνα, ιερούργησε σήμερα το πρωί ο...

Συναξάρι 1ης Ἰουνίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἰουστίνου, τοῦ Φιλοσόφου. Ὁ «θαυμασιώτατος» Ἰουστίνος, κατά τόν μαθητή του Τατιανό, ἐγεννήθηκε...

Υπέρ αναπαύσεως Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως Γερβασίου Σαρασίτη

Την Κυριακή 31 Μαΐου 2020 τελέσθηκαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου, όπως και σε όλους τους ναούς της πόλης μας, τρεις Θείες Λειτουργίες...

Κυριακή των Αγίων Θεοφόρων Πατέρων στον Άγιο Χριστόφορο Παγγαίου

ην Κυριακή 31 Μαΐου 2020, των Αγίων Θεοφόρων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Χρυσόστομος ετέλεσε τη Θεία Λειτουργία στον ενοριακό...

Στο Αργυροπούλι ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Αργυροπουλίου λειτούργησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος. Στο κήρυγμα του, ο σεπτός μας Ποιμενάρχης αναφέρθηκε στην Αποστολική...
video

Φθιώτιδος: «Έχουμε ανάγκη από Πατέρες που θα μεταδίδουν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού»

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Την τελευταία Ενορία της Μητροπόλεως του στα σύνορα με τον Νομό Βοιωτίας, η οποία συνδέει πνευματικά την Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος...

Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου στην Καλαμάτα

Στον Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Καλαμάτας τέλεσε την Θεία Λειτουργία της Κυριακής των Αγίων Πατέρων της Α' Οικουμενικής Συνόδου ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας...

Χειροθεσία Πρωτοπρεσβυτέρου στο Σύδνεϋ

Μήνυμα ενότητας έστειλε ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, με την ευκαιρία του εορτασμού της μνήμης των Αγίων Πατέρων της Α' Οικουμενικής Συνόδου. Την...

5ετές Μνημόσυνο Γέροντος Χρυσοστόμου Γκέλμπεση στη Μονή Ελευθερωτρίας Ζακύνθου

Κείμενο και ποίημα: π. Παναγιώτης Καποδίστριας Φωτο-ανταπόκριση: π. Σεραφείμ Κονίδης Σήμερα το πρωί, Κυριακή των Αγίων Πατέρων, 31η Μαΐου 2020, στη Γυναικεία Μονή Παναγίας της Ελευθερωτρίας Ζακύνθου, πραγματοποιήθηκε Αρχιερατική...

16 χρόνια ακώλυτης λειτουργίας του Ξενώνα συνοδών ασθενών της Ι.Μ. Νεαπόλεως

ΟΙ ΞΕΝΩΝΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΟΔΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΗΣ Ι.Μ.ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΤΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΔΥΤ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Συμπληρώνονται φέτος, 16 χρόνια ακώλυτης λειτουργίας...

Μελιτηνής Μάξιμος: H εκκοσμίκευση και ο ζηλωτισμός κατατρώγουν το σώμα της Εκκλησίας

Σήμερα, Κυριακή των 318 Αγίων Πατέρων της Α' Οικουμενικής Συνόδου, ήταν η πρώτη Κυριακή επαναλειτουργίας των Ι. Ναών στη Γαλλία με τη συμμετοχή πιστών....

Μνημόσυνο των Ηρωικώς Πεσόντων Καταδρομέων Αλεξιπτωτιστών και Ιερολοχιτών

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Την 31η του τρέχοντος μηνός Μαΐου ε.έ., ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία τιμά και εορτάζει την μνήμη των Αγίων...

Κυριακή των Αγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου στο Διαβατό

Την Κυριακή 31 Μαΐου 2020, εορτή των Αγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων της Α΄ Οικουμενική Συνόδου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στον Ιερό...