Το σπουδαιότερο βυζαντινό μνημείο της Ελλάδας του 11ου αιώνα, η Μονή του Οσίου Λουκά του Στειριώτη, είναι ιδρυμένο σε γραφική πλαγιά στις δυτικές υπώρειες του Ελικώνα, κοντά στην αρχαία Στειρίδα.

Το μοναστήρι με τις δύο μεγάλες εκκλησίες (το ναό της Παναγίας και το Καθολικό), την Κρύπτη,το καμπαναριό, τα κελιά και τα άλλα κτίσματα, αφιερωμένο στον θαυματουργό τοπικό άγιο, απέκτησε σύντομα μοναδική ακτινοβολία και τούτο γιατί η μορφή της τέχνης του θεωρείται πρότυπο για τα βυζαντινά μνημεία του 11ου αιώνα σε όλη την Ελλάδα.

Βασική πηγή των πληροφοριών μας για το μοναστήρι και τον Όσιο Λουκά είναι ο Βίος του, που συνέταξε ανώνυμος μαθητής του το 962, λίγα χρόνια μετά το θάνατο του Οσίου το 953.
Στα θεία χαρίσματα του ασκητή Οσίου οφειλόταν η στενή του σχέση με τους στρατηγούς, του Θέματος της Ελλάδος με έδρα την ακμάζουσα τότε Θήβα. Οι στρατηγοί Πόθος, γιός του Λέοντος Αργυρού και Πρωτοσπαθάριος Κρηνίτης ο Αροτράς τίμησαν τον Όσιο. Ο Κρηνίτης μάλιστα άρχισε να κτίζει με έξοδά του εκκλησία, όσο ζούσε ο Όσιος, το 946, στο όνομα της Αγίας Βαρβάρας.

Δύο χρόνια μετά το θάνατο του Οσίου οι μαθητές και συμμοναστές του τελειοποίησαν και κόσμησαν την εκκλησία της  Αγίας Βαρβάρας, μετέβαλλαν το κελί όπου τάφηκε ο Όσιος σε «ιερό ευκτήριο» με σχήμα σταυρικό και ανοικοδόμησαν νέα κελλιά και ξενώνες. Επομένως, το έτος 955 υπήρχε μια πρώτη μοναστική κοινότητα. Σύμφωνα με τον Ε. Στίκα ο ναός της Αγίας Βαρβάρας ταυτίζεται με τον ναό της Παναγίας και ο ευκτήριος οίκος με την Κρύπτη.

Η οικοδομή του Καθολικού, που τοποθετείται χρονολογικά στις δεκαετίες του 11ου αιώνα, αποδίδεται,σύμφωνα με την παράδοση σε τρείς αυτοκράτορες του Βυζαντίου: Τον Ρωμανού Β΄ (959-963), τον Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο (976-1028) και τον Κωνσταντίνο Θ΄ τον Μονομάχο (1042-1056)

Ο Όσιος Λουκάς είχε προφητέψει το 941 ότι «Ρωμανός Κρήτην χειρούται» θα ελευθερώσει δηλαδή την Κρήτη από τους Σαρακηνούς. Όταν ρωτήθηκε αν επρόκειτο για τον αυτοκράτορα  Ρωμανό Α’ που βασίλευε την εποχή εκείνη, απάντησε «ουχ ούτος άλλ’ έτερος». Έτσι η ανέγερση του Καθολικού, συνδυάστηκε με την προφητεία αυτή, γιατί ήταν επόμενο ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ρωμανός Β’, να θέλησε να ανεγείρει έναν μεγαλοπρεπή ναό από ευγνωμοσύνη στον Όσιο για την απελευθέρωση της Κρήτης(961), όπως είχε προφητέψει είκοσι χρόνια νωρίτερα.

Η προσωνυμία «βασιλομονάστηρο» αποδίδει την αυτοκρατορική καταγωγή της Μονής, καθώς και την αίσθηση του πλούτου και της τελειότητας του μνημείου από τους μεταγενέστερους.

Αξίζει να αναφερθεί εδώ η γνώμη του ιστορικού Κ. Παπαρρηγόπουλου που σημειώνει ότι η ίδρυση μεγαλόπρεπων μονών κατά την εποχή αυτή ομοίαζε με θρησκευτική αντεπίθεση μετά την περίοδο της Εικονομαχίας και με επιτακτική εθνική ανάγκη για την ενότητα του πληθυσμού, μετά τις αλλεπάλληλες επιδρομές βαρβαρικών φύλων, καθώς επίσης και η γνώμη του καθηγητή Άγγελου Προκοπίου που αναφέρει ότι η Μονή του Οσίου Λουκά ήταν ένα κέντρο για την αναζωπύρωση της Ορθοδοξίας, ένα δοξαστικό μνημείο για την νίκη της Κρήτης αλλά και ο εκθαμβωτικός μαγνήτης για τον εξελληνισμό των βαρβάρων λαών που ήλθαν να κατοικήσουν στον ελλαδικό χώρο.

Στοιχεία επικοινωνίας Τηλ. : 2267022228, 2267021305, Fax : 2267021164

Ώρες κοινού : 09:00 π.μ. – 17:00 μ.μ. το χειμώνα & 09:00 π.μ. – 18:00 μ.μ. το καλοκαίρι

Ημερομηνία Εορτής: 7 Φεβρουαρίου (Κοίμηση Οσίου Λουκά), 3 Μαίου (Ανακομιδή Ιερού Λειψάνου του Οσίου Λουκά και επέτειος εγκαινίων του καθολικού της Μονής), Κυριακή των Προπατόρων (Επανακομιδή του Ιερού Λειψάνου του Οσίου Λουκά), 15 Αυγούστου (Πανήγυρις του Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου).

Η Ιερά Μονή Οσίου Λουκά απέχει 165 χλμ. από την Αθήνα, 32 χλμ. από την Λιβαδειά και 35 χλμ. από τους Δελφούς. Βρίσκεται σε υψόμετρο 450 μέτρων και η κατάσταση του οδοστρώματος(άσφαλτος) είναι καλή. Από την Αθήνα μέσω της Εθνικής Οδού περνάμε περιφερειακά την Λιβαδειά με κατεύθυνση τους Δελφούς, στη συνέχεια κατευθυνόμαστε προς το Δίστομο και ακολουθούμε τις πινακίδες για την Μονή.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Χαλκίδα: Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στον πανηγυρίζοντα Ναό του Αγ. Δημητρίου

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και συμμετοχή Ιερού Κλήρου και πιστού Λαού του Θεού, με τα προβλεπόμενα μέτρα κατά της διασποράς του κορωνοϊού (covid-19), πανηγύρισε ο...

Λάμπρος εορτασμός του Αγίου Δημητρίου στην Μητρόπολη Καισαριανής

Ολοκληρώθηκαν οι εόρτιες Ακολουθίες επι τη μνήμη του Προστάτου της Ενορίας Αγίου Δημητρίου Νέας Ελβετίας Βύρωνος. Το πρωί της 26ης  του μηνός Οκτωβρίου, ημέρα τιμής και...

Άνθιμος της Εκκλησίας το εύοσμο άνθος

Άνθιμος ο άγγελος της εν Θεσσαλονίκη εκκλησίας, γεννημένος το 1934 ανήμερα στη γιορτή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Θεσσαλονικέως και Μυροβλήτου συμπλήρωσε τα 86...
video

Αυταρχική, αυθαίρετη και αντικανονική η πράξη αυτή του Αρχιεπισκόπου

Για την απόφαση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσόστομου Β’  να αναγνωρίσει το αυτοκέφαλο της εκκλησίας της Ουκρανίας, χωρίς προηγουμένως να υπάρξει πλειοψηφική απόφαση από την...

Λαγκαδάς: Ξεκίνησαν οι εόρτιες εκδηλώσεις επί τη εορτή του Αγίου Νέστορος του Μεγαλομάρτυρος

Φωτογραφικό Υλικό  Με κάθε επισημότητα αλλά και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα εκ των αρμοδίων αρχών υγειονομικά μέτρα, λόγω των αυστηρών μέτρων προστασίας της δημόσιας...

Η εορτή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου στην Ι.Μ. Σύρου

Στον πανηγυρίζοντα εμβληματικό Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου, στην περιοχή "Βαπόρια" της Ερμούπολης, ιερούργησε σήμερα το πρωί ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β΄, με την...

Ἡ Ἑορτή τοῦ Ἁγίου Δημητρίου Πολιούχου Ναυπάκτου

Τήν Δευτέρα 26 Ὀκτωβρίου ἐ.ἔ. ἑορτή τοῦ ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ Μυροβλήτου τοῦ καί πολιούχου Ναυπάκτου, πανηγύρισε ὁ ὁμώνυμος Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός τῆς Ναυπάκτου. Τό...

Θεσσαλονίκη: Ο εορτασμός του Μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου του Μυροβλήτου

Λαμπρό πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο επί τη ευκαιρία της μεγάλης εορτής του Προστάτου και Πολιούχου της Αποστολικής πόλεως των Θεσσαλονικέων, Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, τελέσθηκε...

Έκθεση βιβλίων για τον Ευαγγελιστή Μάρκο στην Βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Χίου

Μιά ἀκόμη εὐλογημένη πνευματική διακονία ἐπιτελεῖ ἡ Ἱερά Μητρόπολις Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν μέ τήν ἀφορμή τῆς ἀφιερώσεως τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους 2020 στόν Ἅγιο...

Θερμή ἔκκλησις τοῦ Κυθήρων & Ἀντικυθήρων Σεραφείμ

Ὡς Ἕλλην πολίτης καί ὡς Ἱεράρχης τῆς Ἑλλαδικῆς ἡμῶν Ἐκκλησίας προάγομαι νά ἀποταθῶ εὐσεβάστως μέν εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν ἡμῶν Ἡγεσίαν, τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς...

Εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου στην I.M. Βεροίας

Το διήμερο 25 και 26 Οκτωβρίου εορτάστηκε στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας η μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου. Την παραμονή της...

Eλλοχεύει ο κίνδυνος της διάσπασης της εκκλησίας της Κύπρου

«Δεν θα συρθούμε σε μια Σύνοδο για να επικυρώσουμε μια αντικανονική πράξη του Προκαθήμενου της εκκλησίας μας», τόνισε ο Μητροπολίτης Κύκκου. Μιλώντας στην εκπομπή του...

H απόφαση του Κύπρου δεν έχει καμία σημασία και καμία δέσμευση για την Εκκλησία της Κύπρου

Η Παγκύπρια Ένωση Ελλήνων Θεολόγων και ο Σύνδεσμος Θεολόγων θεωρούν «αχρείαστη» την τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσόστομου B' να μνημονεύσει τον Επιφάνιο ως «Προκαθήμενο...

Καταργείται η Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου

Στεναχωρημένος για την απόφαση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσόστομου Β’ να αναγνωρίσει το αυτοκέφαλο της εκκλησίας της Ουκρανίας, χωρίς προηγουμένως να υπάρξει πλειοψηφική απόφαση από...

Μαρτύριο και συνείδηση

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Σ' αὐ­τόν ἐ­δῶ τόν κό­σμο ἡ πο­ρεί­α τοῦ ἀν­θρώ­που μοι­ά­ζει μέ τήν πορεία μιᾶς μι­κρῆς σχε­δί­ας,...