Η Βουλγαρία εντάχθηκε στη Ζώνη του Ευρώ και επέλεξε να το δηλώσει όχι μόνο οικονομικά, αλλά και συμβολικά. Στα νέα κέρματα του ενός και των δύο ευρώ απεικονίζονται ο Άγιος Ιωάννης της Ρίλας και ο Παΐσιος ο Χιλανδαρινός, ενώ χαράχθηκε και η επίκληση «Θεέ, ευλόγα την Βουλγαρία».
Πρόκειται για μια καθαρή δήλωση ταυτότητας μέσα στον κατεξοχήν τεχνοκρατικό θεσμό της Ευρώπης.
Χωρίς αστερίσκους.
Χωρίς εσωτερικές αναστολές.
Χωρίς τον φόβο ότι η δημόσια αναφορά στην Ορθοδοξία θα χαρακτηριστεί «παλαιολιθική».
Και εδώ αρχίζει η σύγκριση.
Στην Ελλάδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η σχέση κράτους και Ορθοδοξίας φαίνεται να περνά τα τελευταία χρόνια από φίλτρο επιφυλακτικότητας. Κάθε έντονος ορθόδοξος συμβολισμός στον δημόσιο χώρο αντιμετωπίζεται με προσεκτικές ισορροπίες και επικοινωνιακή διαχείριση, σαν να αποτελεί δυνητικό πολιτικό κόστος.
Ο «εκσυγχρονισμός» προβάλλεται συχνά ως ανάγκη αποφόρτισης του δημόσιου λόγου από οτιδήποτε παραπέμπει σε έντονη ταυτότητα. Σαν να απαιτεί η ευρωπαϊκή κανονικότητα μια πιο ουδέτερη, πιο άχρωμη εκδοχή της ελληνικότητας.
Όμως η Ιστορία αυτού του τόπου δεν υπήρξε ποτέ ουδέτερη.
Η Βουλγαρία, χώρα που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν με συγκατάβαση, επιλέγει να εισέλθει στον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης προβάλλοντας ταυτόχρονα τους πνευματικούς της πυλώνες. Το μήνυμα είναι σαφές.. H πρόοδος δεν απαιτεί αποκοπή από τις ρίζες, αλλά αυτοπεποίθηση.
Αντιθέτως, η ελληνική πολιτεία δείχνει συχνά μεγαλύτερη ευαισθησία απέναντι στις ευρωπαϊκές ισορροπίες παρά απέναντι στη δική της ιστορική συνέχεια. Η δημόσια ανάδειξη της Ορθοδοξίας αντιμετωπίζεται ως πιθανή «παραφωνία» και όχι ως φυσική έκφραση μιας ζωντανής παράδοσης.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι απλό… Ο ευρωπαϊσμός προϋποθέτει σιωπή απέναντι στην παράδοση; Ή πρόκειται για συνειδητή ιδεολογική επιλογή;
Ίσως, τελικά, η ουσιαστική συζήτηση να μην αφορά το σχέδιο ενός νομίσματος, αλλά το αν μια χώρα εξακολουθεί να πιστεύει στον εαυτό της όπως διαμορφώθηκε ιστορικά. Αν θεωρεί την πνευματική της ταυτότητα πλεονέκτημα ή βάρος.
…Αγαπημένοι μου, η οικονομική πολιτική αποτιμάται σε δείκτες. Η εθνική αυτοπεποίθηση, όμως, αποτυπώνεται σε επιλογές…Και ορισμένες επιλογές, όσο μικρές κι αν φαίνονται, αποκαλύπτουν πολλά…
Συνοπτικός
