ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Ο σεπτός πατριαρχικός θρόνος της Κωνσταντινουπόλεως στη δισχιλιόχρονη ιστορική του πορεία ανάδειξε μια πληθώρα αγίων Επισκόπων, οι οποίοι λαμπρύνουν την Εκκλησία μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Μητροφάνης, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ένας όντως σπουδαίος άνδρας, ο οποίος διαδραμάτισε το δικό του ρόλο στην μετά τους διωγμούς εποχή της Εκκλησίας μας.

Γεννήθηκε στις αρχές του 3ου αιώνα και είχε αριστοκρατική καταγωγή. Υπήρξε γιος του ειδωλολάτρη Ρωμαίου ευγενούς Δομετίου, αδελφού του αυτοκράτορα της Ρώμης Πρόβου (276-282). Ο Δομέτιος είχε αποκτήσει δύο γιούς, τον Πρόβο και τον Μητροφάνη, στα οποία έδωσε σοβαρή μόρφωση. Ο Μητροφάνης διακρίνονταν για την ακεραιότητα του χαρακτήρα του, την πραότητά του και την ενάρετη ζωή του.

Ο Δομέτιος, άνθρωπος αγαθός και καλών προαιρέσεων, συναισθάνθηκε την παραδοσιακή ειδωλολατρική θρησκεία ως ανάξια του χαρακτήρα του και ασφυκτιούσε μέσα στο δεισιδαίμον παγανιστικό περιβάλλον. Η λατρεία των ψεύτικων, ανήθικων και εν πολλοίς γελοίων παγανιστών «θεών» δεν τον συγκινούσε και γι’ αυτό κάποια στιγμή έπαψε να συμμετέχει στις ειδωλολατρικές θρησκευτικές τελετές και εκδηλώσεις και άρχισε να ψάχνει την πίστη στον αληθινό Θεό. Μάλιστα για να ξεφύγει από τους ελέγχους και τις πιέσεις του οικογενειακού του περιβάλλοντος, έφυγε από την πατρίδα του και εγκαταστάθηκε, με την οικογένειά του, στο Βυζάντιο, την αποικία των Μεγαρέων, η οποία έμελλε να αναδειχθεί η βασιλίδα των πόλεων. Εκεί γνωρίστηκε με τον Επίσκοπο Βυζαντίου Τίτο, με τον συνδέθηκε με φιλία, κατηχήθηκε στη χριστιανική πίστη και έλαβε το Άγιο Βάπτισμα, αυτός και η οικογένειά του.

Ο Επίσκοπος Τίτος εκτίμησε πολύ τον Δομέτιο, τον οποίο προόρισε για διάδοχό του στον επισκοπικό θρόνο. Χειροτονήθηκε Επίσκοπος και ποίμανε το Βυζάντιο για λίγους μήνες το 272, παραδίδοντας, με τη σειρά του, το θρόνο στον Ρουφίνο (272-303). Κατόπιν εκλέχτηκε Επίσκοπος ο γιός του Δομέτιου Πρόβος (303-306) και εν συνεχεία εκλέχτηκε Επίσκοπος ο άλλος γιός του, ο Μητροφάνης (306-314).

Έμεινε στον επισκοπικό θρόνο του Βυζαντίου επτά χρόνια και θεωρείται ο τελευταίος Επίσκοπος της μικρής πόλης του Βοσπόρου, πριν σε αυτή μεταφερθεί η πρωτεύουσα του Κράτους και αναδειχθεί η βασιλίδα των πόλεων. Η επισκοπική του διακονία είναι συνδεδεμένη με την παύση των διωγμών των Χριστιανών, με την έκδοση του περιφήμου Διατάγματος των Μεδιολάνων, που είχε υπογράψει ο Μ. Κωνσταντίνος με τον συναυτοκράτορά του Λικίνιο το 313. Ένας εύρωστος νέος κόσμος έκαμε την εμφάνισή του, μπροστά στον απόλυτα γερασμένο και παρηκμασμένο παλιό κόσμο της ειδωλολατρίας και δεισιδαιμονίας. Η Εκκλησία, αν και βαριά τραυματισμένη από τους σκληρούς διωγμούς τριών αιώνων, από το ειδωλολατρικό ρωμαϊκό κράτος και τα αδίστακτα ειδωλολατρικά ιερατεία, έδειξε τη ζωτικότητά της και φανέρωσε ότι το μέλλον του κόσμου είναι δικό Της.

Με το Διάταγμα των Μεδιολάνων δόθηκε η ελευθερία της θρησκευτικής πίστεως σε όλους τους πολίτες της απέραντης αυτοκρατορίας, της οποίας τα όρια συνέπιπταν σχεδόν με αυτά του τότε γνωστού κόσμου. Ο νέος μεγάλος ηγέτης του κράτους Κωνσταντίνος (306-337), διείδε ότι το μέλλον ανήκει στην χριστιανική πίστη και γι’ αυτό ανάλαβε την υποστήριξη της Εκκλησίας, χωρίς να παραγκωνίζει τις άλλες πίστεις, ακόμα και την ειδωλολατρία. Για να αφήσει πίσω το ειδωλολατρικό παρελθόν, αποφάσισε να μεταφέρει την πρωτεύουσα του κράτους από τη Ρώμη στο Βυζάντιο, διότι κατάλαβε το μοναδικό στρατηγικό σημείο της πόλεως. Αφότου έγινε μονοκράτορας (324), άρχισε να κτίζει τη νέα πρωτεύουσα, αποφασίζοντας να την καταστήσει λαμπρότερη από την παλαιά Ρώμη.

Ο Επίσκοπος Μητροφάνης ανάλαβε να οικοδομήσει τους περίλαμπρους ναούς, ώστε να καταστεί η νέα πρωτεύουσα κέντρο του χριστιανικού κόσμου. Ο άγιος αυτός Επίσκοπος έβαλε τα θεμέλια των μετέπειτα περίλαμπρων ναών της Αγίας του Θεού Σοφίας, της Αγίας Ειρήνης και της Αγίας Δυνάμεως, με την αρωγή του Μ. Κωνσταντίνου, ο οποίος τον σέβονταν και τον εμπιστεύονταν. Επίσης εντόπισε στην Ιερουσαλήμ τους δώδεκα κοφίνους, τους οποίους είχε γεμίσει ο Κύριος θαυματουργικά με τον πολλαπλασιασμό των πέντε άρτων (Ματθ.14,14-22), τους οποίους μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη.

Θεωρούσε το επισκοπικό αξίωμα ύψιστη εκκλησιαστική διακονία και γι’ αυτό φρόντισε να ασκήσει την ποιμαντορία του με ακρίβεια και φόβο Θεού. Παροιμιώδης υπήρξε η ταπεινοφροσύνη του και η καλοσύνη του. Χιλιάδες αναξιοπαθούντες έβρισκαν καταφύγιο, παρηγοριά και βοήθεια σε αυτόν. Υπήρξε επίσης και άνθρωπος της προσευχής και της καλλιέργειας των αρετών. Γι’ αυτό και ο Θεός τον αντάμειψε με το χάρισμα της θαυματουργίας.

Αλλά ο Μητροφάνης βρισκόταν σε βαθύ γήρας και του ήταν αδύνατο να ασκήσει τα επισκοπικά του καθήκοντα. Γι’ αυτό παρεχώρησε το θρόνο στον άξιο διάδοχό του άγιο Αλέξανδρο (314-336). Όμως δεν έμεινε μακριά από τα προβλήματα του θρόνου. Όταν το 325 συγκλήθηκε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος για να καταδικάσει τον αιρεσιάρχη Άρειο, ο Μητροφάνης θεώρησε χρέος του να συμμετάσχει και αυτός. Αλλά ήδη διένυε το 117 έτος της ηλικίας του και ήταν κατάκοιτος. Γι’ αυτό κάλεσε τον Αλέξανδρο και τον Παύλο Αναγνώστη τον Ομολογητή, να τον αντιπροσωπεύσουν, δίνοντάς τους ρητές εντολές για την ομολογιακή στάση, που πρέπει να κρατήσουν στην Σύνοδο.

Κοιμήθηκε ειρηνικά στις 4 Ιουνίου το 327, αφού έλαβε πριν πληροφορία του θανάτου του από άγγελο Κυρίου. Ο λαός θρήνησε τον σεβάσμιο και άγιο Επίσκοπό του, όπως και ο αυτοκράτορας Μ. Κωνσταντίνος, ο οποίος έδωσε εντολή να κτιστεί στην Πόλη ναός επ’ ονόματί του, όπου είχε αναστηλωθεί και εικόνα του. Σύμφωνα με κάποιους μελετητές ο ναός του αγίου Μητροφάνη βρισκόταν κοντά στο ναό του Αγίου Μάρτυρος Ακακίου, στο Επτάσκαλο, όπου φυλάσσονταν τα τίμια λείψανά του, τα οποία επιτελούσαν άπειρα θαύματα. Η τίμια κάρα του φυλάσσεται σήμερα στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους, η οποία ευωδιάζει και θαυματουργεί.

Η Μνήμη του εορτάζεται στις 4 Ιουνίου.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Λιτανεία του Απ. Παύλου στην Καβάλα στην διακριτική ευχέρεια του Χαρδαλιά

Από το Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου και σε συνέχεια κοινής συνεντεύξεως τύπου που παρεχώρησαν ο Σεβ....

Εφραίμ: Ραγδαία επιδείνωση της υγείας του ηγούμενου της Μονής Βατοπεδίου

Για κρίσιμες ώρες μιλούν οι γιατροί – Παρά τα σημάδια σταθεροποίησης, σήμερα το απόγευμα υπέστη σηπτικό σοκ Ραγδαία επιδείνωση παρουσιάζει τις τελευταίες ώρες η υγεία του...
video

Θα πλανηθούν και οι εκλεκτοί;

Θα πλανηθούν και οι εκλεκτοί; Πολύς λόγος γίνεται για το αν θα πλανηθούν οι εκλεκτοί. Πολύς λόγος γίνεται για ορισμένα «εδάφια» της Αγίας Γραφής...

Η Εξόδιος Ακολουθία του Αρχιμανδρίτη Αλεξίου Εγκλειστριώτου

Με τη δέουσα εκκλησιαστική τάξη, σε κλίμα βαθύτατου πένθους και έντονης συγκίνησης, προπέμφθηκε στην αιωνιότητα, το απόγευμα της Τρίτης, 15 Ιουνίου 2021, ο μακαριστός...

Ἅγιος Παΐσιος: «Νά δοξάσετε τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ διά τῆς ἐπιστήμης»

Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Ὁ λόγος αὐτός πού ἔθεσα στήν ἐπικεφαλίδα τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι λόγος τοῦ ἁγίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου ἀπό μιά ἐπιστολή,...

ΚΖ΄ Παύλεια : «Η προσφορά των γυναικών στην Επανάσταση». Ημερίδα πρεσβυτερών και μητέρων κληρικών.

Στο πλαίσιο των ΚΖ´ Παυλείων την Τρίτη 15 Ιουνίου το πρωί στον υπό κατασκευή Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή...

Μία ακόμη δέσμευση του υλοποίησε ο Φθιώτιδος Συμεών

Τα 149 παιδιά και τους γονείς τους, που φιλοξενούνται προσωρινά στον προσφυγικό καταυλισμό των Θερμοπυλών, επισκέφτηκε για πρώτη φορά ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ....
video

Δημητριάδος Ιγνάτιος: «Είμαστε υποχρεωμένοι να προστατέψουμε το περιβάλλον»

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου 2021 στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας Νέας Ιωνίας Βόλου, η παρουσίαση του ερευνητικού προγράμματος «Πράσινη Ορθοδοξία και παράλληλες δράσεις»,...

Η εορτή του Αγίου Αυγουστίνου Επισκόπου Ιππώνος στο Τρίκορφο Φωκίδος

Με λαμπρότητα και ιεροπρέπεια κατά τη μοναστηριακή τάξη εορτάστηκε πανηγυρικά η μνήμη του Αγίου Αυγουστίνου Επισκόπου Ιππώνος και της μητρός αυτού, Αγίας Μόνικας. Αρκετοί πιστοί...

Πολυαρχιερατικό συλλείτουργο για τα ονομαστήρια του Μητροπολίτη Λαρίσης

Με λαμπρότητα τελέσθηκε ο Όρθρος και η Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία επί τη μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Ιερωνύμου του πενταγλώσσου, στον Ιερό...

Επετειακές εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια απ’ την Επανάσταση του 1821 διοργανώνει η Ι.Μ. Παροναξίας

Η Ιερά Μητρόπολη Παροναξίας τιμώντας τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, διοργανώνει επετειακές εκδηλώσεις αφιερωμένες στον αγωνιστή Ιεράρχη Ιερόθεο Αριστάρχου...

Αναγνώριση συστάσεως έξι ιστορικών Ιερών Μονών στην Ι.Μ. Σπάρτης

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Ευστάθιος είχε αποστείλει αναλυτικό έγγραφο προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, στις 15 Απριλίου 2021, με το...

Φθιώτιδος Συμεών: «Διευρύνουμε το πρόγραμμα ΜΑΖΙ ΟΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ»

Ο Φιλανθρωπικός Οργανισμός «ΑΠΟΣΤΟΛΗ» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, η Εταιρεία «ΜΑΣΟΥΤΗΣ» και η Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος συνέχισαν την διανομή ετοίμων γευμάτων σε ευπαθείς ομάδες...

Διαδικτυακή Εκδήλωση «Άγνωστοι Μεσσήνιοι Κληρικοί, Αγωνιστές του 1821»

Η Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας, με αφορμή τον εορτασμό της συμπλήρωσης διακοσίων ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, συνεχίζοντας την υλοποίηση των προγραμματισμένων επετειακών...

Ονομαστήρια Μακαριωτάτου Aρχιεπισκόπου Aθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου

Η Βοιωτία καυχάται για τον προερχόμενο εκ των σπλάχνων της Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο, ο οποίος στην 40χρονη διακονία Του...