Την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026, το απόγευμα, στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, στο ιστορικό κτίριο Χρυσόγελου, πραγματοποιήθηκε η επίσημη εκδήλωση παρουσίασης του Επετειακού Κατηχητικού Βοηθήματος, που εξέδωσε η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, με αφορμή την επέτειο της συμπληρώσεως 200 ετών από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου.
Η εκδήλωση ήταν ενταγμένη στη σειρά των επετειακών εκδηλώσεων ποικίλου περιεχομένου, που πραγματοποιεί η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας καθ’ όλο το έτος 2026, για να τιμήσει την επέτειο αυτή, που αποτελεί μια από την ηρωικότερες σελίδες της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας.
Σε μια κατάμεστη αίθουσα, οι Ιερείς Υπεύθυνοι Νεότητος, οι Κατηχητές και οι Κατηχήτριες είχαν τη δυνατότητα να ακούσουν από τον Ελλογιμώτατο κ. Σταύρο Γιαγκάζογλου, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α και κεντρικό ομιλητή της εκδηλώσεως, μια ευρύτερη αναφορά στη σχέση του πολιτισμού της Ορθοδοξίας με την κατήχηση της Εκκλησίας σήμερα, μέσα από την εισήγησή του με θέμα: «Ο σαρκωμένος πολιτισμός της Ορθοδοξίας και η κατήχηση της Εκκλησίας σήμερα».
Ο ομιλητής κατέθεσε μια ολοκληρωμένη θεολογική προσέγγιση της σχέσης Εκκλησίας και πολιτισμού, υπογραμμίζοντας ότι ο ανθρώπινος πολιτισμός δεν είναι άσχετος από τον τελικό προορισμό του ανθρώπου. Σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία, ο πολιτισμός αποκτά αληθινό νόημα, όταν εμπνέεται από την ενέργεια του Θεού και μεταμορφώνεται σε χώρο ζωής, ελευθερίας και ελπίδας για τον κόσμο.
Η Εκκλησία, πιστή στο μυστήριο της Ενανθρώπησης, σαρκώνει το Ευαγγέλιο σε κάθε εποχή, προσλαμβάνοντας την ιστορία και την καθημερινότητα των ανθρώπων με ευχαριστιακό και κοινοτικό τρόπο, χωρίς να απολυτοποιεί τα πολιτισμικά σχήματα ούτε να εγκλωβίζεται στο παρελθόν. Υπό το φως της εσχατολογικής προοπτικής, η θεολογία ασκεί κριτικό διάλογο με τον πολιτισμό, αποφεύγοντας τόσο την εκκοσμίκευση της πίστης όσο και την ιδεολογική χρήση της ιστορίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Γιαγκάζογλου στην Έξοδο του Μεσολογγίου, όπως αυτή παρουσιάζεται στο βιβλίο της Πηνελόπης Μωραΐτου, ως κορυφαίο παράδειγμα του «σαρκωμένου πολιτισμού» της Ορθοδοξίας. Η θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων προβάλλεται ως ευχαριστιακή και κοινοτική πράξη πίστης, ελευθερίας και αξιοπρέπειας, που νοηματοδοτεί την ιστορική μνήμη όχι ως απλό θαυμασμό του παρελθόντος, αλλά ως ευθύνη για το παρόν και το μέλλον.
Κατέληξε, τονίζοντας την ανάγκη ανανέωσης της σύγχρονης κατήχησης της Εκκλησίας, με βιωματικές και δημιουργικές μεθόδους, θεμελιωμένες στο ήθος της αγάπης, της ελευθερίας και της κοινωνίας, ώστε να απαντούν ουσιαστικά στις προκλήσεις της εποχής μας.
Στη συνέχεια, οι συγγραφείς του κατηχητικού βοηθήματος καθώς και του παιδαγωγικού βοηθήματος του κατηχητή κα Πηνελόπη Μωραΐτου και κ. Ηλίας Λιαμής, παρουσίασαν με πρωτότυπα powerpoint τη δομή της εκδόσεως χωρίς να παραλείψουν να αναφερθούν σε ευρύτερα παιδαγωγικά θέματα, τα οποία προσέφεραν στους παριστάμενους την ευκαιρία να αξιολογήσουν την κατήχηση ως ένα παιδαγωγικό έργο μεγάλης πνευματικής σημασίας, τόσο για την Εκκλησία όσο και για την πατρίδα μας.
Στόχος αυτού του πρωτότυπου κατηχητικού βοηθήματος είναι η μεταλαμπάδευση της ιστορικής πραγματικότητας όλων των τεκταινομένων σε τούτο το «Αλωνάκι» που κατέστη παγκόσμιο σύμβολο ηρωισμού και ελευθερίας. Με τρόπο εύληπτο στα παιδιά, ζωντανεύει μπροστά τους την ιστορία της πολιορκημένης Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου. Με τη βοήθεια πέντε μικρών πρωταγωνιστών, του Κώστα, του Νίκου, της Ειρήνης, της Άννας και του «γελεκτσή» Αλέξανδρου, η ιστορία γίνεται γέφυρα προς το παρόν και το μέλλον, που το παιδί καλείται να γνωρίσει τους ήρωες του χθες, τις ένδοξες «ντάπιες» του παρελθόντος, μα προπάντων τους ιερούς αγώνες του «τότε».
Στο τέλος κάθε κεφαλαίου περιλαμβάνονται πρόσθετες ιστορικές πληροφορίες σχετικές με τα όσα συναντούν οι μικροί μας φίλοι στο Μεσολόγγι. Τα πρόσωπα, οι διάλογοι, τα αποφθέγματα και γενικότερα τα μηνύματα που απορρέουν από το κατηχητικό βοήθημα αποπνέουν τις αξίες, τα ιδανικά και τα ήθη της «πολιορκημένης», αλλά αναστημένης εκ της τέφρας μεσολογγίτικης ψυχής.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Παπαθανασίου, Προϊστάμενος του Γραφείου Εκδόσεων της Aποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, ως εκπρόσωπος του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Φαναρίου κ. Αγαθαγγέλου, Γενικού Διευθυντού της Αποστολικής Διακονίας, ενός οργανισμού ο οποίος επί σειρά ετών έχει προσφέρει και συνεχίζει να προσφέρει πολύτιμη εκδοτική παραγωγή, η οποία ενισχύει το πνευματικό έργο της Εκκλησίας εντός και εκτός Ελλάδος.
«”Πύλη του Χρόνου και η Αποστολή των Πέντε: Ένα ταξίδι στο Μεσολόγγι της πίστης και της ελευθερίας”, τιτλοφορείται το νέο Κατηχητικό βοήθημα, σχεδιασμένο από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος για να καθοδηγεί τους κατηχητές στο ευθυνοφόρο έργο τους. Ειδικότερα, το παρόν βοήθημα αποτελεί έναν συνδυασμό θρησκευτικής αγωγής και τοπικής ιστορίας, με σκοπό να βοηθήσει τα παιδιά να γνωρίσουν τις βασικές αξίες της Ορθόδοξης πίστης και ταυτόχρονα να εμβαθύνουν στην τοπική πολιτιστική κληρονομιά του Μεσολογγίου, μέσα από μια αφηγηματική, παιδαγωγική και βιωματική προσέγγιση.
Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες των δύο βιβλίων, το Κατηχητικό βοήθημα για παιδιά και νέους, καθώς και το Βοήθημα για τον Κατηχητή, διαπιστώνουμε τα βασικά χαρακτηριστικά του: Συνδέεται άρρηκτα και αριστοτεχνικά η πίστη με την τοπική ιστορία της Εξόδου του Μεσολογγίου· παρουσιάζονται ήρωες και άγιοι ως παραδείγματα θυσίας, πίστης και ελευθερίας· μέσα από αφηγήσεις, δραστηριότητες, επισκέψεις σε χώρους, ερωτήσεις και συζητήσεις, τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά. Κι όλα αυτά με βασικούς διδακτικούς άξονες την Αγία Γραφή, την Ορθόδοξη Δογματική, την Αγιολογία, τη Λατρεία και την Ιστορία»., ανέφερε μεταξύ άλλων στον χαιρετισμό του ο Μητροπολίτης Φαναρίου.
Σε άλλο σημείο τόνισε ότι: «Το κατηχητικό βοήθημα προωθεί την καλλιέργεια πνευματικής ταυτότητας των παιδιών, με έμφαση στην ενσυναίσθηση, συμμετοχή, αυτενέργεια και βιωματική μάθηση. Βασικός στόχος είναι να νιώσουν τα παιδιά μέλη μιας κοινότητας πίστης και ιστορικής συνέχειας, και να αναπτύξουν ηθική συνείδηση βασισμένη σε πρότυπα αγίων και ηρώων. Τα παιδιά οδηγούνται στην ανακάλυψη του μεγαλείου των Αγίων: Οι ήρωες, μέσα από την επαφή τους με μορφές όπως ο Άγιος Δημήτριος και ο Άγιος Σπυρίδων, έρχονται σε επαφή με το «μεγαλείο των Αγίων της Εκκλησίας μας». Αυτή η γνωριμία τους επιτρέπει να κατανοήσουν τη δύναμη της πίστης και την ελπίδα που προσφέρει ο Τίμιος Σταυρός.
Επίσης, δίνεται έμφαση στην κατανόηση του πνευματικού νοήματος: Η αποστολή των μικρών ταξιδευτών περιλαμβάνει την εμβάθυνση στο πνευματικό περιεχόμενο των μεγάλων εορτών της Χριστιανοσύνης, όπως τα Χριστούγεννα, τα Θεοφάνια, η Υπαπαντή και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Παράλληλα, οι ήρωες μαθαίνουν για τον ρόλο της πίστης σε ιστορικές στιγμές, εξερευνώντας θέματα όπως «Το μελάνι του Αγώνα», την αποστολή του Μιαούλη και τη δράση του «ήρωα με το ράσο». Η πορεία των ηρώων και η αποστολή τους ολοκληρώνεται με τη θεμελιώδη διαπίστωση ότι «Ο Θεός είναι πάντα δίπλα μας».
Καταλήγοντας ο Μητροπολίτης κ. Αγαθάγγελος ανέφερε: «Σήμερα, το αγωνιστικό πνεύμα που αποπνέει τούτο το βιβλίο και η συμπόρευση ιστορίας, πίστης, λογοτεχνίας με τη ζωή της Εκκλησίας είναι ιερό χρέος και πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επερχόμενες γενιές. Μόνο έτσι μπορούμε να αγωνισθούμε για την εσωτερική μας ελευθερία, να αντισταθούμε στην παρακμή, στο σκοτάδι, την αδικία, την βία και τον πόλεμο, σε νέα ολοκαυτώματα, στην απώλεια της ιδιοπροσωπίας μας».
Κλείνοντας την εκδήλωση ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, εξέφρασε την μεγάλη του ικανοποίηση για την συγκεκριμένη έκδοση που απευθύνεται στην νέα γενιά μέσα από τα κατηχητικά σχολεία.
«Πιστεύουμε, ότι οφείλουμε με παιδαγωγικούς τρόπους να μεταφέρουμε το μήνυμα αυτής της επετείου στα παιδιά μας. Στοχεύσαμε σε δύο χώρους: στη δημόσια εκπαίδευση και στην κατηχητική δράση της Εκκλησίας. Και με ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικό, που ήδη υλοποιείται, έχουμε εισέλθει μέσα στα σχολεία, στα δημοτικά, τα γυμνάσια και τα λύκεια, τα οποία πραγματοποιούν αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα».
Μιλώντας για το κατηχητικό βοήθημα τόνισε, ότι από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα διδαχθεί σε όλα τα κατηχητικά σχολεία της τοπικής μας Εκκλησίας.
Ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης, τον Καθηγητή κ. Σταυρό Γιαγκάζογλου, την κα Πηνελόπη Μωραΐτου, τον κ. Ηλία Λιάμη, τον συντονιστή π. Ιωάννη Γκιάφη.
Ξεχωριστά ευχαρίστησε τον Πρωτοπρ. Κωνσταντίνο Παπαθανασίου, εκπρόσωπο του Μητροπολίτου Φαναρίου κ. Αγαθαγγέλου, για την παρουσία του και τον παρεκάλεσε να μεταφέρει στον Μητροπολίτη Φαναρίου τις θερμές ευχαριστίες και την ευγνωμοσύνη όλων, γιατί ανέλαβε με χαρά να υλοποιήσει την έκδοση αυτή.
Ευχήθηκε το κατηχητικό βοήθημα να ταξιδεύσει μέσω της Αποστολικής Διακονίας παντού για να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο από τους κατηχητές, αλλά και από τους γονείς και τα παιδιά που θέλουν μέσα από αυτό να μαθητεύσουν σε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνικής μας ιστορίας.
Είναι βέβαιο πως το πρωτοποριακό αυτό κατηχητικό υλικό που παρουσιάστηκε, θα εξοπλίσει τους κατηχητές της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας με πολύτιμα παιδαγωγικά εργαλεία. Παράλληλα, το νέο αυτό βιβλίο είναι σε θέση να προσφέρει σε κάθε εκπαιδευτικό πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ένα ευχάριστο λογοτεχνικό έργο, το οποίο αβίαστα οδηγεί στην αναθέρμανση της ιστορικής μνήμης, κάτι που η σύγχρονη ελληνική κοινωνία το έχει ανάγκη όσο ποτέ.
Τον συντονισμό και την παρουσίαση της εκδήλωσης είχε ο Πρωτοπρ. Ιωάννης Γκιάφης, Προϊστάμενος και Υπεύθυνος Νεότητος του Ιερού Ναού Αγίου Χριστόφορου Αγρινίου.
