Συναξάρι 15ης Ἰουνίου

† Μνήμη τοῦ ἁγίου προφήτου Ἀμώς.

Ὁ Προφήτης Ἀμώς καταγόταν ἀπό τήν πόλη Θεκουέ¹ τῆς Ἰουδαίας, ἡ ὁποία ἔκειτο νοτιοανατολικά τῆς Βηθλεέμ, καί ἤκμασε στήν ἱερά πόλη Βαιθήλ, κοντά στήν Σαμάρεια, κατά τούς χρόνους τοῦ βασιλέως τοῦ Ἰσραήλ Ἱεροβοάμ Β΄ (784-746 π.Χ.). Ἦταν βοσκός καί καλλιεργητής συκομορεῶν καί ἀπό τήν ἐργασία αὐτή ἐκλήθηκε ἀπ’ εὐθείας ὑπό τοῦ Θεοῦ στό προφητικό ἀξίωμα, ὡς ὁ ἴδιος ἀναφέ-ρει στό ὁμώνυμο βιβλίον τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης: «Οὐκ ἤμην προφή-της ἐγώ οὐδέ υἱός προφήτου, ἀλλ’ ἤ αἰπόλος ἤμην καί κνίζων συκά-μινα· καί ἀνέλαβέ με Κύριος ἐκ τῶν προβάτων καί εἶπε Κύριος πρός με· βάδιζε προφήτευσον ἐπί τόν λαόν μου Ἰσραήλ»². Ἀναδείχθηκε ἔτσι ἕνας ἀπό τούς σπουδαιότερους ἐλάσσονες Προφῆτες.

Ἐστηλίτευσε τήν ἠθική καί θρησκευτική κατάπτωση τοῦ Ἰσρα-ήλ, ἐκαλοῦσε τό λαό αὐτοῦ σέ μετάνοια καί προφήτευσε τήν ἐπικει-μένη κρίση καί αἰχμαλωσία αὐτοῦ. Ἄν καί ἐστερεῖτο μορφώσεως, διακρινόταν γιά τήν πρωτοτυπία, τή φυσικότητα, τή δύναμη καί εὐρυθμία τοῦ λόγου, τό πλῆθος τῶν εἰκόνων καί τό ποιητικό κάλλος τοῦ ἔργου του. Ἕνεκα τοῦ σφοδροῦ ἐλέγχου καί τῶν ζοφερῶν λόγων του περί τῆς τύχης τοῦ Ἰσραήλ, ἐξήγειρε ἐναντίον του τήν ἱε-ρατική τάξη, ὥστε ὁ ἀρχιερεύς τῆς Βαιθήλ Ἀμασίας ἐζήτησε ἀπό τό βασιλέα Ἱεροβοάμ τήν ἀποπομπή τοῦ Ἀμώς στό βασίλειο τοῦ Ἰούδα διαβάλλοντάς τον ὡς δημεγέρτη καί ταραχοποιό³. Σέ ἀπάντηση τῆς πράξεως αὐτῆς τοῦ Ἀμασίου, ὁ Ἀμώς προανήγγειλε τόν ὄλεθρο τῆς οἰκογένειας αὐτοῦ. Τότε, λέγεται ἐκ μεταγενεστέρας παραδό-σεως, ὅτι ὁ ἐξαγριωθείς υἱός τοῦ Ἀμασίου Ὀζίας ἐκτύπησε διά ρο-πάλου τόν Προφήτη Ἀμώς καί τόν ἀφῆκε ἡμιθανῆ. Μεταφερθείς δέ αὐτός στή γενέτειρά του Θεκουέ, μετά δύο ἡμέρες ἀπέθανε.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων ἀποστόλων Ἀχαϊκοῦ, Στεφανᾶ καί Φουρτουνάτου, ἐκ τῶν Ο΄.

Οἱ τρεῖς αὐτοί Ἅγιοι Ἀπόστολοι κατάγονταν ἀπό τήν Κόριν-θο καί ὑπῆρξαν μαθητές καί συνεργοί τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, τόν ὁποῖο ἀκολούθησαν μέχρι τήν Ἔφεσο, ὑποβοηθοῦντες αὐτόν στό ἱεραποστολικό ἔργο του. Περί αὐτῶν ὁ Παῦλος γράφει στήν Α΄ πρός Κορινθίους ἐπιστολή του: «Χαίρω δέ ἐπί τῇ παρουσίᾳ Στεφα-νᾶ καί Φουρτουνάτου καί Ἀχαϊκοῦ, ὅτι τό ὑμόν ὑστέρημα οὗτοι ἀνεπλήρωσαν· ἀνέπαυσαν γάρ τό ἐμόν πνεῦμα καί τό ὑμῶν. Ἐπιγι-γνώσκετε οὖν τούς τοιούτους» ⁴ . Ὁ Στεφανᾶς, προσέτι, ὡς ὁ Παῦ-λος ἀναφέρει στήν ἴδια ἐπιστολή, εἶχε μετατρέψει τόν οἶκό του στήν πρώτη ἐν Ἀχαΐᾳ Ἐκκλησία, ὅλα δέ τά μέλη τῆς οἰκογένειάς του εἶχαν ἀφιερωθεῖ στήν ὑπηρεσία αὐτῆς: «Παρακαλῶ δέ ὑμᾶς ἀδελ-φοί· οἴδατε τήν οἰκίαν Στεφανᾶ, ὅτι ἐστίν ἀπαρχή τῆς Ἀχαΐας καί εἰς διακονίαν τοῖς ἁγίοις ἔταξαν ἑαυτούς» ⁵.

Ὁ Ἀπόστολος Ἀχαϊκός ἐτελειώθηκε ἀπό λιμό καί δίψα.

Ὁ Ἀπόστολος Στεφανᾶς ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

Ὁ Ἀπόστολος Φουρτουνᾶτος ἐτελειώθηκε μαρτυρικά.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἡσυχίου.

Ὁ Ἅγιος Ἡσύχιος ἦταν στρατιώτης καί ἐμαρτύρησε ἐπί αὐτο-κρατόρων Διοκλητιανοῦ καί Μαξιμιανοῦ, τό ἔτος 297 μ.Χ., στό Δορύστολο, ἐπαρχία τῆς Κάτω Μοισίας. Αὐτόν ἀσπάσθηκε ὁ Ἅγιος Μάρτυς Ἰούλιος († 27 Μαῒου), ὅταν ἐπορευόταν πρός τό μαρτύριο, λέγοντάς του νά ὑπομείνει μέ θάρρος τίς βασάνους καί νά μήν ἐγκα-ταλείψει τήν πατρώα εὐσέβεια.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Βίτου, Μοδέστου καί Κρεσκεντίας.

Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Βίτος, Μόδεστος καί Κρησκεντία ἐμαρτύ-ρησαν ἐπί αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.) στήν Λυκαο-νία, τό 303 μ.Χ. ⁶.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Δουλᾶ.

Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Δουλᾶς καταγόταν ἀπό τό Ζεφύριον τῆς Πραιτωριάδος (ἐπαρχίας τῆς Κιλικίας) καί εἶναι ἄγνωστο πότε ἄθλησε. Διακρινόταν γιά τά φιλανθρωπικά ἔργα του, τόν ὑπέρ τοῦ Χριστοῦ ἔνθερμο ζῆλο καί τίς ἀκάματες προσπάθειές του πρός προσέλκυση στή Χριστιανική πίστη τῶν εἰδωλολατρῶν συμπολιτῶν του. Γά τή θεοφιλῆ αὐτή δράση του συνελήφθη καί ὁδηγηθείς ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος Μαξίμου ὁμολόγησε τόν Χριστό. Ὁ Μάξιμος, ἀφοῦ μάταια προσπάθησε μέ κολακεῖες, ὑποσχέσεις καί ἀπειλές νά μεταπείσει αὐτόν, διέταξε τό σκληρό βασανισμό του. Ἔτσι, ἀφοῦ τόν περιέλουσαν μέ καυτό λάδι, τοῦ κατεξέσχισαν τίς σάρκες, τίς δέ πληγές, γιά νά καταστήσουν τό μαρτύριο ὀδυνηρότερο, ἔτριψαν μέ ξύδι καί ὄστρακα, τοῦ συνέτριψαν τίς σιαγόνες, τοῦ ἐτρύπησαν τήν κοιλία καί τόν ὑπεχρέωσαν νά τρέχει σέ μεγάλη ἀπόσταση. Λόγῳ τῶν φοβερῶν κακώσεων, ὁ Μάρτυς Δουλᾶς ἀπέθανε καθ’ ὁδόν.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας μάρτυρος Γραός.

Ἡ Ἁγία Μάρτυς Γραῦς ἐμαρτύρησε διά ξίφους.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Νερσῆ ἤ Ναρσῆ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ὀρτισίου.

Ὁ Ὅσιος Ὀρτίσιος ἔζησε τόν 3ο καί 4ο αἰώνα μ.Χ. Ἀπό τά σωζόμενα στόν «Παράδεισο» τῶν Πατέρων ἀποφθέγματά του, φαί-νεται ὅτι ὑπῆρξε διάσημος ἀσκητής τῆς ἐρήμου στήν Ταβέννησο καί μαθητής τοῦ Ὁσίου Παχωμίου τοῦ Μεγάλου, τόν ὁποῖο ἐβοήθησε στήν κατάρτιση τῶν κανόνων γιά τούς κοινοβιάτες μοναχούς. Ὁ Ὅσιος ἐγκωμιάσθηκε ἀπό τόν Ἅγιο Ἀθανάσιο καί τόν Μέγα Ἀντώ-νιο γιά τή θαυμαστή ἀσκητική βιοτή του καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, περί το 308 μ.Χ.

Ὁ Ὅσιος Ὀρτίσιος συνέγραψε μία πραγματεία γιά τήν ἀσκη-τική ζωή, ἡ ὁποία μεταφράσθηκε ἀπό τόν Ὅσιο Ἱερώνυμο.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Δουλᾶ, τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ ἀσκήσαντος.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη ἁγίων παρθενομαρτύρων Λεωνίδος, Λι-βύης καί Εὐτροπίας, τῶν ἐν Συρίᾳ.

Οἱ Ἁγίες Παρθενομάρτυρες Λεωνίς, Λιβύα καί Εὐτροπία ἐμαρτύρησαν, τό 304 μ.Χ., ἐπί αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.), στήν Παλμύρα τῆς Συρίας. Ἡ Λιβύη ἀποκεφαλίσθηκε, ἡ ἀδελφή της Λεωνίς ἐμαρτύρησε σέ πάσσαλο, ἐνῶ ἡ δούλη τους Εὐ-τροπία, δώδεκα μόλις ἐτῶν, ἔγινε στόχος τῶν ὅπλων τῶν στρατιω-τῶν⁷.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἰωσήφ, τοῦ ἐν Βηθλεέμ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἱερωνύμου.

Ὁ Ὅσιος Ἱερώνυμος ἐγεννήθηκε στήν Στριδώνα τῆς Δαλμα-τίας, περί τό 347 μ.Χ., ἀπό γονεῖς ἐναρέτους καί εὐσεβεῖς. Ὁ πατέ-ρας του Εὐσέβιος ἐφρόντισε γιά τή Χριστιανική αὐτοῦ μόρφωση, τίς δέ γραμματολογικές σπουδές του συμπλήρωσε στήν Ρώμη, φοιτήσας πλησίον τοῦ γραμματικοῦ Αἰλίου Δονάτου. Σέ ἡλικία εἴκοσι ἐτῶν ἐβαπτίσθηκε ὑπό τοῦ Πάπα Ρώμης Λιβερίου (352-366 μ.Χ.). Φύση ζωηρά, ὡς ἦταν, παρασύρθηκε ἀπό τόν ἀκόλαστο βίο τῆς ρωμαϊκῆς νεολαίας, παρεξέκλινε τῆς εὐθείας ὁδοῦ καί ἔζησε γιά ἀρκετό καιρό στή διαφθορά. Ἀφοῦ μετανόησε, ἐστράφηκε πρός τήν Ἀνατολή, ἡ ὁποία τήν ἐποχήν ἐκείνη περιέκλειε στούς κόλπους της τά μεγάλα καί ἀκτινοβολοῦντα κέντρα τῆς θρησκευτικῆς καί ἀσκη-τικῆς ζωῆς. Ἔτσι, περί τό 373 μ.Χ., διά τῆς Θράκης καί Μικρᾶς Ἀσί-ας, μετέβη στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐδίδασκε ὁ περίφημος ἑρμηνευτής τῶν Γρα-φῶν Ἀπολλινάριος, πλησίον δέ τῆς πόλεως ἀσκήτευε ὁ ἐνάρετος καθ’ ὅλα ἐρημίτης Μάλχος († 24 Νοεμβρίου).

Ἐκ τῶν ἀρε-τῶν καί τῆς ἁγνότητος τῆς ψυχῆς καί τοῦ βίου τούτου τόσο ἐπηρε-άσθηκε ὁ Ἱερώνυμος, ὥστε μετά ἕνα ἔτος ἀποσύρθηκε στήν ἔρημο τῆς Χαλκίδος στήν Συρία καί ἐπιδόθηκε σέ αὐστηρό ἀσκητικό βίο, θρησκευτικές μελέτες, ἀφοῦ ἔμαθε καί τήν ἑβραϊκή, τήν ὁποία ἐδιδάχθηκε ἀπό κάποιον πρώην Ἰουδαῖο γέροντα μοναχό. Περί τά τέλη τοῦ 376 μ.Χ., μή δυνάμενος νά ἀνεχθεῖ τούς ὑποκριτές μονα-χούς, ἐπέστρεψε στήν Ἀντιόχεια, ὅπου ἐχειροτονήθηκε ὑπό τοῦ Ἐπισκόπου Παυλί-νου πρεσβύτερος. Τό 380 μ.Χ., μετέβη στήν Κωνσταντινούπολη καί ἐμαθήτευσε κοντά στόν Ἅγιο Γρηγόριο τόν Ναζιανζηνό, ἡ ἐπίδραση τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε μεγάλη ἐπ’ αὐτοῦ. Τό 382 μ.Χ., συνόδευσε τόν Παυλῖνο καί μετέβη στήν Ρώμη, γιά νά συνηγορήσει ὑπέρ αὐτοῦ στόν Πάπα Δάμασο Α΄ (366-384 μ.Χ.). Ὁ Δάμασος, ἐκτιμώντας τίς ἀκριβεῖς γνώσεις τοῦ Ἱερωνύμου περί τῶν πραγμάτων τῆς Ἀνατολῆς, τή βαθειά θεολογική μόρφωση καί τήν εὐρεῖα γλωσσομάθειά του (ἐγνώριζε τή λατινική, ἑλληνική, ἑβραϊκή, περσική καί χαλδαϊκή, ἐξ οὗ καί «Πεντάγλωσσος» ἀπεκαλεῖτο), τοῦ ἀνέθεσε τή διόρθωση τῆς «Ἰτάλας», τῆς λατινικῆς δηλαδή μεταφρά-σεως τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Ἐκτός ὅμως τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ Πάπα, τά σπάνια προσόντα, μέ τά ὁποῖα ἐκοσμεῖτο, εἵλκυσαν γύρω του πολλούμς μαθητές καί μάλιστα ἀπό τίς εὐγενεῖς οἰκογένειες τῆς Ρώμης. Μεταξύ τους συγκατελέγονταν καί γυναῖκες καί παρθένοι, μορφωμένες καί ἐνάρετοι, ἀσχολούμενες μετά θερμοῦ ζήλου μέ τίς θρησκευτικές μελέτες καί κατεχόμενες ὑπό τοῦ πόθου τῆς μοναχικῆς ζωῆς, σημαντικώτερες τῶν ὁποίων ἦσαν ἡ Μαρκέλλα, ἡ Μελανία καί ἡ χήρα Παύλα μετά τῆς θυγατρός της Εὐστοχίας. Χάρη τῶν μαθητῶν καί μαθητριῶν του, ὁ Ὅσιος Ἱερώνυμος συνέγραψε ἀρκε-τά ἀσκητικά συγγράμματα, ἑρμηνεῖες βιβλίων τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί δύσκολων χωρίων αὐτῆς. Τό 384 μ.Χ., μετά τό θάνατο τοῦ Πάπα Δαμάσου, ἐγκατέλειψε τήν Ρώμη, συνοδευόμενος ὑπό τοῦ ἀδελφοῦ του Παυλινιανοῦ, τοῦ πρεσβυτέρου Βικεντίου καί ἄλλων παρθένων. Ἀφοῦ περιῆλθε μαζί τους τούς Ἁγίους Τόπους καί τά ἀσκητικά κέντρα τῆς Νιτρίας καί Θηβαΐδος τῆς Αἰγύπτου, μετέβη στήν Βηθλεέμ, ὅπου, ἀφοῦ ἵδρυσε δύο μοναστήρια, ἕνα γυναικεῖο γιά τήν Παῦλα καί τίς μοναχές πού ἦσαν μαζί της καί ἕνα ἀνδρικό, ἐγκαταστάθηκε σέ αὐτό στό ὁποῖο παρέμεινε ἐπί 34 χρόνια μελε-τώντας καί συγγράφοντας. Ἐκεῖ συνέγραψε τά περισσότερα ἀπό τά ἔργα του καί τήν περίφημη «Βουλγάτα», δηλαδή νέα ἐντελῶς μετάφραση τῆς Ἁγίας Γραφῆς στή λατινική, ἐκ τοῦ Ἑβραϊκοῦ καί Ἑλληνικοῦ πρωτοτύπου. Τό συγγραφικό ἔργο τοῦ Ὁσίου Ἱερωνύ-μου, εὐρύ καί ποικίλο, δικαίως τόν κατατάσσει μεταξύ τῶν μεγά-λων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ Ὅσιος Ἱερώνυμος ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό 420 μ.Χ., σέ ἡλικία ἐνενῆντα ἐτῶν καί ἐνταφιάσθηκε στή μονή του. Ἀργότερα, κατά τόν 14ο αἰώνα μ.Χ., τά ἱερά αὐτοῦ λείψανα μετακομίσθηκαν στήν Ρώμη καί ἐναπετέθησαν στό ναό τῆς Santa Maria Maggiore.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου, ἐπισκόπου Ἱππῶνος.

Ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος ἐγεννήθηκε, στίς 13 Νοεμβρίου 354 μ.Χ., στήν Ταγάστη⁸, πόλη τῆς ἀνθυπατικῆς Νουμιδίας τῆς Βορείου Ἀφρικῆς. Ὁ πατέρας του, Πατρίκιος, κοινοτικός σύμβουλος στήν Ταγάστη, ἐζοῦσε βίο ἔκλυτο καί ὡς ἐθνικός μόνο περί τό τέλος τῆς ζωῆς του μεταστράφηκε στή Χριστιανική πίστη ὑπό τῆς εὐσεβοῦς συζύγου του Μόνικας, ἡ ὁποία καταγόταν ἀπό χριστιανική οἰκο-γένεια καί ῆταν ὑπόδειγμα πιστῆς καί ἐνάρετης γυναικός. Ὁ Αὐγου-στῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχε καί νεώτερο ἀδελφό καί πιθανῶς καί ἀδελφή, ἀπό τήν παιδική του ἡλικία διακρινόταν γιά τήν εὐφυῒα, τήν ἐπι-μέλεια, τή ζωηρά φαντασία καί τήν εὐγενῆ φιλοδοξία του. Μέ τή φροντίδα τῆς μητέρας του νεώτατος κατατάχθηκε μεταξύ τῶν κατη-χουμένων καί ἀφοῦ συμπλήρωσε στήν Ταγάστη τή στοιχειώδη μόρ-φωση, ἐστάλη ὑπό τοῦ πατρός του, ὁ ὁποῖος τόν προόριζε γιά ρή-τορα, στά γειτονικά Μάδαυρα καί στή συνέχεια, τό 371 μ.Χ., στήν Καρχηδόνα, γιά συμπλήρωση τῶν σπουδῶν του. Ὑπό τήν ἐπίδραση τοῦ διεφθαρμένου περιβάλλοντος στό ὁποῖο ἐζοῦσε, ὁ νεαρός Αὐ-γουστῖνος ἐξέκλινε σέ βίο ἔκλυτο στήν Καρχηδόνα καί ἤδη σέ ἡλι-κία δέκα ὀκτώ ἐτῶν, τό 372 μ.Χ., ἀπέκτησε ἐξώγαμο παιδί, τόν Ἀδεοδᾶτο. Ἡ μελέτη ὅμως τοῦ λατίνου φιλοσόφου καί ρήτορος Κι-κέρωνος τόν συγκράτησε. Ἀντίθετα ἡ Ἁγία Γραφή δέν ἔκανε ἀκόμη σέ αὐτόν καμία ἐντύπωση. Ὅπως λέγει ἀργότερα στίς περίφημες Ἐξομολογήσεις του⁹: «Δέν ἤμουν ἄξιος οὔτε νά ἐμβαθύνω οὔτε νά εὐχαριστηθῶ στήν ἁπλότητα ἐκείνη τῶν λόγων, τόσο νέα γιά μένα… Ἡ μόνη ἐντύπωση, ἡ ὁποία μοῦ ἔμεινε, ἦταν ὅτι τίποτε στή Βίβλο δέν μποροῦσε νά συγκριθεῖ πρός τή μεγαλοπρεπῆ εὐγλωττία τοῦ λατίνου ρήτορος. Ἡ ματαιοδοξία μου περιφρονοῦσε τή φαινομενι-κή ταπεινότητα τῶν Γραφῶν καί οἱ ὀφθαλμοί μου ἦσαν πολύ ἀσθε-νεῖς γιά νά διακρίνουν τί κρυβόταν σέ αὐτές».

Ὅμως τά μεγάλα προβλήματα τοῦ κόσμου διαρκῶς ἀπασχο-λοῦσαν τό πνεῦμα του. Ἔτσι ἐνόμισε ὅτι θά μποροῦσε νά εὕρει λύ-ση αὐτῶν στήν ἱδρυθεῖσα ὑπό τοῦ Πέρσου Μάνη (215-276 μ.Χ.) αἵ-ρεση τῶν Μανιχαίων.

Ἀφοῦ συμπλήρωσε τίς σπουδές του στήν Καρχηδόνα, ἐξάσκη-σε μέ ἐπιτυχία τό ἐπάγγελμα τοῦ διδασκάλου τῆς γραμματικῆς. Γρή-γορα ὅμως, ἀπό τό 383 μ.Χ., τόσο οἱ σπουδές του περί τήν ἀστρο-νομία ὅσο καί ἡ κατανόηση περί τῆς ἐλλείψεως οἱασδήποτε πραγ-ματικῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας στόν Μανιχαϊσμό, συνετέλεσαν νά χάσει τήν ἐκτίμηση τήν ὁποία ἔτρεφε πρός τήν αἵρεση, χωρίς ὅμως καί νά διαρρήξει κάθε σχέση πρός αὐτήν. Κατά τό 383 μ.Χ. ὁ Αὐ-γουστῖνος, ἀφοῦ ἄφησε τήν Ἀφρική, ἦλθε στήν Ρώμη καί μετά στά Μεδιόλανα, ὅπου μέ τή σύσταση τοῦ Ρωμαίου ἔπαρχου Συμμάχου, διορίσθηκε διδάσκαλος τῆς ρητορικῆς. Ἡ μελέτη νεοπλατωνικῶν συγγραμάτων, ὡς καί τῶν Ἐπιστολῶν τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ἰδίως δέ ἡ ἀκρόαση τῶν κηρυγμάτων τοῦ περίφημου τότε Ἐπισκό-που Μεδιολάνων Ἀμβροσίου, ἐπέφεραν βαθμηδόν στήν ψυχή του μία μεταστροφή καί συνετέλεσαν στήν ὁριστική διακοπή οἱασδή-ποτε σχέσεώς του μέ τόν Μανιχαϊσμό.

Κατά τόν Σεπτέμβριο τοῦ 386 μ.Χ., σέ ἡλικία τριάντα δύο ἐτῶν, εὑρισκόμενος στόν κῆπο τῆς κατοικίας του καί διαλογιζόμε-νος τά μεγάλα προβλήματα, τά ὁποῖα τόν ἀπασχολοῦσαν, ἐνόμισε ὅτι ἄκουσε σάν παιδική φωνή, ἐπανειλημμένα νά λέγει πρός αὐτόν: «Πάρε καί διάβασε». Ταραγμένος ἔσπευσε πρός τόν κῆπο, ὅπου πρίν λίγο εἶχε ἀφήσει τίς Ἐπιστολές τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, καί ἀφοῦ τίς εὑρῆκε, τίς ἄνοιξε. Τά μάτια του ἔπεσαν στό χωρίο τῆς πρός Ρωμαίους Ἐπιστολῆς: «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσω-μεν, μή κώμοις καί μέθαις, μή κοίταις καί ἀσελγείαις, μή ἔριδι καί ζήλῳ. Ἀλλ’ ἐνδύσασθε τόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν καί τῆς σαρκός πρόνοιαν μή ποιεῖσθε τάς ἐπιθυμίας»¹⁰. Ὡς λέγει ὁ ἴδιος ὁ Αὐγου-στῖνος: «Δέν ἤθελα νά δῶ κάτι ἐπί πλέον καί δέν ἦταν ἀναγκαῖο. Διότι μόλις ἐτελείωσα τήν ἀνάγνωση τῶν λίγων αὐτῶν λέξεων καί ἀμέσως ἐχύθηκε στήν καρδιά μου φῶς, τό ὁποῖο τῆς ἐχάρισε τῆν εἰ-ρήνη καί ἀμέσως διαλύθηκε τό σκοτάδι, μέ τό ὁποῖο τήν περιέβα-λαν οἱ ἀμφιβολίες μου»¹¹.

Ὁ Αὐγουστῖνος ἀπό ἐκείνη τή στιγμή ἀνένηψε, παραμέρισε τούς δισταγμούς, προσανατολίσθηκε ὁριστικά στόν Ἰησοῦ. Παραι-τήθηκε ἀπό τό διδασκαλικό του ἀξίωμα καί ἀποσύρθηκε μέ τή μη-τέρα του, τό παιδί του καί κάποιους φίλους του σέ κτῆμα κοντά στό Μεδιόλανο. Ἐβαπτίσθηκε τή νύχτα τοῦ Πάσχα (25 Ἀπριλίου) τοῦ 387 μ.Χ. ἀπό τόν Ἅγιο Ἀμβρόσιο μαζί μέ τόν δεκαπενταετῆ υἱό του καί τό φίλο του Ἀλύπιο.

Μετά μερικούς μῆνες ἑτοιμάσθηκε νά φύγει ἀπό τήν Ἰταλία γιά τήν Ἀφρική, ἀλλά λόγῳ τοῦ θανάτου τῆς ἀγαπημένης του μητέ-ρας, πού τόν κατελύπησε, ἀνέβαλε τήν ἀναχώρησή του γιά τό ἑπό-μενο ἔτος. Στό ἔνατο βιβλίο τῶν Ἐξομολογήσεών του¹² ὁ εὐγνώμων υἱός ἐκφράζει τήν ἄφατη θλίψη του γιά τό θάνατο τῆς μητέρας του, τῆς ὁποίας πλέκει τό ἐγκώμιο.

Γυρίζοντας στήν Ἀφρική, ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος συνέπηξε μιά μικρή μοναστική ἀδελφότητα καί λίγο ἀργότερα, ἀφοῦ ἐπέστρεψε στήν Ἰταλία, ἐχειροτονήθηκε ἀπό τόν γέροντα Ἐπίσκοπο Βαλέριο πρεσβύτερος καί τό 396 μ.Χ., ἀπό τόν Μητροπολίτη Νουμιδίας βοηθός Ἐπίσκοπος. Μετά τό θάνατο τοῦ Ἐπισκόπου Βαλερίου ἐξε-λέγη Ἐπίσκοπος Ἱππῶνος καί ἀνέπτυξε μεγάλο πνευματικό ἔργο. Ζώντας ἀσκητικά μαζί μέ τόν κλῆρο του, διέθεσε τήν περιουσία του ὑπέρ τῶν πτωχῶν, χάρη τῶν ὁποίων προέβαινε καί σέ πώληση τῶν ἐκκλησιαστικῶν σκευῶν. Ἐκήρυττε τό λόγο τοῦ Θεοῦ τακτικώτατα καί ἐργαζόταν ἀδιάλειπτα μέ ἔνθεο ζῆλο γιά τήν καταπολέμηση τῶν αἱρέσεων. Ὑπηρέτησε ὅσο λίγοι τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ μέ τή γραφίδα. Τά κείμενά του εἶναι ὠκεανός σοφίας καί χάριτος. Μερικά ἀπ’ αὐτά κτυποῦν τίς αἱρέσεις τοῦ καιροῦ του, μέ ἀστραπόβροντα ὑψηλῆς θεολογίας καί ἀκατανίκητη φραστική πειθώ. Ἄλλα εἶναι φιλοσοφικά, τό περί ψυχῆς, τό περί μουσικῆς καί ἕνα τρίτο περί τοῦ Χριστοῦ ὡς τοῦ μοναδικοῦ Διδασκάλου. Ἀσχολήθηκε καί μέ τήν ἑρμηνεία τῆς Βίβλου, στρέφοντας τό ἐνδιαφέρον του στήν Παλαιά καί τήν Καινή Διαθήκη. Ἀλλά καί στά δογματικά θέματα προσέφε-ρε ἀγλαούς καρπούς στοχασμοῦ.

Ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, στίς 28 Αὐγού-στου 430 μ.Χ., σέ ἡλικία ἑβδομῆντα ἕξι ἐτῶν, πλήρης πικρίας, καθ’ ὅσον οἱ Βάνδαλοι, ἐφοῦ ἐρήμωσαν τήν Ἀφρική, ἐπολιορκοῦσαν ἤδη τήν Ἱππῶνα. Τό τίμιο λείψανό του ἀπό τήν Σαρδηνία, ὅπου μετα-φέρθηκε ἀπό Ὀρθοδόξους Ἀρχιερεῖς ἐκδιωχθέντες ἀπό τούς Ἀρεια-νούς, κατατέθηκε στή Μητρόπολη τῆς Παβίας κατά τόν 8ο αἰώνα μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἀβραάμ, τοῦ ἐν Γαλλίᾳ, τοῦ Θαυματουργοῦ.

Ὁ Ὅσιος Ἀβραάμ ἐγεννήθηκε τόν 5ο αἰώνα μ.Χ. στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτη καί ἀκολούθησε τό μοναχικό βίο ἀσκητεύον-τας στήν Αἴγυπτο. Ἐκεῖ συνελήφθη αἰχμάλωτος σπείρας ληστῶν, οἱ ὁποῖοι τόν ἐκράτησαν αἰχμάλωτο πέντε χρόνια. Ὁ Ὅσιος ἐδραπέ-τευσε καί ἦλθε στήν Γαλλία, ὅπου ἀσκήτεψε ὡς ἐρημίτης στήν πόλη τῆς Ὠβέρνης¹³ κοντά στό Κλερμόντ. Ἔγινε ἡγούμενος τῆς μονῆς τοῦ Ἁγίου Κυριακοῦ καί ἐκοιμήθηκε μέ είρήνη, τό 480 μ.Χ. Τόν ἐπικα-λοῦνται στήν προσευχή τους ὅσοι ἀσθενοῦν ἀπό πυρετό¹⁴.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μελανοῦ, ἐπι-σκόπου Βιβιέρ.

Ὁ Ἅγιος Μελανός ἔζησε τόν 5ο καί 6ο αἰώνα μ.Χ. καί ἐξελέ-γη, τό 519 μ.Χ., Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Βιβιέρ τῆς Γαλλίας. Ἐκοιμή-θηκε μέ εἰρήνη, περί τό 549 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Τρίλλου, ἐπι-σκόπου ἐν Οὐαλλίᾳ.

Ὁ Ἅγιος Τρίλλος ἔζησε τόν 6ο αἰώνα μ.Χ. στήν Οὐαλλία μαζί μέ τόν Ὅσιο Καδφανό († 1 Νοεμβρίου). Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη¹⁵.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Λανδελίνου, τοῦ ἐν Γαλλίᾳ.

Ὁ Ὅσιος Λανδελίνος ἐγγενήθηκε στήν πόλη Βόξ τῆς Γαλλίας, τό 625 μ.Χ. Ἀπροετοίμαστος νά χειρισθεῖ τίς παγίδες τοῦ κόσμου, ἔζησε στήν ἁμαρτία καί ἔγινε ληστής. Ὅταν ἕνας ἀπό τούς συντρό-φους του ἐφονεύθηκε, ὁ Ὅσιος μετανόησε καί γονυπετής ὁδήγησε τά βήματά του στόν Ἐπίσκοπο τῆς περιοχῆς ζητώντας τήν πνευμα-τική καθοδήγησή του γιά τή σωτηρία του. Ἔτσι ἔγινε μοναχός. Ὁ ἔνθεος ζῆλος του ὁδήγησε τόν Ἐπίσκοπο στό νά λάβει τήν ἀπόφαση νά τόν χειροτονήσει διάκονο καί πρεσβύτερο. Τό 654 μ.Χ., μαζί μέ ἄλλους μοναχούς, ἔζησαν τήν κοινοβιακή μοναχική ζωή στή νέα μονή τοῦ Λόμπς. Λίγο ἀργότερα ἵδρυσε ἄλλες μονές, ἀσχολήθηκε μέ τό θεῖο κήρυγμα στίς γύρω περιοχές καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη¹⁶, τό 686 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ὁσίων πατέρων ἡμῶν Δομιτιανοῦ καί Ἀδελίνου.

Οἱ Ὅσιοι Δομιτιανός καί Ἀδελίνος, πού ἔζησαν τόν 6ο αἰώνα μ.Χ., ἦσαν μαθητές τοῦ Ὁσίου Λανδελίνου καί ἐκοιμήθησαν μέ εἰ-ρήνη, τό 686 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Κωνσταντίνου, τοῦ ἐν Γαλλίᾳ.

Ὁ Ὅσιος Κωνσταντίνος ἔζησε τόν 7ο καί 8ο αἰώνα μ.Χ. στήν Γαλλία καί ἐξελέγη Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Μπεβαί. Ἀφοῦ ἐποίμανε θεοφιλῶς τό ποίμνιό του, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό 706 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μιχαήλ, πρώ-του μητροπολίτου Κιέβου καί πάσης Ρωσσίας.

Ὁ Ἅγιος Μιχαήλ, μέ βάση ὁρισμένες Ρωσικές πηγές¹⁷, ἀναφέ-ρεται ὡς πρῶτος Μητροπολίτης Ρωσσίας (988-991 μ.Χ.). Αὐτός διορ-γάνωσε τό ἱεραποστολικό ἔργο στό Κίεβο, τήν Σουζδαλία, τό Νόβ-γκοροντ καί τό Ροστώβ. Ἀνήγειρε τό ναό τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτό-κου στό Ροστώβ καί ἐγκατέστησε ἐκεῖ ὡς Ἐπίσκοπο τόν Ἕλληνα Θεόδωρο. Ὁ Ἅγιος διακρινόταν γιά τή σοφία, τήν εὐγένεια καί τήν ἀκρίβειά του. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη πρό τοῦ θέρους τοῦ 991 μ.Χ. στό Κίεβο καί τόν διαδέχθηκε ὁ Λέων. Τό ἱερό λείψανό του ἐνταφι-άσθηκε στό ναό τῆς Θεοτόκου στό Κίεβο. Περί τό 1103, τό σκή-νωμα τοῦ Ἁγίου μετακομίσθηκε ἀπό τόν ἡγούμενο Θεόκτιστο στό σπήλαιο τοῦ Ἀντωνίου καί τήν 1η Ὀκτωβρίου 1730 στό Καθολικό τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου.

Ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Μιχαήλ τιμᾶται, ἐπίσης, καί στίς 30 Σε-πτεμβρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Σάββα, τοῦ Βατοπεδινοῦ.

Ὁ Ὅσιος Σάββας, κατά κόσμον Στέφανος, ἐγεννήθηκε στήν Θεσσαλονίκη ἀπό ἐπιφανῆ οἰκογένεια, τό 1280. Πρίν ἀπό το τέλος τοῦ βίου τους οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς του ἔλαβαν τό μοναχικό σχῆμα. Καί ὁ νεαρός Στέφανος, ἀφοῦ ἐμορφώθηκε κατά Θεόν, ἦλθε στό Ἅγιον Ὄρος καί ἐμόνασε σέ Βατοπεδινό Κελλί στίς Καρυές ἔχοντας ὡς διακόνημα τήν καλλιγραφία. Ἡ ἐπιδρομή τῶν Καταλανῶν τόν ἀνάγκασαν νά φύγει ἀπό τό Ὄρος καί νά εὑρεθεῖ στην ἁγιοτόκο Κύπρο. Ἐκεῖ ἐπέλεξε ὡς ἄσκηση τήν διά Χριστόν σαλότητα. Ἐπί 10 χρόνια ἀσκήτεψε στά Ἱεροσόλυμα καί ἐπί μία διετία στό ὄρος Σινᾶ.

Μετά ἀπό πολλές περιπλανήσεις, χωρίς ποτέ νά ἐγκαταλείψει τήν ὁδό τῆς σκληρῆς ἀσκήσεως καί τῆς ἀδιάλειπτης προσευχῆς, ἐπέστρεψε στή μονή Βατοπεδίου πρός συνέχιση τοῦ πνευματικοῦ του ἀγῶνος καί συνδέθηκε μέ τό βιογράφο του Ἅγιο Φιλόθεο Κόκ-κινο.

Τό 1342 ἀποστέλλεται στήν Κωνσταντινούπολη, ὡς μέλος ἁγιορειτικῆς ἀντιπροσωπείας, γιά τήν εἰρήνη τοῦ κράτους πού σπαρασσόταν ἀπό ἐμφύλιο πόλεμο. Ἀρνήθηκε νά δεχθεῖ τήν ἀνάρ-ρησή του στόν πατριαρχικό θρόνο παρά τίς ἐπίμονες πιέσεις καί παρακλήσεις τοῦ αὐτοκράτορος, τοῦ κλήρου καί τοῦ λαοῦ.

Ὁ Ὅσιος Σάββας, μετά ἀπό θεοφιλῆ καί ἐπίπονο ἀσκητικό βίο, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη στή μονή τῆς Χώρας στην Κωνσταντινού-πολη.

Ἡ Ἐκκλησία τιμᾶ, ἐπίσης, τή μνήμη του, στίς 5 Ὀκτωβρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Λαζάρου, πρίγκηπος τῶν Σέρβων.

Ὁ Ἅγιος Λάζαρος Α΄ (Γαβριηλάνοβιτς) ἐγεννήθηκε τό 1329 στήν Σερβία. Ἐξελέγη ἡγεμόνας αὐτῆς, τό 1371, ἀπό τούς Σέρβους ἄρχοντες, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώθηκαν πρός τοῦτο μετά τήν ἐπακο-λουθήσασα τό θάνατο τοῦ Στεφάνου Δουσάν (1355) κατάπτωση καί διαίρεση τοῦ κράτους. Μετά τήν ἀνάληψη τῆς ἐξουσίας κατόρ-θωσε νά ἀνακτήσει μέγα μέρος τοῦ κράτους τοῦ Δουσάν καί νά καταλάβει καί ἄλλες πόλεις ἀπό τούς Οὗγγρους. Τό 1382, ἐστέ-φθηκε πρίγκηπας τοῦ Σερβικοῦ θρόνου καί συνέχισε τό διοικητικό του ἔργο. Φοβούμενος τή διαρκῆ πρός βορρᾶν πρόοδο τῶν Τούρ-κων, οἱ ὁποῖοι ὑπέτασσαν διαδοχικά τούς μικρούς Σέρβους ἡγεμό-νες, ἔσπευσε νά συνομολογήσει συνθήκη μέ τό σουλτᾶνο Μουράτ, ἀφοῦ ἀνέλαβε τήν ὑποχρέωση νά ἀποστέλλει κατ’ ἔτος σέ αὐτόν 1.000 ἱππεῖς καί 1.000 λίτρες χρυσοῦ. Τό 1387, συμμάχησε μέ τόν Σίσμαν, ἡγεμόνα τῶν Βουλγάρων, καί ἐκήρυξε τόν πόλεμο πρός τούς Τούρκους. Στήν ἀρχή ὁ πρίγκηπας εἶχε πολλές ἐπιτυχίες, ἀλλά στό τέλος ἡττήθηκε στό Κοσσυφοπέδιο μετά ἀπό προδοσία τοῦ Σέρβου ἡγεμόνος τοῦ Μπράνκοβιτς, ὁ ὁποῖος ἀποχώρησε κατά τήν κρίσιμη στιγμή τῆς μάχης μέ τούς 12.000 ἄνδρες του. Ἐκεῖ ἐτραυμα-τίσθηκε καί ἐσφαγιάσθηκε ἀπό τούς Τούρκους. Σύμφωνα μέ μία παράδοση, τήν παραμονή τῆς ἀποφασιστικῆς μάχης μέ τούς Τούρ-κους, κατά τήν ὁποία ὁ Ἅγιος ἐπότισε μαζί μέ τούς συντρόφους του τήν γῆ τοῦ Κοσσυφοπεδίου μέ τό αἷμα του, εἶδε τό ἑξῆς ὅραμα: «Ὅτι εἶχε νά ἀντιμετωπίσει μία ἐκλογή μεταξύ τοῦ ἐπιγείου βασι-λείου ἤ τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ: μποροῦσε νά κινήσει τίς δυνάμεις του σέ ἄμεση ἐπίθεση κατά τῶν Τούρκων καί νά ἔχει ἐγγυημένη τήν νίκη, ἤ νά συγκεντρώσει πρῶτα τό στρατό του γιά τήν ἱερουργία τῆς Θείας Λειτουργίας· στήν περίπτωση ὅμως αὐτή θά ἡττᾶτο. Ἐδιάλεξε τό δεύτερο: τό δρόμο γιά τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅλος ὁ Σερβικός στρατός συγκεντρώθηκε στή λευκή Ἐκκλησία τῆς Σαμον-τρέζα καί ἐκοινώνησε, πρίν κινήσει γιά νά σφαγεῖ. Ὁ σουλτᾶνος ἐδέχθηκε πράγματι ἕνα θανάσιμο πλῆγμα, ἀλλά ὁ πρίγκηπας Λάζα-ρος αἰχμαλωτίσθηκε καί κατόπιν ἀποκεφαλίσθηκε».

Οἱ Τοῦρκοι ἐκέρδισαν μία «πύρρεια» νίκη, ἐφ’ ὅσον οἱ Σέρβοι διέσωσαν τό ἀδούλωτο τῆς ψυχῆς τους, ἔστω κι ἄν ἡ ἧττα τους ἐσή-μανε τήν ἔναρξη τῆς ζοφερᾶς Ὀθωμανικῆς δουλείας, ἡ ὁποία διήρ-κεσε πέντε ὁλοκλήρους αἰῶνες.

Ὁ Ἅγιος Λάζαρος ἦταν σέ ὅλη του τή ζωή ὑπόδειγμα πίστεως, δικαιοσύνης καί ἀρετῆς καί ἐθεωρεῖτο προστάτης τοῦ Ὀρθοδόξου Μοναχισμοῦ.. Ἀπό εὐλάβεια καί ἀγάπη πρός τόν Θεό ἀνήγειρε πολλούς ναούς καί μονές Μεταξύ αὐτῶν εἶναι καί ὁ Νάρθηκας τῆς ἱερᾶς μονῆς Χιλανδαρίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἐνῶ ἕνα ἀπό τά τρία τεμάχια τῆς Ἁγίας Ζώνης πού φυλάσσονται στήν ἱερά Μεγίστη μο-νή Βατοπαιδίου προῆλθε ἀπό δωρεά τοῦ Ἁγίου κατά τόν 14ο αἰώ-να.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων ἱερομαρτύρων Γρηγορίου καί Κασσιανοῦ, τῶν Θαυματουργῶν, τῶν ἐν Ἀβνέγκᾳ τῆς Ρωσσίας.

Οἱ Ἅγιοι Ὁσιομάρτυρες Γρηγόριος καί Κασσιανός ἔζησαν τόν 14ο αἰώνα μ.Χ. στήν Ρωσσία καί ἀσκήτεψαν κοντά στήν περιοχή τοῦ ποταμοῦ Σουκόνα τῆς Βολογκντά. Ἐτελειώθησαν μαρτυρικά, τό 1392, ἀπό τούς Τατάρους, κατά τή διάρκεια εἰσβολῆς τους στήν πε-ριοχή. Τά ἱερά λείψανά τους εὑρέθησαν τό 1504.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Σπυρίδωνος, πατριάρχου Σερβίας.

Ὁ Ἅγιος Σπυρίδων, Πατριάρχης Σερβίας (1380-1389), ἐκοιμή-θηκε εἰρηνικά, τό 1389.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ἐφραίμ, πατριάρχου Σερβίας.

Ὁ Ἅγιος Ἐφραίμ, Πατριάρχης Σερβίας, ἐγεννήθηκε, τό 1322, στήν Βουλγαρία ἀπό ἱερατική οἰκογένεια. Ἀπό τήν παιδική του ἡλικία ἀγαποῦσε τό μοναχικό βίο, γι’ αὐτό, καί ὅταν οἱ γονεῖς του ἤθελαν νά τόν νυμφεύσουν, ἐκεῖνος κατέφυγε στό Ἅγιον Ὄρος. Μετά ἀπό ἀρκετά χρόνια πού ἐπέρασε στό Ἅγιον Ὄρος, ἔγινε ἡγούμενος τῆς ἱερᾶς μονῆς Ἰβήρων, καί ἀργότερα ἐπέστρεψε στήν πατρίδα του, ὅπου ἔζησε στή μονή Ντεκάνι στό Κόσσοβο. Ὅμως ὁ Πατριάρχης Σάββας ἔκτισε γι’ αὐτόν ἕνα κελλί στήν τοποθεσία Ždrelo κοντά στό μοναστήρι τοῦ Πεκίου. Τό 1375, ἐξελέγη ἀπό τή Σύνοδο Πατριάρχης (1375-1380, α΄ πατριαρχεία) μετά τό θάνατο τοῦ Πατριάρχου Σάββα Δ΄ (1354-1375), ἀλλ’ ἐπειδή ἀγαποῦσε τόν ἡσυχασμό, ἐγκατέλειψε τόν πατριαρχικό θρόνο καί ἔζησε ἐννέα χρόνια στή μονή τοῦ Ἀρχαγγέλου στό Ντουσάνοβσκι. Τό 1389, μετά ἀπό παρακλήσεις τοῦ ἁγίου πρίγκηπος τῶν Σέρβων Λαζάρου (1371-1389), ὑπέκυψε καί ἀποδέχθηκε τήν ἐπανεκλογή του στόν πατριαρ-χικό θρόνο (1389-1390, β΄ πατριαρχεία). Ἐκυβέρνησε θεοφιλῶς τήν Ἐκκλησία, τήν ὁποία προφύλαξε ἀπό τίς ἀπαιτήσεις τῶν ἰσχυρῶν φεουδαρχῶν, μέχρι τό 1390, κατά τή διάρκεια μιᾶς πολύ δύσκολης περιόδου μετά τήν ἧττα τῶν Σέρβων στό Κόσσοβο. Παραιτήθηκε καί πάλι ἀπό τόν πατριαρχικό θρόνο καί ἀποσύρθηκε, γιά νά ζήσει ὡς ἀσκητής καί πάλι στό Ždrelo . Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό 1400, σέ ἡλικία ὀγδόντα ὀκτώ ἐτῶν καί ἐνταφιάσθηκε στό μοναστήρι τοῦ Πεκίου ἀπό τόν Πατριάρχη Σάββα Ε΄ (1396-1407). Ἡ κανονική πρά-ξη τῆς ἁγιοποιήσεώς του ἔγινε λίγα χρόνια ἀργότερα, ἐπί Πατριάρ-χου Δανιήλ Δ΄, τό 1407.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Συμεών, ἀρχιεπισκόπου Νόβγκοροντ καί Πσκώφ.

Ὁ Ἅγιος Συμεών (κατά κόσμον Σαμψών), Ἀρχιεπίσκοπος Νόβγκοροντ καί Πσκώφ τῆς Ρωσσίας, ἔζησε κατά τόν 14ο καί 15ο αἰώνα μ.Χ. στήν Ρωσσία. Ἐνῶ ἦταν ἀκόμη ἁπλός μοναχός στή μονή τοῦ Χουτύνσκ, ἐξελέγη, τό 1415, λόγῳ τῆς πνευματικότητος τοῦ βί-ου του, Ἀρχιεπίσκοπος Νόβγκοροντ καί Πσκώφ. Ἀνήγειρε τούς να-ούς τοῦ Ἁγίου Πέτρου καί τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου καί διακρίθηκε γιά τήν θεάρεστη πολιτεία του. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό 1421 καί κατ’ ἄλλους τό 1429.

Ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου Συμεών τιμᾶται, ἐπίσης, στίς 14 Φεβρουα-ρίου καί στίς 4 Ὀκτωβρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ἰωνᾶ, μητροπολίτου Μόσχας.

Βλ. † 31 Μαρτίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Κυρίλλου, τοῦ θαυματουργοῦ.

Βλ. † 4 Φεβρουαρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Στεφάνου, τοῦ Ὀζέρο καί Κομέλ τῆς Ρωσσίας.

Ὁ Ὅσιος Στέφανος ἐγεννήθηκε στή γῆ τῆς Βολογκντά τῆς Ρωσσίας. Ἀπό νεαρά ἡλικία εἰσῆλθε σέ μονή καί ἐκάρη μοναχός. Μέ τίς εὐλογίες τῶν Πατέρων τῆς μονῆς ἀσκήθηκε περισσότερο καί ἀρ-γότερα ἐγκατέστησε τό ἀσκητήριό του στήν περιοχή τοῦ ποταμοῦ Κομέλ ζώντας πολύ σκληρή ἀσκητική ζωή. Ἐκεῖ, τό 1534, ἀνήγειρε ναό πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Νικολάου, καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό 1542.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῶν ἁγίων Σέρβων Νεομαρτύρων.

Οἱ Ἅγιοι Σέρβοι Νεομάρτυρες, οἱ ὁποῖοι ἑορτάζουν σήμερα, εἶναι: Οἱ Μητροπολίτες Ζάγκρεμπ Δοσίθεος, Μαυροβουνίου Ἰωαν- νίκιος, Σεράγιεβο Πέτρος, οἱ Ἐπίσκοποι Γκόνι-Κάρλοβιτς Σάββας, Μπαναλιούκας Πλάτων, οἱ ἱερομάρτυρες Ραφαήλ ἐν Σισιβάτς (ἱερο- μόναχος), Μπράνκο Ντομπροσάλιεβιτς, Γεώργιος Μπόγκιτς, Δανιήλ Μπάμπιτς, καί ὁ Μάρτυς Βουκαλίν ἐξ Ἐρζεγοβίνης.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεο-τόκου, πέραν ἐν τοῖς Μαρανικίου (ἤ Μαρινακίου).

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!