Την Πέμπτη 9 Αυγούστου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας λειτούργησε και κήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου στο Πολυδένδρι επί τη μνήμη του περάσματος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού από το χωριό αλλά και την μνήμη του Αγίου Νικολάου του Κοκοβίτη ο οποίος μαρτύρησε το 1822 στον Χαλασμό της Νάουσας και καταγόταν από το Πολυδένδρι.
Δίπλα στο Ναό βρίσκεται το δένδρο κάτω από το οποίο ο Άγιος Κοσμάς τοποθέτησε σιδερένιο σταυρό ο οποίος βρέθηκε πριν μερικά χρόνια και φυλάσσεται στην Ιερά Μητρόπολη μας.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ακολούθησε ιερά λιτανεία προς τον ενοριακό Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου, που φέτος συμπληρώνονται 240 χρόνια από την αγιογράφηση των εικόνων του τέμπλου. Στην συνέχεια ο Σεβασμιώτατος τέλεσε τα εγκαίνια της αίθουσας-γραφείου του Ιερού Ναού.
Μετά τα εγκαίνια ακολούθησε ημερίδα αφιερωμένη στο πέρασμα του Αγίου Κοσμά από το Πολυδένδρι και στον Νεομάρτυρα Νικόλαο τον Κοκοβίτη.
Στην αρχή χαιρετισμό απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων.
Πρώτος ομιλητής ήταν ο καθηγητής της Θεολογικής του ΑΠΘ κ. Μιχαήλ Τρίτος ο οποίος ανέπτυξε το θέμα « Τό μεγαλεῖο τῆς προσωπικότητας τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ », δεύτερος ομιλητής ήταν ο κ. Μιχαήλ Παντούλας, Φιλόλογος-ερευνητής, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα « Εἰκονογραφικά τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ στήν Μακεδονία καί στό Ἅγιο Ὄρος (1779-1961)» , τρίτος ομιλητής ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος π.Ιωάννης Κιουλές, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Οἰκογενειακές ἀναμνήσεις γιά τόν Ἅγιο Νεομάρτυρα Νῖκο τόν Κοκοβίτη», ενώ την εκδήλωση έκλεισε ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σκήτης Βεροίας Αρχιμ. Πορφύριος Μπατσαράς.
Την εκδήλωση παρουσίασε ο Προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αρχιμ. Αιμιλιανός Προδρομίτης.
Η ομιλία του Σεβασμιωτάτου στην Θεία Λειτουργία:
«Τοῖς ἀγαπῶσι τόν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν».
Ἡ φράση αὐτή τοῦ πρωτοκορυφαίου ἀποστόλου Παύλου βρίσκει τήνἐφαρμογή της καί στήν περίπτωση αὐτοῦ τοῦ τόπου καί τῶν εὐσεβῶν κατοίκων του, καθώς μία δυστυχία ἔφερε τήν εὐλογία καί τή χάρη τοῦ Θεοῦ, πού τόν συνοδεύει μέχρι σήμερα.
Μία ἀρρώστια θανατηφόρα, μία ἐπιδημία πανώλης, πού ἐξαπλωνόταν μέ γοργούς ρυθμούς καί ἄφηνε πίσω της τόν ὄλεθρο, ἦταν ἡ ἀφορμή γιά νά παρακαλέσουν τό 1775 οἱ πατέρες σας τόν μεγάλο ἱεραπόστολο, τόν ἅγιο Κοσμᾶτόν Αἰτωλό, ὁ ὁποῖος περιόδευε στήν περιοχή, νά ἔρθει ἐδῶ καί νά προσευχηθεῖγιά τή σωτηρία τους, γιά τή σωτηρία τοῦ χωριοῦ.
Τά γεγονότα εἶναι γνωστά σέ ὅλους σας. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἦρθε καί, ὅπως συνήθιζε, ἀφοῦ κήρυξε καί συμβούλευσε τούς ἀνθρώπους νά μήν ξεχνοῦν τόν Θεό τῶν πατέρων τους, τήν καταγωγή τους, τή γλώσσα τους καί τήν εὐσέβειά τους· νά ἀγωνίζονται νά σταθοῦν ὄρθιοι ἔχοντας πίστη καί ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί νά ζοῦν σύμφωνα μέ τόν νόμο καί τίς ἐντολές του γιά νά ἔχουν τή χάρη του, σταύρωσε τόν τόπο στά τέσσερα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος καί ἔπηξε σέ κάθεἕνα ἀπό αὐτά ἕνα σιδερένιο Σταυρό, γιά νά ἀποτελεῖ τή διαρκῆ προστασία τῶνἀνθρώπων ἀπό κάθε κακό καί νά εἶναι τό φυλακτήριό τους ἀπό κάθε ἀπειλή.
Καί ὄντως ἡ εὐχή τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ εἰσακούσθηκε ἀπό τόν Θεό, καί τό χωριό,ἡ Κόκοβα, σώθηκε ἀπό τή συμφορά τῆς ἐπιδημίας. Ἡ ἐπίσκεψη τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ καί οἱ λόγοι του ἔμειναν ἀνεξάλειπτοι στίς ψυχές τῶν κατοίκων καί οἱπαλαιότεροι ἀφηγοῦντο στούς νεωτέρους τίς ἀναμνήσεις τους ἀπό τό πέρασμαἑνός ἁγίου, ὁ ὁποῖος στό μεταξύ εἶχε μαρτυρήσει γιά τόν Χριστό, ἀπό τόν τόπο τους.
Αὐτή ἡ ἐπίσκεψη τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ, τό κήρυγμά του καί ἡ ἀγάπη του γιά τόν Χριστό καί τήν πατρίδα, γιά τήν ὁποία ἀσφαλῶς θά εἶχε ἀκούσει ἀπό τούς πατέρες του, ἔκαναν καί τόν τιμώμενο σήμερα ἅγιο συμπολίτη σας, τόν ἅγιο Νικόλαο τόν νεομάρτυρα, νά σταθεῖ ὄρθιος στό Κιόσκι τῆς Ναούσης.
Νεαρός στήν ἡλικία, εἶχε πάει στή Νάουσα γιά νά ἐργασθεῖ ὡς ράπτης. Καίἐκεῖ τόν βρῆκε ὁ μεγάλος χαλασμός, τόν βρῆκε ἡ ὁλοκληρωτική καταστροφή τῆς Ναούσης τό 1822, πού γέμισε τόν οὐρανό μέ μάρτυρες.
Ἕνας ἀπό αὐτούς καί ὁ νεαρός Κοκοβίτης, ὁ ἅγιος Νικόλαος, πού δέν δίστασε οὔτε γιά μία στιγμή νά ὁμολογήσει τήν πίστη του στόν Χριστό καί νά διακηρύξει θαρραλέα μπροστά στόν Τοῦρκο πασᾶ ὅτι χριστιανός εἶναι καί χριστιανός θά πεθάνει. Μέ πίστη καί γενναιότητα βάδισε στό μαρτύριο, «ὡς ἀμνός ἐναντίον τοῦκείροντος αὐτόν». Τό σπαθί τοῦ δημίου πού τοῦ ἔκοψε τό κεφάλι, τοῦ ἄνοιξε τήν πύλη τοῦ οὐρανοῦ. Τό μαρτύριό του ἔγινε δεκτό ἀπό τόν Χριστό, πού τοῦ ἀνταπέδωσε τή χάρη του.
Γιατί τί ἄλλο ἀπό ἐπιβεβαίωση ὅτι ὁ Χριστός δέχθηκε τή θυσία του εἶναι τό θαῦμα πού εἶδαν ὅλοι, πιστοί καί ἄπιστοι, στό Κιόσκι τῆς Ναούσης; Τί ἄλλο ἦταν νά βλέπουν ἕνα νεκρό καί ἀκέφαλο σῶμα νά σηκώνεται καί νά βαδίζει πρός τόν Τοῦρκο πασᾶ, κρατώντας στά χέρια του τό κεφάλι του, πού μόλις τοῦ τό εἶχαν κόψει;
Ἦταν θαυμαστή ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ, γιά νά δείξει στό πρόσωπο τοῦ νεαροῦράπτη ἀπό τήν Κόκοβα, ἀπό τό Πολυδένδρι, ὅτι ἡ θυσία τῆς ζωῆς του καί τῆς ζωῆς ὅλων τῶν Ναουσαίων πού ὁμολόγησαν τήν πίστη τους στόν Χριστό καί προτίμησαν νά μήν ἀρνηθοῦν τόν Χριστό προκειμένου νά γλιτώσουν τή ζωή τους εἶχε λογισθεῖ ὡς μαρτύριο, καί ὁ Θεός τούς ἀντιδόξαζε ἤδη, γιατί πρῶτοι ἐκεῖνοι τόν εἶχαν δοξάσει μέ τή θυσία τους.
Ἦταν ὅμως καί ἡ θαυμαστή ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ γιά νά σταματήσει ἡκαταστροφή καί ἡ ἄδικη σφαγή τῶν ἀθώων.
Μαθητής κατά πνεῦμα τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος καί ἰσαποστόλου Κοσμᾶ τοῦΑἰτωλοῦ ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Κοκοβίτης μοιράσθηκε μαζί του τόν στέφανο τοῦμαρτυρίου καί ἀπολαμβάνει μαζί του στή μακαριότητα τῆς αἰωνίου ζωῆς καί τάἀγαθά πού ἑτοίμασε «ὁ Θεός τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν».
Καί οἱ δύο ἀποτελοῦν τούς ἀκοίμητους προστάτες αὐτοῦ τοῦ τόπου, πού ἔχει τήν εὐλογία τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Κοσμᾶ, τοῦ ὁποίου ἕνας ἀπό τούς τέσσερις σταυρούς βρέθηκε πρόσφατα μέ θαυμαστό τρόπο, ἀλλά καί τοῦ ἁγίου Νικολάου,ὁ ὁποῖος τίμησε τήν πατρίδα του μέ τό αἷμα του καί μέ τό μαρτύριό του.
Ἡ διπλῆ αὐτή εὐλογία ἄς ὑπενθυμίζει καί σέ μᾶς, ἀδελφοί μου, χρέος μας· τό χρέος μας νά μένουμε πιστοί στόν Χριστό καί νά ὁμολογοῦμε τήν πίστη μας σέ Αὐτόν. Διότι καί σήμερα εἶναι πολλοί ἐκεῖνοι πού ἀμφισβητοῦν καί ἀρνοῦνται τόν Χριστό καί τήν πίστη του. Εἶναι πολλοί ἐκεῖνοι πού συγχέουν τήν ὀρθόδοξη πίστη μέ διάφορες ἀπόψεις καί ἰδεολογίες, καί ἐνῶ νομίζουν ὅτι πιστεύουν, αὐτό στό ὁποῖο πιστεύουν δέν εἶναι αὐτό πού μᾶς δίδαξε ὁ Χριστός, αὐτό πού μᾶς δίδαξε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς καί διδάσκει ἡ Ἐκκλησία μας μέχρι σήμερα, ἀλλά μία δική τους πίστη καί μία δική τους θρησκεία, πού δέν μπορεῖ νά τούς σώσει.
Ἐμεῖς ὅμως, ἀδελφοί μου, ἄς μένουμε σταθεροί στήν πίστη καί στή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἄς ἀγωνιζόμεθα νά ζοῦμε τήν ἐν Χριστῷ ζωή, μέσα ἀπό τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας, παραδειγματιζόμενοι ἀπό τή ζωή τῶν ἁγίων μας καί ὁμολογώντας μέ θάρρος, ὅποτε χρειασθεῖ, τήν πίστη μας, γιά νά ἔχουμε πάντοτε τή χάρη καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ, διά πρεσβειῶν καί τοῦ ἁγίου Κοσμᾶτοῦ Αἰτωλοῦ ἀλλά καί τοῦ συντοπίτου μας ἁγίου Νικολάου τοῦ Κοκοβίτου.
Καί οἱ δύο, μήν ξεχνοῦμε ὅτι ἀγωνίσθηκαν καί γιά τήν Ἑλλάδα καί γιά τόν Χριστό. Καί οἱ δύο μαρτύρησαν γι᾽ αὐτό τό ὁποῖο πίστευαν, διότι ἦσαν Ἕλληνες καί χριστιανοί. Ἦσαν ὀρθόδοξοι καί ἦσαν Ἕλληνες. Ἔτσι δίδαξε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς καί ἔτσι μαρτύρησαν. Μήν τό ξεχνοῦμε αὐτό, ἀδελφοί μου. Ἐκεῖνο πού μᾶς χρειάζεται, ἔλεγε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, εἶναι ὁ Χριστός καί ἡ Ἑλλάδα. Γιά τόν Χριστό καί γιά τήν Ἑλλάδα μαρτύρησε καί ὁ συμπατριώτης σας ἅγιος Νικόλαοςὁ Κοκοβίτης. Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή τους καί ἄς ἀκολουθοῦμε τήν πίστη τους καί τήν ἀγάπη τους καί γιά τόν Χριστό καί γιά τήν Ἑλλάδα. Ἀμήν.
Ο χαιρετισμός του Σεβασμιωτάτου στην Ημερίδα :
Συμπληρώνονται φέτος 240 χρόνια ἀπό τό ἔτος κατά τό ὁποῖο ἁγιογραφήθηκαν οἱ εἰκόνες τοῦ ἐνοριακοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου, τρία χρόνια μετά τήν ἔλευση στόν τόπο αὐτό τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος καί ἰσαποστόλου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ.
Ἔτσι μέ τήν εὐκαιρία καί τῆς σημερινῆς ἑορτῆς τοῦ συμπολίτου σας ἁγίου Νικολάου τοῦ Κοκοβίτου, ἑνός ἀπό τούς ἁγίους ἐνδόξους νεομάρτυρες τοῦὁλοκαυτώματος τῆς Ναούσης, τήν ὁποία ἀπό ἐτῶν καθιερώσαμε αὐτή τήν ἡμέρα, καί τῶν ἐγκαινίων τῆς αἰθούσης τοῦ ἱεροῦ ναοῦ, ἔχουμε τή χαρά νά τιμήσουμε τόν ἅγιο Νικόλαο τόν Κοκοβίτη ἀλλά καί τόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό μέ τή σημερινή Ἡμερίδα.
Ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, τά τελευταῖα χρόνια εἴχαμε τήν εὐλογία νά βρεθεῖ μέ θαυμαστό τρόπο ἕνας ἀπό τούς σταυρούς πού ἔπηξε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, κατά τή συνήθειά του, σέ ἕνα ἀπό τά δένδρα τοῦ χωριοῦ. Τά χρόνια πέρασαν, τό δένδρο μεγάλωσε, καί ὁ σταυρός χάθηκε μέσα στόν κορμό του. Ὅταν πρίν ἀπό μερικά χρόνια κόπηκε τό δένδρο καί πουλήθηκε γιά ξύλα, κάποιος εὐσεβής χριστιανός τόν βρῆκε ἀνάμεσα στά ξύλα πού εἶχε ἀγοράσει, καί μᾶς τόν ἔφερε λέγοντας ποῦ τόν εἶχε βρεῖ. Εἶναι αὐτός ὁ σταυρός, τόν ὁποῖο μεταφέραμε καί σήμερα, ὅπως καί κάθε χρόνο αὐτή τήν ἡμέρα, πρός εὐλογία καί ἁγιασμό ὅλων σας, ἰδιαιτέρως ὅμως φέτος, πού ἡ Ἱερά Μητρόπολή μας ἔχει ἀφιερώσει τό ἔτος στήν Ἱεραποστολή καί κατ᾽ ἐξοχήν στόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, τόν ἰσαπόστολο καί ἱερομάρτυρα, τόν μοναχό πού ξεκίνησε ἀπό τό Ἅγιο Ὄρος μέ τήν εὐλογία τοῦ ἡγουμένου του καί τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου γιά νά διδάξει τόὑπόδουλο Γένος. Καί διέτρεξε σχεδόν ὅλη τήν Ἑλλάδα μέ σκοπό νά στηρίξει τούς ἀνθρώπους, νά τούς ἀφυπνίσει, νά τούς παρηγορήσει καί νά τούς προετοιμάσει γιά τόν μεγάλο ξεσηκωμό, γιά τήν ἐπανάσταση πού χάρισε τήνἐλευθερία σέ ἕνα τμῆμα τῆς Ἑλλάδος.
Πολλοί ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ ἑλληνική ἐπανάσταση ἦταν ἀποτέλεσμα τῆς διαδόσεως τῶν ἰδεῶν τοῦ διαφωτισμοῦ, θέλοντας νά μειώσουν τή σημασία τοῦκηρύγματος τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ καί τήν προσφορά του. Ἀλλά ἄν δέν ὑπῆρχε ὁἅγιος Κοσμᾶς, ἄν δέν ὑπῆρχε ἡ φλόγα τῆς ἀγάπης του πού μιλοῦσε στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων καί τίς πυρπολοῦσε καί τίς στήριζε καί δίδασκε τήν πίστη καί τήνἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί τήν ἐλπίδα ὅτι ἡ ἐλευθερία δέν θά ἀργήσει, δέν θά εἶχε συμβεῖ τίποτε.
Γι᾽ αὐτό καί ὀφείλουμε εὐγνωμοσύνη στόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, τόνἱερομάρτυρα, ἀλλά καί σέ ὅλους τούς νεομάρτυρες, ὅπως ὁ δικός μας ἅγιος Νικόλαος ὁ Κοκοβίτης, γιατί μέ τό αἷμα τους πότισαν τό δένδρο τῆς πίστεως καί τό δένδρο τῆς ἐλευθερίας τοῦ Γένους μας.
Θέλω, λοιπόν, νά συγχαρῶ τούς διοργανωτές τῆς σημερινῆς Ἡμερίδος καίἰδιαιτέρως τούς ἐκλεκτούς εἰσηγητές μας, τόν καθηγητή τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Μιχαήλ Τρίτο, τόν φιλόλογο-ἐρευνητή κ. Μιχαήλ Παντούλα, καί τόν πρωτοπρεσβύτερο π. Ἰωάννη Κιουλέ, συγγενή τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος Νικολάου τοῦ Κοκοβίτου, καί ὅλουςἐσᾶς πού ἤρθατε γιά νά τιμήσουμε τούς ἁγίους μας.
