Ομιλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας στην θεία Λειτουργία επί τη εορτή των Αγίων Αναργύρων
«Καί ἄν ἔχω πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δέ μή ἔχω, οὐδέν εἰμί».
Στό μεγαλεῖο τῆς ἀγάπης ἀναφέρθηκε στό σημερινό ἀποστολικό ἀνάγνωσμαὁ πρωτοκορυφαῖος ἀπόστολος Παῦλος. Στό μεγαλεῖο αὐτῆς τῆς ἀρετῆς, τήνὁποία ὁ ἴδιος χαρακτηρίζει μεῖζον χάρισμα, μεγαλύτερο ἀπό ὅλα τά χαρίσματα καί ἀπό ὅλες τίς ἀρετές, τίς ὁποῖες πρέπει νά ἐπιδιώκει μέ ζῆλο ὁ ἄνθρωπος καίἰδιαιτέρως ὁ πιστός.
Καί δέν εἶναι δύσκολο νά κατανοήσει κανείς, γιατί εἶναι τόσο σπουδαία ἀρετήἡ ἀγάπη, ἡ ὁποία κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι «περιεκτική πασῶν τῶν ἀρετῶν», ἐφόσον ἡ ἀγάπη ταυτίζεται μέ τόν ἴδιο τόν Θεό, ὁ ὁποῖος «ἀγάπη ἐστί», σύμφωνα μέ τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν θεολόγο καί εὐαγγελιστή,ἀλλά καί ἐφόσον ὁ Χριστός δίδαξε ὅτι ἀπό τήν ἐντολή τῆς ἀγάπης «ὅλος ὁ νόμος καί οἱ προφῆται κρέμανται», καί αὐτή θά ἀποτελέσει τό κριτήριο ἐκεῖνο βάσει τοῦ ὁποίου θά κρίνει ὁ Χριστός τούς ἀνθρώπους κατά τή δευτέρα καί φοβερά του παρουσία.
Γιά νά μήν ὑπάρχει, λοιπόν, καμία ἀμφιβολία καί καμία παρεξήγηση σχετικά μέ τή σημασία καί τό περιεχόμενο τῆς ἀγάπης, τήν ὁποία ζητᾶ ὁ Χριστός ἀπόὅσους τόν πιστεύουν, ὁ ἀπόστολος Παῦλος τήν περιγράφει ἀναλυτικά καί μέ γλαφυρό τρόπο στόν ὑπέροχο ὕμνο τῆς ἀγάπης. Διότι εἶναι πολλοί ἐκεῖνοι καί μεταξύ τῶν πιστῶν, οἱ ὁποῖοι δέν συνειδητοποιοῦν τήν ὑπεροχή τῆς ἀρετῆς τῆςἀγάπης ἔναντι τῶν ἄλλων ἀρετῶν, ἐπειδή δέν ἀντιλαμβάνονται τό νόημά της.
Ἡ ἀρετή τῆς ἀγάπης, τήν ὁποία θέλει καί ζητᾶ ὁ Χριστός δέν εἶναι ἕνα συναίσθημα, ἀλλά εἶναι ἡ ὁλοκληρωτική καί ἀπροϋπόθετη προσφορά μας στόνἄλλο ἄνθρωπο, στόν πλησίον μας, στόν ἀδελφό μας, ἀδιακρίτως ποιός εἶναι αὐτός. Διότι ἡ ἀγάπη γιά νά εἶναι ἀληθινή καί πραγματική θά πρέπει νάἀναφέρεται πρός ὅλους μέ τόν ἴδιο τρόπο, θά πρέπει νά ὁδηγεῖ στήν ταύτιση τοῦἑαυτοῦ μας μέ τόν ἄλλο ἄνθρωπο, θά πρέπει νά εἶναι ἀγάπη σάν τήν ἀγάπη πού ἔχουμε γιά τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας.
Πολλοί νομίζουν ὅτι ἡ ἀγάπη εἶναι εὔκολη ὑπόθεση, γιατί τήν περιορίζουν στά οἰκεῖα καί προσφιλῆ τους πρόσωπα καί συχνά σέ συνθῆκες πού δένἀπαιτοῦν καί ἰδιαίτερο κόπο γιά νά τήν ἐκφράσουν, καί ἔτσι νομίζουν ὅτι ἄλλεςἀρετές εἶναι πιό δύσκολες καί πιό σημαντικές. Ἀλλά ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου,ἀδελφοί μου, εἶναι σαφής καί κατηγορηματικός. Καμία ἀρετή δέν εἶναι ἀνώτερη τῆς ἀγάπης, κανένα χάρισμα δέν εἶναι ὑψηλότερο ἀπό αὐτήν. Οὔτε τό χάρισμα τῆς προφητείας, οὔτε τό χάρισμα τῶν θαυμάτων οὔτε καί αὐτό ἀκόμη τό μαρτύριο, ἐάν δέν ἔχει ὡς κίνητρο τήν ἀγάπη, δέν ἀξίζει. Μπορεῖ νά ἀσκεῖσαι, νά νηστεύεις, νά ἀγρυπνεῖς, νά ἐγκρατεύεσαι, νά προσεύχεσαι, ἀλλά ἐάν δένἔχεις ἀγάπη, ἐάν ὅλα αὐτά δέν κινοῦνται ἀπό τήν ἀγάπη καί δέν σέ ὁδηγοῦν στήν ἀγάπη, τότε δέν ὑπάρχει ὠφέλεια πνευματική, τότε δέν κάνεις οὐσιαστικά τίποτε, λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. «Καί ἄν ἔχω πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστάνειν,ἀγάπην δέ μή ἔχω, οὐδέν εἰμί».
Στά πρῶτα χρόνια τῆς Ἐκκλησίας, στά χρόνια ἐκεῖνα πού ὑπῆρχαν διωγμοί καί συνελαμβάνοντο οἱ πιστοί καί ὁδηγοῦντο στό μαρτύριο, ἔτυχε δύο κληρικοί,ἕνας ἱερέας καί ἕνας διάκονος νά διαφωνήσουν, νά παρεξηγηθοῦν. Καί ὁ ἱερεύςἦταν πολύ αὐστηρός ἀπέναντι στόν διάκονο, ὁ ὁποῖος πῆγε καί τοῦ ζητοῦσε συγγνώμη, καί ὁ ἄλλος, ὁ ἱερεύς, δέν τοῦ ἔδειχνε τήν ἀγάπη πού ἔπρεπε να τοῦδείξει καί νά τόν συγχωρήσει. Στή συνέχεια συνελήφθη ὁ ἱερεύς, ἐπειδή ἦταν χριστιανός, καί ὁδηγεῖτο στό μαρτύριο. Καί πάλι ἔπεσε στά πόδια του ὁ διάκονος καί τοῦ ζητοῦσε συγγνώμη, καί ἐκεῖνος τόν ἀπέπεμπε. Τό ἀποτέλεσμα; Νά τόνἐγκαταλείψει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ τήν ὥρα πού πήγαινε στό μαρτύριο, καί δέν μαρτύρησε καί γύρισε πίσω καί πῆγε ὁ διάκονος καί μαρτύρησε ἀντ᾽ αὐτοῦ. Βλέπετε, λοιπόν, ἄν λείπει ἡ ἀγάπη, ἀκόμη καί τό μαρτυρικό αἷμα δέν εἶναι τίποτε μπροστά στήν ἔκφραση τῆς ἀγάπης.
Αὐτό βεβαίως δέν σημαίνει ὅτι ὅλα τά ὑπόλοιπα καταργοῦνται, ἐάν ὑπάρχειἀγάπη. Δέν καταργοῦνται, διότι ὅλα τά ἄλλα, ὅ,τι κάνουμε καί ὅ,τι μέ τόνἀγώνα καί τήν χάρη τοῦ Θεοῦ ἐπιτυγχάνουμε, ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιά νά φθάσουμε στήν κατά Θεόν ἀγάπη, σέ αὐτήν τήν ἀγάπη, τήν ὁποία εἶχαν σέ μέγιστο βαθμό καί οἱ τιμώμενοι σήμερα ἅγιοι καί θαυματουργοί Ἀνάργυροι, οἱἅγιοι Κοσμᾶς καί Δαμιανός, καί ὄχι μόνον αὐτοί ἀλλά καί ἡ μητέρα τους καί ὁἑορταζόμενος σήμερα ὅσιος Δαβίδ ὁ ἐν Εὐβοίᾳ.
Εἶχαν πολλά χαρίσματα καί πολλές ἀρετές οἱ ἅγιοι Ἀνάργυροι. Εἶχαν γνώση καί σοφία κατά κόσμον καί κατά Θεόν. Εἶχαν πίστη καί δύναμη λόγου, ἀλλά πρό πάντων εἶχαν ἀληθινή ἀγάπη πρός τόν πλησίον τους καί κυρίως πρός τόν πάσχοντα συνάνθρωπό τους, τόν ὁποῖο ἀντιμετώπιζαν ὡς ἀδελφό τους, ὡς τόνἴδιο τόν ἑαυτό τους. Γι᾽ αὐτό καί ἔθεσαν ὅλα τους τά χαρίσματα, ὅλες τους τίς γνώσεις, ὅλες τους τίς δυνάμεις στή διακονία τῶν ἀδελφῶν τους. Δέν τούς βοηθοῦσαν μόνο σέ ὁρισμένες περιπτώσεις, δέν ἀσχολοῦντο μέ αὐτούς μερικές μόνο φορές, ἀλλά εἶχαν θέσει τόν ἑαυτό τους καί τήν ἐπιστήμη τους ἀποκλειστικά καί μόνο στή θεραπεία τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ζωή τους καί ἡ πορεία τους ἦτανἕνα ὁλοκληρωτικό δόσιμο στούς ἐλαχίστους ἀδελφούς τοῦ Κυρίου, στόν ὁποῖο πίστευαν ὄχι μόνο στά λόγια, ἀλλά μετατρέποντας τήν πίστη σέ ἔργα ἀγάπης, σέ ἔμπρακτη ἐφαρμογή τῆς ἐντολῆς τῆς ἀγάπης, σέ βίωμα ζωῆς.
Γι᾽ αὐτό καί ὁ Θεός τούς ἔδωσε καί τή χάρη τῶν θαυμάτων καί τῶν ἰάσεων, ἡὁποία συνεχίζει νά ἐνεργεῖ μέσω τῶν ἱερῶν τους λειψάνων καί εἰκόνων, ἀλλά καί μέσω τῆς ἐπικλήσεως τοῦ ἁγίου ὀνόματός τους, καί μετά τήν κοίμησή τουςὡς ἀπόδειξη ὅτι ἡ ἀγάπη τήν ὁποία πράγματι εἶχαν καί προσέφεραν στούςἀδελφούς τους εἶναι ἡ ἀγάπη πού ζητᾶ ἀπό ἐμᾶς ὁ Χριστός καί ἡ ὁποία οὐδέποτε ἐκπίπτει.
Αὐτή τήν ἀγάπη ἄς προσπαθήσουμε καί ἐμεῖς, ἀδελφοί μου, πού τιμοῦμε σήμερα τή μνήμη τῶν ἁγίων καί θαυματουργῶν Ἀναργύρων, Κοσμᾶ καί Δαμιανοῦ, νά ἀποκτήσουμε καί νά τήν προσφέρουμε σέ ὅλους τούς ἀνθρώπουςἀνεξαιρέτως, μέ ὅποιον τρόπο μπορεῖ ὁ καθένας μας καί ἀπό ὅποια θέση ἔχει σέ αὐτή τή ζωή. Γιατί γιά τόν Χριστό ἀξία ἔχει ἡ διάθεση τῆς προσφορᾶς· ἀξία ἔχειἡ ὑπέρβαση τοῦ ἑαυτοῦ μας χάριν τοῦ ἀδελφοῦ μας· καί αὐτήν ἀνταποδίδει ὁΧριστός μέ τή δική του ἀγάπη καί μέ τή βασιλεία του.
Εὔχομαι, λοιπόν, διά πρεσβειῶν τῶν ἁγίων Ἀναργύρων νά ἀποκτήσουμε καίἐμεῖς τό μέγα αὐτό χάρισμα τῆς ἀγάπης ὥστε νά ἀξιωθοῦμε καί τῆς οὐρανίου βασιλείας του, στήν ὁποία εὐφραίνονται οἱ ἑορταζόμενοι ἅγιοι Κοσμᾶς καί Δαμιανός, οἱ θαυματουργοί.
