Μέ τήν συναίσθηση, ὅτι εἴμαστε ὅλοι ἕνα Σῶμα ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, πού ἐπιθυμοῦμε ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης νά βιώνουμε τήν ἑνότητα τῆς πίστεως καί τήν κοινωνία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, σᾶς γράφω αὐτή τήν ἐγκύκλιο ὡς πνευματικός σας Πατέρας ἐπ’ εὐκαιρία τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας διά νά σᾶς ὑπομνήσω καί πάλι τήν ἀνάγκη καλλιεργείας τῆς πνευματικῆς συγκροτήσεώς σας, προβάλλοντας συγχρόνως Ἐκείνην πού ἥνωσε γῆ καί οὐρανό, ἄνθρωπο καί Θεό καί εἶναι τό πρότυπο χριστιανικῆς ζωῆς.
Σήμερα πού ὁ κόσμος καί ὁ ἄνθρωπος κατακερματίζονται ἠθικά καί πνευματικά, πού ἡ προσωπικότητα ἔχει διαφθαρεῖ καί προβάλλεται ἕνα νέο μοντέλο ἀνθρώπου, πού ἡ γνήσια ἐπικοινωνία ἔδωσε τή θέση της στίς ὑποκριτικές σχέσεις, ὡς σημεῖο ἑνότητος καί πρότυπο προσωπικότητος προβάλλει ἡ Θεοτόκος, ἡ ὁποία μέ τή δυναμικότητα τῆς ἁγιότητός της ἐμπνέει καί καθοδηγεῖ κάθε ἄνθρωπο στή δημιουργία ἐναρμονισμένης ζωῆς, πού διαθέτει ὅλα τά ἐχέγγυα προόδου, εὐτυχίας καί δημιουργίας.
Ἡ Θεοτόκος Μαρία εἶναι ἡ Μητέρα, τήν ὁποία προσέφερε ἡ ἀνθρωπότητα στό Θεό καί ἡ ὁποία μέ τήν ἁγιαστική ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἡμπόρεσε νά προσφέρει τήν συνεργασία της στό μεγάλο Μυστήριο τῆς Θείας ἐνανθρωπήσεως ὡς συνεργία τῆς ἀνθρωπότητος. Ἔτσι ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πραγματοποίηση τοῦ μυστηρίου τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Σωτῆρος καί ἑπομένως εἶναι ἡ ὁρατή Ἐκκλησία. Μέ τήν προσφορά τοῦ σώματός της καί τοῦ θελήματός της στό Θεό ἐγεφύρωσε τήν γῆ καί τόν οὐρανό ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος: «Σύ ὁ τήν γῆν καί τόν οὐρανόν γεφυρώσας τῷ ἁγίῳ σου ὀνόματι». Ἡ Παρθένος γεννώντας τόν Σωτῆρα καί Λόγο τοῦ Θεοῦ ἐγέννησε καί τή σωτηρία καί τήν ἀνάπλαση ὅλου τοῦ κόσμου. Μέ τήν κοίμησή Της ἀποβάλλει τό γεῶδες ἔνδυμα τῆς θνητότητος καί ἐνδύεται τό πνευματικό σῶμα τῆς ἀφθαρσίας διανοίγοντας δίοδο πρός τόν παράδεισο γιά κάθε ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Μαζί μέ τήν Κεχαριτωμένη Παναγία «χαίρει πᾶσα ἡ κτίσις, ἀγγέλων τό σύστημα καί ἀνθρώπων τό γένος». Ἡ Πάναγνη Μητέρα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί Μητέρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἑνώνει μέ τόν τόκο της, μέ τίς πρεσβεῖες της, μέ τά θαύματά της, μέ τήν ἀκοίμητη φροντίδα της, μέ τή μεσιτεία της καί τόν σημερινό κόσμο μέ τόν Θεό.
Ἡ Παναγία ὑπῆρξε ὁλοκληρωμένη προσωπικότηα. «Πᾶσαν εἶχεν τήν τῆς ἁγνείας παντελῆ παγκτησίαν» λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Εἶναι κατοικία ὅλων τῶν πνευματικῶν χαρίτων τῆς πλουτοφόρου Τριάδος κοσμημένη μέ τό εὐπρεπές κάλλος πού προσείλκυσε τό Θεό καί τήν ἔκαμε Μητέρα Του. Ὅλα τά χαρίσματα, ὅλες οἱ ἀρετές, ὅλα τά πνευματικά προσόντα κατεσκήνωσαν στήν ὕπαρξη τῆς Παναγίας. Δοχεῖο καί ταμεῖο θείων χαρισμάτων ἀποκαλεῖται ἀπό τούς ἁγίους Πατέρας. Τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ, καθαρωτέρα λαμπηδόνων ἡλιακῶν, πεποικιλμένη τῇ Θείᾳ δόξη, μητέρα σωφροσύνης, θησαύρισμα ἁγνείας, κανών εὐσεβείας καί πάσης ἀρετῆς, ἱερά βίβλος τῶν προσταγμάτων Κυρίου. Ἡ ἀρετή της δέν συγκρίνεται μέ καμμιά ἄλλη ἀρετή, γι’ αὐτό καί ἀποκαλεῖται «μόνη ἐν γυναιξίν εὐλογημένη καί κεχαριτωμένη». Μέ τήν καθαρότητα, τήν ἀγάπη, τήν πίστη καί τήν ἁγιότητά της, ἐμπνέει τόν ἄνθρωπο καί τόν προσελκύει στόν δρόμο τῆς ἐνθέου ζωῆς. Ὁ ἅγιος Συμεών ὁ νέος Θεολόγος λέγει ὅτι «ἡ Θεοτόκος ἀπεργάζεται ἀεί ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν τό μυστήριον τῆς ἀνακαινίσεως τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν καί τήν κοινωνίαν μετά τοῦ Θεοῦ Λόγου καί ἕνωσιν». Ἐπιβεβαίωση τῆς πίστεως αὐτῆς, ὅτι ἡ Θεοτόκος ἀνακαινίζει τήν ψυχή μας καί σώζει τή ζωή μας ἀπό τήν φθορά τῆς ἁμαρτίας, εἶναι ἡ ἀέναη κραυγή τῆς καρδιᾶς μας, πού σέ κάθε θλίψη καί ἀνάγκη ἀναφωνοῦμε: «Ὑπεραγία Θεοτόκε σῶσον ἡμᾶς».
Ἐπί δεκαπέντε ἡμέρες ἱστάμεθα ἐνώπιον τῆς γλυκυτάκης μορφῆς της καί τήν ἀτενίζουμε μέ ἐλπίδα καί τήν παρακαλοῦμε νά μᾶς λυτρώνει ἀπό θλίψεις καί κινδύνους.
Ἡ ἁγία μορφή της γαληνεύει τήν ταραγμένη συνείδησή μας. Τά στοργικά μάτια της μεταδίδουν φῶς στήν ζοφερή ψυχή μας. Ἡ παναγία προσωπικότητά της εἶναι γιά ὅλους μας ἀσφάλεια καί ἐλπίδα. Αὐτή τή γαλήνη, αὐτό τό φῶς, αὐτή τήν ἐλπίδα ἀναζητᾶ ἡ ψυχή πού ἔπεσε καί ἐπιθυμεῖ νά ἐπιστρέψει στό Θεό. Γι’ αὐτό καί καταφεύγει στή Θεοτόκο, πού ἄνοιξε τήν πύλη τοῦ οὐρανοῦ, γιά νά ἐπανέλθει στή γῆ τό φῶς τῆς θείας εὐσπλαγχνίας καί σωθοῦν οἱ ἁμαρτωλοί.
Ἡ Παναγία Θεοτόκος Μαρία, ἡ ὁποία κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό «συνήγαγε τά διεστῶτα», ὡς πρότυπο ἁγιότητος ὑποδεικνύει τόν τρόπο ἑνώσεως τῶν ψυχῶν μετά τοῦ Θεοῦ καί ὁλοκληρώσεως τῆς ἑνότητος στίς σχέσεις μέ τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας καί τούς συνανθρώπους μας. Ἴδιον τῆς ἐποχῆς μας εἶναι ἡ διακοπή τῶν γνησίων σχέσεων καί ἡ ἀντικατάστασή τους μέ τίς ψεύτικες καί ὑποκριτικές δημόσιες σχέσεις πού δυστυχῶς στηρίζονται στό συμφέρον καί στή μανία τῆς αὐτοπροβολῆς.
Ἡ ἑνότητα τῆς προσωπικότητός μας καί ἡ ἑνότητα τῶν ἀνθρώπων πρέπει νά ἑδράζεται σέ ἀρχές καί ἅγια πρότυπα. Ὁ συγκροτημένος πνευματικά ἄνθρωπος ἡμπορεῖ νά δημιουργήσει σχέσεις καλῆς ἐπικοι-νωνίας διεκδικώντας καί κοσμικές καί ὑλικές ἀκόμα ὑποθέσεις, γιατί μέ τό ἦθος του ἀκτινοβολεῖ καί γοητεύει. Μακάρι νά εἴχαμε τέτοιους ἡγέτες, τέτοιους ὁδηγούς, τέτοιους πατέρες πού νά εἶχαν προσωπικότητα σάν αὐτή τήν ἰσχυρή προσωπικότητα τῆς Θεοτόκου, πού ἔγινε Μητέρα ὅλων, Βασίλισσα τῶν Οὐρανῶν, προστασία τοῦ κόσμου, κέντρο τῆς ζωῆς τῆς γῆς καί τοῦ οὐρανοῦ.
Ἡ κοσμοχαρμόσυνος ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Παναγίας φέρνει καί πάλι ἐνώπιόν μας τήν ἀκτινοβολοῦσα προσωπικότητά της, πού μέσα ἀπό τό κενό μνημεῖο διαλαλεῖ σέ ὅλη τήν κτίση τήν νίκη κατά τῆς φθορᾶς καί τοῦ θανάτου καί τήν ἀναγκαιότητα δημιουργίας μιᾶς ἀναστημένης κοινωνίας χωρίς ψεύδη, χωρίς κακίες, χωρίς ὑποκρισίες, πεπληρωμένης μέ τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ὅπως τό ἐβίωσε καί τό ἐδίδαξε ἡ Κεχαριτωμένη Θεοτόκος.
† Ὁ Φθιώτιδος ΝΙΚΟΛΑΟΣ
(*) Απόσπασμα από το βιβλίο « Θεομητορικά Νεύματα», του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. Νικολάου, των Εκδόσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος.
