Μ. Γ. Βαρβούνης, Καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Στις πολυάνθρωπες ενορίες των αστικών κέντρων, εκεί όπου για πρακτικούς λόγους δεν μπορεί να υπάρξει συστηματική προσωπική σχέση του ιερέα με τους πιστούς, με εξαίρεση ορισμένους συνεργάτες του ενοριακού έργου ή άλλους γνώριμους, το ζήτημα της διάκρισης που πρέπει να επιδεικνύει ο εφημέριος είναι πραγματικά φλέγον, καθώς μπορεί να έχει τόσο για τον ίδιο όσο και για το ποίμνιό του σαφείς σωτηριολογικές διαστάσεις. Για τον ίδιο επειδή έχει την ευθύνη των ψυχών του ποιμνίου του, για τις οποίες θα κληθεί να δώσει λόγο, και για τους πιστούς επειδή τυχόν απομάκρυνσή τους από την μυστηριακή και λειτουργική ζωή της Εκκλησίας σημαίνει μονοσήμαντα απώλεια της σωτηρίας.

Το ζήτημα είναι λοιπόν κρίσιμο, δεδομένου ότι λόγω της συμπεριφοράς κάποιων ιερέων συνήθως το ποίμνιο απομακρύνεται. Ακόμη δε και στην περίπτωση που αυτό χρησιμοποιείται από κάποιους ως πρόφαση, ο ιερέας πρέπει να φροντίζει ώστε να μην δίνει ούτε χώρο για την διατύπωση της πρόφασης αυτής. Αλλωστε όσο ισχύει ότι η Εκκλησία δεν αποσκοπεί στην απλή συγκέντρωση πιστών σαν να ήταν κάποιο θέαμα, αλλά χρειάζεται η καλλιέργεια κάποιων προϋποθέσεων για την ουσιαστική συμμετοχή στη λατρεία, άλλο τόσο ισχύει το ότι η Εκκλησία δεν είναι κλειστό κλαμπ ολίγων εκλεκτών, καθώς ο Ιησούς Χριστός ήρθε στη γη για να καλέσει τους αμαρτωλούς σε μετάνοια, λέγοντάς μας ότι το απολωλός πρόβατο πρέπει να είναι ο στόχος του καλού ποιμένα.

Συνεπώς πρέπει όπου χρειάζεται, ο ιερέας να κάνει υποδείξεις και να διορθώνει τα κακώς κείμενα, ιδίως στην εποχή μας που οι πιστοί είναι όλο και περισσότερο ακατήχητοι. Αν παλαιότερα έλειπε η μόρφωση αλλά αυτό το αναπλήρωναν η ευσέβεια, η ευλάβεια και η συνεχής συμμετοχή στην λειτουργική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, σήμερα ούτε η κατά Χριστόν μόρφωση έχει αποκτηθεί, ούτε και οι πιστοί γνωρίζουν τα της εκκλησιαστικής ζωής βιωματικά, όπως οι παλαιότεροι. Αντιθέτως, η συνάφεια με τα ηλεκτρονικά μέσα πληροφόρησης και κοινωνικής δικτύωσης δίνει την ψευδή εντύπωση ότι κάποιοι μπορούν να έχουν έγκυρη γνώμη επί παντός του επιστητού, κι αυτό δημιουργεί τάσεις αυτάρεσκης ανυπακοής στα κατά καιρούς κελεύσματα των ιερέων.

Από την άλλη πλευρά, οι σύγχρονες τάσεις εκκοσμίκευσης, για τις οποίες έχουμε μιλήσει και σε προηγούμενα άρθρα μας, δίνουν σε κάποιους κληρικούς την ψευδή εντύπωση ότι διαχειρίζονται εξουσία κοσμική, ενώ στην πραγματικότητα διακονούν πνευματικά τον λαό του Θεού. Αυτό σημαίνει ότι συμπεριφέρονται, τόσο εντός όσο και εκτός λατρευτικών συνάξεων ως κοσμικοί άρχοντες, που επιμένουν να ξεχωρίζουν από το «πλήθος», να συνοδεύονται τιμητικά ή να απομονώνονται από το ποίμνιο που έχουν κληθεί να ποιμάνουν. Η λογική αυτή έχει βέβαια πολλές ολέθριες συνέπειες, μεταξύ των οποίων και την ψυχική απομάκρυνση του ιερέα από τους πιστούς. Και όταν βέβαια η πνευματική αυτή σχέση καταστραφεί, τα υπόλοιπα δεν έχουν νόημα.

Ολα αυτά επισημαίνουν ότι οι όποιες υποδείξεις πρέπει να γίνονται με ύφος όχι υποτιμητικό αλλά πατρικό, με λόγο όχι καταγγελτικό, αλλά δηλωτικό της αγάπης του πατέρα προς τα παιδιά του. Και εδώ βρίσκεται η πράξη και η πρακτική της «ποιμαντικής διακριτικότητας» με την οποία το παρόν άρθρο ασχολείται, όχι στις φωνές, τα μαλώματα, τις επιτιμήσεις και τις απαξιωτικές κινήσεις, προς εκείνους των οποίων η ύπαρξη ουσιαστικά δικαιολογεί και νοηματοδοτεί και την ύπαρξη του κλήρου. Γιατί ο ποιμένας έχει νόημα μόνο αν υπάρχει ποίμνιο. Και η μεταξύ τους συνεκτική γραμμή πρέπει να είναι αυτή της αγάπης, που να οδηγεί όχι σε μία διδασκαλικού τύπου και στρατιωτικής υφής πειθαρχία, αλλά σε μία σχέση πνευματικής πατρότητας.

Συνελόντι ειπείν, καλό είναι οι κληρικοί να προσέχουν πώς φέρονται στους λαϊκούς, και οι λαϊκοί επίσης να τείνουν ευήκοον ους στις όποιες υποδείξεις τους. Σε διαφορετική περίπτωση, θα συνεχιστεί το φαινόμενο της απόλυτης αναντιστοιχίας ανάμεσα στους βαπτισμένους και στους εκκλησιαζόμενους ορθόδοξους χριστιανούς στη χώρα μας, όπου δυστυχώς το ποσοστό συμμετοχής στην εκκλησιαστική ζωή αποτυπώνεται στατιστικά ακόμη με μονοψήφιο αριθμό. Γι’ αυτό οι ευθύνες είναι υπαρκτές, αμφίπλευρες και θα ζητηθούν «εν ημέρα κρίσεως», και τούτο δεν πρέπει να το ξεχνούμε.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Συναυλία με την Γλυκερία για τα παιδιά της Ουκρανίας -Τι δήλωσε στην ΕΡΤ o Μητροπολίτης Ταμασού

Σε ξενοδοχείο της Αγίας Νάπας στην Κύπρο διαμένουν από τις 11 Μαΐου, 55 παιδιά από την Ουκρανία, τα οποία μεταφέρθηκαν στο νησί από κέντρα...

«Εβδομάδα Μνήμης και Προσευχής 1919-1922-2022» στην Ι.Μ. Φθιώτιδος

Πολλά και ποικίλα λειτουργικά και πολιτιστικά γεγονότα πραγματοποιούνται αυτή την εβδομάδα στην Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος με αφορμή την «Εβδομάδα Μνήμης και Προσευχής 1919-1922-2022»,  ένα...

Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος σε τηλεδιάσκεψη με μαθητές

Την Πέμπτη 19 Μαΐου 2022, κατόπιν αιτήματος του Διευθυντού και των Εκπαιδευτικών της Στ΄ τάξεως του 2ου Δημοτικού Σχολείου Βασιλικού, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας,...

Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας για την 81η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης

Πριν από 81 χρόνια, τα μαύρα σύννεφα του πολέμου τα οποία είχαν σκεπάσει ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, επεκτείνονταν πάνω από τον γαλάζιο ουρανό της...

«Ιερός Ναός Αγίου Αχιλλίου: Η Ιστορική Διαδρομή 15 Αιώνων».

Η Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου σε συνεργασία με την Κίνηση Πολιτών «ΛΑΡΙΣΑ Η ΠΟΛΗ ΜΟΥ», στα πλαίσια του εορτασμού του πολιούχου της Μητροπόλεως...
video

Ποιοι Άγιοι λένε ότι η κόλαση δεν είναι αιώνια;

Ποιοι Άγιοι λένε ότι η κόλαση δεν είναι αιώνια; Η κόλαση προέρχεται από το ρήμα κολάζω που σημαίνει βασανίζω και επομένως η λέξη κόλαση...
video

Βεροίας Παντελεήμων: «Αυτοθυσία: η τέλεια έκφραση της αγάπης»

Την Πέμπτη 19 Μαΐου το απόγευμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων πραγματοποίησε διαδικτυακή ομιλία στη σειρά των εκπομπών «Επισκοπικός Λόγος» και ανέπτυξε...

Ποιμαντική οικογένειας και γάμου στην Ι.Μ. Χίου

Μέ τήν Χάρη καί τήν βοήθεια τῆς Τρισηλίου Θεότητος ὁλοκληρώθηκε καί κατά τό ἱεραποστολικό ἔτος 2021-2022 ἡ διακονία τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρῶν καί...

«Πόντου Μνήμη. 100 χρόνια χωρίς Μικρά Ασία»

Συνεχίζονται επιτυχώς οι εκδηλώσεις μνήμης υπό τον τίτλο: «Εβδομάδα Μνήμης και Προσευχής 1919 -1922-2022» με αφορμή την επέτειο των 100 ετών από την Μικρασιατική...

Ιερά Λείψανα του Τιμ. Σταυρού και των Αγ. Κων/νου και Ελένης θα υποδεχθεί η Καλαμάτα

Με λαμπρότητα θα υποδεχθεί αύριο η Καλαμάτα, Παρα­σκευή 20 Μαΐου 2022 και ώρα 7.30 μ.μ., αποτμήματα Ιερών Λειψάνων εκ του Τιμίου Σταυρού και των...

Αντιπροσωπεία από την τοπική Αυτοδιοίκηση της Κρήτης στον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας

Εθιμοτυπική επίσκεψη πραγματοποίησαν την Τρίτη, 17 Μαΐου, αντιπρόσωποι από την τοπική Αυτοδιοίκηση της Κρήτης στον Σεβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας κ.κ. Μακάριο, στην έδρα του στο...
video

Κωλύματα Ιερωσύνης | Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας

Στο βίντεο που ακολουθεί, ο Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ.κ Ησαΐας, μας παρουσιάζει με συντομία, απλό και κατανοητό τρόπο και συνάμα διδακτικό τα κωλύματα...

Ἐγκαίνια Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Νικολάου Κολοκυνθοῦς Καστορίας

Μέ τήν καθιερωμένη ἐκκλησιαστική τάξη πραγματοποιήθηκαν, τήν Τετάρτη 18 Μαΐου ἡμέρα τῆς Δεσποτικῆς Ἑορτῆς τῆς Μεσοπεντηκοστῆς, τά ἐγκαίνια τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ ἐν Ἁγίοις...

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΣ ΠΑΝΗΓΥΡΕΩΣ ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΡΩΣΣΟΥ (ΠΕΜΠΤΗ 26 και ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΙΟΥ 2022)

Με την χάρη του Θεού, προγραμματίζουμε τον φετεινό εορτασμό της ιεράς μνήμης του Οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Οσίου Ιωάννου του Ρώσσου του νέου...

Φθιώτιδος Συμεών: Καθιερώνουμε μία νέα ετήσια εορτή στην λουτρόπολη των Καμένων Βούρλων

Το Ιερό Λείψανο του Αγίου Παντελεήμονος του ιαματικού και θαυματουργού επί τη αναμνήσει της καταθέσεως του Ιερού Λειψάνου στο Ναό, καθώς και την Ιερά Εικόνα...